Sygn. akt VII AGa 1747/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lutego 2019 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie VII Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSA Magdalena Sajur - Kordula

§ 1

kpc oddalił wniesione przez powódkę odwołanie w zakresie pkt I.1 Decyzji a zmienił Decyzję w pkt II.1 na podstawie art.

§ 3kpc, wymierzając powódce karę w odpowiedniej wysokości 984 zł.

Sąd nie uznał natomiast praktyki powódki, opisanej w pkt I.2 Decyzji, przejawiającej się na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie Gminy O. oraz na lokalnych rynkach zbiorowego odprowadzania ścieków obejmujących teren gminy O. oraz część obszaru gminy M. polegającej na nakładaniu na osoby ubiegające się o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej obowiązku poniesienia:

1. a)kosztów budowy przewodów wodociągowych na odcinku od granicy przyłączanej nieruchomości do istniejącej sieci oraz kosztów włączenia do sieci wodociągowej;
2. b)kosztów budowy przewodów kanalizacyjnych na odcinku od granicy nieruchomości do istniejącej sieci lub na odcinku za pierwszą studzienką licząc od strony budynku oraz kosztów włączenia do sieci kanalizacyjnej; za praktykę naruszającą zakaz z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sąd dokonał odmiennej oceny od Prezesa UOKiK, który zakwalifikował postępowanie Gminy w ww. zakresie jako praktykę ograniczającą konkurencję, wychodząc z założenia, że koszty robót, o których mowa powyżej, którymi obciążani są odbiorcy, nie stanowią kosztów budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, o jakich mowa w art. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, które odbiorca zgodnie z powołaną ustawą powinien ponieść. Pozwany kierował się przy tym definicjami przyłączy zawartymi we wskazanych przepisach, zgodnie z którymi: - przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej; - przyłącze wodociągowe to odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym. Pozwany interpretując cytowane definicje w oparciu o orzecznictwo Sądów doszedł do przekonania, że przyłączem wodociągowym jest odcinek przewodu znajdujący się w nieruchomości odbiorcy usług a przyłączem kanalizacyjnym jest odcinek przewodu zaczynający się od wylotu wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej budynku sięgający albo do granicy nieruchomości gruntowej odbiorcy (jeżeli w granicach tej nieruchomości nie ma studzienki kanalizacyjnej) albo do pierwszej studzienki licząc od strony budynku. Stosownie zaś do treści art. 15 ust. 2 tej ustawy realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Zgodnie natomiast z treścią art. 5 ust. 2 tej ustawy jeżeli umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków nie stanowi inaczej, odbiorca usług odpowiada za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych z urządzeniem pomiarowym włącznie. Tym samym, wobec tego, że ubiegający się o przyłączenie, zgodnie z warunkami stawianymi przez Gminę ma ponosić koszty budowy dalszych odcinków wysuniętych poza granice nieruchomości odbiorcy lub w przypadku istnienia studzienki kanalizacyjnej na terenie nieruchomości (w przypadku przyłączenia do sieci kanalizacyjnej)– od tej studzienki, w przekonaniu Prezesa Urzędu stanowi to nadużywanie pozycji dominującej przez Gminę będącą monopolistą wymuszającym na kontrahentach uczestnictwo w rynku na zasadach mniej korzystnych niż wynika to z obowiązujących przepisów prawa, co ułatwia brak konkurencji na danym rynku właściwym. Z poglądem tym Sąd I instancji nie zgodził się, gdyż wywodzi się on z błędnej wykładni pojęć przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego. Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2017 r. o sygn. III SZP 2/16 stwierdził, że: 1. Przyłączem kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z 7.6.2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 328) jest przewód łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną zakończoną studzienką w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, na odcinku od studzienki do sieci kanalizacyjnej; 2. Przyłączem wodociągowym w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z 7.6.2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 328) jest przewód łączący sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług na całej swojej długości. Oznacza to, że przyłączami są odcinki przewodów dochodzące aż do sieci, przez którą w myśl art. 2 pkt 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków należy rozumieć przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Przedmiotową szeroką interpretację przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego Sąd I instancji w pełni podzielił, czego konsekwencją jest stwierdzenie, że powódka była uprawniona do obciążania osób przyłączających się do sieci kosztami budowy przyłączy w zakresie zakwestionowanym w niniejszej Decyzji, tj. odcinków przyłączy położonych poza granicą nieruchomości gruntowej osoby przyłączanej, jak i kosztami włączenia do sieci – w wypadku przyłącza wodociągowego oraz odcinków przyłączy położonych poza granicą nieruchomości gruntowej osoby przyłączanej lub za pierwszą studzienką licząc od strony budynku, jak i kosztami włączenia do sieci – w wypadku przyłącza kanalizacyjnego. Obowiązek poniesienia kosztów budowy przyłącza przez osobę przyłączaną do sieci, w tym także wpięcia do sieci, wynika bowiem wprost z przytaczanego wyżej art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przyjmując, że definicja przyłączy jest taka jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w ww. uchwale. Skoro zatem stosowane przez powódkę warunki przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej były zgodne z zasadami wynikającymi z art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, to nie sposób przyjąć, że praktyka polegająca na stosowaniu tych warunków może być uznana za nadużywanie pozycji dominującej przez powódkę w świetle art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Brak było więc podstaw do zakazania tejże praktyki oznaczonej w pkt I.2 Decyzji oraz nałożenia w pkt II.2 Decyzji w oparciu o art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kary za jej stosowanie. Stąd też Sąd uchylił zaskarżoną Decyzję w pkt I.2 i II.2 na mocy art.

§ 3kpc.

O kosztach zastępstwa procesowego postanowiono na podstawie art. 100 kpc, znosząc je wzajemnie, albowiem każda ze stron wygrała proces bez mała w połowie. Sąd obciążył zatem powódkę również w połowie kosztami opłaty sądowej od odwołania, którą miała obowiązek uiścić w myśl art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 300). Apelacja od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając go w części tj. w zakresie: A/ punktu 1 wyroku, w którym Sąd I instancji uchylił decyzję nr (...) w pkt I.2 i II.2., w zakresie uchylenia decyzji co do praktyki ograniczającej konkurencję polegającej na nakładaniu na osoby ubiegające się o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej obowiązku poniesienia kosztów robót niestanowiących - co do zakresu - kosztów budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, o jakich mowa w art. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. tj. z dnia 10 lutego 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 328) zwana dalej u.z.z.w., tj. a/kosztów włączenia do sieci wodociągowej; b/kosztów włączenia do sieci kanalizacyjnej; oraz kary w zakresie dot. ww. zarzutów, B/ punktu 4 ww. wyroku, w którym zniesiono wzajemnie między stronami koszty postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi, działając na podstawie art. 367 § 1 k.p.c., zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) naruszenie art. 2 pkt 5 i 6 w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że koszty włączenia do sieci wodociągowej oraz koszty włączenia do sieci kanalizacyjnej (obejmujące np. koszt wykonania nawiertki i trójnika) są elementem kosztów związanych z wykonaniem przyłącza, a nie sieci, a w konsekwencji: 2/ naruszenie art. 9 ust. 1 u.o.k.k. poprzez uchylenie pkt. I.

1. decyzji nr (...) w całości i błędne uznanie, że nie ma w nin. sprawie podstaw do uznania za ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktykę Gminy O. polegającą na nadużywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie gminy O. oraz na lokalnych rynkach zbiorowego odprowadzania ścieków obejmujących teren gminy O. oraz część obszaru gminy M. wskutek nakładania na osoby ubiegające się o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej obowiązku poniesienia kosztów robót niestanowiących - co do zakresu - kosztów budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, o jakich mowa w art. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, tj. a/ kosztów włączenia do sieci wodociągowej; b/ kosztów włączenia do sieci kanalizacyjnej; i nakazanie zaniechania jej stosowania. oraz - w przypadku uznania za niedozwoloną praktykę nakładanie na osoby ubiegające się o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej obowiązku poniesienia kosztów włączenia do sieci wodociągowej i/lub kosztów włączenia do sieci kanalizacyjnej- niewłaściwe zastosowanie art. 106 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 111 u.o.k.k., polegające na uchyleniu w całości kary nałożonej na powoda w pkt li.2 ww. decyzji za stosowanie praktyki opisanej w pkt . I.
2. w sytuacji, gdy kara powinna być zmiarkowana w stosunku do rozmiaru stwierdzonej praktyki ograniczającej konkurencję. Mając powyższe na uwadze, wniósł o: -zmianę ww. wyroku w zaskarżonej części, w ten sposób, że uznaje się za ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 u.o.k.k. praktykę Gminy O. polegającą nadużywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie gminy O. oraz na lokalnych rynkach zbiorowego odprowadzania ścieków obejmujących teren gminy O. oraz część obszaru gminy M. wskutek nakładania na osoby ubiegające się o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej obowiązku poniesienia kosztów robót niestanowiących - co do zakresu - kosztów budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, o jakich mowa w art. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, tj.: a/ kosztów włączenia do sieci wodociągowej; b/ kosztów włączenia do sieci kanalizacyjnej; i nakazuje się zaniechanie jej stosowania, oraz nakłada się na Gminę O. karę pieniężną w wysokości określonej przez Sąd orzekający tytułu naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 u.o.k.k., -zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego od powoda na rzecz pozwanego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, wraz z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za I i II instancję. Powód w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanego okazała się uzasadniona i prowadziła do zmiany zaskarżonego wyroku w części poprzez oddalenie odwołania co do punktu I.2 decyzji Prezesa UOKiK z dnia 24 grudnia 2014r. w zakresie w jakim uznano za nadużywanie pozycji dominującej na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz na lokalnych rynkach zbiorowego odprowadzania ścieków (szczegółowo wskazanych w decyzji) wskutek nakładania na osoby ubiegające się o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej obowiązku poniesienia kosztów włączenia do sieci wodociągowej i kosztów włączenia do sieci kanalizacyjnej. Zasadne więc okazało się uznanie przez Prezesa UOKiK za ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 184 z późn. zm.- dalej jako: ustawa okik), praktykę nadużywania przez powoda pozycji dominującej na rynkach relewantnych, polegającego na bezpodstawnym nakładaniu na odbiorców obowiązku ponoszenia kosztów części robót nie stanowiących - co do zakresu - prac związanych z budową przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, o których mowa w art. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 123, poz. 858 z późn. zm. - dalej jako: ustawa zzw) t.j. kosztów włączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Podkreślenia wymaga przy tym, że w sprawie niniejszej kwestie: określenia rynku właściwego, posiadania przez powoda pozycji dominującej na tym rynku oraz fakt obciążania odbiorców kosztami wykonania włączenia do sieci (narzucania cen) - nie były sporne. Problemem wymagającym rozstrzygnięcia była ocena, czy włączenie do sieci stanowi element przyłącza czy też sieci, a w konsekwencji czy pobierane przez powoda opłaty za wykonanie włączenia mają nieuczciwy charakter. Z tych względów w pierwszej kolejności kluczowa okazała się wykładnia definicji ustawowej przyłącza wodociągowego (art. 2 pkt 6 ustawy zzw) i kanalizacyjnego (art. 2 pkt 5 ustawy zzw). Dotychczasowe orzecznictwo w tym zakresie było niejednolite, jednakże opierało się przede wszystkim na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2007 r., III CZP 79/07 ( OSNC 2008/10/111, Biul.SN 2007/9/6), w której wskazano, że wybudowany z własnych środków przez odbiorcę usług zbiorowego odprowadzania ścieków odcinek przewodu kanalizacyjnego łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości tego odbiorcy z istniejącą siecią kanalizacyjną stanowi w części leżącej poza granicą jego nieruchomości gruntowej urządzenie kanalizacyjne, o jakim mowa w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.). Podobne stanowisko wyraził Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 marca 2015r. w sprawie VI ACa 760/14 (Lex nr 1754214). W wyroku z dnia 10 czerwca 2015r., wydanym w sprawie o sygn. VI ACa 1477/14 Sąd Apelacyjny przyjął, że brak jest podstaw ku temu, aby za przyłącze wodociągowe uważać również odcinek przewodu prowadzącego do głównej sieci wodociągowej położony poza granicą nieruchomości przyłączonej. Przyłącze wodociągowe to odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym (Lex nr 1843238). Natomiast w wyroku z dnia 14 lipca 2016r. przyjął, że przyłączy wodociągowych oraz kanalizacyjnych nie stanowią części odpowiednich przewodów, położone poza granicami danej nieruchomości (zaś w przypadku istnienia studzienki kanalizacyjnej na nieruchomości przyłącza kanalizacyjnego nie stanowi nawet już ta część przewodu, pomiędzy studzienką a granicą nieruchomości) (VI ACa 738/15, Lex nr 2094631). Uchwałą składu 7 sędziów z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt III SZP 2/16 ( (...) Sąd Najwyższy zmienił swoje dotychczasowe stanowisko, uznając, że:
3. Przyłączem kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2017r., poz.328) jest przewód łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną zakończoną studzienką w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, na odcinku od studzienki do sieci kanalizacyjnej;
4. Przyłączem wodociągowym w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2017r., poz.328) jest przewód łączący sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług na całej swojej długości. Taką interpretację definicji przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego zaprezentował również Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, uznając jednak, że samo włączenie do sieci stanowi element przyłącza. Przedstawiona wykładnia jest błędna, nie znajduje potwierdzenia w treści art. 2 pkt 6 ustawy zzw, z którego wynika, że przyłącze wodociągowe oznacza odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym. Definicja legalna przyłącza wodociągowego nie definiuje więc wcinki jako części składowej przyłącza. Podobnie jest w przypadku definicji przyłącza kanalizacyjnego (art. 2 pkt 5 ustawy zzw). Jednocześnie zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy zzw, „sieć” oznacza przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego (podkr. SA). Należy mieć również na względzie, że wykonanie włączenia do sieci wodociągowej wymaga dokonania odkrycia sieci wodociągowej, nałożenia nawiertki zintegrowanej z zasuwą domową oraz nawiercenia otworu na istniejącej sieci wodociągowej. W realiach niniejszej sprawy w przypadku włączenia do sieci wykonanej z rur PE odbiorca ponosił koszty włączenia tj. koszty odkrycia sieci wodociągowej, spuszczenia wody z odcinka sieci wodociągowej, dogrzania odgałęzienia siodłowego, nawiercenia otworu na istniejącej sieci wodociągowej oraz montażu zasuwy domowej z wykorzystaniem zgrzewów doczołowych lub elektrooporowych (k. 151 akt adm.) Włączenie do sieci kanalizacyjnej polega na lokalizacji i odkryciu istniejącej studzienki kanalizacyjnej na sieci głównej (do niej nastąpi włączenie), wykonaniu otworu i wprowadzeniu rury PCV pod kątem zapewniającym spływ kaskadowy ścieków. Końcowym etapem jest zabezpieczenie miejsca wprowadzenia rury pianką poliuretanową. Włączenie do studzienki kanalizacyjnej możliwe jest po uprzednim sprawdzeniu atmosfery panującej w studzience przez 3 pracowników Zakładu z wykorzystaniem linki zabezpieczającej z uprzężą oraz dźwigu trójdrożnego (k.152-153 akt adm.) W ocenie Sądu Apelacyjnego, włączenie do sieci - jako element graniczny pomiędzy przyłączem a siecią - stanowi jednak element sieci, gdyż bez nich sieć nie może prawidłowo funkcjonować, zaś przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne świadczyć usług. Najistotniejsze jest jednak, że elementy te pozostają we władaniu przedsiębiorstwa, gdyż tylko ono ma prawo do podejmowania czynności z nim związanych np. prawo do zakręcenia znajdującego się w nawiertce zaworu. Nawet w przypadku awarii sieci wewnętrznej, podmiot przyłączony do sieci nie może odciąć dopływu wody w tym miejscu, może to zrobić wyłącznie przedsiębiorstwo wodociągowe (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2013r., sygn. akt VI ACa 164/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2017r., sygn. akt VI ACa 190/16). Okoliczności faktyczne świadczą więc o tym, że wcinka (nawiertka, trójnik) znajdują się w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego. Tym samym stanowią element sieci w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy zzw. Błędnie oceniając, że wcinka stanowi element przyłącza, Sąd I instancji naruszył również przepis art. 15 ust. 2 ustawy zzw, w myśl którego realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Wynika stąd, że osoby ubiegające się o przyłączenie do sieci mają obowiązek sfinansowania budowy: 1) przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego, 2) studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego. Jak wskazano powyżej miejsce włączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej nie spełnia kryteriów uznania ich za przyłącze. Nie stanowi również studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego. Tym samym nie stanowi żadnego z elementów, do sfinansowania których zobowiązany jest inwestor ubiegający się o przyłączenie do sieci wodociągowej. Zgodnie z art. 20 ust. 2 i 4 ustawy zzw, koszty ponoszone przez przedsiębiorstwo wodociągowe związane z wydaniem warunków technicznych przyłączenia, uzgadniania dokumentacji technicznej budowy przyłącza, koszty robocizny i materiałów niezbędnych do włączenia przyłącza do sieci należą do kosztów działalności wodno - kanalizacyjnej i powinny zostać ujęte w taryfie. Tym samym nie mogą być przerzucane na osoby ubiegające się o przyłączenie do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Obciążenie odbiorców kosztami wykonania włączenia było więc bezpodstawne, wobec czego uznać należy, że powód w tym zakresie nadużył swej pozycji dominującej i naruszył zakaz określony w art. 9 ust. 1 ustawy okik. Z tych względów, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. wyrok podlegał częściowej zmianie poprzez oddalenie odwołania w zakresie wskazanym na wstępie. W pozostałym zakresie apelacja pozwanego jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny uznał, że wobec zmiany orzecznictwa co do definicji przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego, istniejących w tym zakresie wątpliwości, a w konsekwencji konieczności zmiany praktyki Prezesa UOKiK w zakresie karania przedsiębiorców za nadużywanie pozycji dominującej, nie jest celowe nakładanie kary pieniężnej na powoda za naruszenie określone w pkt I.2 decyzji. W tym zakresie Sąd Apelacyjny podziela stanowisko zawarte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2016r., sygn. akt III SK 21/15, z którego wynika, że w przypadku zmiany przez Prezesa UOKiK wykładni prawa można jedynie wyjątkowo nakładać karę pieniężną na przedsiębiorcę, któremu zarzuca się naruszenie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w okresie poprzedzającym modyfikację dotychczasowej praktyki organu konkurencji. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło na tle zmiany warunków świadczenia usług telekomunikacyjnych. W niniejszym przypadku chodziło o nadużywanie pozycji dominującej, ale sam problem prawny (t.j. które elementy stanowią przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne), będący podstawą uznania działania powoda za bezprawne jest przedmiotem nowej wykładni Sądu Najwyższego, sądów powszechnych i pozwanego. Jedną z funkcji nakładania kar pieniężnych jest jej funkcja edukacyjna. W niniejszym przypadku cel ten zostanie osiągnięty bez dolegliwości finansowej dla powoda. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego w pozostałej części na mocy art. 385 k.p.c. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego oparto na podstawie art. 100 k.p.c., znosząc je wzajemnie pomiędzy stronami. M. M. S. A. S.