kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (§ 2). Zgodnie z powyższym aby określone postanowienie umowy mogło zostać uznane za „niedozwolone postanowienie umowne” muszą zostać spełnione cztery warunki: - umowa musi być zawarta z konsumentem, - postanowienie to nie jest indywidualnie uzgodnione, - nie dotyczy głównych świadczeń stron oraz - kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie może być wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały trzy pierwsze przesłanki uznania klauzul umownych za abuzywne. Kluczowe znaczenie miało jednak ustalenie czy przepisy omawianej umowy przewidujące obowiązek zapłaty w/w opłat kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można uznać działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności, a więc o działanie potocznie określane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające od przyjętych standardów postępowania, zaś rażące naruszenie interesów konsumenta można rozumieć jako nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym (por. wyrok s.apel. w Warszawie z 2017.07.04, VI ACa 345/16 LEX nr 2486476). W świetle powyższego wskazać należy, że w przypadku wszystkich w/w opłat ich wysokość została wskazana wprost kwotowo w punkcie 1.4 umowy a nadto po zsumowaniu z należnymi odsetkami zostały one przedstawione jako całkowity koszt pożyczki wynoszący 1100 zł (punkt 1.5 umowy). Na pierwszej stronie umowy w części B obejmującej „Główne dane dotyczące pożyczki” wskazano pod pozycją „Całkowita kwota pożyczki – 1.000 zł” pozycję „Całkowita kwota do zapłaty - 2.100 zł”. Wysokość zobowiązania, które powinna była spłacić pozwana została więc przedstawiona w sposób jasny i klarowny. Jednocześnie pozwana nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały szczególne okoliczności na etapie zawierania umowy pożyczki, które pozwoliłyby na stwierdzenie, że wbrew oczywistemu brzmieniu treści umowy pozwana została w sposób nierzetelny skłoniona do zawarcia umowy, np. poprzez ustne przedstawienie oferty w sposób odbiegający od treści umowy. Odnośnie zaś oceny, czy dane postanowienie wzorca umowy, kształtując prawa i obowiązki konsumenta, "rażąco" narusza interes pozwanej to jest ona uzależniona od tego, czy wynikająca z tego postanowienia nierównowaga praw i obowiązków stron (nierównowaga kontraktowa) na niekorzyść konsumenta jest istotna, znacząca. Przepis art.
kc przewiduje bowiem, że interesy konsumenta muszą zostać naruszone w sposób rażący. W ocenie Sądu wysokość zastrzeżonych przez powódkę opłat nie wskazuje na zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanki „rażącego naruszenia interesów konsumenta ” . Opłata przygotowawcza ma w założeniu pokrywać koszty związane z udzielaniem pożyczki. Część tych kosztów ma charakter stały, niezależny od okresu kredytowania (np. ocena zdolności kredytowej klienta, przygotowanie umowy w formie papierowej i przekazanie jej klientowi, wycena ryzyka klienta na dzień zawarcia umowy, utrzymywanie baz danych o klientach (konieczność wypełniania wymogów związanych z ochroną danych osobowych), wynagrodzenia pracowników etc.). Dlatego też w przypadku pożyczek udzielanych na niskie kwoty, a z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie stosunek kosztów stałych do kwoty pożyczki zazwyczaj jest wysoki. Dlatego też nie można uznać aby pobranie przez powódkę tej opłaty w wysokości 129 zł uznać można było za rażąco niesprawiedliwe, zaś samą opłatę za rażąco zawyżoną. Jeśli zaś chodzi o prowizję, to stanowi ono jednorazowe wynagrodzenie za udzielenie kapitału. Prowizja za udzielenie pożyczki to podstawowa opłata, jaką nalicza pożyczkodawca. Stanowi ona jego zysk. Nie ma przepisów, które zakazywałyby pobierania prowizji przy umowach pożyczki, co więcej - art. 5 pkt 6a ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim jednoznacznie dopuszcza możliwość pobierania prowizji i wszelkiego rodzaju opłat. W ocenie sądu wysokość prowizji w przypadku pożyczek gotówkowych jest powiązana w sposób jednoznaczny z ryzykiem jakie dla pożyczkodawcy łączy się z udzieleniem danej pożyczki. W sektorze bankowym prowizja jest obecnie często instrumentem różnicowania klientów. Ci bardziej ryzykowni płacą więcej. Lepiej wypadający w ocenie zdolności mogą liczyć na niższe stawki. Pożyczki tzw. chwilówki, jak ta w rozpatrywanej sprawie, są produktem o wysokim stopniu ryzyka. Dlatego też zastrzeżenie przez powódkę prowizji w wysokości 561 zł nie może być uznane za „rażąco” wygórowane. Odnośnie zaś opłaty za (...) – 300 zł, to analiza punktu 15 umowy wskazuje, że opcja ta była dobrowolna i skorzystanie z niej zależało od decyzji pożyczkobiorcy. Strona pozwana nie wykazała zaś aby w okolicznościach przedmiotowej sprawy powódka uzależniała od skorzystania z tej opcji zawarcie całej umowy. Sąd nie posiada takich informacji z urzędu. Mając powyższe względy na uwadze sąd uznał, że postanowienia umowne przewidujące obowiązek zapłaty w/w opłat nie mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne w świetle art.
Biorąc zatem pod uwagę postanowienia umowy pożyczki łączącej strony, pozwana powinna była zwrócić stronie powodowej : - faktycznie przekazaną jej kwotę pieniężną (1000,00 zł), - opłatę przygotowawczą (129 zł), - prowizję (561 zł), - opłatę za (...) w wysokości 300 zł - odsetki umowne za korzystane z kapitału w wysokości 8,20 % w skali roku – tj. 110 zł - odsetki umowne za opóźnienie w spłacie rat pożyczki w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie – zgodnie z wyliczeniem zawarty na k. 51 akt wskazanej w punkcie za ( 2,58 zł ), co po zsumowaniu wyniosło 2102,58 zł. Niespornym w przedmiotowej sprawie było zaś, że pozwana zapłaciła na rzecz powódki 80 zł. Pozostałą do zapłaty kwotę - 2022,58 zł zasądzono w punkcie 1 pozwu. O odsetkach za opóźnienie od zasądzono świadczenia orzeczono na podstawie art. 481§1 i 2 1 k.c. w zw. z punktu 4.1 umowy. Strony w umowie nie przewidziały możliwości żądania odsetek od zaległych odsetek za opóźnienie za okres przed wytoczeniem powództwa , dlatego odsetki od kwoty 2,58 zł należne były powódce dopiero od dnia wniesienia pozwu, tj. 6.12.2017r., zgodnie z treścią art.482§1 kc. Odsetki zaś od pozostałej części roszczenia, tj. kwoty 2020 zł należne były powódce dopiero od dnia przypadającego po upływie 30 dniowego terminu wypowiedzenia pożyczki, tj. od 27.10.2017r. Co do odsetek żądanych w wyższym wymiarze, powództwo podlegało więc oddaleniu (punkt II wyroku). O kosztach procesu orzeczono na podstawie art.98§1 i 3 kpc. Pozwana przegrała proces, powinna więc zwrócić powódce poniesione przez nią koszty, na które składały się: opłata od pozwu w wysokości 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 900 zł ustalone na podstawie §2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804 ze zm.). Z/ 1. (...) 2. (...) 3. K.. (...) L., (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.