1 pkt 25 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 461) Sąd przyznał adwokatowi J. L.
25 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. stoją w sprzeczności z przepisami dotyczącymi płacy minimalnej, tym samym dokonując zróżnicowania. Analiza treści i zasadność ich stosowania winna być ocenia pod kontem przepisów ustrojowych, w tym zasady równości i poszanowania godności człowieka ( art. 30 ), równości wobec prawa, zakazu dyskryminacji jednostki (art. 32 ) oraz sposobu określania/minimalnej wysokości wynagrodzenia (art. 65 pkt.4). Pozwany zażądał oddalenia apelacji i zasądzenia od powoda kosztów postępowania odwoławczego. Sąd odwoławczy zważył, co następuje: Apelacja powoda co do meritum była nietrafna, zaś jej słuszność dotyczyła jedynie zagadnienia związanego z kosztami wynagrodzenia jego pełnomocnika należnymi od Skarbu Państwa, lecz nie w kierunku postulowanym w treści apelacji. Przede wszystkim Sąd odwoławczy podziela ustalenia poczynione przez Sąd Okręgowy zwracając uwagę na drobiazgowo przeprowadzone przez ten Sąd postępowanie dowodowe. Również ocena materiału dowodowego nie zawiera elementów, które wskazywały do na dowolność stanowiącą naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przed Sądem Okręgowym nie wskazuje na to, że powód był osadzony w warunkach naruszających jego prawo do odbywania kary pozbawienia wolności w godnych warunkach. Przede wszystkim nie są trafne zarzuty apelacyjne błędów w ustaleniach faktycznych. Już tylko z zeznań samego powoda składanych na rozprawie w dniu 9 lutego 2016 r. wynika, iż wyodrębnione kąciki sanitarne znajdowały się w każdej celi, w której przebywał w okresie opisanym pozwem (k. 433v). Odnosząc się do kolejnego zarzutu wskazać należy, że minimalna norma powierzchni celi mieszkalnej dla jednego skazanego zgodnie z treścią art. 110 § 2 KKW wynosi 3 m2. Skoro niezbędne urządzenia i sprzęty muszą znajdować się wewnątrz celi mieszkalnej (a stanowi o tym zdanie 2 przytoczonego przepisu), to nie ma w obowiązującym prawie podstaw do tego, by odliczać od powierzchni celi mieszkalnej, tak jak wskazuje apelujący, powierzchnię zajmowaną przez te urządzenia oraz sprzęty. Mając to na względzie, trzeba stwierdzić, że prawidłowe jest ustalenie Sądu Okręgowego, że powodowi zapewniono cele o powierzchniach mieszkalnych przypadającej na jednego skazanego w rozmiarze odpowiadającym prawu (zob. podobnie uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 2 października 2015 r. V ACa 164/15). Powód w piśmie z dnia 4 sierpnia 2014 r. wskazał, które cele w jego ocenie nie były przystosowane do pobytu ludzi (k. 96). Wymienione nieprawidłowości miały zaistnieć w celach nr 306 (oddział E3 – osadzenie od 27-06-2013 r. do 19-07-2013 r. – 22 dni), 313 (oddział E3 od 19-07-2013 r. do 25-07-2013 r. – 6 dni), 200 (oddział D2 od 22-05-2013 do 28-05-2013 r. i 31-05-2013 r. do 5-06-2013 r. 11 dni ), 206 (oddział D2 od 28-05-2013 do 31-05-2013 r. i od 23-10-2013 r. do 6 -11-2013 r. – 16 dni), 207 (oddział D2 od 31-12- 2012 r. do 3-01-2013 r., od 4-01-2013 r. do 21-01-2013 r., od 29-01-2013 r. do 7-02-2013 r., od 7-06-2013 do 12-06-2013 r. i od 25-06-2013 r. do 27-06-2013 r. – 36 dni) i 209 (oddział D2 do 21-01-2013 r. do 24 stycznia 2013 r., od 7-02-2013 r. od 7 marca 2013 r. – 31 dni). (k. 66). Na wskazany pozwem okres prawie trzech lat, w których naruszane miały być dobra osobiste powoda, był on osadzony w Zakładzie Karnym w G. w pięciu okresach łącznie przez 326 dni, a więc niecały rok, przy czym w wymienionych celach w różnych okresach przebywał łącznie 122 dni. Powód nie wykazał, aby warunki odbywania kary pozbawienia wolności w tych pomierzeniach naruszały jego godność, czy zwiększały dolegliwość jej odbywania ponad cel wynikający z konieczności odizolowania powoda do społeczeństwa. Faktem pozostaje, że w okresie przebywania powoda w celach na terenie pawilonu „D" Zakładu Karnego w G., były tam prowadzone przez podmiot zewnętrzny prace remontowo-budowlane, związane z wymianą instalacji ciepłej, zimnej wody oraz cyrkulacji, które miały miejsce od 15.05.2013 r. do 30.09.2013 r., a więc w trakcie pobytu powoda w tej jednostce. Okoliczność ta oczywistym czyni stwierdzenie, że stan wyremontowanych w tym okresie cel musiał odbiegać od stanu sprzed remontu, którego nie mógł zbadać biegły sądowy. Jednakże nawet przyjęcie, że warunki odbywania kary przez powoda w celach tego pawilonu były dalekie od komfortowych nie oznaczałoby, iż były niehumanitarne i naruszające jego godność. Tym bardziej, że poprzez przyjęty przez pozwanego system dosyć częstych rotacji osadzonych w celach ewentualne mankamenty pobytu w poszczególnych celach mogły być w sposób istotny złagodzone. O naruszeniu godności skazanego skutkującej prawem do ochrony prawnej można mówić dopiero wtedy, gdy cierpienia i upokorzenie przekraczają konieczny element cierpienia wpisanego w odbywanie kary pozbawienia wolności, zwłaszcza przy bierności zakładu karnego, który nie dba o poprawę warunków odbywania kary i o polepszenie warunków socjalnych, żywieniowych, czy wreszcie kulturalnych. W przedmiotowej sprawie zarzutu wskazanego wyżej zaniechania nie można postawić pozwanemu, który przeprowadził prace remontowe zmierzające do poprawy standardów w celach mieszkalnych. Odnosząc się do zastrzeżeń powoda dotyczących warunków w jakich odbywał karę pozbawienia wolności wskazać należy, że dyskomfort spowodowany pobytem w warunkach izolacji nie może stanowić podstawy do sformułowania tezy, że doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Do naruszenia dóbr osobistych dochodzi jedynie wówczas, gdy cierpienie i upokorzenie, jakiego doznaje pozbawiony wolności przekraczają nieunikniony element cierpienia wpisanego w karę pozbawienia wolności. O naruszeniu dobra osobistego w postaci uchybienia godności osadzonego w zakładzie karnym nie można mówić w przypadku pewnych uciążliwości lub niedogodności związanych z pobytem w takim zakładzie, polegających na niższym od oczekiwanego standardzie celi czy urządzeń sanitarnych, bowiem dla wielu ludzi nie odbywających kary pozbawienia wolności warunki mieszkaniowe bywają często równie trudne. Godność skazanego przebywającego w zakładzie karnym nie jest naruszona, jeżeli odpowiada uznanym normom poszanowania człowieczeństwa (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt I A Ca 455/12). Faktem pozostaje i to, że powód był małoletni do 14 października 2011 r. i przez dwa tygodnie był umieszony w celi z recydywistami. Okoliczność tą jako wprost niezaprzeczoną przez pozwanego uznać należy za wykazaną. Jednakże nawet z zeznań powoda nie wynika, iż poprzez ten fakt zostały naruszone jego dobra osobiste, a zwłaszcza aby doznał ze strony tych osób jakichkolwiek naruszeń. Za objęte doświadczeniem zawodowym Sąd I instancji uznał, że pościel w zakładach karnych jest wymieniana regularnie. Faktem pozostaje, iż Sąd I instancji nie zakomunikował stronom o swojej wiedzy w tym przedmiocie, tym niemniej podzielić należy wniosek, iż nie sposób odnieść się do takiego zarzutu, albowiem powód zarzucił pozwanemu, że pościel, którą otrzymał nosiła ślady używania przez innych osadzonych. Twierdzenie o używaniu pościeli przez innych osadzonych nie jest równoznaczne z tezą, iż pościel w zakładzie karnym nie jest prana i wymieniana. Co nie zostało wykazane i nie wynikało, ani z zeznań powoda ani też świadków. Rozstrzygnięcie o kosztach należnych pełnomocnikowi powoda ustanowionemu z urzędu jest, co do zasady, zgodnie z właściwymi normami, zaś Sąd I instancji uwzględnił poniesione przez pełnomocnika wydatki. Podstawę przyznania do Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Szczecinie wynagrodzenia tej osobie był §
1 pkt 25 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 461). Powód nie wskazał korelacji istoty tego przepisu z normami dotyczącymi płacy minimalnej. Za nieadekwatne do istoty sprawy uznać należy stwierdzenie, że tak ukształtowane wynagrodzenie jest sprzeczne z bliżej niewskazanymi przepisami ustrojowymi, czy wręcz narusza godność człowieka, równość wobec prawa, czy wręcz jest wyrazem dyskryminacji jednostki. Tym niemniej oczywiście nie sposób nie dostrzec tego, że kwota wynagrodzenie pełnomocnika opisana analizowanym przepisem (120 zł) jest niska, zwłaszcza w konfrontacji z zakresem starań poczynionych przez pełnomocnika powoda. Jednak intencja Ministra Sprawiedliwości, która legła u podstaw wydania Rozporządzenia zmieniającego Rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 3 lutego 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 150) poprzez dodanie w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348, z późn. zm.2) w § 11 w ust. 1 pkt 25 w brzmieniu ustalającym wynagrodzenie adwokata w sprawie o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania na 120 zł, związana była z eskalacją, często bezzasadnych, roszczeń osadzonych związanych z warunkami osadzenia, które co istotne były bardzo wysokie i nie zawsze połączone z koniecznością znacznego trudu pełnomocnika reprezentującego osadzonego. W niniejszej sprawie powód sformułował roszczenia o znacznej wysokości, lecz roszczenie to zainicjowało postępowanie w którym w drobiazgowy sposób zweryfikowano wszystkie twierdzenie powoda. Okoliczność ta była związana z koniecznością znacznego nakładu pracy pełnomocnika powoda, co w ocenie Sąd odwoławczego uzasadniało przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia w stawce maksymalnej opisanej w § 2 pkt 2 wskazanego rozporządzenia, czyli w wysokości 720 zł powiększonej o podatek od towarów i usług oraz o wydatki pełnomocnika, czyli łącznie 1308,23 zł. Mają powyższe na uwadze w oparciu o treść art. 386 § 1 k.p.c. zmieniono zaskarżony wyrok w pkt 2 w taki sposób, że przyznano adwokatowi J. L.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.