Sygn. akt VII U 215/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2018 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Jarząbek Protokolant: sekr. sądowy Aneta Rapacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. w Warszawie sprawy Z. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia ( emerytury) na skutek odwołania Z. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 29 grudnia 2016 r., nr (...) oddala odwołanie. UZASADNIENIE Z. S. w dniu 10 lutego 2017 r. złożył za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie odwołanie od decyzji w/w organu rentowego z dnia 29 grudnia 2016 r., znak: (...). Odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie, że nie osiągnął on przychodu przekraczającego kwotę graniczną 32.911,10 złotych, a co za tym idzie nie ma obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 6.732,82 złotych oraz o zasądzenie od organu rentowego na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ubezpieczony podniósł, że w decyzji nie wskazano dokładnej zasady wyliczeń, które prowadziłyby do ustalenia przyjętej przez organ rentowy kwoty osiągniętego przychodu w łącznej wysokości 41.693,28 złotych. Odwołujący uznał, że nie osiągnął wskazanego przez organ rentowy przychodu w 2015 r., co wynika z przedłożonych przez niego dokumentów. Zdaniem ubezpieczonego podjęte przez organ rentowy czynności doprowadziły do zmniejszenia należnej mu emerytury, a tym samym do znaczącego ograniczenia prawa osoby korzystającej ze świadczeń emerytalnych ( k. 2-5 a. s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w W. w odpowiedzi na odwołanie z dnia 23 lutego 2017 r. wniósł o jej oddalenie na podstawie art. 477 14§ 1 k.p.c. W ocenie organu rentowego odwołujący będąc emerytem i pobierając świadczenie w pełnej wysokości, w 2015 r. wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia w (...) Sp. z o.o. w W. i był wspólnikiem (...) Sp. z o.o. S. Sp. K. w W. a osiągnięty łączny przychód uzasadniał zmniejszenie emerytury o kwotę przekroczenia w wysokości 6.732,82 złotych. W ocenie organu rentowego ubezpieczony uzyskiwał w 2015 r. kwotę 1.099,04 złotych miesięcznie z tytułu umowy zlecenia oraz 2.375,40 złotych miesięcznie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Organ rentowy podniósł, że na zawieszenie świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości wpływa przychód osiągany z tytułu wykonywania działalności podlegającej obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym niezależnie od opłacanych składek na ubezpieczenia, za którą uważa się zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie pozarolniczej działalności ( k. 11 a. s.). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Z. S. w dniu 14 listopada 2011 r. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Po rozpoznaniu wniosku, organ rentowy wydał decyzję z dnia 17 stycznia 2012 r., znak: (...) zgodnie z którą przyznał odwołującemu prawo do emerytury od dnia 9 grudnia 2011 r. ( k. 1 i 39-42 a. e.). Odwołujący wykonywał czynności na rzecz (...) Sp. z o.o. w W. w ramach umowy zlecenia w okresie od dnia 10 marca 2014 r. do dnia 31 sierpnia 2016 r. ( k. 47 a. e.). Zgodnie z zeznaniem o wysokości osiągniętego dochodu za 2015 r. odwołujący uzyskał przychód w kwocie 34.327,20 złotych z tytułu pobieranej emerytury oraz przychód w kwocie 13.188,48 złotych z tytułu umowy zlecenia. Z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej ubezpieczonej poniósł stratę w kwocie 8.242,29 złotych ( k. 37-43 a. s.). Zgodnie z rachunkiem zysków i strat zawartym w sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2015, za okres od dnia 9 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. (...) Sp. z o.o. S. Sp. K. w W. wykazała po stronie aktywów i pasywów kwotę 4.274.778,54 złotych i osiągnęła stratę netto w kwocie 177.253,49 złotych ( k. 45-55 a. s.). W oświadczeniu z dnia 28 listopada 2016 r. odwołujący wskazał, że jest jednym z udziałowców (...) Sp. z o.o. S. Sp. K. w W. oraz, że opłacał składkę zdrowotną za cały 2015 r. w kwocie 279,41 złotych miesięcznie i nie osiągnął żadnego przychodu z tego tytułu ( k. 46 a. e.). (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. zaświadczeniem z dnia 28 listopada 2016 r. wskazała, że odwołujący w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. osiągnął wynagrodzenie w kwocie 13.188,48 złotych brutto ( k. 47 a. e.). W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wydał decyzję z dnia 29 grudnia 2016 r., znak: (...), zgodnie z którą dokonał rozliczenia emerytury odwołującego w związku z osiągniętym przez niego przychodem w 2015 r. Organ rentowy wskazał, że łączny przychód osiągnięty przez ubezpieczonego w 2015 r. wyniósł 41.693,28 złotych i przekroczył niższą kwotę graniczną ustaloną dla tego okresu w wysokości 32.911,10 złotych łącznie o kwotę 8.782,18 złotych. Zdaniem organu rentowego osiągnięty przez ubezpieczonego przychód uzasadniał zmniejszenie łącznej kwoty otrzymywanej emerytury za 2015 r. o kwotę maksymalnego zmniejszenia w wysokości 6.732,82 złotych, w tym od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 28 lutego 2015 r. o kwotę 5.57,91 złotych x 2, tj. 1.115,82 złotych oraz od dnia 1 marca 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. o kwotę 561,70 złotych x 10, tj. 5.617,00 złotych ( k. 52 a. e.). W dniu 19 grudnia 2014 r. przed notariuszem M. S. została zawarta umowa spółki komandytowej, działającej pod nazwą (...) Sp. z o.o. S. Sp. K. w W. Odwołujący zasiada w zarządzie (...) Sp. z o.o. w W. i jest jednym z udziałowców. Do tej spółki ubezpieczony wniósł wkład w kwocie 200.000 złotych. W spornym okresie spółka ta nie przynosiła żadnych dochodów ( zeznania odwołującego i opinia biegłego sądowego, k. 69-70 i 100 a. s.). Na podstawie opinii głównej i uzupełniającej biegłego sądowego z zakresu rachunkowości Sąd ustalił, że odwołujący w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. na podstawie umowy zlecenia uzyskał przychód w kwocie 1.099,04 złotych brutto miesięcznie, a 13.188,48 złotych brutto za cały rok. Jednocześnie w w/w okresie ubezpieczony był wspólnikiem (...) Sp. z o.o. S. Sp. K. w W. i opłacał z tego tytułu składkę zdrowotną w kwocie 279,41 złotych. Zatem w każdym miesiącu 2015 r. odwołujący uzyskał przychód z umowy zlecenia i prowadzenia działalności gospodarczej w kwocie 3.474,44 złotych a łączny przychód za cały 2015 r. wyniósł 41.693,28 złotych. Przychód osiągnięty przez ubezpieczonego w 2015 r. przekroczył kwotę graniczną o 8.782,18 złotych. W związku z przekroczeniem kwoty granicznej świadczenie emerytalne podlegało zmniejszeniu o kwotę maksymalną w wysokości 6.732,82 złotych, która kształtowała się w styczniu i lutym 2015 r. w wysokości 557,91 złotych a w okresie od marca do grudnia 2015 r. w wysokości 561,70 złotych. Zatem przychód osiągnięty przez odwołującego a ustalony przez organ rentowy na kwotę 41.693,28 złotych jest prawidłowy. Kwota nienależnie pobranego świadczenia ustalona przez organ rentowy w wysokości 6.732,82 złotych również jest trafna. Zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne nie wpływa na wysokość przychodu, jaki powinien być ustalony dla odwołującego. Ubezpieczony miał ustalone prawo do emerytury, ale został wspólnikiem spółki komandytowej i powinien być potraktowany jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Za przychód osiągany przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność uważa się przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu ustawy systemowej. Osoba prowadząca taką działalność i niepłacąca składek na ubezpieczenie społeczne, z uwagi na niepodleganie obowiązkowo tym ubezpieczeniom informuje organ rentowy o kwocie przychodu w takiej wysokości, w jakiej dla danego okresu została ustalona podstawa wymiaru tych składek. Nie należy utożsamiać podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z podstawą wymiaru składki na ubezpieczenia zdrowotne. Odwołujący jako wspólnik spółki komandytowej powinien być traktowany jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. W przypadku emerytów prowadzących działalność gospodarczą, za przychód którego osiąganie może powodować zawieszenie lub zmniejszenie świadczenia, uważa się przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu przepisów ustawy systemowej ( k. 98-105 i 129-132 a. s.). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, w tym aktach rentowych, zeznań odwołującego oraz dowodu z opinii głównej i uzupełniającej biegłego sądowego z zakresu rachunkowości. W ocenie Sądu dokumenty zgromadzone w niniejszej sprawie są wiarygodne i nie były kwestionowane przez strony procesu. Na ich podstawie Sąd ustalił, że odwołujący zasiada w zarządzie (...) Sp. z o.o. w W., której jest jednym z udziałowców oraz, że opłacał składkę zdrowotną za cały 2015 r. w kwocie 279,41 złotych miesięcznie. Przy tym nie było sporne również, że spółka nie osiągała w spornym okresie dochodów. Na podstawie zebranej dokumentacji Sąd ustalił również, że odwołujący w 2015 r. uzyskał przychód w kwocie 34.327,20 złotych z tytułu pobieranej emerytury i w kwocie 13.188,48 złotych z tytułu umowy zlecenia oraz, że opłacał składkę zdrowotną w kwocie 279,41 złotych miesięcznie z tytułu członkostwa w (...) Sp. z o.o. S. Sp. K. w W.. W tym też zakresie Sąd uznał zeznania odwołującego za wiarygodne. W ocenie Sądu wiarygodnym była opinia główna i uzupełniająca biegłego sądowego z zakresu rachunkowości. Biegły sądowy stwierdził, że wszystkie kwoty należne organowi rentowemu zostały wyliczone w sposób poprawne. Zarzuty odwołującego do opinii biegłego odnosiły się jedynie do sfery materialno-prawnej. Jednak na skutek wydania przez biegłego sądowego opinii uzupełniającej, strony nie czyniły już kolejnych zarzutów i nie wnosiły o uzupełnienie materiału dowodowego. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie Z. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 29 grudnia 2016 r., znak: (...) jest niezasadne i podlega oddaleniu. Jak stanowi dyspozycja art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2016 r., poz. 887 z późn. zm.) zwanej dalej ,,ustawą emerytalną’’, osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się: - świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania; - świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia. W myśl art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2016 r., poz. 963 z późn. zm.) zwanej dalej ,,ustawą systemową’’, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. W myśl art. 104 ust. 1 ustawy emerytalnej, prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu, na zasadach określonych w ust. 3-8 oraz w art. 105, w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 2 oraz z tytułu służby wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 i
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.