do dnia 30.11.2016 r. Powód nie otrzymał od pozwanego należnych mu następujących kwot: - 19.560,16 zł tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, - 12.000,00 zł tytułem odprawy należnej na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Powód otrzymał od pozwanego świadectwo pracy datowane na dzień 30.11.2016 r., w którym pozwany niezgodnie ze stanem faktycznym wskazał, iż powodowi wypłacono ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Powód wskazał, iż należności objęte pozwem jako powstałe po ogłoszeniu upadłości pracodawcy (13.10.2016 r.) nie stanowią wierzytelności upadłościowych i nie podlegają zgłoszeniu na listę wierzytelności. Stanowią one tzw. wierzytelności w stosunku do masy (określane też jako długi "masy upadłości") i wszystkie stały się wymagalne po dniu rozwiązania stosunku pracy z powodem. Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 17.04.2018 r. w sprawie IV Np. 15/18 Sąd uwzględnił powództwo w całości. W sprzeciwie wniesionym w całości od tego nakazu pozwany domagał się oddalenia powództwa oraz zasądzenia od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Pozwany zaprzeczył by powodowi przysługiwały roszczenia objęte pozwem, a nadto by posiadały one walor wymagalności. Pozwany podniósł zarzut przedwczesności powództwa, a nadto zarzut nie udowodnienia roszczenia objętego pozwem w całości. Ponadto podniósł zarzut braku legitymacji procesowej biernej po stronie syndyka, bowiem syndyk nie ma legitymacji procesowej do występowania w pozwie, gdyż roszczenie pozwu roszczenie jest zobowiązaniem masy upadłości i podlega zaspokojeniu jedynie z masy w drodze planu podziału tak jak inne wierzytelności upadłego zgodnie z przepisami w tym względzie obowiązującego prawa. W sprawie jak wynika z pozwu roszczenie pozwu jest opisane jako roszczenie do upadłego i zostało uznane przez syndyka masy upadłości i zostało częściowo nawet zapłacone. Z tego też względu do czasu zakończenia postępowania upadłościowego, a z pewnością do czasu ostatniego planu podziału funduszy masy upadłości powództwo jest niedopuszczalne , za racji uwzględnienia wierzytelności objętej pozwem jako należnej powodowi z masy upadłości. Pozwany z ostrożności procesowej zakwestionował sposób wyliczenia roszczenia objętego pozwem, wskazując, iż powód nie wskazuje w sposób precyzyjny w jaki sposób określił wymiar składowych roszczenia objętego pozwem - co determinuje jego chybiony oraz bezprzedmiotowy charakter. Wskazał, iż nie jest zobowiązany do wypłaty na rzecz powoda świadczeń objętych pozwem, a powód nie posiada tytułu prawnego do żądania ich zapłaty wobec syndyka masy upadłościowej, w sytuacji gdy w masie upadłości brak jest środków na zaspokojenie wszystkich roszczeń wierzycieli upadłego w całości. Pozwany może kwestionować w drodze odpowiednich środków ewentualne plany podziału środków uzyskanych z likwidacji masy , a odrębny pozew o zapłatę jest niedopuszczalny, bowiem w istocie prowadziłby do sytuacji w której z pominięciem kategorii zaspokajania powód otrzymał by środki pieniężne dochodzone roszczeniem pozwu. Nadto pozwany wskazał, iż na tą chwilę nie dokonał spieniężenia wszelkich składników majątkowych upadłego, a nadto nie sporządził ostatecznego planu podziału wydatkowania tychże środków - kiedy to syndyk określi stopień ewentualnego zaspokojenia powoda - ponad środki, które powód dotychczas już otrzymał. Pozwany w dacie wytoczenie powództwa przekazał na rzecz powoda wszelkie środki uzyskane z FGŚP - a żądania powoda ponad otrzymaną z tego tytułu łączną kwotę nie odnajdują uzasadnienia prawnego oraz faktycznego. Podniósł, iż pozwany przekazał na rzecz powoda wszelkie należne oraz dostępne w tym zakresie środki finansowe -co m.in. powód przyznaje w treści wniesionego pozwu. Po stronie syndyka masy upadłości nie istnieje generalny i abstrakcyjny obowiązek zaspokojenia roszczeń, na które wskazuje powód, zaś w przypadku braku tychże środków w masie spadkowej, a także braku ich pozyskania z FGŚP - po stronie syndyka nie dochodzi do aktualizacji obowiązku zapłaty dalszych roszczeń danego pracownika, w tym przypadku powoda - zwłaszcza przed sporządzeniem ostatecznego planu podziału środków pozyskanych z tytułu likwidacji majątku upadłego. Po ogłoszeniu upadłości Spółki Tartak (...) Sp. z o.o. syndyk zgłosił do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zwanego dalej FGŚP zaległe wynagrodzenia poprzedzające datę ogłoszenia upadłości pracodawcy powoda. Zaległość wykazana dla powoda dotyczyła września 2016 r. i wynosiła 4.000,00 zł brutto. Dodatkowo zostało doliczone wynagrodzenie za październik 2016 r. licząc od 01.10.2016-12.10.2016 r. w kwocie 1.523,81 zł brutto wynikające z listy płac. Wynagrodzenie rozliczeniowe w kwocie 3.920,51 zł netto za wyżej podane okresy zostało wypłacone powodowi w dniu 09.12.2016 r. Wynagrodzenie na podstawie listy płac za okres po upadłości 13-31.10.2016 r. w kwocie 2.476,19 zł brutto zostało wypłacone w dniu 10.02.2017 r. (1.724,40 zł netto). Wynagrodzenie podstawowe na podstawie listy płac za okres 11.2016 r. w kwocie 4.000,00 brutto zostało wypłacone przez syndyka w dniu 13.02.2017 r. (2.857,96 zł netto). Z listy płac za 11.2016 r. wynika również wynagrodzenie upadłego dotyczące: - odszkodowania z tyt. skróconego okresu wypowiedzenia w kwocie 8.000,00 zł brutto (które zostało wypłacone ze środków FGŚP w dniu 08.03.2017 r. w kwocie 6.560,00 zł.), - odprawy w związku z ustawą o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników w kwocie 12.000,00 zł brutto (odprawa została zgłoszona do FGŚP, ale nie została wypłacona z powodu niespełnienia zasad jej wypłaty, o czym powód został poinformowany w piśmie skierowanym do niego w dniu 10.04.2017 r.), - ekwiwalentu za urlop w kwocie 19.560,16 zł brutto (ekwiwalent za urlop nie został wypłacony z uwagi na to, że syndyk zgodnie z art. 230 pkt 2 Prawo upadłościowe zaliczył tę część wynagrodzenia do innych zobowiązań masy upadłości). Syndyk przelał na rzecz powoda z tytułu umowy o pracę wraz z odszkodowaniem kwotę w wysokości 15 062,87 zł netto. Sąd ustalił, co następuje: Powód C. O.
kp – z powodu ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku spółki (dowód: wypowiedzenie umowy o pracę k. 73, świadectwo pracy k. 12, 72, odpis z KRS k. 19-22). Postanowieniem Sądu Rejonowego w Białymstoku VIII Wydziału Gospodarczego z dnia 13.10.2016 r. sygn. akt VIII GU 154/162 ogłoszona została upadłość Tartak (...) sp. z o.o. w P. obejmującą likwidację majątku w/w spółki (dowód: wypowiedzenie umowy o pracę k. 73, odpis z KRS k. 19-22). W związku z ustaniem stosunku pracy powstały naliczone przez pracodawcę i nieuregulowane należności powoda C. O.
KP, który stanowi, że w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, nie stosuje się przepisów art. 38, 39 i 41, ani przepisów szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. Odpowiedzialność syndyka za zobowiązania ze stosunku pracy podlega także ograniczeniu ze względu na „kondycję” ekonomiczną upadłego przedsiębiorstwa, syndyk prowadzi likwidację przedsiębiorstwa w ten sposób, aby z masy upadłości zaspokoić jak największą grupę wierzycieli. Cel ten realizuje zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 2344 ze zm.). Przepis art. 342 ust. 1 powyższej ustawy zalicza do wierzytelności i należności podlegających zaspokojeniu z funduszu masy upadłości „należności ze stosunku pracy” przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości (jako inne niż koszty postępowania upadłościowego zobowiązania masy upadłości – art. 230 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe). W ocenie Sądu treść przepisu art. 342 Prawa upadłościowego nie wyklucza uwzględnienia zarówno wierzytelności z tytułu należności głównej, jak i z tytułu odsetek od tej wierzytelności. Przy czym wierzytelności z tytułu należności głównej (zaliczonej w rozpoznawanej sprawie do drugiej kategorii – inne niż koszty postępowania upadłościowego zobowiązania masy upadłości) ulegają zaspokojeniu z masy upadłości w drugiej kategorii. Natomiast odsetki od tej należności podlegają zaspokojeniu stosownie do treści art. 342 ust. 1 pkt 3 Prawa upadłościowego w trzeciej kategorii. Zakwalifikowanie w postępowaniu upadłościowym odsetek do odrębnej kategorii zaspokojenia wobec należności głównej jest konsekwencją poglądu, zgodnie z którym charakter obu należności jest różny. Analizy prawnej powyższego zagadnienia dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 18 czerwca 2007 r., sygn. akt II FPS 6/06, w którym stwierdzono, że o ile zaległość podatkowa syndyka jako płatnika podatku stanowi w świetle obowiązujących przepisów koszt postępowania upadłościowego, to wykładnia przepisów Prawa upadłościowego, jak również Ordynacji podatkowej nie daje podstaw, aby do kosztów takich zaliczyć odsetki od zaległości podatkowych. Sąd podkreślił, że odsetki, pomimo ich charakteru ubocznego i pochodnego względem wierzytelności głównej, nie dzielą losu tej należności, albowiem z jednoznacznie wyrażonej woli ustawodawcy zaliczone zostały do innej, odrębnej kategorii zaspokojenia, a zaakceptowanie stanowiska przeciwnego oznaczałoby nieuzasadnione pominięcie całego obszaru normatywnego prawa upadłościowego, dotyczącego kolejności zaspokajania wierzycieli. Stąd też Sąd nie znalazł podstaw do oddalenia powództwa w części dotyczącej żądania zasądzenia również odsetek ustawowych za opóźnienie od należności głównej – na którą składają się roszczenia z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i odprawy z ustawy „o zwolnieniach grupowych” – zasądzonych na podstawie art. 359 §1 i§2 kc w zw. z art. 300 kp w zw. z art. 85 kp. Odsetki te zasądzono zgodnie z żądaniem pozwu od dnia 2.12.2016r., albowiem należność główna stała się wymagalna z dniem 1.12.2016r. (umowa o pracę rozwiązana została z dniem 30.11.2016r.). Wskazać również należy, iż zgodnie z treścią art. 144 §1 ustawy – Prawo upadłościowe, po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowo administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Stąd też pozwany syndyk, wbrew odmiennemu jego stanowisku, posiada legitymację bierną w rozpoznawanej sprawie. Również zarzut pozwanego, iż sposób wyliczenia roszczenia objętego pozwem determinuje jego chybiony oraz bezprzedmiotowy charakter (przede wszystkim z tego powodu, iż powód nie wskazuje w sposób precyzyjny w jaki sposób określił wymiar składowych roszczenia objętego pozwem), jest bezskuteczny, albowiem, jak wynika z dokumentacji przedstawionej przez samego pozwanego – wysokość spornych kwot wynika właśnie z dokumentów płacowych sporządzonych przez pracodawcę. Wobec powyższego Sąd uwzględnił powództwo w całości, czemu dał wyraz w pkt I sentencji wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98§1 kpc i § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z §2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) i zasądzono z tego tytułu od pozwanego syndyka masy upadłości na rzecz powoda C. O. kwotę 2.700,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego – punkt II sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 kpc, odstępując ze względów słuszności od obciążania nimi pozwanego (pkt III sentencji wyroku). SSR Karol Kwiatkowski
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.