Sygnatura akt I ACa 702/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2019 roku Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Tomasz Żelazowski Sędziowie: SSA Agnieszka Sołtyka SSA Leon Miroszewski Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Beata Węgrowska-Płaza po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2019 roku na rozprawie w Szczecinie sprawy z powództwa P. K. przeciwko Z. K. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 marca 2018 roku, sygnatura akt I C 277/16 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.700,00 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Agnieszka Sołtyka Tomasz Żelazowski Leon Miroszewski Sygnatura akt: I ACa 702/18 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 16 marca 2016 roku Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim, w punkcie I. zasądził od pozwanego Z. K. na rzecz powoda P. K. kwotę 43.500 zł (czterdzieści trzy tysiące pięćset złotych) z ustawowymi odsetkami od kwot: 4500 zł od dnia 25 stycznia 2016 r.; 1500 zł od dnia 29 stycznia 2016 r., 1500 zł od dnia 29 lutego 2016 r., 1500 zł od dnia 29 marca 2016 r., 1500 zł od dnia 29 kwietnia 2016 r., 1500 zł od dnia 29 maja 2016 r., 1500 zł od dnia 29 czerwca 2016 r., 1500 zł od dnia 29 lipca 2016 r., 1500 zł od dnia 29 sierpnia 2016 r., 1500 zł od dnia 29 września 2016 r., 1500 zł od dnia 29 października 2016 r., 1500 zł od dnia 29 listopada 2016 r., 1500 zł od dnia 29 grudnia 2016 r., 1500 zł od dnia 29 stycznia 2017 r., 1500 zł od dnia 1 marca 2017 r., 1500 zł od dnia 29 marca 2017 r., 1500 zł od dnia 29 kwietnia 2017 r., 1500 zł od dnia 29 maja 2017 r., 1500 zł od dnia 29 czerwca 2017 r., 1500 zł od dnia 29 lipca 2017 r., 1500 zł od dnia 29 sierpnia 2017 r., 1500 zł od dnia 29 września 2017 r., 1500 zł od dnia 29 października 2017 r., 1500 zł od dnia 29 listopada 2017 r., 1500 zł od dnia 29 grudnia 2017 r., 1500 zł od dnia 29 stycznia 2018 r., 1500 zł od dnia 1 marca 2018 r. do dnia zapłaty, z ustaleniem, że obowiązek zapłaty należności głównej przez pozwanego wynika z solidarnego zobowiązania z I. O., zobowiązaną wyrokiem Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 lipca 2017 r. w sprawie II K 259/16 w punkcie V do naprawienia szkody, wyrządzonej P. K.. W punkcie II. Sąd Okręgowy oddalił powództwo w pozostałej części; w punkcie III. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.162,50 zł tytułem kosztów procesu. Wymienionym wyrokiem Sąd I instancji rozstrzygnął sprawę z powództwa P. K. o zasądzenie od pozwanego Z. K. kwoty 86 500 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty wraz z kosztami postępowania oraz kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych tytułem długu uznanego przez pozwanego. Sąd Okręgowy ustalił, że strony są braćmi, mają też siostrę H. A.. Córką pozwanego jest I. O., za której namową powód oraz H. A. zaciągnęli szereg zobowiązań finansowych na jej rzecz. Zobowiązania powoda dotyczyły umów pożyczek, a w odniesieniu do H. A. były to pożyczki oraz umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Pożyczki zawierane przez powoda regulowane miały być przez I. O.. Przy zawieraniu każdej z pożyczek zajmowała się ona wszelkimi formalnościami, a następnie pobierała kwoty udzielonych pożyczek od powoda, jednak nie spłacała tych zobowiązań, a po pewnym czasie wierzyciele zaczęli domagać się od powoda spłaty zaciągniętych pożyczek. Powód ustalił listę wierzycieli oraz wysokość tych zobowiązań, następnie z pomocą rodziny zaczął spłacać zobowiązania. I. O. nie spłacała również zobowiązań zaciągniętych na jej rzecz przez H. A.. Jak ustalił Sąd Okręgowy, zobowiązania zaciągnięte przez powoda na rzecz I. O. wynikają z: kredytu w banku (...) S.A. z dnia 7.07.2014 r. – całkowity koszt spłaty kredytu :39.754,54 zł, kredytu w (...) (wcześniej (...)) z dnia 13.08.2014 r. – całkowity koszt spłaty kredytu: 10.367 zł, kredytu w (...)z dnia 26.08.2014 r. – całkowity koszt spłaty kredytu: 1.489 zł, karty kredytowej z (...) Bank z dnia 13.08.2014 r. – spłacona kwotą 3.763,20 zł, kredytu w (...) z dnia 26.08.2014 r. - całkowity koszt spłaty kredytu : 3.660,40 zł, kredytu w (...) Bank z dnia 28.08.2014 r. - całkowity koszt spłaty kredytu : 9.476,70 zł, kredytu w (...) z dnia 16.09.2014 r. - całkowity koszt spłaty kredytu : 21.977,07 zł, kredytu w (...) z dnia 29.09.2014 r. - całkowity koszt spłaty kredytu : 4.096,55 zł, kredytu w (...) z dnia 21.01.2015 r. – zaciągnięty na 10 lat w kwocie 54.590,12 zł. Z kwoty tej bank spłacił kwotę 1.822,42 zł z tytułu pożyczki zaciągniętej na zakup pralki, a także kwotę 1447,88 zł z tytułu spłaty pożyczki zaciągniętej przez powoda na zakup zmywarki. Ponadto spłacił pożyczkę z dnia 7.07.2014 r. w wysokości 25.317,35 zł. Bank wypłacił powodowi z tytułu tej pożyczki kwotę 23.000 zł. Z tej sumy powód zwrócił córce 20.000 zł, którą pożyczyła mu na spłatę poprzednich długów, a pozostałe 3.000 zł powód zwrócił synowi. Sąd Okręgowy ustalił następnie, że pozwany miał świadomość sposobu postępowania swojej córki I. O. i miał zamiar spłacić przedmiotowe zobowiązania zaciągnięte przez powoda. W tym celu w dniu 13.12.2014 r. oświadczył na piśmie, że uznaje zobowiązanie w wysokości 100 000 zł za bezsporne wobec powoda, wynikające z wziętych przez niego kredytów oraz oświadczył, że długi jego córki oraz własne zobowiązuje się spłacać w comiesięcznych ratach po 2 000 zł począwszy od 01.01.2015 r. do 28 dnia każdego miesiąca do momentu spłaty całości zadłużenia. Podpis pod powyższym oświadczeniem został złożony przez pozwanego w obecności notariusza C. G. w siedzibie Kancelarii Notarialnej w S.. Pozwany nie działał pod przymusem, pod adresem pozwanego i jego rodziny nie były kierowane żadne groźby, pozwany i jego rodzina nie byli przez nikogo zastraszani. Następnie na wniosek pozwanego powód zgodził się, by raty były uiszczane w kwotach po 1 500 zł miesięcznie, a nie po 2 000 zł. Pozwany uiszczał na rzecz powoda kwoty po 1 500 zł miesięcznie do października 2015 r. Łącznie pozwany uiścił na rzecz powoda kwotę 13 500 zł. Pełnomocnik pozwanego w piśmie z dnia 19.11.2015 r. oświadczył w imieniu pozwanego, że uchyla się od skutków oświadczeń złożonych w dniu 13.12.2014 r. oraz podał, że od listopada 2015 r. nie będą realizowane ratalne płatności. Pełnomocnik pozwanego wskazał wówczas, że pozwany składając oświadczenia działał pod wpływem strachu wobec gróźb wypowiadanych wobec niego i jego córki. Pismem z dnia 01.12.2015 r. powód uznał uchylenie się od skutków oświadczenia woli za nieskuteczne oraz wskazał, że brak realizacji zobowiązuje spowoduje wystąpienie do Sądu z powództwem o zapłatę. Sąd Okręgowy ustalił również, że w dniu 22.12.2014 r. córka H. A. A. S. skierowała do Prokuratury Rejonowej w S. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wnosząc o wszczęcie postępowania karnego przeciwko I. O.. Wobec I. O. prowadzone było postępowanie karne przez Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim II Wydział Karny, który wyrokiem z dnia 31.07.2017 r. sygn. akt II K 259/16 uznał I. O. za winną tego, że: 1) w dniu 15.04.2014 roku w S. w sklepie (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd H. A. poprzez utwierdzanie jej w przekonaniu, że pożyczka nr (...) będzie anulowana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 2 899 zł, czym działała na jej szkodę, z czego uczyniła sobie stałe źródło dochodu; 2) w dniu 16.04.2014 roku w S. w sklepie (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd H. A. poprzez utwierdzanie jej w przekonaniu, że pożyczka nr (...) zostanie anulowana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 7 194,60 zł., czym działała na jej szkodę, z. czego uczyniła sobie stałe źródło dochodu; 3) w dniu 28.07.2014 roku w G. w (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd H. A. poprzez utwierdzanie jej w przekonaniu, że pożyczka nr (...) będzie anulowana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 1 100 zł, czyni działała na jej szkodę, z czego uczyniła sobie stałe źródło dochodu; 4) w dniu 18.08.2014 roku w G. w (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd H. A. poprzez utwierdzanie jej w przekonaniu, że pożyczka nr (...) będzie anulowana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 17 008,84 zł, czym działała na jej szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 5) w dniu 01.09.2014 roku w G. w (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd H. A. poprzez utwierdzanie jej w przekonaniu, że pożyczka nr (...) będzie anulowana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 6 444 zł, czym działała na jej szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 6) w dniu 01.09.2014 roku w G. w (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd H. A. poprzez utwierdzanie jej w przekonaniu, że pożyczka nr (...) będzie anulowana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 2 440,24 zł, czym działała na jej szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 7) w dniu 08.09.2014 roku w G. w (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd H. A. poprzez utwierdzanie jej w przekonaniu, że pożyczka nr (...) będzie anulowana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 3 783,90 zł, czym działała na jej szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 8) w dniu 09.09.2014 roku w G. w (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd H. A. poprzez utwierdzanie jej w przekonaniu, że pożyczka nr (...) będzie anulowana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 18 192,00 zł, czym działała na jej szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 9) w dniu 09.09.2014 roku w G. (...). w salonie (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd H. A. poprzez utwierdzanie jej w przekonaniu, że umowna o świadczenie usług telekomunikacyjnych nr (...) będzie anulowana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 1 088,99 zł, czym działała na jej szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 10) w dniu 25.09.2014 roku w G. w salonie (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd H. A. poprzez utwierdzanie jej w przekonaniu, że umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych nr (...) i nr (...) będą anulowane, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie łącznej nie niższej niż 3 621,94 zł, czym działała na jej szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 11) w dniu 26.09.2014 roku w G. w (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd H. A. poprzez utwierdzanie jej w przekonaniu, że pożyczka nr (...) na refinansowanie kosztów zakupu pojazdu marki D. (...) o nr rej. (...) będzie anulowana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 17 230,77 zł czym działała na jej szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 12) w dniu 24.09.2014 roku w N. w celu użycia za autentyczny dokonała podrobienia podpisu H. A. na umowie kupna- sprzedaży samochodu marki D. (...) o nr VIN: (...) na szkodę H. A.; 13) w dniu 26.05.2014 roku w S. w banku (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd P. K. poprzez utwierdzanie go w przekonaniu, że pożyczka nr (...) będzie przez nią spłacana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 7 783,86 zł, czym działała na jego szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 14) w dniu 16.06.2014 roku w S. w banku (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd P. K. poprzez utwierdzanie go w przekonaniu, że pożyczka nr (...) będzie przez nią spłacana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 21.875 zł, czym działała na jego szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 15) w bliżej nieokreślonym dniu w lipcu 2014 roku w G. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd P. K. poprzez utwierdzanie go w przekonaniu, że zwróci mu pożyczone pieniądze w wysokości 3 500 zł doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 3 500 zł, czym działała na jego szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 16) w dniu 7.07.2014 roku w G. w banku (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd P. K. poprzez utwierdzanie go w przekonaniu, że pożyczka nr (...) będzie przez nią spłacana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 39 754,54 zł czym działała na jego szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 17) w dniu 13.08.2014 roku w G. w (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd P. K. poprzez utwierdzanie go w przekonaniu, że pożyczka nr (...) będzie przez nią spłacana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 10 367,00 zł czym działała na jego szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 18) w dniu 13.08.2014 roku w G. w (...) Bank w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd P. K. poprzez utwierdzanie go w przekonaniu, że pożyczka nr (...) z karty kredytowej będzie przez nią spłacana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 3 763,20 zł, czym działała na jego szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 19) w dniu 26.08.2014 roku w G. (...) Sp. z o.o. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd P. K. poprzez utwierdzanie go w przekonaniu, że pożyczka nr (...) będzie przez nią spłacana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 3 660,40 zł, czym działała na jego szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 20) w dniu 26.08.2014 roku w G. w (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd P. K. poprzez utwierdzanie go w przekonaniu, że pożyczka nr (...) będzie przez nią spłacana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 1 400 zł, czym działała na jego szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 21) w dniu 28.08.2014 roku w G. w (...) Bank w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd P. K. poprzez utwierdzanie go w przekonaniu, że pożyczka nr (...) będzie przez nią spłacana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 9 477,70 zł czym działała na jego szkodę, z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 22) w dniu 16.09.2014 roku w G. w (...) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd P. K. poprzez utwierdzanie go w przekonaniu, że pożyczka nr (...)- (...) będzie przez nią spłacana, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 21 977,07 zł czym działała na jego szkodę z czego uczyniła sobie źródło dochodu; 23) w dniu 29.09.2014 roku w S. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyzyskując błąd P. K. poprzez utwierdzanie go w przekonaniu, że pożyczka nr (...) jest wzięta na poczet kary za otwarcie kopert, doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie niższej niż 4 096,55 zł czym działała na jego szkodę z czego uczyniła sobie źródło dochodu. Orzeczone wobec I. O. kary pozbawienia wolności połączono i orzeczono karę łączną roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności. Wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby lat 4 oddając oskarżoną w okresie próby pod dozór kuratora sądowego. W punkcie V sentencji wymienionego wyroku oskarżoną zobowiązano do naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę m.in. na rzecz P. K. kwoty 79 455,46 zł. Orzeczenie to jest prawomocne z dniem 31.10.2017 r. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wlkp. IV Wydział Karny Odwoławczy na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę I. O. od ww. orzeczenia wyrokiem z dnia 31.10.2017 r. sygn. akt IVKa 564/17utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Dalej Sąd Okręgowy ustalił, że H. A. wystąpiła w dniu 25.01.2016 r. do Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z powództwem przeciwko Z. K. wnosząc o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym, że pozwany ma zapłacić na jej rzecz kwotę 82 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty wraz z kosztami postępowania nakazowego oraz kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu. W uzasadnieniu pozwu wskazała, że w pewnym okresie czasu wzięła dla Z. K. oraz jego córki kredyty, których łączna wartość opiewała na kwotę 100 000 zł. W dniu 13.12.2014 r. zostało sporządzone oświadczenie podpisane przez pozwanego w obecności notariusza, z którego wprost wynika że uznaje on dług wobec H. A. na kwotę 100 000 zł i będzie go spłacał w kwotach po 2 000 zł miesięcznie. Wpłaty były dokonywane do miesiąca listopada 2015 r. Pozwany łącznie spłacił kwotę 18 000 zł. Zabezpieczeniem tego oświadczenia był weksel podpisany przez Z. K.. Pismem z dnia 19.01.2015 r. Z. K. został wezwany do wykupu weksla, czego nie uczynił. Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym w dniu 16.02.2016 r. sygn. akt I Nc 17/16 uwzględniono roszczenie w całości. Następnie Sąd Okręgowy w Gorzowie Wlkp. I Wydział Cywilny wyrokiem z dnia 06.02.2018 r. sygn. akt I C 632/16 utrzymał w mocy nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 16 lutego 2016 roku w sprawie I Nc 17/16 Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. Sąd Okręgowy dokonując powyższych ustaleń stwierdził, że wynikając one ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, a także dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy karnej sygn. II K 259/16 oraz w aktach sprawy toczącej się uprzednio przed tut. Sądem o sygn. I C 632/16, wreszcie częściowo oparł się ten Sąd na treści zeznań przesłuchanych świadków oraz okolicznościach podawanych przez powoda w trakcie jego przesłuchania. Sąd I instancji nie uznał za wiarygodnych okoliczności podawanych przez świadków I. O., T. K. oraz przez pozwanego, mając na względzie okoliczności przedmiotowej sprawy (w tym m.in. charakter przestępczej działalności córki pozwanego I. O. dokonanej na szkodę powoda oraz powiązania rodzinne pozwanego i tych dwóch świadków). Na rozprawie w dniu 09.03.2018 r. Sąd postanowił oddalić wniosek o przesłuchanie świadka A. O., Sąd I instancji stwierdził, że A. O. był wzywany do stawiennictwa na rozprawach które odbyły się w dniach 06.07.2016 r., 03.03.2017 r., 05.05.2017 r., oraz 29.08.2017 r. w charakterze świadka i nie stawił się na wezwania Sądu. Postanowieniem tego Sądu z dnia 06.07.2016 r. (k.148) A. O. został skazany na grzywnę w kwocie 300 zł za nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie, zaś postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 05.05.2017 r. A. O. został skazany na grzywnę w kwocie 700 zł za nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie. Z kolei na rozprawie w dniu 05.05.2017 r. (k.224) Sąd postanowił oznaczyć termin na podstawie art. 242 k.p.c. do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka A. O., przy czym w oznaczonym terminie do tego przesłuchania nie doszło. Niezależnie od powyższego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był zdaniem Sądu Okręgowego wystarczający do wyrokowania. Za wiarygodne należało uznać według tego Sądu uznać zeznania świadków K. K., A. S., C. G. i D. P., a także okoliczności podane przez samego powoda. Opisali oni okoliczności sporządzenia oświadczenia z 13.12.2014 r., na skutek jakiej sytuacji doszło do spisania tego oświadczenia. Mając na względnie powyższe ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy uznał powództwo za częściowo zasadne. Jako podstawę ważności umowy powołanej przez powoda wskazał art. 353 1 k.c. Uznał, że wykazanie przesłanek uchylenia się od oświadczenia woli pozwanego co do przystąpienia do długu I. O. obciążało pozwanego. Sąd Okręgowy dokonał analizy zebranego materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, w tym analizy dokumentacji zawartej w aktach sprawy, treści zeznań świadków oraz treści przesłuchania stron oraz analizy dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy karnej sygn. II K 259/16 oraz w aktach sprawy toczącej się uprzednio przed tut. Sądem o sygn. I C 632/16. Miał szczególnie na względzie oświadczenie pozwanego z dnia 13.12.2014 r. wraz z poświadczeniem własnoręczności podpisu. Oświadczenie to pozwany podpisał w obecności notariusza, a uznał w nim za bezsporne zobowiązanie w kwocie 100 000 zł wobec powoda, a wynikające z zaciągniętych przez niego kredytów dla pozwanego oraz dla jego córki I. O.. Pozwany oświadczył, że uznaje te długi za własne i zobowiązał się spłacać zadłużenie na rzecz powoda od 01.01.2015 r. w comiesięcznych ratach wynoszących po 2 000 zł do 28 dnia każdego miesiąca do momentu spłaty całości zadłużenia. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko powoda, że powyższy dokument należy traktować jako przystąpienie do długu córki pozwanego, która została skazana prawomocnym wyrokiem karnym. W wyroku tym ustalono, że faktycznie powód zaciągał pożyczki na skutek przestępczego działania córki pozwanego, która wyrokiem tym została skazana na karę pozbawienia wolności. Wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby lat 4 oddając oskarżoną w okresie próby pod dozór kuratora sądowego. I. O. została zobowiązana tym wyrokiem do naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę m.in. na rzecz P. K. kwoty 79 455,46 zł. Sąd Okręgowy dalej stwierdził, że przystąpienie do długu nie jest instytucją, która jest wprost uregulowana przepisami prawa cywilnego. Stanowi typ umowy nienazwanej. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego Sąd Okręgowy stwierdził, ze umowne przystąpienie do długu oznacza wstąpienie podmiotu trzeciego w pasywną stronę istniejącego już zobowiązania i powstanie solidarnej odpowiedzialności tego podmiotu z dłużnikiem pierwotnym (głównym). Funkcją takiej umowy, mającej status umowy odrębnej, zawieranej pomiędzy osobą trzecią i dłużnikiem albo pomiędzy osobą trzecią a wierzycielem, jest umocnienie, zabezpieczenie, przysługującego wierzycielowi roszczenia. Kumulatywne przystąpienie przez nowy podmiot do długu nie narusza tożsamości istniejącego zobowiązania, bowiem poza powiększeniem grona dłużników i powstaniem między nimi solidarnej więzi treść stosunku prawnego nie ulega zmianie, czego wyrazem jest m.in. i to, że dotychczasowe, uprzednio ustanowione zabezpieczenia (np. zastaw, hipoteka, poręczenie), odnoszą się wyłącznie do wierzytelności skierowanej przeciwko pierwotnemu dłużnikowi. Charakter umowy przystąpienia do długu, skutkujący powiększeniem grona dłużników i przyjęciem, przy braku innego umownego uregulowania, że ich odpowiedzialność jest solidarna, pozwala w sposób niebudzący wątpliwości przyjąć, że zwolnienie z długu dłużnika przystępującego do długu może dokonać się bez zgody dłużnika pierwotnego. Tym samym Sąd Okręgowy uznał, że doszło do wstąpienia do danego stosunku prawnego nowego dłużnika tj. pozwanego. Zawarcie takiej umowy skutkowało solidarną odpowiedzialnością dodatkowej osoby za istniejące zobowiązanie. Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutu pozwanego, że przystąpienie jego do długu jest nieskuteczne i że pozwany nie mógł uznać długu, który nie był jego. Sąd I instancji przyznał natomiast rację powodowi, że pozwany przystąpił do długu i w tej sytuacji uznał ten dług. W ocenie Sądu Okręgowego taka konstrukcja prawna powoduje, że oświadczenie z dnia 13.12.2014 r. ustanawia odpowiedzialność pozwanego względem powoda za zobowiązania I. O.. Sąd ten Sąd nie uznał argumentów pozwanego o skutecznym uchyleniu się od skutków prawnych jego oświadczenia woli, jako złożonego pod wpływem groźby wypowiadanej wobec niego i jego córki. Jak stwierdził Sąd Okręgowy dokument powołanego oświadczenia został sporządzony i podpisany przez adwokata, a nie zostało wykazane że adwokat ten był skutecznie umocowany do złożenia takiego oświadczenia w imieniu pozwanego. Sąd ten uznał, ze wskazane oświadczenie jest czynnością materialno-prawną, do której dokonania nie jest wystarczające zwykłe umocowanie procesowe. W tej sytuacji pismo z dnia 19.11.2015 r. nie wywołało w ocenie Sądu Okręgowego żadnego skutku prawnego. Ponadto stwierdził, że w niniejszym postępowaniu nie wykazano by w jakimkolwiek zakresie faktycznie miałby miejsce groźby kierowane wobec pozwanego czy jego córki i by w związku z tym złożenie oświadczenia z dnia 13.12.2014 r. nastąpiło pod wpływem groźby. Przesłuchany w charakterze świadka w przedmiotowym postępowaniu notariusz C. G. potwierdził, że nie miały miejsca okoliczności, ze względu na które czynność podjęta przy jego udziale miałaby być wątpliwa. Pozwany miał możliwość swobodnego zachowania i powzięcia decyzji co do podpisania oświadczenia z dnia 13.12.2014 r. Biorąc pod uwagę to, że nie nastąpiło uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia i że w związku z tym nastąpiło skuteczne przystąpienie do długu przez pozwanego, Sąd Okręgowy uznał że pozwany nałożył na siebie obowiązek uregulowania należności wobec powoda w kwocie 100 000 zł, ale z ustaleniem przez strony że będzie to następowało w ratach po 2 000 zł płatnych od 01.01.2015 r. do 28 dnia każdego miesiąca. Sąd podzielił jednakże stanowisko strony pozwanej, że w tej sytuacji płatność powinna następować co miesiąc i w związku z tym biorąc pod uwagę datę wydania wyroku i moment zamknięcia rozprawy nie cała należność z tego tytułu jest wymagalna, zwłaszcza że oświadczenie pozwanego z dnia 13.12.2014 r. nie zawiera postanowienia o postawieniu całej należności w stan wymagalności w przypadku zaprzestania spłaty rat. Dalej Sąd Okręgowy stwierdził, że doszło do modyfikacji wysokości raty, bowiem powód zgodził się by raty były uiszczane przez pozwanego w kwotach po 1 500 zł miesięcznie. Okoliczność zawarcia powyższego porozumienia dotyczącego obniżenia wysokości rat została potwierdzona stanowiskiem procesowym powoda i treścią jego pism procesowych w sprawie. Wskazał Sąd I instancji, że uznanie zobowiązania przez pozwanego dotyczyło kwoty 100 000 zł. i pozwany uiszczał na rzecz powoda przez 9 miesięcy kwoty po 1 500 zł miesięcznie, a zatem spłacił zobowiązanie do wysokości łącznie 13 500 zł, a od października 2015 roku zaprzestał spłat, toteż pozostaje w opóźnieniu z zapłatą łącznie kwoty 43 500 zł. Wobec tego Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie z żądaniem powoda na dzień wniesienia pozwu tj. 25.01.2016 r. początkowa kwota od której naliczane są odsetki wynosi 4 500 złotych, toteż należało zasądzić należność główną 43 500 zł z ustawowymi odsetkami od poszczególnych rat wynoszących po 1 500 zł aż do lutego 2018 r. bez należności za marzec 2018 r., ponieważ data płatności ustalona była na dzień 28 każdego kolejnego miesiąca. Rata za marzec 2018 roku nie była zatem jeszcze wymagalna na moment zamknięcia rozprawy. Pozwany pozostawał w opóźnieniu po dniu 28 każdego kolejnego miesiąca, co uwzględnione zostało w punkcie I sentencji wyroku. Sąd Okręgowy wziął pod uwagę również, że miesiąc luty w 2017 oraz w 2018 roku miał po 28 dni, zatem stosowne odsetki należały się odpowiednio od dnia 01.03.2017 r. oraz od dnia 01.03.2018 r. Sąd Okręgowy miał na uwadze również to, że uznana kwota zobowiązania w wysokości 100 000 zł ma swoje potwierdzenie w wyroku z dnia 31.07.2017 r. Sądu Rejonowego w Gorzowie Wlkp. II Wydział Karny sygn. akt II K 259/16. Z akt tej sprawy karnej wynika, że córka pozwanego I. O. dopuściła się przestępstwa, za co została skazana prawomocnym wyrokiem z dnia 31.07.2017 r. (prawomocnym z dniem 31.10.2017 r.). Orzeczone wobec I. O. kary pozbawienia wolności połączono i orzeczono karę łączną roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności. Wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby lat 4 oddając oskarżoną w okresie próby pod dozór kuratora sądowego. W punkcie V sentencji tego wyroku oskarżoną zobowiązano do naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę m.in. na rzecz P. K. kwoty 79 455,46 zł. Zdaniem Sądu Okręgowego wysokość należności, którą winien zwrócić pozwany w związku z przystąpieniem do długu i uznaniem długu potwierdzają także dokumenty złożone do sprawy przez stronę powodową, w tym umowy kredytu, dokument związane ze spłatą należności, a także umowy pożyczki podpisywane przez I. O., w których zobowiązuje się spłacać zobowiązania zaciągnięte przez powoda. Sąd ten wskazał, że pozwana nie przedstawiła materiału dowodowego, który skutecznie zakwestionowałby poprawność uznanej kwoty. Pozwany celem całkowitego rozliczenia się z powodem uznał kwotę 100.000 zł. Kwoty tej nie kwestionował do listopada 2015 r., gdy dowiedział się o wszczęciu postępowania karnego wobec jego córki. Orzekając o kosztach Sąd Okręgowy zastosował art. 100 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie i przyznał zwrot kosztów procesu adekwatnie do wyniku procesu mając również na względzie datę wytoczenia powództwa. Stwierdził, że powód wygrał sprawę w ok. 50 %, przegrał w ok. 50 %. Na koszty procesu powoda składało się: 4 325 zł opłaty sądowej od pozwu; 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 7 200 zł, łącznie 11 542 zł. Skonstatował ten Sąd, że pozwany winien zwrócić powodowi zatem kwotę 5 771 zł (tj. 50 % z 11 542 zł). Przyjął, że na koszty procesu pozwanego składało się: 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 7 200 zł, łącznie 7 217 zł. Powód winien zwrócić pozwanemu zatem kwotę 3 608,50 zł (tj. 50 % z kwoty 7 217 zł). Po wzajemnej kompensacie tych kwot, Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2 162,50 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Apelację od tego wyroku złożył pozwany, zaskarżając wyrok w zakresie punktów I i III. Zarzucił: 1) naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na dokonaniu oceny wiarygodności i mocy dowodów nie na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, ale na podstawie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, tj. art. 227 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c,
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.