← Polska

III AUa 16/19

Sygn.akt III AUa 16/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2019 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Bożena S

§ 2k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił, iż J. G.

(1)podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 1.08.2017 r. do 31.08.2017r. Apelację od powyższego wyroku złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu: 1.naruszenie prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.) poprzez niezasadne uznanie, iż odwołujący się J. G.
(1)w okresie od 1.08.2017 r. do 31.08.2017 r. podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, w sytuacji gdy nie opłacił on za ten miesiąc składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. : a) art. 477 8 § 2 pkt 1 k.p.c. w związku z art.

§ 2k.p.c.

poprzez ustalenie kwestii związanej z prawidłowym wykorzystywaniem przez odwołującego zwolnienia lekarskiego w sytuacji, gdy sprawa ta należy do sądu rejonowego, tym samym orzekanie ponad zakres i przedmiot zaskarżonej decyzji, b) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego a w szczególności: - uznanie, iż I. G. będąc na stażu zastępowała odwołującego w okresie od 9.08.2017 r. do 13.09.2017 r. w pełnym zakresie przy wykonywaniu działalności gospodarczej, - pominięciu nieposiadania przez I. G. stosownych upoważnień i pełnomocnictw do zastępowania odwołującego przy prowadzeniu działalności gospodarczej, w tym niewpisania jej jako pełnomocnika w (...), - nieustaleniu wszystkich czynności wykonywanych przez odwołującego przy prowadzeniu pizzerii, a w konsekwencji uznaniu, że w spornym okresie dokonał on wystawienia tylko jednej faktury. Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. Ponadto organ rentowy wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów tj. wydruków z (...) dotyczącego wpisu pełnomocnika, wskazując, że dokument ten organ rentowy składa obecnie, ponieważ dopiero teraz pojawiła się potrzeba i możliwość zgłoszenia ww. środka dowodowego, tj. po przenalizowaniu uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego i motywów rozstrzygnięcia w kwestii uznania, iż odwołujący nie wykonywał działalności gospodarczej w spornym okresie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna o tyle, że prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji ZUS oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. Na wstępie należy podkreślić, że niniejsza sprawa jest konsekwencją nieprawidłowego procedowania przez Sąd Rejonowy w Ostrołęce w sprawie sygn.. akt IV U 274/17. Sprawa ta została zainicjowana odwołaniem wniesionym przez J. G.

(1)od decyzji (...) Oddział w P. z 9.10.2017 r. odmawiającej ubezpieczonemu przyznania prawa do zasiłku chorobowego za okres od 9.08.2017 r. do 13.09.2017 r. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że J. G. w trakcie zwolnienia lekarskiego wykonywał pracę zarobkową, prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą. Wykonywanie w okresie orzeczonej niezdolności do pracy zarobkowej powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia. Ponadto zdaniem organu rentowego odwołujący od 01.08.2017 r. nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, gdyż za VIII 2017 r. nie została opłacona składka na to ubezpieczenie w należnej wysokości, ponieważ została pomniejszona o okres przebywania na zwolnieniu lekarskim. Sąd Rejonowy w Ostrołęce nie oceniał zasadności odwołania. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2018 r. na podstawie art. 467 § 4 kpc zwrócił akta Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. celem uzupełnienia postępowania w zakresie wydania decyzji w przedmiocie podlegania lub nie ubezpieczeniom przez J. G.
(1)w spornym okresie. Po wydaniu przez ZUS decyzji zaskarżonej w przedmiotowej sprawie z dnia 30 maja 2018 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 kpc. W uzasadnieniu wskazał, że wynik postępowania w sprawie IVU 274/17 (dotyczącej prawa do zasiłku chorobowego) zależy od rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w Ostrołęce wydanego w sprawie dotyczącej podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu). Sąd Okręgowy, rozstrzygając niniejszą sprawę tj. kwestię podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu za VIII 2017 r. ustalał w istocie, czy J. G. ma prawo do zasiłku chorobowego za okres od 9.08.2017 r. do 13.09.2017 r. Sąd Okręgowy zajmował się więc problematyką należącą do jurysdykcji Sądu Rejonowego. Zgodnie bowiem z art. 477 8 § 2 pkt 1 kpc – Do właściwości sądów rejonowych należą sprawy m.in. o zasiłek chorobowy. Stosownie do treści art. 14 ust.2 pkt 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe ustają od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie – w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność. Art.18 ust.9 powołanej ustawy stanowi natomiast – Za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednio objęcie ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi lub ich ustalenie i jeżeli trwały one tylko przez część miesiąca, kwotę najniższej podstawy wymiaru składki zmniejsza się proporcjonalnie, dzieląc ją przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniu. Zasady zmniejszania najniższej podstawy wymiaru składek, o których mowa w ust.9 stosuje się odpowiednio w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, jeżeli z tego tytułu ubezpieczony spełnia warunki do przyznania zasiłku (art. 18 ust.10 ustawy). Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że możliwość obniżenia składki na ubezpieczenie społeczne w przypadku osób prowadzących działalność istnieje wówczas, gdy za okres niezdolności do pracy przysługuje prawo do zasiłku chorobowego. Podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu zależy z kolei od tego, czy składka została uiszczona w terminie i w prawidłowej wysokości. Rozstrzygnięcie zaś, w jakiej kwocie odwołujący winien był uiścić składkę za VIII 2017 r. zależy od wyjaśnienia czy za okres od 9 VIII 2017 r. przysługiwało mu prawo do zasiłku chorobowego. Zatem, to czy J. G. w VIII 2017 r. podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, jest uzależnione od tego czy przysługiwało mu prawo do zasiłku chorobowego za okres od 9 VIII 2017 r. do 13 IX 2017 r. Innymi słowy dopiero prawomocny wyrok w sprawie IV U 274/17 Sądu Rejonowego w Ostrołęce pozwoli na prawidłową ocenę prawną kwestii dotyczącej podlegania przez odwołującego dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu za VIII.2017 r. Na powyższy problem słuszną uwagę zwrócił organ rentowy w sprawie IV U 274/17 w piśmie z 23.02.2018 r. (k.18), wnosząc o uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego z 22 I 2018 r. nadanie biegu sprawie. W uzasadnieniu tego pisma Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. wskazał, że na dzień 9 VIII 2017 r. w dacie wydania zaskarżonej decyzji ubezpieczony pozostawał w dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym i nie jest to okoliczność sporna między stronami. Zapis organu rentowego w decyzji z 9.10.2017r. o niepodleganiu od 1.08.2017 r. przez J. G.
(1)dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu należy odczytywać jako konsekwencję odmowy wypłaty prawa do zasiłku chorobowego za okres od 9.08.2017 r. do 13.09.2017 r. na skutek podjęcia pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy i w rezultacie niemającego uzasadnienia pomniejszenie przez odwołującego składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za VIII 2017 r. ZUS podnosił słusznie, że aktualnie w sprawie objętej sporem nie może wydać decyzji o podleganiu dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu za VIII 2017 r., bowiem nieprawomocna decyzja o odmowie prawa do zasiłku chorobowego zmienia sytuację ubezpieczeniową J. G.
(1). Prawomocne rozstrzygnięcie co do niej będzie miało wpływ na ocenę, czy odwołujący podlega ubezpieczeniu od 1.08.2017 r. Mając na uwadze powołane wyżej trafne stanowisko organu rentowego wydaje się, że nie przypadkowo zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją nie rozstrzygnął on o podleganiu bądź niepodleganiu dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w spornym okresie tj. za sierpień 2017 r. Decyzją z 30 maja 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. stwierdził, że J. G. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu: od 4.06.2014 r. do 31.08.2014 r., 0d 1.10.2014 r. do 30.06.2016 r., od 1.07.2016 r. do 31.07.2017 r., od 1.9.2017 r. do 30.11.2017 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce, brak rozstrzygnięcia organu rentowego co do podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu za VIII 2017 r. uznał za odmowę objęcia tymże ubezpieczeniem w spornym okresie, ale stanowisko takie w ocenie Sądu II instancji wydaje się zbyt daleko idące. W realiach niniejszej sprawy jedynie wyrok uchylający orzeczenie Sądu I-ej instancji i poprzedzającej go decyzji organu rentowego (mimo braku rozstrzygnięcia dotyczącego objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym) za sporny okres wydaje się jedynym możliwym rozwiązaniem umożliwiającym prawidłowe rozstrzygnięcie zarówno sprawy IV U 274/17 jak i niniejszej zgodnie z przepisami art. 14, 18 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 17 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa jak też przepisami procedury dotyczącymi właściwości. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rentowy przed wydaniem decyzji dotyczącej podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu za sporny okres winien zwrócić się do Sądu Rejonowego w Ostrołęce o podjęcie postępowania w sprawie IV U 274/17 ( z takim wnioskiem może też wystąpić J. G.
(1)). W przypadku odmowy podjęcia przez Sąd Rejonowy postępowania, orzeczenie w tym przedmiocie z mocy art. 394 pkt 6 kpc jest zaskarżalne (przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego). Dopiero prawomocne zakończenie sprawy IV U 274/17 pozwoli organowi rentowemu na wydanie prawidłowej decyzji dotyczącej podleganiu przez J. G. dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 1 VIII 2017 r. Ustosunkowując się do apelacji, za zasadny należy uznać podniesiony przez organ rentowy zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 477 8§ 2 pkt 1 kpc w zw. z art.

§2

kpc poprzez ustalenie kwestii związanej z prawidłowym wykorzystywaniem przez odwołującego zwolnienia lekarskiego w sytuacji, gdy sprawa ta należy do sądu rejonowego, tym samym wydanie orzeczenia ponad zakres i przedmiot zaskarżonej decyzji. Do innych podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 14 ust.2 pkt 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych na obecnym etapie postępowania nie ma możliwości odniesienia się z uwagi na brak prawomocnego rozstrzygnięcia co do zasadności decyzji z 9 października 2017 r. odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 9 sierpnia 2017 r. do 13 września 2017 r. Z powyższych względów mając na uwadze treść art.

a kpc orzeczono jak w sentencji wyroku.-

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.