← Polska

VII U 14/18

Sygn. akt VII U 14/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodnicząc

§ 1k.p.c.

odwołanie od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. Z kolei w myśl art.

§ 3k.p.c.

Sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się. Zacytowany przepis art.

§ 3k.p.c.

wskazuje, że Sąd może nie odrzucić odwołania (rozpoznać je), jeśli przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego. Ocena, czy przekroczenie terminu było nadmierne i czy nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się, jest pozostawiona uznaniu sądu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2006 r., III UK 168/05, Lex nr 277825). Użyte w art.

§ 3k.p.c.

sformułowanie "przyczyny niezależne" jest szersze od "braku winy strony" (art. 168 § 1 k.p.c.) i pozwala na uwzględnienie także niektórych przyczyn zawinionych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2017 r., III UK 48/16, LEX nr 2261734). W świetle powyższego podkreślenia wymaga, że odwołujący w trakcie postępowania przed ZUS nie otrzymał osobiście żadnej korespondencji związanej ze sprawą. Zarówno zawiadomienia o wszczęciu i zakończeniu postępowania, jak i sama decyzja były wysyłane na nieaktualny adres odwołującego i po dwukrotnym awizowaniu zostały pozostawione w aktach sprawy. W październiku 2017 r. odwołujący powziął informację o tym, że z jego wynagrodzenia za pracę prowadzona jest egzekucja. O treści zaskarżonej decyzji dowiedział się dopiero 13 października 2017 r. i niezwłocznie, to jest w dniu 26 października 2017 r. skonstruował od niej odwołanie. Mając to na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wobec tego Sąd na podstawie art.

§ 3k.p.c.

oddalił wniosek ZUS o odrzucenie odwołania. W konsekwencji uznać należało, że sprawa podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Przechodząc do rozważań nad zasadnością odwołania Sąd Okręgowy wskazuje, że niniejsza sprawa dotyczy zaległości J. S. z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 w zw. z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 j.t., dalej: ustawa systemowa) osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast w myśl art. 11 ust. 2 ustawy systemowej dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Jak wynika z art. 8 ust. 6 pkt 1ustawy systemowej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Z kolei w myśl art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 j.t.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wyróżnia kilka specyficznych właściwości, tj. charakter profesjonalny, a więc stały, nie amatorski i nie okazjonalny, podporządkowanie regułom opłacalności i zysku, powtarzalność działań (np. seryjność produkcji, stypizowanie transakcji, stała współpraca itd.) oraz uczestnictwo w obrocie gospodarczym (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1991 r., sygn. akt III CZP 40/91, LEX nr 3682, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2018 r., II UK 711/16, LEX nr 2459704). Istotne jest przy tym, że na potrzeby ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia ubezpieczeń społecznych z tytułu działalności gospodarczej, kwestie związane z formalnym zarejestrowaniem, wyrejestrowaniem, czy zgłaszaniem przerw w tej działalności mają pewne znaczenie w sferze dowodowej, ale nie przesądzają same w sobie o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego (wyroki Sadu Najwyższego: z dnia 14 września 2007 r., III UK 35/07, LEX nr 483284; z dnia 18 lutego 2009 r., II UK 207/08, LEX nr 736738; z dnia 19 lutego 2009 r., II UK 186/09, LEX nr 590235; z dnia 12 stycznia 2012 r., I UK 203/11, LEX nr 1162649, z dnia z dnia 8 listopada 2017 r., III UK 244/16, LEX nr 2428259). Obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą wynika bowiem z faktycznego prowadzenia tej działalności. W konsekwencji, obowiązkowi ubezpieczeń społecznych podlega osoba faktycznie prowadząca działalność gospodarczą (a więc wykonująca tę działalność), a nie osoba jedynie figurująca w ewidencji działalności gospodarczej na podstawie uzyskanego wpisu, która działalności tej nie wykonuje. Także samo zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych, jak i sama treść składanych deklaracji rozliczeniowych nie przesądza o faktycznym wykonywaniu działalności gospodarczej ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 240/09 , LEX nr 585723) i stanowi jedynie o dopełnieniu formalnych obowiązków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie, na podstawie którego ustalił, że odwołujący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej celem zatrudnienia w firmie (...). Z jego zeznań, którym Sąd dał wiarę, wynika, że firma ta zadeklarowała, że podejmie z nim współpracę jeżeli odwołujący założy działalność gospodarczą. W 2010 r. firma ta została przejęta przez (...) Sp. z o.o. Po przejęciu odwołujący początkowo kontynuował współpracę na dotychczasowych zasadach. W lipcu 2011 r. zaproponowano mu umowę o pracę. Wobec tego odwołujący zaczął stopniowe wygaszanie prowadzonej działalności, a od kwietnia 2012 r. nie podejmował żadnych czynności związanych z jej prowadzeniem. Zaakcentowania wymaga, że odwołujący został zatrudniony na pełen etat. Wątpliwym jest zatem, że pracując w pełnym wymiarze czasu pracy jednocześnie prowadził działalność gospodarczą. Należy podkreślić, że odwołujący miał w umowie wpisany zakaz podejmowania działalności konkurencyjnej względem spółki. Zatem uwzględniając charakter jego dotychczasowej działalności należy uznać, że po podpisaniu umowy o pracę nie mógł on kontynuować działalności gospodarczej. Co prawda działalność odwołującego została wykreślona dopiero z dniem 28 lutego 2018 r., okoliczność ta nie jest jednak decydująca w kwestii ustalenia zadłużenia odwołującego. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma bowiem charakter deklaratoryjny, rodzi jedynie domniemanie faktyczne, że działalność była w danym okresie prowadzona; samo zaś ubezpieczenie związane jest z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie z wpisem do ewidencji. Tym samym możliwe jest ustalenie zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej mimo niewykreślenia jej z ewidencji działalności gospodarczej i - w konsekwencji - uchylenie obowiązku ubezpieczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2014 r., I UK 252/13, L.). Nie bez znaczenia dla takiego rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że w spornym okresie działalność ta nie przynosiła żadnego przychodu. Skoro więc nie deklarowano żadnych obrotów finansowych z tytułu działalności gospodarczej i w efekcie nie notowano ani zysku, ani straty, to okoliczność ta przemawia za uznaniem, że działalność faktycznie nie była prowadzona. W konsekwencji należało stwierdzić, że z uwagi na fakt, że w spornym okresie działalność gospodarcza nie była prowadzona, to obowiązek uiszczenia składki na ubezpieczenie społeczne nie powstał, a zatem odwołanie było zasadne. Tym samym, Sąd Okręgowy, w oparciu o treść art. 477 14 § 2 k.p.c., uwzględnił odwołanie J. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 20 czerwca 2017 r., (...) i zmienił zaskarżoną decyzję o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c. zasądzając od organu rentowego na rzecz odwołującego kwotę 180 zł tytułem zastępstwa procesowego. Wysokość kosztów została ustalona na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron. O.D.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.