Sygn. akt V Pz 4/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2019 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim – V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia S.O. Beata Łapińska (spr

§ 1, 2 i 3 k.k.w.

(§ 12). Zgodnie z § 13 ww. rozporządzenia dyrektor zakładu karnego – kieruje skazanego do zatrudnienia nieodpłatnego w oparciu o: 1) wykaz stanowisk skazanych zatrudnionych nieodpłatnie przy pracach porządkowych oraz pomocniczych, sporządzany przez jednostki organizacyjne (...); 2) umowę o zatrudnienie nieodpłatne skazanych przy pracach porządkowych na rzecz samorządu terytorialnego, przy pracach publicznych na rzecz organów administracji publicznej lub przy pracach wykonywanych na cele charytatywne. Nieodpłatny charakter pracy skazanych jest wyjątkiem, gdyż co do zasady powinna ona być pracą odpłatną, o czym świadczy treść art. 123 § 1 k.k.w. I tak, w myśl art.

1 k.k.w. skazanemu nie przysługuje wynagrodzenie jedynie: – za prace porządkowe oraz pomocnicze wykonywane na rzecz jednostek organizacyjnych (...) lub za prace porządkowe na rzecz samorządu terytorialnego, w wymiarze nieprzekraczającym 90 godzin miesięcznie (

§ 1

k.k.w); –wówczas gdy, za jego pisemną zgodą lub na jego wniosek, dyrektor zezwoli na nieodpłatne zatrudnienie przy pracach publicznych na rzecz organów administracji publicznej, przy pracach wykonywanych na cele charytatywne, przy pracach wykonywanych na rzecz organizacji pożytku publicznego lub przy pracach porządkowych i pomocniczych wykonywanych na rzecz jednostek organizacyjnych (...) – (§ 2 (art.

k.k.w.). Lektura akt wskazuje, iż powód w oświadczeniu złożonym w dniu 10 grudnia 2015 r. wyraził zgodę na nieodpłatne zatrudnienie przy pracach porządkowych i pomocniczych w (...) (...) w pełnym wymiarze czasu pracy (k. 51 akt ). Oświadczenie tożsamej treści złożył w dniu 7 czerwca 2017 roku (k. 57 akt ). Dyrektor był zatem władny, w uwzględnieniu zgody powoda podjąć decyzję o skierowaniu powoda do nieodpłatnego zatrudnienia w (...) (...) . Świadczone przez powoda prace na rzecz (...) w P. . (jednostki organizacyjnej (...)), były wykonywane na podstawie art.

§ 2k.k.w.

w zw. z § 13 ust 1 rozporządzenia. Praca skazanego świadczona w takim trybie, a więc na podstawie skierowania do pracy, nie jest pracą świadczoną w ramach zobowiązaniowego stosunku prawnego łączącego skazanego z podmiotem zatrudniającym i na warunkach określonych w umowie zawartej przez niego z tym podmiotem, ale w ramach stosunku publicznoprawnego, jaki powstaje na skutek orzeczenia kary pozbawienia wolności i trwa przez cały czas jej odbywania, wiążąc skazanego z państwem, reprezentowanym przez administrację zakładu karnego (por. A. Kosut: Zasady zatrudniania osadzonych w świetle nowych uregulowań prawnych. PWP 1999 nr 24-25, s. 6). Jeśli powód zmienił zdanie w zakresie bezpłatnego charakteru swojego zatrudnienia, winien złożyć skargę na decyzję Dyrektora (...) o skierowaniu do nieodpłatnej pracy do sądu penitencjarnego na podstawie art. 7 k.k.w. Nie jest dopuszczalnym natomiast zwalczanie decyzji Dyrektora (...) o nieodpłatnym charakterze zatrudnienia w drodze powództwa cywilnego o zapłatę wynagrodzenia za pracę. Roszczenie powoda o zapłatę wynagrodzenia mające podstawę prawną w administracyjnym akcie prawnym, jakim jest decyzja dyrektora zakładu karnego o skierowaniu do pracy, nie ma bowiem charakteru sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 k.p.c., co oznacza, że w przedmiotowej sprawie zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej. Jak już bowiem wyżej podniesiono, wydanie przez dyrektora zakładu karnego skierowania do pracy oznacza dla skazanego obowiązek jej wykonywania na zasadach w nim określonych. Stosunek prawny nawiązany pomiędzy dyrektorem zakładu karnego a skazanym na podstawie skierowania do pracy, nie ma zatem charakteru równorzędnego. Podejmowane przez dyrektora zakładu karnego decyzje w przedmiocie skierowania do pracy, wyrażenia zgody na zatrudnienie, charakteru zatrudnienia (odpłatne albo nieodpłatne), cofnięcia tej zgody itp. są decyzjami z zakresu prawa karnego wykonawczego i jako takie podlegają zaskarżeniu przez skazanego do sądu penitencjarnego w trybie przepisu art. 7 k.k.w., a także kontroli sędziego penitencjarnego w trybie przepisu art. 34 § 1 k.k.w. oraz kontroli w trybie przepisu art. 78 § 2 k.k.w. Powód bez uprzedniego zakwestionowania decyzji Dyrektora (...) o skierowaniu do pracy nieodpłatnej w trybie art. 7 k.k.w, nie może na drodze cywilnej dochodzić wynagrodzenia za tą pracę (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 1995 roku w sprawie II PZP 6/94,OSNP 1995/12/143 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1970 roku w sprawie III PRN 106/69, OSNC 1970/9/167). Biorąc zatem pod uwagę, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej, Sąd Okręgowy uznał, iż postanowienie Sądu Rejonowego odpowiada prawu , a zawarte w postanowieniu zarzuty naruszenia przepisu prawa procesowego , tj. art. 199 kpc są bezzasadne. Zgłoszone w pozwie żądanie zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych nie jest sprawą z zakresu prawa pracy , dlatego Sąd Rejonowy winien przekazać ją do rozpoznania właściwemu rzeczowo Sądowi. Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 kpc w związku z z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.