zmienił zaskarżoną decyzję orzekając, jak w pkt 2 wyroku. Według tegoż Sądu, w przypadku C. K. - bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu od dnia 8 marca 2013r. do 24 lutego 2016r., czyli okres przedawnienia należy przedłużyć o 2 lata, 11 miesięcy i 13 dni. W tej sytuacji, opłacone przez nią nienależne składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2012r. do października 2012r. nie uległy przedawnieniu do dnia złożenia wniosku o ich zwrot. Dlatego Sąd ten, na mocy art.
k.p.c., częściowo uwzględnił odwołanie ubezpieczonej, oddalając je, w myśl art.
do grudnia 2011r., gdyż w tym czasie odwołująca się nie prowadziła działalności gospodarczej i nie płaciła składek na ubezpieczenie zdrowotne. W przypadku I. S. Sąd Okręgowy uznał, że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu od 8 marca 2013r. do 29 grudnia 2015r., czyli okres przedawnienia przedłużył się o 2 lata, 9 miesięcy i 21 dni. W tej sytuacji, opłacone przez nią składki nienależne na ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 2010r. do sierpnia 2012r. nie uległy przedawnieniu i dlatego Sąd ten, na mocy art.
k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję orzekając, jak w pkt 3 wyroku, zaś na mocy art.
do października 2012r., bo w tym okresie z powodu zawieszenia działalności, składek nie opłaciła. Sąd Okręgowy podniósł także, iż organ rentowy (jako strona powoływanych wyżej postępowań sądowych) miał wiedzę, że odwołujące się i inni pracownicy RCKiK w R., wykonujący usługi na jego rzecz w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, nie wykonywali usług na rzecz innych podmiotów, czy osób i że przychody z tego tytułu zostały zaliczone do przychodów ze stosunku pracy. Po dokonaniu przypisu składek płatnikowi i ich uiszczeniu, organ rentowy winien więc zawiadomić odwołujące się o nienależnie opłaconych składkach. Nie uczynił tego jednak wówczas, a dopiero w styczniu 2018r., stwierdzając jednocześnie, że doszło do przedawnienia ich zwrotu. Takie postępowanie organu rentowego - w ocenie Sądu Okręgowego - nie zasługuje na aprobatę, gdyż uchybiono obowiązkom wynikającym z art. 24 ust. 6b ustawy systemowej. Ponadto, na mocy art. 102 k.p.c., Sąd Okręgowy odstąpił od zasądzenia na rzecz odwołujących się od organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego bowiem, jak wynika z porozumień zawartych z pracodawcą, nie ponosiły one żadnych kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika, który je reprezentował. W apelacji od zaprezentowanego rozstrzygnięcia organ rentowy, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie: - art. 24 ust. 6g ustawy systemowej w związku z art. 27 ust. l i 2 ustawy z 16 września 2011r. o redukcji niektórych obywateli i przedsiębiorców przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do zobowiązania organu rentowego do zwrotu odwołującym za okresy podane w sentencji rozstrzygnięcia nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne pomimo, iż należności te uległy przedawnieniu, - art. 24 ust. 6h ustawy systemowej przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, iż w sprawie zaistniały okoliczności skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołań, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu apelacji skarżący organ rentowy podniósł, że odwołujące w dniu 13 czerwca 2017r. złożyły wniosek o zwrot nienależnie opłaconych składkę na ubezpieczenie zdrowotne za okresy od listopada 2010r. do października 2012 r. Stosownie zaś do art. 24 ust. 6g ustawy systemowej, nienależnie opłacone składki ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia: - otrzymania zawiadomienia o którym mowa w ust. 6b, - opłacenia składek w przypadku braku zawiadomienia, o którym mowa w ust. 6b. Apelujący podniósł również, że na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, okres przedawnienia nienależnie opłaconych składek został skrócony z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 tej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, którego bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od 1 stycznia 2012r., przy czym przepis ten stosuje się odpowiednio do nienależnie opłaconych składek, o których mowa w art. 24 ust. 6g ustawy. Według zasady wynikającej z tego przepisu, do nienależnie opłaconych składek nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012r. ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z zastrzeżeniem że liczy się go od 1 stycznia 2012r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 tego artykułu, stosownie do którego, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z dotychczasowymi przepisami wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Regulacja ta oznacza, że wybór odpowiedniego terminu przedawnienia 5-letniego lub 10-letnego zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej. W tym stanie rzeczy - w ocenie skarżącego - nie można przyjąć, iż całość nienależnie opłaconych składek, począwszy od listopada 2010r., pozostaje wymagalna, w sytuacji, gdy do składek tych ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, skutkujący wcześniejszym, niż przyjął Sąd pierwszej instancji, upływem okresu przedawnienia. Jednocześnie - według apelującego - Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, iż w okolicznościach sprawy doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Należy zauważyć, iż decyzjami organu rentowego z 8 marca 2013r., których wydanie miało skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia (do zakończenia postępowania odwoławczego), określono wysokość podstaw wymiaru składek dla płatnika Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w R.. Spór dotyczył prawidłowości naliczania składek przez płatnika RCKK. Nie sposób uznać, iż postępowanie względem płatnika stanowi przyczynę zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności dochodzonych przez odwołujące. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Przyjmując ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji jako własne uznał, że apelacja nie zasługuje na uwzględnienia. Odnosząc się do zarzutów apelacji, podnieść trzeba, iż zasady postępowania w przypadku opłacenia nienależnych składek określone są w przepisach art. 24 ust. 6a - 6h ustawy systemowej, w tym istotna jest zwłaszcza dla przedmiotowej sprawy regulacja zawarta w art. 24 ust. 6g, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 kwietnia 2011r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 138, poz. 808), zmienionego następnie art. 11 ust. 1b ustawy z dnia 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. nr 232, poz. 1378). Pamiętać bowiem trzeba - jak słusznie wskazał to Sąd pierwszej instancji - iż cyt. ustawą z dnia 28 kwietnia 2011r. został dodany do art. 24 ust. 6g ustawy systemowej, zgodnie z którym nienależnie opłacone składki ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia otrzymania zawiadomienia o kwocie nienależnie opłaconych składek (art. 24 ust. 6g pkt 1) lub po upływie 10 lat od opłacenia składek w przypadku, gdy Zakład nie zawiadomił o możliwej kwocie zwrotu (art. 24 ust. 6g pkt 2). Jednocześnie ustawodawca w art. 5 ust. 3 i 4 zawierającym przepisy intertemporalne postanowił, że do nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, jeżeli nie upłynął jeszcze termin dochodzenia ich zwrotu, stosuje się art. 24 ust. 6b, 6c, 6g i 6h ustawy systemowej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W przypadkach, o których mowa w ust. 3, okoliczności uzasadniające zawieszenie biegu terminu przedawnienia, określone w art. 24 ust. 6h ustawy systemowej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, uwzględnia się również wtedy, gdy wystąpiły przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Powyższa ustawa weszła w życie 20 lipca 2011r. Następna zmiana powyższych przepisów miała miejsce z dniem 1 stycznia 2012r., na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców - zmieniającego treść art. 24 ust. 6g ustawy systemowej, ponieważ skrócony został okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 3 powyższej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu nienależnie opłaconych składek, o którym mowa w art. 24 ust. 6g ustawy systemowej, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012r. Wedle zatem zasady wynikającej z tego przepisu, do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012r. (wedle starych zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednakże bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 przywołanego przepisu, stosownie do którego, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Za każdym więc razem konieczne jest ustalenie terminu upływu przedawnienia na podstawie przepisów „starych” i „nowych” i przyjęcie terminu bardziej korzystnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2013r., I UK 613/12, OSNP 2014 nr 3, poz. 44). Trzeba jednocześnie zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 24 ust. 6h ustawy systemowej, bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 6g ulega zawieszeniu: w przypadku wydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji w sprawie nienależnie opłaconych składek - od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna (pkt 1); jeżeli wydanie decyzji w sprawie nienależnie opłaconych składek jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd - do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak, niż na okres 2 lat (pkt 2). Tak więc, ustawą z dnia 28 kwietnia 2011r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw określono wyraźnie termin początkowy biegu terminu przedawnienia nienależnie opłaconych składek, przyjmując, że będzie to albo data otrzymania od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawiadomienia o kwocie nienależnie opłaconych składek (art. 24 ust. 6g pkt 1 ustawy systemowej), albo - w razie braku (tak jak w niniejszej sprawie) takowego zawiadomienia - dzień opłacenia składek (art. 24 ust. 6g pkt 2 ustawy systemowej). Wskazane przepisy mają na celu między innymi umożliwienie zwrotu nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne w sytuacji, gdy (tak jak w niniejszym sporze) żądanie zwrotu nadpłaconych składek jest wynikiem prawomocnego orzeczenia stwierdzającego brak podstawy do opłacenia składki (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2015r., I UK 405/14). Zatem, skoro w niniejszych (połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia) sprawach wydanie decyzji w sprawie nienależnie opłaconych składek (będących przedmiotem niniejszego sporu) uzależnione zostało od rozstrzygnięcia przez sąd ubezpieczeń społecznych - w opisanych wcześniej prawomocnych wyrokach - zagadnień wstępnych o przypisie składek obciążających Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, to na podstawie art. 24 ust. 6g pkt 2 w związku z art. art. 24 ust. 6h pkt 2 ustawy systemowej, w odniesieniu do żądań składkowych każdej z ubezpieczonych, bieg terminu ich przedawnienia uległ zawieszeniu o okres 2 lat, co skutkuje stwierdzeniem, iż w dacie złożenia wniosków (13 czerwca 2017r.) żądania składkowe nie były jeszcze przedawnione. Konkludując, Sąd drugiej instancji uznał, że apelacja jest bezzasadna i na mocy art. 385 k.p.c. orzekł o jej oddaleniu. /-/SSA J.Pietrzak /-/SSA M.Procek /-/SSA T.Szweda Sędzia Przewodniczący Sędzia JR
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.