Sygn. akt VIII U 1871/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 13 lipca 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. z urzędu dokonał dla I. B. przeliczenia kapitału początkowego poprzez uwzględnienie za lata 1973-1979 minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w j.g.u., ustalenie nowego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru na 48,08 % wyliczonego z 20 lat, zamiast dotychczasowego 46,88 % wyliczonego z 10 lat (decyzja z dnia 13 lipca 2018 roku k. 113-114 akta ZUS). Decyzją z dnia 17 lipca 2018 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. przyznał I. B. prawo do emerytury i ustalił jej wysokość na 2.195,52 zł przyjmując do jej wyliczenia: kwotę składek zewidencjonowanych na koncie po uwzględnieniu waloryzacji – 152.635,13 zł, kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego (ustalonego decyzją z dnia 13 lipca 2018 roku) – 379.558,48 zł oraz średnie dalsze trwanie życia w wysokości 242,20 miesięcy (decyzja z dnia 17 lipca 2018 roku k. 5-6v akta ZUS). W dniu 17 sierpnia 2018 roku wnioskodawczyni złożyła odwołanie od w/w decyzji z dnia 13 lipca 2018 roku oraz od decyzji z dnia 17 lipca 2018 roku. Zdaniem wnioskodawczyni, organ rentowy nie ustalił najkorzystniejszego wariantu emerytury, ponieważ wyliczeniu kapitału początkowego za lata 1974-1979 organ rentowy przyjął minimalne wynagrodzenie, a powinno być przyjęte wynagrodzenie wyliczone w oparciu o angaże (kserokopie angaży dołączono do odwołania). W konsekwencji emerytura została zaniżona (odwołanie k. 5-5v). W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o oddalenie odwołania od w/w decyzji. Jednocześnie organ rentowy wyjaśnił, że zgodnie z § 21 rozporządzenia MP i PS z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. Z 2011 r. Nr 237 poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. Dowodem takim jest zaświadczenie (...) wystawione przez pracodawcę. Za lata 1974-1979 wnioskodawczyni nie przestawiła zaświadczenia (...), zaś dołączone do odwołania angaże, zdaniem organu rentowego, nie są wystarczające do ustalenia wynagrodzenia za lata 1974-1979, ponieważ brak jest danych o ilości przepracowanych godzin przez wnioskodawczynię, a tym samym ustalenie wynagrodzeń jakie stanowiły podstawę wymiaru składek w tym okresie (odpowiedź na odwołanie k. 5-5v). Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2019 roku Sąd połączył sprawę o sygnaturze akt VIII U 1872/18 ze sprawą VIII U 1871/18 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (postanowienie k. 33 w aktach VIII U 1872/18). Wobec dołączenia przez wnioskodawczynię do odwołania z dnia 17 sierpnia 2018 roku nieznanych dotychczas organowi rentowemu dowodów w sprawie, jakimi są angaże za lata 1974-1979 z okresu pracy w (...), organ rentowy po ich rozpatrzeniu, decyzją z dnia 28 sierpnia 2018 roku odmówił przeliczenia emerytury z przyczyn wyżej podanych (decyzja z dnia 28 sierpnia 2018 roku k. 7 akta ZUS). W dniu 10 grudnia 2018 roku wnioskodawczyni złożyła odwołanie od w/w decyzji z dnia 28 sierpnia 2018 roku podając tożsamą argumentację jak w odwołaniu z dnia 17 sierpnia 2018 roku (odwołanie k. 3-5 w aktach VIII U 2/19). W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wskazał, że angaże za lata 1974-1979 przedłożone przez wnioskodawczynię nie stanowią podstawy do przeliczenia wysokości świadczenia, gdyż zawierają wynagrodzenie w stawce godzinowej a brak jest informacji o liczbie faktycznie przepracowanych godzin, zatem organ rentowy nie ma możliwości ustalenia miesięcznego wynagrodzenia (odpowiedź na odwołanie k. 11-11v w aktach VIII U 2/19). Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2019 roku Sąd połączył sprawę o sygnaturze akt VIII U 2/19 ze sprawą VIII U 1871/18 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (postanowienie k. 16 w aktach VIII U 2/19). Na rozprawie w dniu 12 marca 2019 roku pełnomocnik wnioskodawczyni popierał odwołanie i wniósł o przyznanie emerytury w wysokości wyliczonej przez organ rentowy w wariancie I, zaś pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania (stanowiska stron – e-protokół (...):00:45 – płyta CD k. 59). Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny: I. B. urodziła się w dniu (...). (okoliczność bezsporna, a nadto wniosek o ustalenie kapitału początkowego k. 1-3v akta ZUS) W dniu 7 września 2006 roku wnioskodawczyni złożyła wniosek o ustalenie kapitału początkowego. (wniosek o ustalenie kapitału początkowego k. 1-3v akta ZUS) Decyzją z dnia 17 października 2006 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w Ł., ustalił wysokość kapitału początkowego I. B. na dzień 1 stycznia 1999 roku na kwotę 91.443,77 zł. Do obliczenia kapitału początkowego organ rentowy przyjął podstawę wymiaru kapitału w kwocie 572,35 zł, okresy składkowe – 21 lat, 4 miesiące, 11 dni, tj. 256 miesięcy oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 5 lat, 0 miesięcy, 27 dni, tj. 60 miesięcy. Ustalony współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wyniósł dla ubezpieczonego 88,32 %. Na podstawie dołączonej dokumentacji wnioskodawczyni udowodniła zarobki z lat: 1980, 1984-1998, tj. 16 lat kalendarzowych. Za okres pracy w (...) w Ł. od 01.09.1972 r. do 31.12.1983 r. ubezpieczona dołączyła do akt sprawy jedynie świadectwo pracy. Z uwagi na brak druku (...), angaży podanych ze stawką miesięczną, kart wynagrodzeń, legitymacji ubezpieczeniowej czy listy płac, organ rentowy nie miał możliwości ustalenia osiąganego przez wnioskodawczynię wynagrodzenia za okres pracy w w/w zakładzie. (decyzja z dnia 17 października 2006 roku k. 71-73 akta ZUS; świadectwo pracy k. 11 akta ZUS) Na skutek odwołania wnioskodawczyni od decyzji z dnia 17 października 2006 roku, Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z dnia 5 lutego 2007 roku w sprawie o sygn. akt VIII U 2686/06 oddalił odwołanie. Następnie Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 9 stycznia 2008 roku w sprawie o sygn. akt III AUa 465/07 oddalił apelację wnioskodawczyni od wskazanego wyroku. (odwołanie z dnia 13 listopada 2006 roku k. 77 akta ZUS; odpowiedź na odwołanie k. 79-80 akta ZUS; apelacja k. 81-85 akta ZUS; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 9 stycznia 2008 roku k. 91 akta ZUS) W dniu 14 grudnia 2009 roku wnioskodawczyni złożyła wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego. (wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego k. 95 akta ZUS) Decyzją z dnia 22 grudnia 2009 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w Ł., ustalił wysokość kapitału początkowego I. B. na dzień 1 stycznia 1999 roku na kwotę 91.443,77 zł. Do obliczenia kapitału początkowego organ rentowy przyjął podstawę wymiaru kapitału w kwocie 572,35 zł, okresy składkowe – 21 lat, 4 miesiące, 11 dni, tj. 256 miesięcy oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 5 lat, 0 miesięcy, 27 dni, tj. 60 miesięcy. Ustalony współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wyniósł dla ubezpieczonego 88,32 %. (decyzja z dnia 22 grudnia 2009 roku k. 105-106 akta ZUS; wykaz wprowadzonych okresów ubezpieczonego k. 109-110v akta ZUS; wykaz wprowadzonych dochodów ubezpieczonego k. 111-112 akta ZUS) W dniu 4 lipca 2018 roku wnioskodawczyni złożyła wniosek o emeryturę. (wniosek o emeryturę k. 1-4 akta ZUS) W okresie od 01.07.1974 r. do 31.12.1983 r. wnioskodawczyni pracowała w Zakładach (...) w Ł. na stanowisku dziewiarza. Ubezpieczona pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy. Wnioskodawczyni wykonywała pracę w systemie akordowym. I. B. w okresie zatrudnienia miała przyznaną miesięczną premię w wysokości do 20%. W okresie od 25.06.80 r. do 31.12.1983 r. przebywała na urlopie wychowawczym. Zgodnie z zachowanymi angażami wnioskodawczyni otrzymywała wynagrodzenie w następującej wysokości: - od dnia 1 lipca 1974 roku – 7 zł za godzinę; - od dnia 1 grudnia 1974 roku – 11,50 zł za godzinę; - od dnia 1 marca 1975 roku – 13 zł za godzinę; - od dnia 1 czerwca 1976 roku – 14,50 zł za godzinę; - od dnia 1 października 1979 roku – 17,60 zł za godzinę. Wynagrodzenie akordowe odwołującej było kilkukrotnie wyższe od wynagrodzenia postojowego (liczonego według stawki godzinowej). (legitymacja ubezpieczeniowa k. 8 akta ZUS; świadectwo pracy k. 11 akta ZUS; akta osobowe I. B. – koperta k. 22; zeznania wnioskodawczyni I. B. – e-protokół z rozprawy z dnia 10 stycznia 2019 roku 00:05:03 – płyta CD k. 40 w zw. z e-protokół z rozprawy z dnia 12 marca 2019 roku 00:02:38 – płyta CD k. 59) Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał hipotetycznego dokonał wyliczenia wysokości kapitału początkowego oraz emerytury dla I. B. w najkorzystniejszym wariancie przy przyjęciu stawek wynagrodzenia godzinowego wnioskodawczyni z lat 1974-1979 oraz obowiązującego podstawowego wymiaru czasu pracy w tym okresie. W wariancie I przyjęto stawkę godzinową w wysokości: 7 zł od 01.07.1974 r., 11,50 zł od 01.12.1974 r., 13 zł od 01.03.1975 r., 14,50 zł od 01.06.1976 r., 17,60 zł od 01.10.1979 r. W wariancie II przyjęto te same stawki powiększone o 20% premii od 01.07.1974 r. do 30.11.1974 r. W wariancie I wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 55,43%, a kapitał początkowy na dzień 01.01.1999 r. wyniósł 101.751,65 zł. W wariancie II wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 55,61%, a kapitał początkowy na dzień 01.01.1999 r. wyniósł 101.904,22 zł. (postanowienie – e-protokół z rozprawy z dnia 10 stycznia 2019 roku 00:12:28 – płyta CD k. 40; pismo z dnia 12 lutego 2019 roku k. 42). Przy ustalaniu stanu faktycznego sąd oddalił wnisoek dowodowy pełnomocnika wnioskodawczyni o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości celem wyliczenia wysokości emerytury wnioskodawczyni przy uwzględnieniu stawki godzinowej z uwag na fakt, iż obliczenie to nie wykgało wiadomości specjalnych. W. w tym zakresie było hipotetycne wyliczenie sporządzone przez organ rentowy, którego ostatecznie pełnomocnik wnioskodawczyni nie kwestionował. Ustaleń w toku procesu, Sąd Okręgowy w Łodzi, dokonał na podstawie powołanych dowodów w postaci dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach ZUS oraz na podstawie zeznań wnioskodawczyni. Sąd oparł się w szczególności na zachowanych aktach osobowych wnioskodawczyni - dokumentacji zatrudnienia w Zakładach (...) w Ł., z której wynika w jakiej wysokości było wypłacane wynagrodzenie zasadnicze ustalone w stawce za godzinę w spornym okresie. Nie ma już takiej pewności co do premii. Za nieudowodnioną Sąd uznał wysokość premii, jaką miała otrzymywać wnioskodawczyni we wskazanym okresie. Z dokumentacji pracowniczej nie wynika w jakiej dokładnie wysokości wnioskodawczyni otrzymywała premie. Zachowane zaś dokumenty w szczególności angaże wskazują, że jej wysokość nie zawsze była stała i kształtowała się „do” określonej angażem wysokości. Zatem przy braku konkretnych danych brak jest podstaw do ustalenia rzeczywistej kwoty otrzymywanej premii. Nie można za miarodajny dowód na wysokość poszczególnych składników wynagrodzenia przyjmować jedynie twierdzeń wnioskodawczyni, z których nie da się ustalić wysokości wskazanego składnika wynagrodzenia w poszczególnym miesiącach spornego okresu zatrudnienia. Ostatecznie pełnomocnik wnioskodawczyni nie wnosił o uwzględnienie premii przy obliczaniu wysokości wynagrodzeń odwołującej w spornym okresie. Dokonując ustaleń faktycznych Sąd oparł się także na hipotetycznym wyliczeniu kapitału początkowego wykonanym przez ZUS, które nie było kwestionowane przez wnioskodawczynię pod względem rachunkowym. Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności pozwalających na jego zdyskredytowanie. Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje: Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. W myśl art. 26 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz.1383 z późn. zm.) emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 (podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art.24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art.40a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust.1a i 1b oraz art.185) przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.