Sygn. akt: I.Ca. 129/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 marca2019 roku Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mirosław Krzysztof Derda po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2019 roku w Suwałkach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przeciwko A. R. o zapłatę na skutek apelacji powódki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Ełku I Wydziału Cywilnego z dnia 11 grudnia 2018 roku sygn. akt I C 1287/18 upr. oddala apelację. SSO Mirosław Krzysztof Derda Sygn. akt: I Ca 129/19 UZASADNIENIE Powódka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wystąpiła z pozwem o zapłatę w elektronicznym postępowaniu upominawczym, domagając się od pozwanej A. R. zapłaty kwoty 1229,35 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Ponadto wnosiła o zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając powództwo argumentowała, iż pozwana A. R. w dniu 19 grudnia 2017 roku zawarła z centrum (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością umowę pożyczki o numerze (...) na okres 30 dni z terminem spłaty do dnia 18 stycznia 2018 roku. Przedmiotowa umowa pożyczki została zawarta za pośrednictwem platformy internetowej prowadzonej pod adresem (...) pl. (...) podkreślała, iż dnia 19 grudnia 2017 roku pozwana zalogowała się do swojego konta na w/w portalu i złożyła wniosek o udzielenie pożyczki w kwocie 700 zł, który to wniosek został pozytywnie zweryfikowany, co z kolei skutkowało zawarciem umowy pożyczki. Pozwanej udostępniona została w formacie PDF ramowa umowa pożyczki, regulamin świadczenia usług i potwierdzenie zawarcia umowy. Tego samego dnia na rachunek bankowy pozwanej przelane zostały środki w kwocie 700 zł. W oparciu o przedmiotową umowę pożyczki pozwana zobowiązała się do spłaty kwoty 897,70 zł do dnia 18 stycznia 2018 roku. W zakreślonym pozwanej terminie zobowiązanie wynikające z przedmiotowej umowy pożyczki nie zostało uregulowane. Z uwagi na brak uregulowania przez pozwaną zobowiązania z umowy pożyczki oraz mając na względzie wybranie przez nią opcji refinansowania pożyczki (poprzez zaznaczenia zakładki „check-box” w momencie zawierania pierwotnej umowy pożyczki) powódka uznała, iż pozwana zobowiązała się do spłaty swoich zobowiązań przy udziale pośrednika. W momencie zaznaczenia przez pozwaną A. R. w/w opcji pod słowem wniosek znajdował się dokument szczegółowo charakteryzujący warunki refinansowania. Mając na względzie powyższe powódka podnosiła, iż w dniu 22 stycznia 2018 roku została zawarta między pozwana A. R. a powódką S. G. S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. umowa pożyczki na dowolny cel konsumpcyjny. Postanowieniem z dnia 18 września 2018 roku sygn. akt VI Nc-E 1534277/18 Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ełku I Wydziałowi Cywilnemu. Pozwana nie stawiła się na rozprawie i nie zajęła stanowiska w sprawie. Wyrokiem zaocznym z dnia 11 grudnia 2018 roku sygn. akt I C 1287/18 upr. Sąd Rejonowy w Ełku I Wydział cywilny oddalił powództwo w przedmiotowej sprawie. Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: Dnia 13 grudnia 2017 roku Centrum (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. sporządziła ramową umowę pożyczki, w której to umowie jako dane pożyczkobiorcy umieszczone zostały dane pozwanej A. R., posiadającej adres do korespondencji ul. (...), (...)-(...) E. i legitymującej się numerem PESEL: (...). Umowa ta dotyczyła udzielenia przez pożyczkodawcę pożyczki pieniężnej, którą pożyczkobiorca zobowiązał się spłacić na warunkach, określonych w ww. ramowej umowie pożyczki. Stosownie do treści § 2 pkt. 2 przedmiotowej umowy pożyczki, pożyczkę uważało się za udzieloną w momencie zaksięgowania przelewu na indywidualnym koncie bankowym pożyczkobiorcy lub na rachunkach – wskazanych przez pożyczkobiorcę – podmiotów uprawnionych względem pożyczkobiorcy (pożyczka refinansująca). Jak wynikało z regulacji przewidzianej w § 3 umowy, warunkiem udzielenia pożyczki było zarejestrowanie się przez pożyczkobiorcę na stronie internetowej pożyczkodawcy, dokonanie przelewu potwierdzającego rejestrację lub dokonanie weryfikacji za pomocą usługi instantor, złożenie prawidłowo wniosku o udzielenie pożyczki, zaakceptowanie wniosku przez pożyczkodawcę, przejście przez pożyczkobiorcę pozytywnie weryfikacji i zawarcie umowy pożyczki w sposób określony w ramowej umowie pożyczki. Ramowa umowa nie została podpisana ani przez pożyczkodawcę, ani przez pożyczkobiorcę. Stosownie zaś do treści § 14 pkt 1 dokumentu pożyczkodawca dopuszcza udzielenie pożyczkobiorcy pożyczki refinansującej zobowiązania u innych pożyczkodawców. W ramach pożyczki refinansującej pożyczkodawca spłaca zobowiązanie wobec pożyczkodawcy, względem którego pożyczkobiorca ma zobowiązanie. Dokonanie przez pożyczkodawcę wypłaty pożyczki refinansującej na rzecz pożyczkodawcy, względem którego pożyczkobiorca ma zobowiązanie wyczerpuje roszczenia pożyczkobiorcy o wypłatę kwoty pożyczki w zakresie kwoty, która została przelana na rachunek pożyczkodawcy względem którego pożyczkobiorca ma zobowiązanie. Dnia 19 grudnia 2017 roku jako potwierdzenie zawarcia umowy pożyczki sporządzona została umowa pożyczki Nr (...) na kwotę 700 zł, w której to umowie jako strony wskazano Centrum (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. i A. R.. Zgodnie z ww. umową, całkowita kwota pożyczki wynosiła 897,70 zł, tyle też wynosiła całkowita kwota do zapłaty. Termin spłaty ustalono na dzień 18 stycznia 2018 r. Umowa nie została podpisana ani przez pożyczkodawcę, ani przez pożyczkobiorcę. W dniu 13 grudnia 2017 roku pożyczkodawca (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. sporządziła ramową umowę pożyczki, w której to umowie, jako pożyczkobiorca wpisana została pozwana A. R. W dniu 22 stycznia 2018 r. jako potwierdzenie zawarcia umowy pożyczki sporządzona została umowa pożyczki Nr (...) na kwotę 898,51 zł, której stronami była powódka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. i pozwana A. R.. Z umowy tej wynikało, iż całkowita kwota pożyczki oraz kwota do zapłaty wynosiła 1152,61 zł. Spłata pożyczki miała nastąpić w dwóch ratach odpowiednio po: 197,28 zł 1 rata i 955,33 zł 2 rata. Termin spłaty nr 1 ustalono na dzień 22 stycznia 2018 roku zaś termin spłaty nr 2 ustalono na dzień 21 lutego 2018 roku. Jak wynikało z treści pkt. 2 umowy pożyczki wypłata kwoty pożyczki nastąpić miała na rachunek bankowy, należący do Centrum (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.. Przedmiotowa umowa nie została podpisana ani przez pożyczkodawcę, ani przez pożyczkobiorcę. Dnia 19 grudnia 2017 roku dokonany miał zostać przelew kwoty 700 zł na rachunek bankowy należący do pozwanej A. R.. Pismem z dnia 24 marca 2018 roku (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wezwała A. R. do zapłaty kwoty 1168,03 zł. Przedmiotowe wezwanie do zapłaty nadane zostało do adresata w dniu 26 marca 2018 roku. Powołując się na treść regulacji z art. 339 § 1 i § 2 k.p.c. Sąd Rejonowy wskazał, że jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, Sąd wyda wyrok zaoczny. W tym wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Równocześnie Sąd I instancji podkreślał, że w sporach podmiotów profesjonalnie prowadzących działalność gospodarczą z konsumentami, do których zaliczyć należy pozwaną, należy zachować szczególną ostrożność przy ocenie ewentualnego przyjęcia za prawdziwe twierdzeń, zawartych w pozwie, zwłaszcza w sprawach, w których konsument nie podejmuje jakiejkolwiek obrony. Przy czym za niedopuszczalne należy uznać rozumowanie, zgodnie z którym z samego faktu milczenia pozwanego można wnioskować o potwierdzeniu przez niego prawdziwości twierdzeń powoda. Stąd za minimum w tego rodzaju sprawach należy uznać obowiązek przedstawienia umów, potwierdzających istnienie wierzytelności i legitymacji czynnej do jej dochodzenia przez powoda. Podkreślić przy tym należy, że sama możliwość wydania wyroku zaocznego nie zmienia rozkładu ciężaru dowodu. Regulacja z art. 6 k.c., którego procesowym odpowiednikiem jest art. 232 k.p.c. wskazuje, iż ciężar udowodnienia okoliczności spoczywa na stronie, która wywodzi z nich skutki prawne. Dowody przeprowadzone w niniejszej sprawie z inicjatywy strony powodowej Sąd Rejonowy uznał za niewystarczające do ustalenia, że doszło do zawarcia umowy pożyczki, będącej źródłem zobowiązania, z którego wynikać miałaby wierzytelność, dochodzona pozwem. Fakt, iż strona powodowa dysponuje danymi osobowymi pozwanej nie świadczy o tym, że strony wiązał jakikolwiek stosunek obligacyjny. Przedłożone umowy ramowe i umowy pożyczki nie zostały podpisane przez żadną ze stron, brak było również dowodu, aby pozwana A. R. dokonała przelewu potwierdzającego rejestrację lub dokonała weryfikacji przy pomocy usługi instator, co zgodnie z postanowieniami umowy ramowej było warunkiem udzielenia pożyczki. W konsekwencji Sąd Rejonowy uznał, iż nie istniała możliwość ustalenia, czy pozwana zaakceptowała wynikające z umów ramowych warunki pożyczki. Istotą zobowiązania, wynikającego z umowy pożyczki, jest przeniesienie przez pożyczkodawcę jej przedmiotu na własność pożyczkobiorcy (720 § 1 k.c.). Dotyczy to również zwrotu pożyczki, przy czym przedmiotem powrotnego przeniesienia własności nie muszą być te same pieniądze lub te same rzeczy zamienne, byle miały tę samą ilość i jakość. Przeniesienie własności przedmiotu pożyczki może nastąpić w każdy prawem przewidziany sposób. W wypadku pieniędzy wchodzi w grę wydanie gotówki, przelew bankowy, otwarcie kredytu na rachunku bankowym itp. Umowa pożyczki jest umową dwustronnie zobowiązującą, co oznacza, że obowiązkowi pożyczkodawcy do przeniesienia własności przedmiotu umowy na pożyczkobiorcę odpowiada obowiązek zwrotu, czyli przeniesienia przez pożyczkobiorcę na pożyczkodawcę przedmiotu umowy, powiększonego o ewentualne wynagrodzenie ustalone w umowie. Dopóki przedmiot pożyczki nie zostanie wydany pożyczkobiorcy, dopóty nie może powstać obciążający go obowiązek jego zwrotu. Strona powodowa powołała się na zawarcie przez pozwaną umowy pożyczki - refinansującej. W oparciu o załączony egzemplarz umowy oraz pozostałe, zgromadzone w przedmiotowej sprawie dowody Sąd Rejonowy uznał, iż strona powodowa nie wykazała, aby kwotę 898,51 zł wypłacono pozwanej, ani że przelano ją na rachunek bankowy należący do Centrum (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.. Ponadto wskazał, iż w zgromadzonej dokumentacji brak było dowodu na tak zasadniczą w sprawie okoliczność, jak wydanie przez pozwaną dyspozycji wypłaty kwoty pożyczki na rzecz ww. Spółki. Okoliczność ta była o tyle istotna, iż z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, żeby A. R. kiedykolwiek zawarła umowę nr (...), której postanowienia, zgodnie z twierdzeniami zawartymi w pozwie, miały stanowić podstawę do zawarcia umowy pożyczki nr (...) ze stroną powodową. Konkludując Sąd I instancji wskazał, że skoro strona powodowa nie wykazała, iż między nią a pozwaną doszło do zawarcia umowy pożyczki oraz, że przeniosła przedmiot pożyczki na własność pozwanej czy też wskazanego przez nią podmiotu, brak podstaw do uznania, iż po stronie pozwanej jako pożyczkobiorcy powstał obowiązek zwrotu przedmiotu świadczenia, co skutkowało oddaleniem powództwa. Apelację od powyższego wyroku złożyła powódka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. zaskarżając go w całości. I. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucała naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.