Sygn. akt: I C 230/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ G., dnia 15 listopada 2018r Sąd Rejonowy w Gdyni, I Wydział Cywilny Przewodniczący: SSR Małgorzata Nowicka - Midziak Protokolant: Małgorzata Wilkońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018r sprawy z powództwa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą we W. przeciwko K. L. o zapłatę
(2), która ma 14 lat i nie może pozostawać sama w domu. Córka pozostaje pod opieką psychologa, neurologa, psychiatry, endokrynologa i okulisty. Leczy także nieprawidłową postawę ciała. Na córkę otrzymują świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 150 zł miesięcznie. Od 2013 roku mieszkają w mieszkaniu komunalnym, które zostało wyremontowane ze środków pochodzących z przedmiotowej pożyczki. Żona pozwanego pracowała za granicą do czasu jej choroby w 2013 roku. W związku z chorobą konieczne było opłacenie jej leczenia za granicą w wysokości 2.500 Euro. Na miesięczne wydatki prowadzonego wspólnie gospodarstwa domowego składają się: opłata za mieszkanie – 420 zł (wraz z opłatami eksploatacyjnymi), czesne za studia żony pozwanego w systemie zaocznym (pedagogika i resocjalizacja, studia podjęte z uwagi na chorobę córki) – 375 zł, lekarstwa córki – 50-100 zł miesięcznie, opłata za telefon i Internet – 110 zł oraz zakupy żywności 700 zł. Nadto w sezonie zimowym pozwany ponosi koszt zakupu węgla oraz drewna. Pozwany nie posiada innych zobowiązań – wcześniejsze jego zobowiązania zostały spłacone. Z dniem 11 sierpnia 2013 roku pozwany został zwolniony z dotychczasowej pracy z uwagi na redukcję etatów. (dowód: przesłuchanie pozwanego – k. 207-208, płyta CD – k. 210, rozwiązanie umowy – k. 66, orzeczenie o niepełnosprawności – k. 67, 86, 127 oświadczenie – k. 62-64, 112-117v., faktury – k. 122, 123, przelew otrzymania wynagrodzenia – k. 128, potwierdzenia wpłat – k. 186-191, 194-202, ugoda – k. 204-205, karta leczenia – k. 192-193) Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w całości na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez strony oraz zeznań pozwanego. W ocenie Sądu wszystkie dokumenty przedłożone przez strony stanowią wiarygodne dowody zarówno na okoliczność istnienia zobowiązania z tytułu pożyczki, jak i jego wysokości, a także sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej pozwanego. Brak było żadnych podstaw, by kwestionować ich autentyczność i istnienie stosunku prawnego łączącego obie strony. Zdaniem Sądu nie ma też podstaw do kwestionowania mocy dowodowej dokumentów bankowych, w tym wyciągu z ksiąg bankowych. Co prawda – w myśl art. 95 ust. 1a Prawa bankowego – wskazane dokumenty w postępowaniu cywilnym mają walor dokumentów prywatnych, niemniej Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności, pozwalających na stwierdzenie, że treść przedłożonych dokumentów prywatnych jest niezgodna z rzeczywistym stanem rzeczy. W ocenie Sądu przedstawione przez powoda dokumenty prywatne tworzą spójny obraz umowy stron i jej wykonania, jednoznacznie wynika z nich fakt zaciągnięcia zobowiązania przez pozwanego, jak też wysokość zadłużenia, przy uwzględnieniu późniejszych wpłat pozwanego. Tak samo walor autentyczności należy przyznać dokumentom złożonym do akt sprawy przez pozwanego, zarówno na okoliczność dokonanych przez niego wpłat oraz na okoliczność jego sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej. W konsekwencji, w oparciu o przepis art. 233 § 1 k.p.c., Sąd dał wiarę wszystkim dokumentom przedłożonym przez strony i oparł na nich ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, brak było podstaw do kwestionowania zeznań pozwanego na okoliczność ustalenia jego sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej, które były spójne, logiczne i wewnętrznie niesprzeczne, a także korelują ze złożonymi przez niego dokumentami. Nie były również kwestionowane co do ich wiarygodności przez powoda. W tym stanie rzeczy podstawę prawną roszczenia powoda w stosunku do pozwanego stanowiły przepisy art. 720 § 1 k.c., zgodnie z którym przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Przy czym stosownie do art. 78 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (tekst jednolity Dz.U.2015.128 ze zm.) do umów pożyczek pieniężnych zawieranych przez bank stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zabezpieczenia spłaty i oprocentowania kredytu. W niniejszej sprawie zastosowanie będą miały również przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. W myśl art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (t.j. Dz. U. z 2014 roku, poz. 1497 ze zm.) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 złotych albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi, przy czym za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki. Na uwadze należy mieć, że udzielona pożyczka miała charakter konsumenckiej, albowiem pozwany wykazał przed pożyczkodawcą, że wykorzystał ją na określony cel, co skutkowało obniżeniem stałego oprocentowania z 12% na 10 %. Pomiędzy stronami nie było sporu co do zasady, a ostatecznie spór dotyczył jedynie zaliczenia dwóch wpłat dokonanych przez pozwanego na poczet spłaty pożyczki, traktowanej jako kredyt konsumencki. W rozliczeniu z dnia 16 marca 2018 roku wskazano, na poczet jakich należności (tj. należności głównej – kapitału, czy też należności ubocznych) zostały zaliczone dokonane przez pozwanego wpłaty, określono w nim wysokość pozostałej do spłaty należności. W ocenie Sądu wobec przedłożonych dokumentów, w tym zawartej umowy, rozliczenia z dnia 16 marca 2018 roku, a także wyciągu z ksiąg banku, powód udowodnił zawarcie umowy, jak i istnienie zadłużenia w wysokości dochodzonej pozwem, przy uwzględnieniu częściowego cofnięcia powództwa ze zrzeczeniem się roszczenia. Mając na uwadze powyższe rozważania oraz fakt, iż wysokość zadłużenia nie budzi wątpliwości Sądu wobec treści dokumentów złożonych przez powoda, w tym w szczególności treści wyciągu z ksiąg banku, umowy oraz wskazanego przez powoda sposobu zaliczenia wpłat pozwanego, również dokonanych w toku procesu na łączną kwotę 3.686,05 zł, a także wobec faktu, że pozwany nie kwestionował roszczenia co do zasady, istnienia roszczenia, powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości, o czym Sąd orzekł w punkcie
- wyroku na podstawie art. 29 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim w zw. z art. 481 § 1 i 2 k.c. a także umowy z dnia 12 czerwca 2013 roku, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 9.913,85 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od kwoty 8.065,43 zł od dnia 31 sierpnia 2018 roku do dnia 15 listopada 2018 roku z tym ustaleniem, że wysokość odsetek nie może przekraczać dwukrotności odsetek za opóźnienie. Sąd wziął bowiem pod uwagę, iż w myśl przedmiotowej umowy, w tym Załącznika nr 1, który stanowi integralną część umowy, pozwany zobowiązał się do zapłaty odsetek umownych i innych opłat, w tym kosztów windykacyjnych, które szczegółowo zostały wyliczone i wskazane przez powoda w piśmie z dnia 25 kwietnia 2017 roku (vide: k. 57). Sąd w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że zasadnym jest rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty, na mocy art. 320 k.p.c., zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych wypadkach Sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia – wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia. Należy przyjąć, że owe "szczególne okoliczności" zachodzą wówczas, kiedy natychmiastowe wykonanie wyroku byłoby rażąco sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Na przykład, jeżeli ze względu na stan majątkowy, zdrowotny, rodzinny i inny niezwłoczne spełnienie świadczenia lub jednorazowe spełnienie zasądzonego świadczenia przez pozwanego byłoby niemożliwe, bardzo utrudnione lub narażałoby pozwanego albo jego bliskich na niepowetowaną szkodę. Stosując przepis art. 320 k.p.c., Sąd rozważył wszystkie okoliczności sprawy, zarówno dotyczące pozwanego, jak i powoda. W świetle zeznań pozwanego, Sąd uwzględnił jego trudną sytuację materialną. Z tytułu zatrudnienia pozwany osiąga dochód w wysokości około 2.500 zł netto miesięcznie. Na niepełnosprawną córkę otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 150 zł miesięcznie. Pozostałe wydatki gospodarstwa domowego pozwanego stanowią kwotę około 1.000 zł. Dochód netto per capita w gospodarstwie domowym pozwanego, według stanu na dzień zamknięcia rozprawy (art. 316 § 1 k.p.c.), wynosi około 550 zł miesięcznie. Mając powyższe na uwadze, pozwany wraz z żoną i niepełnosprawną córką znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej. Zauważyć należy, że na chwilę obecną pozwany nie jest w stanie uregulować należności jednorazowo w całości. Nadto pozwany nie może z uwagi na wykonywany zawód (kierowca kategorii C) podjąć dodatkowego zatrudnienia. Córka pozwanych znajduje się pod stałą opieką lekarzy specjalistów. Nie może pozostawać sama w domu. Nadto żona pozwanego przeszła wypadek, co uniemożliwiło jej pracę. W konsekwencji ciężar utrzymania rodziny spoczywa na pozwanym. Powstałe zadłużenie pozwanego jest konsekwencją wielu niekorzystnych zdarzeń, które nastąpiły w zbliżonym odstępie czasu, a są nimi: konieczność remontu mieszkania (cel przedmiotowej pożyczki), leczenie żony (koszt 2.500 Euro) oraz utrata pracy przez pozwanego. Na uwadze należy mieć, że pozwany wykazał, że inne zobowiązania uregulował w całości. Na potwierdzenie tej okoliczności, złożył do akt potwierdzenia wpłat oraz ugody zawarte z innymi wierzycielami. Tylko rozłożenie należności na raty umożliwi realizację niniejszego wyroku. W związku z tym nie zachodzi pokrzywdzenie powoda, albowiem biorąc pod uwagę wielkość aktywów w jego dyspozycji, nie doprowadzi to do zaburzenia jego stabilności ekonomicznej. W ocenie Sądu pozwany będzie miał faktyczną możliwość wywiązania się w sposób należyty z nałożonego na niego zobowiązania. Z tych też względów Sąd rozłożył w pkt
- wyroku należność zasądzoną w punkcie
- wyroku na raty. Sąd orzekający miał na względzie pogląd prawny mający charakter zasady prawnej wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 września 1970 r. w sprawie III PZP 11/70 (OSNC 1971, nr 4, poz. 61), że rozkładając z mocy art. 320 k.p.c. zasądzone świadczenia pieniężne na raty, Sąd nie może – na podstawie tego przepisu – odmówić przyznania wierzycielowi żądanych odsetek za okres do dnia wydania wyroku zasądzającego świadczenie; rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty ma jednak ten skutek, że wierzycielowi nie przysługują odsetki od ratalnych świadczeń za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat. W związku z tym Sąd zasądził odsetki umowne od zasądzonej od dnia 31 sierpnia 2018r do dnia wyrokowania tj. dnia 15 listopada 2018 roku. O kosztach postępowania, wobec całokształtu okoliczności, biorąc pod uwagę opisaną wyżej trudną sytuację zdrowotną i majątkową pozwanego Sąd orzekł w oparciu o zasadę słuszności wyrażoną w art. 102 k.p.c., nie obciążając pozwanego kosztami procesu. W pozostałym zakresie powództwo zostało umorzone albowiem powód cofnął częściowo powództwo na skutek wpłat dokonanych przez pozwanego w toku procesu. Zgodnie z treścią art. 203 § 1 k.p.c. pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku. Sąd zważył, iż w niniejszej sprawie powód cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia, a zatem zgoda pozwanego nie była potrzebna. Nadto, oceniając czynność procesową wnioskodawcy w myśl przepisu art. 203 § 4 k.p.c. sąd nie dopatrzył się okoliczności wskazujących na to, aby czynność ta była sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzała do obejścia prawa. W tym stanie sprawy, uznając cofnięcie pozwu za dopuszczalne i prawnie skuteczne w świetle art. 203 § 1 i § 4 k.p.c. na mocy art. 355 § 1 k.p.c. Sąd orzekł jak w punkcie
- wyroku. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego, o którym mowa w punkcie
- wyroku, ustalono w oparciu o przepisy § 4 ust. 1 i 3, § 8 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1715), na co składa się wysokość stawki minimalnej – 3.600 zł wraz z należnym podatkiem VAT – 828 zł.