Sygn. akt I AGa 150/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2018 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Jarosław Marek Kamiński (spr.) Sędziowie : SSA Krzysztof Chojnowski SSO del. Jacek Malinowski Protokolant : Iwona Zakrzewska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z o.o. Spółki komandytowej w W. przeciwko Gminie S. o ustalenie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt VII GC 317/16 I. oddala apelację; II. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 8.100 zł tytułem zwrotu kosztów instancji odwoławczej. (...) Sygn. akt I AGa 150/18 UZASADNIENIE Powódka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w W., w pozwie skierowanym przeciwko pozwanej Gminie S., wniosła o ustalenie, że strony od dnia 1 listopada 2016 r. łączy umowa dzierżawy nr (...) z dnia 7 lutego 2013 r. w dotychczasowym brzmieniu. Swoje roszczenie uzasadniła brakiem podstaw do wypowiedzenia umowy dzierżawy, które nastąpiło w dniu 27 czerwca 2016 r. Swój interes prawny w rozstrzygnięciu powódka motywowała potrzebą ustalenia przez Sąd, czy istniały przesłanki do wypowiedzenia umowy dzierżawy oraz czy w efekcie wypowiedzenie to było skuteczne. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości. Wskazała, iż wypowiedzenie umowy dzierżawy łączącej strony nastąpiło na skutek naruszeń jej treści, do których usunięcia powódka była bezskutecznie wzywana. Wyrokiem z dnia 25 maja 2018 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił powództwo (pkt I) i zasądził od powódki na rzecz pozwanej 14.417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt II). Orzeczenie zostało oparte o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną. Uchwałą Nr (...) Rady Miejskiej w S. z dnia 12 października 2009 r. upoważniono Burmistrza S. do nabycia nieodpłatnie od Agencji Nieruchomości Rolnych do zasobu Gminy nieruchomości położonej w obrębie K. oznaczonej nr (...) o pow. łącznej 17,6400 h, z przeznaczeniem pod budowę zakładu zagospodarowania odpadów. W dniu 29 maja 2009 r. utworzono Zakład (...) spółka z o.o. w S., który miał na celu realizację powyższego przedsięwzięcia. Z dniem 20 czerwca 2009 r. (...) spółka z o.o. w S. otrzymał od Starosty (...) pozwolenie na wytwarzanie, zbieranie i odzysk odpadów na terenie eksploatowanego składowiska odpadów w K.. W dniu 7 lutego 2013 r. Gmina S. zawarła z (...) spółka z o.o. w S. umowę dzierżawy nr (...), na podstawie której wydzierżawiła temu podmiotowi ww. nieruchomość. W § 6 ust. 6 umowy strony postanowiły, iż od dnia, w którym postanowienie o oddaniu do użytkowania zakładu przetwarzania odpadów stanie się ostateczne, roczny limit ilości odpadów przeznaczonych do składowania nie może przekroczyć 30.000 Mg rocznie oraz, że na przekroczenie ww. rocznego limitu Dzierżawca każdorazowo musi uzyskać pisemną zgodę Wydzierżawiającego, a przyjmowanie odpadów do składowania bez zgody Wydzierżawiającego ponad ten roczny limit może stanowić podstawę do wypowiedzenia umowy dzierżawy. Strony w § 13 ust. 1 pkt. c umowy przewidziały możliwość jej rozwiązania z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego, w przypadku niedotrzymania przez dzierżawcę lub podmiot, o którym mowa w § 10 umowy, z jego wyłącznej winy, warunków określonych w § 4 ust. 1, § 6, § 8, § 9 umowy i nieusunięcie naruszeń lub nie wykonania obowiązków określonych w tych paragrafach, pomimo pisemnego wezwania od Wydzierżawiającego wskazującego rodzaj naruszenia i wezwanie do jego zaprzestania. W sprawach nieuregulowanych zastosowanie znajdowały przepisy kodeksu cywilnego. W dniu 28 marca 2014 r. z uwagi na spełnienie przesłanek, o których mowa w § 10 ust 2 umowy (...) sp. z o. o. w S. zawarła z (...) Sp. z o. o. w W. umowę o przeniesienia praw i obowiązków, wynikających z umowy dzierżawy z dnia 7 lutego 2013 r. Następnie pismem z dnia 27 marca 2015 r. (...) sp. z o. o. poinformowała Burmistrza S., iż z dniem 13 marca 2015 r. został zakończony proces przekształcenia Spółki pod firmą (...) Sp. z o.o. w Spółkę (...) Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w W.. Spółka (...) Sp. z o.o. s.k., jako dzierżawca zobowiązana była przestrzegać postanowień umowy dzierżawy nr (...) z dnia 7 lutego 2013 r. Podmiot ten następnie w dniu 26 lutego 2017 r. zmienił nazwę firmy na (...) sp. z o.o. sp. komandytowa w W.. W dniu 10 września 2015 r. Burmistrz S. wystosował do pozwanej pismo, w którym wezwał ją do usunięcia naruszeń związanych z wykonywaniem przez Spółkę, jako dzierżawcę umowy dzierżawy nr (...) z dnia 7 lutego 2013 r., przede wszystkim w zakresie usunięcia z wydzierżawionej nieruchomości odpadów w ilości, która przekracza normę ustaloną w § 6 ust. 6 umowy dzierżawy łączącej strony w nieprzekraczalnym terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania. Burmistrz wezwał również do usunięcia innych naruszeń, o istnieniu których powziął informację w związku z prowadzeniem przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. postępowania, które zakończyło się wydaniem w dniu 6 sierpnia 2015 r. decyzji (...), wstrzymującej działalność posiadacza odpadów (...) Sp. z o.o. s.k., polegającą na przetwarzaniu odpadów w Zakładzie (...) w K., z określeniem terminu wstrzymania działalności, w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Decyzją (...) Główny Inspektor Ochrony Środowiska z dnia 17 marca 2016 r., wskazana wyżej decyzja (...) została utrzymana w mocy w zakresie wstrzymania działalności posiadacza odpadów, natomiast została uchylona w zakresie określenia terminu wstrzymania działalności, który został określony, jako 30 dni od otrzymania decyzji przez pozwaną, tj. od dnia 4 kwietnia 2016 r. Termin na wykonanie decyzji upłynął zatem 2 maja 2016 r. Marszałek Województwa (...) mocą decyzji (...)z dnia 11 maja 2016 r. cofnął bez odszkodowania Spółce (...) Sp. z o.o. Sp.k. pozwolenie zintegrowane na eksploatację instalacji do składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne. Następnie Burmistrz S. wypowiedział pismem z dnia 27 czerwca 2016 r. Spółce (...) Sp. z o.o. Sp. k. umowę dzierżawy z dnia 7 lutego 2013 r. z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, ze skutkiem na dzień 31 października 2016 r., z uwagi na spełnienie warunków, o jakich mowa w § 13 ust. 1 pkt c umowy, tj. używanie przedmiotu umowy w sposób sprzeczny z umową lub przeznaczeniem i nie zaprzestanie takiego używania pomimo pisemnego wezwania od wydzierżawiającego w zakreślonym terminie. W uzasadnieniu wskazano, iż gmina nie wyraziła zgody na przyjmowanie przez pozwaną do składowania odpadów w ilości przekraczającej 30 000 Mg. Przekroczenie tych ilości stanowiło naruszenie § 6 pkt. 6 umowy dzierżawy. Wskazywała także na niezrealizowanie podstawowego celu umowy, jakim było wybudowanie zakładu zagospodarowania odpadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 26 stycznia 2017 r., wydanym w sprawie (...) uchylił decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 17 marca 2016 r., uznając, że przyczyną wstrzymania działalności skarżącego, była skala naruszeń, jakich w ocenie organów dopuścił się skarżący, nie zaś stopień zagrożenia dla środowiska, życia lub zdrowia. Tymczasem art. 32 ust. 1 pkt 1-6 wraz z przepisem art. 32 ust. 3 ustawy o odpadach, stanowi o wyjątkowości zastosowania sankcji w postaci wstrzymania działalności posiadacza odpadów, jako szczególnie rygorystycznej. Stąd można do niej sięgnąć, jeżeli inne środki nie są skuteczne. Po analizie akt sprawy Sąd stwierdził, że organy poczyniły prawidłowe ustalenia jedynie w zakresie rodzaju składowanych na nieruchomości w K. odpadów (składowania odpadów niesegregowanych) oraz niedostatecznego zabezpieczenia składowiska. Jeśli chodzi o pozostałe zarzuty Sąd uznał, że rozstrzygnięcie organów w przedmiocie wstrzymania działalności skarżącego jest, co najmniej przedwczesne. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ został zobowiązany do ustalenia, czy w niniejszej sprawie zachodzi możliwość wdrożenia procedury naprawczej oraz wyszczególnił czynności, jakie należy podjąć w sprawie. Sąd Okręgowy w Białymstoku prawomocnym wyrokiem z dnia 22 września 2017 r. w sprawie o sygn. akt VII GC 86/17 z powództwa Gminy S. przeciwko (...) Sp. z o.o. Sp. k. o zapłatę z tytułu czynszu dzierżawnego za miesiąc czerwiec, wrzesień i październik 2016 r. uwzględnił powództwo w całości. Przed Sądem Okręgowym w Białymstoku zawisła ponadto sprawa z powództwa Gminy S. przeciwko (...) Sp. z o.o. Sp. k o wydanie nieruchomości (VII GC 23/17). W świetle tak ustalonych okoliczności, Sąd Okręgowy uznał powództwo za niezasadne. Stwierdził, że o ile powódka w dacie złożenia pozwu miała interes prawny w ustaleniu, iż od dnia 1 listopada 2016 r. strony łączy umowa dzierżawy nr (...) z dnia 7 lutego 2013 r., o tyle na datę orzekania takiego interesu już nie miała (art. 316 § 1 k.p.c). Wskazał jednocześnie, że powództwo o wydanie nieruchomości objętej przedmiotową umową dzierżawy, wytoczone przez Gminę S. przeciwko (...) Sp. z o.o. Sp. k. w W. w sprawie VII GC 23/17 (VII GC 117/17), jest powództwem dalej idącym niż powództwo o ustalenie w niniejszej sprawie, gdyż jedynie ustalenie, czy strony w dalszym ciągu łączy umowa dzierżawy z dnia 7 lutego 2013 r. umożliwi rozstrzygnięcie sporu dotyczącego wydania dzierżawionej nieruchomości. W rezultacie, z uwagi na równolegle toczące się przed Sądem Okręgowym w Białymstoku postępowanie w sprawie o sygn. akt VII GC 23/17 (VII GC 117/17), Sąd I instancji uznał, że rozstrzygnięcie sporu w niniejszej sprawie nie zakończyłoby definitywnie sporu między stronami. Stwierdził, że obrona interesu prawnego powódki istnieje we wspomnianym postępowaniu o wydanie, gdyż będzie się ona broniła (jako pozwana) tymi samymi argumentami, co w sprawie niniejszej. Niezależnie od stwierdzenia braku istnienia interesu prawnego po stronie powodowej, Sąd I instancji ocenił żądanie pozwu pod kątem skuteczności wypowiedzenia przez pozwaną umowy, uznając powództwo za niezasadne. O oddaleniu powództwa Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 189 k.p.c., zaś o kosztach procesu rozstrzygnął na zasadzie art. 98 § 1 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku wywiodła powódka. Zaskarżyła go w całości, zarzucając: I. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie przepisu art. 233 § 1 k.p.c., poprzez:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.