Zasadą jest także, że kolejne części urlopu rodzicielskiego muszą być wykorzystywane jedna po drugiej lub mogą być przeplatane jedynie okresem pobierania przez rodzica zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający części urlopu rodzicielskiego w wymiarze wielokrotności tygodnia. Jeżeli rodzice nie wykorzystają urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze i powrócą do pełnej aktywności zawodowej, to wyjątkowo pozostałą części urlopu (maksymalnie w tylu częściach, ile jeszcze pozostało) mogą wykorzystać w terminie późniejszym, nie później jednak niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia. Ta część urlopu rodzicielskiego nie może być jednak dłuższa niż 16 tygodni. Nie musi być ona także wykorzystana jednorazowo. Również ona może ulec podziałowi, a kolejna część nie musi przypadać bezpośrednio po poprzedniej. Zasadą jest również, że żadna część urlopu rodzicielskiego nie może być krótsza niż 8 tygodni (art.
). Wyjątki od tej zasady są wskazane w art.
Pierwszy z nich określa art. 179 1k.p. Pracownica może nie później niż 21 dni po porodzie złożyć pisemny wniosek o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego. Wniosek musi dotyczyć pełnego wymiaru tego urlopu, przy czym złożenie go nie wyklucza, aby na zasadach określonych w art.
pracownica mogła skorzystać w późniejszym terminie tylko z jego części, dzieląc się tym urlopem z pracownikiem - ojcem dziecka lub rezygnując z jego części na rzecz ubezpieczonego - ojca dziecka, który w tym czasie zaopiekuje się dzieckiem i będzie z tego tytułu pobierał zasiłek macierzyński (art. 179 1 § 2). Pracownica może także bez konieczności uzyskania zgody pracodawcy zrezygnować z całości lub części tego urlopu, przy czy czym musi to uczynić w terminie nie krótszym niż 21 dni przed przystąpieniem do pracy (art. 179 1 § 4 pkt 1). W odniesieniu do skutków tej rezygnacji dla dalszego prawa do wykorzystania urlopu rodzicielskiego przez matkę lub ojca dziecka por. odpowiednio rozważania zawarte w uw. 6 do komentowanych artykułów. Z kolei rezygnacja z korzystania z urlopu rodzicielskiego udzielonego w trybie art. 182 1d k.p. a także z jego części, odmiennie niż w przypadku udzielenia go na podstawie art. 179 1 , wymaga zgody pracodawcy. Pracodawca decyduje wówczas o terminie podjęcia pracy przez pracownika (art. 182 1d § 3). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe jest ustalenie, jakie skutki niesie za sobą złożenie przez odwołującą się oświadczenia o rezygnacji z korzystania urlopu rodzicielskiego. Odmawiając M. S. prawa do zasiłku macierzyńskiego za niewykorzystaną przez nią, a objętą wnioskiem z dnia 22 grudnia 2015 r. (o udzielenie w pełnym wymiarze) część urlopu rodzicielskiego (8 tygodni) Zakład Ubezpieczeń Społecznych stanął na stanowisku, że ta część urlopu rodzicielskiego przepadła. Sąd Rejonowy zważył, że zacytowane wyżej przepisy nie wskazują wprost, jakie są skutki rezygnacji z korzystania z urlopu rodzicielskiego, a konkretnie, czy rezygnacja ta powoduje, że niewykorzystana na jej skutek część urlopu rodzicielskiego przepada. W ocenie Sądu, skoro przepisy nie określają, że rezygnacja z części urlopu rodzicielskiego wobec zamiaru powrotu do pracy, skutkuje utratą prawa do pozostałej, niewykorzystanej części urlopu, to brak jest podstaw do przyjmowania interpretacji zgodnej ze stanowiskiem ZUS. Sąd miał na uwadze, że w doktrynie pojawiają się stanowiska przeciwne (por. Eliza Maniewska w: Komentarz zaktualizowany do Kodeksu pracy), jednakże taka interpretacja sprzeczna jest z wykładnią celowościową. Skoro celem dokonywanych w ostatnich latach nowelizacji Kodeksu pracy, jest szeroko rozumiana ochrona macierzyństwa i ojcostwa, m.in. poprzez wydłużenie okresów osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem przez rodziców, przy zachowaniu prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, to nieracjonalne byłoby przyjmowanie, że można pozbawić rodzica prawa do części urlopu rodzicielskiego w sytuacji, gdy przepis prawa wprost tego nie przewiduje. W ocenie Sądu zawarte w dyspozycji art. 182 1d § 3 określenie „może zrezygnować z korzystania urlopu rodzicielskiego” nie powinno być analizowane w oderwaniu od pozostałej części tego przepisu. Przepisy ten ustanawia bowiem ogólną regułę, że dozwolone jest zaprzestanie korzystania z urlopu rodzicielskiego, o ile pracownik chce z różnych przyczyn powrócić do pracy. Nie stanowi natomiast, że po złożeniu oświadczenia o rezygnacji z korzystania z urlopu, nie jest możliwe jego wykorzystanie w późniejszym okresie. Pojęcie rezygnacji odnosi się bowiem zdaniem Sądu do zaprzestania wykorzystywania urlopu rodzicielskiego w danym momencie, a nie ze zrzeczenia się do korzystania z niego w ogóle. Odwołująca nie składała przy tym żadnych deklaracji, że nie zamierza wykorzystywać części urlopu rodzicielskiego objętego pierwotnym wnioskiem, a przez nią nie wykorzystanego. Wskazać przy tym trzeba, że ubezpieczona i tak nie mogłaby realnie tego urlopu wykorzystać wobec urodzenia drugiego dziecka. Podkreślenia wymaga, że taka interpretacja spornego uregulowania koresponduje z art.
k.p., który uprawnia rodziców do skorzystania z części urlopu rodzicielskiego w wymiarze do 16 tygodni po przerwie, nie bezpośrednio po poprzedniej części tego urlopu, czyli na przykład po okresie świadczenia pracy czy wykorzystaniu świadczeń z tytułu urodzenia drugiego dziecka, z zastrzeżeniem art.
W konkluzji stwierdzić więc trzeba, że ubezpieczona nie wykorzystała 8 tygodni urlopu rodzicielskiego, przed złożeniem wniosku z dnia 13 listopada 2017 r. wykorzystywała urlop rodzicielski w jednej tylko części, a jej dziecko, z tytułu urodzenia którego wnioskowała o urlop, nie ukończyło 6 roku życia. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu Rejonowego, M. S. miała prawa do uzyskania urlopu rodzicielskiego, w okresie którego na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy zasiłkowej przysługiwało jej prawo do zasiłku macierzyńskiego. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 477 14 §2 k.p.c zmienił zaskarżoną decyzję przyznając odwołującej się prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres od 7 grudnia 2017 r. do dnia 8 lutego 2018 r. Roszczenie o odsetki ustawowe Sąd przekazał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Zaskarżona decyzja nie zawiera żadnego rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek i odwołująca się wcześniej (tj. przed złożeniem odwołania) takiego żądania nie wysuwała. Sąd w niniejszym postępowaniu rozpoznawał sprawę jedynie w zakresie określonym decyzją z dnia 12 stycznia 2018 r. Skoro zaś brak jest decyzji organu rentowego (co do roszczenia o odsetki), od której odwołująca się mogłaby wnieść odwołanie, to Sąd nie może w tym zakresie wydać rozstrzygnięcia. Zgodnie natomiast z art. 464 kpc odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym przypadku sąd przekaże mu sprawę. Orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego (punkt 2 wyroku) znajduje oparcie w art. 98 k.p.c w zw. z § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r. poz. 1800 ). Zarządzenie: (...).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.