← Polska

VII Pa 7/14

Sygn. akt VII Pa 7/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO

§ 1k

p pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. W myśl zaś § 2 cyt. przepisu pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa. Powyższe świadczenie przysługuje pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty lub emerytury z tytułu ustania stosunku pracy w związku z przejściem na rentę lub emeryturę. Z dosłownego brzmienia przepisu należy wnosić, że przesłanki nabycia prawa do odprawy emerytalnej lub rentowej są cztery:

  1. a)spełnienie przez pracownika warunków uprawniających do jednego z tych świadczeń,
  2. b)przejście na emeryturę lub rentę,
  3. c)rozwiązanie stosunku pracy oraz
  4. d)związek między rozwiązaniem stosunku pracy i przejściem na emeryturę lub rentę. W tym zakresie bezsporne pomiędzy stronami było, iż dniem 23 lipca 2012 roku uległy rozwiązaniu dwa stosunki pracy powoda tj. pomiędzy pozwanym oraz (...) Archeologicznych w G.. Poza sporem pozostawała również okoliczność, iż począwszy od sierpnia 2012 roku powód rozpoczął pobieranie świadczenia emerytalnego. W przedmiotowej sprawie rozważania wymagało zatem ustalenie ewentualnego związku pomiędzy rozwiązaniem umowy o pracę przez strony, a przejściem powoda na emeryturę. Zdaniem Sądu dowody zgromadzone w aktach sprawy powyższy związek bezsprzecznie potwierdziły. Podkreślić należy, iż związek rozwiązania stosunku pracy z przejściem na emeryturę lub rentę nie jest tym samym, czym rozwiązanie stosunku pracy z powodu przejścia na emeryturę lub rentę. Nabycie prawa do jednego z tych świadczeń, a właściwie przyznanie go, nie musi wobec tego stanowić przyczyny rozwiązania stosunku pracy. Związek między rozwiązaniem stosunku pracy, a nabyciem prawa do emerytury lub renty może mieć charakter czasowy (rozwiązanie stosunku pracy zbiega się w czasie z nabyciem prawa do świadczenia niezależnie od przyczyny rozwiązania stosunku pracy), przyczynowy (rozwiązanie stosunku pracy następuje dlatego, że pracownikowi przysługuje prawo do świadczenia) bądź czasowo-przyczynowy (przyczyną rozwiązania stosunku pracy jest nabycie prawa do emerytury lub renty i rozwiązanie następuje w chwili przyznania świadczenia). Między rozwiązaniem stosunku pracy, a nabyciem prawa do świadczenia może zachodzić także związek funkcjonalny (w istocie przyczynowo-czasowy) - rozwiązanie stosunku pracy następuje wprawdzie przed ustaleniem prawa do świadczenia, ale przyznanie świadczenia jest konsekwencją sytuacji bezpośrednio poprzedzającej ustanie zatrudnienia ( por. uchwała SN z dnia 29 maja 1989 r., III PZP 19/89, OSNCP 1990, nr 4-5, poz. 61; oraz wyrok SN z dnia 23 listopada 1993 r., I PRN 111/93, OSNCP 1994, nr 12, poz. 243). Dlatego odprawa przysługuje pracownikowi, z którym stosunek pracy został rozwiązany w okresie niezdolności do pracy, jeżeli nabył prawo do renty z tego tytułu bezpośrednio po wyczerpaniu okresu zasiłkowego (por. uchwały SN: z dnia 4 czerwca 1991 r., I PZP 17/91, OSNCP 1992, nr 3, poz. 37; OSP 1992, z. 3, poz. 53; z dnia 19 sierpnia 1992 r., I PZP 50/92, niepubl.; z dnia 7 stycznia 2000 r., III ZP 18/99, OSNP 2000, nr 24, poz. 888) albo jeżeli zgłosił wniosek o to świadczenie przed ustaniem zatrudnienia (por. wyrok SN z dnia 30 marca 1994 r., I PRN 10/94, OSNP 1994, nr 1, poz. 12). (Komentarz do art.92

(1)kodeksu pracy (Dz.U.98.21.94), [w:] R. Celeda, E. Chmielek-Łubińska, L. Florek, G. Goździewicz, A. Hintz, A. Kijowski, Ł. Pisarczyk, J. Skoczyński, B. Wagner, T. Zieliński, Kodeks pracy . W świetle powyższego przewidziany w art.

§ 1kp „związek" może być związkiem o charakterze przyczynowym.

Powyższe stwierdzenie wynika przede wszystkim z faktu, że następstwem przejścia pracownika na rentę (emeryturę) jest rozwiązanie stosunku pracy. Nie jest to jednak jedyna postać związku zachodzącego między ustaniem zatrudnienia, a przejściem pracownika na rentę. W uchwale z dnia 4 czerwca 1991 roku (I PZP 17/91, OSN 1992/3/37) w sprawie o odprawę przewidzianą w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 214, z późn. zm.), Sąd Najwyższy uznał, iż ze zwrotu „przechodzącemu na rentę inwalidzką lub emeryturę" nie wynika, że w każdym wypadku powodem rozwiązania stosunku pracy musi być zamiar uzyskania jednego z tych świadczeń. Wystarczy bowiem, że występuje określone następstwo w czasie między rozwiązaniem stosunku pracy, a uzyskaniem renty inwalidzkiej lub emerytury, tym bardziej że z reguły uzyskanie prawa do renty, zwykle poprzedzone długotrwałą chorobą, nie zbiega się w czasie z datą ustania zatrudnienia. Jeszcze szerzej na temat związku między ustaniem stosunku pracy, a przejściem na rentę inwalidzką (emeryturę) wypowiedział się Sąd Najwyzszy w wyroku z dnia 8 grudnia 1993 roku ( I PRN 111/93, OSN 1994/12/243), stwierdzając, że przewidziany w przepisach regulujących prawo do odprawy związek między rozwiązaniem stosunku pracy, a nabyciem prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej może mieć nie tylko charakter przyczynowy lub czasowy, ale także funkcjonalny. Ten ostatni związek występuje wtedy, gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje przed spełnieniem warunków uprawniających do emerytury lub renty inwalidzkiej, ale nabycie prawa do jednego z tych świadczeń i przyznanie świadczenia po ustaniu zatrudnienia jest konsekwencją sytuacji bezpośrednio poprzedzającej rozwiązanie stosunku pracy. Wyrażenie „w związku" jest bowiem szersze od wyrażenia „z powodu" i pozwala objąć prawem do odprawy te sytuacje, w których rozwiązanie stosunku pracy nie zbiega się ściśle w czasie z nabyciem przez pracownika prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej. Podobne poglądy wypowiadał Sąd Najwyższy również w późniejszych orzeczeniach ( m.in. wyr. z 30.03.1994 r., I PRN 10/94, OSN 1994/1/12; z 17.02.1998 r., I PKN 528/97, OSN 1999/2/55) - patrz uzasadnienie wyr. SN z 07.01.2000 r., III ZP 18/99, OSN 2000/24/888. (Komentarz do art.92

(1)kodeksu pracy (Dz.U.98.21.94), [w:] U. Jackowiak (red.), M. Piankowski, J. Stelina, W. Uziak, A. Wypych-Żywicka, M. Zieleniecki, Kodeks pracy z komentarzem, Fundacja Gospodarcza 2004) Przejście zatem na emeryturę (rentę) oznacza utratę statusu pracownika w zamian za uzyskanie statusu emeryta (rencisty). Pojęciowo i funkcjonalnie przejście na emeryturę (rentę) jest związane z ustaniem stosunku pracy. W świetle przytoczonych orzeczeń , Sąd uznał, iż związek między ustaniem stosunku pracy, a przejściem na rentę inwalidzką lub emeryturę jest ujmowany szeroko w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Do nabycia prawa do odprawy nie jest konieczne, aby rozwiązano stosunek pracy z powodu przejścia pracownika na rentę lub emeryturę. Przyczyna nie ma wpływu na prawo do tej odprawy. Na przykład Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 lipca 1999 roku (I PKN 174/99, OSNAPiUS 2000, nr 21, poz. 786) stwierdził, że przepis art.

§ 1

wiąże prawo do odprawy emerytalnej z ustaniem, nie zaś z rozwiązaniem stosunku pracy. Wystarczający jest w tym zakresie związek czasowy, to jest przejście na emeryturę lub rentę bezpośrednio po ustaniu stosunku pracy. (Jaśkowski Kazimierz, Maniewska Eliza, Komentarz do Kodeksu Pracy) Analogicznie wypowiedział się Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 2 marca 2010 roku (II PK 239/09), iż decydujące znaczenie dla nabycia prawa do odprawy emerytalnej lub rentowej ma przejście na emeryturę lub rentę połączone z definitywnym ustaniem stosunku pracy, czyli zmiana pracowniczego statusu prawnego na status emeryta lub rencisty przez pracownika, który w związku z ustaniem stosunku pracy korzysta z uzyskanych uprawnień emerytalnych lub rentowych. Przyczyna ustania lub rozwiązania pracownika stosunku pracy nie pozbawia prawa do przysługującej mu powszechnej i jednorazowej odprawy emerytalnej lub rentowej, skoro art.

§ 1

kp uzależnia prawo do tej odprawy od przejścia na emeryturę lub rentę związku z ustaniem stosunku pracy, bez względu na jego przyczynę. Mając powyższe poglądy na uwadze , zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie bezsprzecznie zachodzi związek pomiędzy ustaniem stosunku pracy powoda, a przejściem jego na emeryturę. Bezsprzecznie bowiem powód utracił status pracownika, a nabył status emeryta. Ponadto powyższe nastąpiło bezpośrednio po ustaniu stosunku pracy łączącego powoda z obydwoma pracodawcami, co potwierdza istnienie związku czasowego pomiędzy ustaniem stosunku pracy, a przejściem na emeryturę. Powyższego ustalenia nie zmienia również okoliczność, iż po nabyciu statusu wyłącznie emeryta powód ponownie nawiązał, nowy stosunek pracy z (...) Archeologicznym. Rozważając natomiast zagadnienie prawa do odprawy emerytalnej w razie jednoczesnego przejścia na emeryturę lub rentę przez pracownika zatrudnionego u dwóch lub więcej pracodawców, przyjął Sąd , że co do zasady odprawa przysługuje od każdego pracodawcy, chyba że przepis odrębny stanowi inaczej. W praktyce mogą jednak powstawać różne szczególne sytuacje, z których jedna została przedstawiona w wyroku Sądu Najwyzszego z dnia 5 stycznia 2011 roku (III PK 17/10, OSNP 2012, nr 5-6, poz. 60) W treści powyższego Sąd Najwyższy stwierdził, że pracownik, który przechodzi na rentę, będąc zatrudniony jednocześnie u dwóch pracodawców i korzystając u jednego z nich z urlopu bezpłatnego udzielonego w celu wykonywania pracy u drugiego, nabywa prawo do odprawy rentowej tylko od jednego wybranego przez siebie pracodawcy. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd Najwyższy uznał, iż w tej sytuacji zasądzenie na rzecz pracownika dwóch odpraw byłoby sprzeczne z celem tego świadczenia. Świadczenia pieniężne przysługujące z tego tytułu - z reguły są obliczane na podstawie wynagrodzenia uzyskiwanego przez pracownika. Wynika stąd, że przyznanie dwóch odpraw rentowych (emerytalnych) pracownikowi, który wykonywał pracę u jednego pracodawcy w zastępstwie pracy wykonywanej u drugiego pracodawcy byłoby sprzeczne z funkcją i celem tego świadczenia. Naruszałoby też zasady równego traktowania pracowników (art. 18 3a i nast. k.p.), gdyż w następstwie utraty przez powoda prawa do jednego wynagrodzenia uzyskałby on prawo do dwóch odpraw rentowych, podczas gdy inni pracownicy, wykonujący - tak samo jak faktycznie on - pracę na rzecz jednego pracodawcy otrzymują tylko jedną odprawę. Sąd Najwyższy stwierdził, iż w takiej sytuacji pracownik uprawniony do jednego z dwóch świadczeń ma prawo wyboru między nimi. W rozpoznawanej sprawie powód kierując żądanie wypłaty odprawy emerytalnej do pozwanego w istocie wybrał, w stosunku do którego pracodawcy powyższe żądanie kieruje. Minimalna wysokość odprawy rentowej i emerytalnej nie może być niższa od jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika, co nie wyklucza wszelkich odstępstw na jego korzyść. Możliwe jest podwyższenie ich wysokości w oparciu o postanowienia układów zbiorowych lub regulaminów wynagradzania. W przedmiotowej zaś sprawie nie uwzględnienie nie zasługiwały, zdaniem Sądu , twierdzenia powoda, iż powyższa odprawa winna przysługiwać mu w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia za pracę. W tym zakresie podstawy powyższego żądania nie może stanowić art. 94 ust. 1-4 ustawy o służbie cywilnej z dnia 21 listopada 2008 roku, albowiem powyższy ma zastosowanie jedynie do członków korpusu służby cywilnej, do której to grupy powód bezsprzecznie nie należał. W tym zakresie bowiem art. 3 cyt. ustawy stanowi, iż : 1) pracownik służby cywilnej oznacza osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę zgodnie z zasadami określonymi w ustawie; 2) urzędnik służby cywilnej oznacza osobę zatrudnioną na podstawie mianowania zgodnie z zasadami określonymi w ustawie; 3) członek korpusu służby cywilnej oznacza osobę, o której mowa w pkt 1 i 2. Powód zaś nie był zatrudniony u pozwanego na żadnej z podstaw wynikających z powyższej regulacji. Powyższa okoliczność wynika również z akt osobowych powoda, w treści których zawarte jest określenie o zaliczeniu go do grupy pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej. Mając powyższe na uwadze Sąd żądanie powoda dotyczące zasądzenia na jego rzecz odprawy emerytalnej uwzględnił jedynie w wysokości wynikającej z treści art.

§ 1kp tj.

w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę, o czym orzekł jak w punkcie II wyroku. Ponad kwotę zaś zasądzoną z tego tytułu Sąd powództwo oddalił, o czym orzekł w punkcie III wyroku. O odsetkach od kwoty zasądzonej w punkcie II wyroku orzeczono na podstawie art. 300 kp w zw. z art. 481 § 1 kc. W zakresie cofniętego przez powoda pozwu, zgodnie z oświadczeniem sprecyzowanym na rozprawie w dniu 13 marca 2013 roku tj. dotyczącym odszkodowania z tytułu rozwiązania umowy o pracę oraz sprostowania świadectwa pracy, Sąd umorzył postępowanie, o czym orzekł w punkcie I wyroku na mocy art. 203 kpc § 1 i 4 w zw. z 469 kpc w zw. art. 355 § 1 kpc. (pkt I wyroku) W tym zakresie Sąd uznał, iż cofniecie pozwu przez powoda nie było sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego, nie zmierzało również do obejścia prawa, jak również nie naruszało słusznego interesu pracownika, który w toku prowadzonego postępowania był bezsprzecznie reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Rozstrzygając o kosztach sądowych Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z treścią art. 13 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U Nr 167, poz. 1398 z zm.) opłatę stosunkową pobiera się w sprawach o prawa majątkowe; wynosi ona 5 % wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30 złotych i nie więcej niż 100.000 złotych. Natomiast zgodnie z art. 35 ust 1 zdanie drugie cytowanej ustawy w sprawach z zakresu prawa pracy w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50.000 złotych pobiera się od wszystkich podlegających opłacie pism procesowych opłatę stosunkową. W myśl art. 113 ust. 1 kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator lub prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją ku temu podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. W przedmiotowej sprawie mając na uwadze ostatecznie sprecyzowany i uwzględniony zakres żądań powoda wartość przedmiotu sporu, stanowiąca podstawę do określenia wpisu sądowego, stanowiła kwota 180.660,08 złotych (w zakresie żądań sprecyzowanych przez powoda w piśmie z dnia 3 kwietnia 2013 roku wartość przedmiotu sporu stanowiła łączną kwotę 186.479,55 (także co do ustalenia istnienia stosunku pracy) – 5.819,47 złotych (wartość uwzględnionej odprawy emerytalnej) = 180.660,08 z czego 5%= kwota 9.033 złotych. W tym zakresie powód uiścił wpis w wysokości 2.555 złotych =kwota do rozliczenia w wysokości 6.478 złotych). Odstępując częściowo od obciążania powoda kosztami sądowymi Sąd miał na uwadze jego aktualną sytuację życiową oraz finansową. Mając powyższe na uwadze Sąd nakazał ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa dodatkowo kwotę 4.000 złotych ( do tej pory powód uregulował kwotę 2.555 złotych). O powyższym orzeczono zatem w punkcie VI wyroku. W pozostałym zaś zakresie Sąd przejął pozostałe koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa – Kasę Sądu Rejonowego w Gdańsku (pkt VII wyroku ). Odnośnie kosztów zastępstwa procesowego Sąd miał na uwadze regulacje zawarte w treści § 6 pkt 6 w zw. z § 11 ust. 1 pkt. 1i2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. z 2002 roku, Nr 163, poz. 1349 ze zmianami) oraz § 6 w zw. z § 12 ust. 1 pkt. 1i2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. z 2002 roku, Nr 163, poz. 1348 ze zmianami) zw. z art. 98 § 1 kpc w zw. 108 § 1 kpc. W tym zakresie Sąd miał na uwadze zakres roszczeń zgłoszonych przez powoda oraz ostatecznie uwzględnionych przez Sąd, co stanowiło o wygraniu sprawy przez powoda jedynie w zakresie obejmującym 5 %. (powód domagał się w zakresie roszczeń pieniężnych kwoty 116.645,55 złotych -bez uwzględnienia żądania dotyczącego ustalenia istnienia stosunku pracy, z czego wygrał 5.819,47 złotych) Powyższe stanowiło zatem o zasądzeniu przez Sąd od powoda na rzecz pozwanego łącznej kwoty z tytułu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 2.625 złotych ( 2.700 złotych stawka minimalna x 95%= 2.565 złotych plus kwotę 60 złotych z tytułu żądania ustalenia istnienia stosunku pracy) Pozwany zaś, mając na uwadze zakres uwzględnionych przez Sąd roszczeń powoda tj. objętych punktem II, jest zobowiązany od uiszczenia na rzecz powoda kwoty 135 złotych (2.700 złotych stawka minimalna x 5%= 135 złotych. Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł powód, zaskarżając je w części, tj. co do punktów II, III, IV, V i VI zarzucając mu :

  1. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: - art. 92 § 1 K.p. poprzez błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że powodowi przysługuje odprawa emerytalna tylko w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, podczas gdy z art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, mającego zastosowanie wobec powoda, wynika, że przysługuje mu odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia, - art. 1 ust. 2 pkt 5 i art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych oraz § 8 ust. 1 i § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 lutego 2010 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędach administracji rządowej i art. 5 K.p. poprzez ich niezastosowanie i nieorzeczenie wobec powoda odprawy emerytalnej w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia, - art. 70 § 3 K.p. poprzez błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że pomimo niewskazania w odwołaniu ze stanowiska przyczyny rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, o jakiej mowa w art. 52 lub 53 K.p., i wymaganej wprost przepisem art. 30 § 4 K.p., rozwiązanie stosunku pracy z powodem nastąpiło bez wypowiedzenia, - art. 70 § 2 K.p. i art. 36 § 1 pkt 3 K.p. w zw. z art. 70 § 1 1 K.p. i art. 56 K.c. oraz art. 300 K.p. poprzez błędne przyjęcie, że powodowi nie przysługuje wynagrodzenie za okres trzymiesięcznego wypowiedzenia umowy o pracę, - art. 171 § 1 K.p. poprzez błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że powodowi po odwołaniu ze stanowiska nie przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy
  2. naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci: - art. 233 § 1 K.p.c. w zw. z art. 6 K.c. poprzez błędną wykładnię i dowolną oraz wybiórczą ocenę zebranego materiału dowodowego oraz brak jego wszechstronnego rozważenia, w szczególności poprzez nieznajdujące uzasadnienia w zasadach logicznego rozumowania oraz doświadczeniu życiowym uznanie, że pozwany rozwiązał z powodem umowę o pracę w trybie art. 52 albo 53 K.p. w sytuacji, gdy okoliczność ta nie wynikała z treści odwołania, ale dopiero z wydanego w dniu 26 lipca 2012 świadectwa pracy, które nie mogło zmienić, i to z datą wsteczną, skutku ustawowego z dnia 23 lipca 2012 r., tj. z dnia złożenia powodowi oświadczenia o odwołaniu ze stanowiska, - art. 328 § 2 K.p.c. poprzez jego niezastosowanie i niewskazanie w uzasadnieniu wyroku podstawy faktycznej i prawnej oddalenia powództwa w zakresie roszczeń o zapłatę powodowi kwoty 19.310,23 zł, będącej równowartością jego wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, oraz kwoty 1.314,07 zł, będącej równowartością ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy w okresie wypowiedzenia, - art. 469 K.p.c. przez sprzeczne z jego treścią przyjęcie, że powód jako pracownik mógł skutecznie zrzec się lub ograniczyć roszczenia objęte zarzutami niniejszej apelacji,
  3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że odwołanie powoda ze stanowiska nastąpiło z przyczyn określonych w art. 52 albo 53 K.p. Zważając na powyższe, powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwot: - 19.310,23 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu od dnia zapłaty tytułem wynagrodzenia za okres równy okresowi wypowiedzenia, - 1.314,07 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu od dnia zapłaty tytułem ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy w okresie wypowiedzenia; - 29.097,35 zł stanowiącej pięciokrotność wynagrodzenia za pracę tytułem niezasądzonej w pełnej wysokości odprawy emerytalnej, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu I instancji do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu za obie instancje według norm przepisanych. W uzasadnieniu M. K. odniósł się do wskazanych naruszeń, argumentując swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi pozwany wniósł o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za drugą instancję. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda jest niezasadna, a częściowo okazała się także niedopuszczalna. Usytuowanie sądu II instancji jako sądu ad meritii oznacza – w granicach wniesionej apelacji – powinność Sądu rozważenia na nowo całego zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonania jego własnej samodzielnej oceny prawnej. W konkluzji powyższych czynności stwierdzić należy, iż stanowisko Sądu Okręgowego w zakresie ustaleń faktycznych oraz w zakresie ich oceny prawnej pokrywa się z argumentacją zaprezentowaną przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Podnoszone w apelacji zarzuty nie stanowiły dostatecznej podstawy do weryfikacji zaskarżonego wyroku w kierunku postulowanym przez apelującego. Sąd Okręgowy miał na względzie, iż spór w niniejszej sprawie dotyczył zarówno ustaleń faktycznych, jak też ich oceny prawnej. W pierwszej kolejności odnieść należy się zatem do zarzutów natury procesowej, albowiem wyłącznie prawidłowe ustalenia stanu faktycznego oparte na niewadliwej ocenie materiału dowodowego umożliwiają właściwe zastosowanie prawa materialnego. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów wywiedzionych w apelacji wskazać należy, że nie sposób dopatrzeć się naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania skutkujących zmianą rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu przedstawiony w apelacji sposób podważenia sędziowskiej oceny materiału dowodowego, stanowi zwykłą polemikę, która nie może odnieść skutku. Skarżący nie wykazał istotnych błędów logicznego rozumowania, sprzeczności oceny z doświadczeniem życiowym, braku wszechstronności, czy też bezzasadnego pominięcia dowodów, które prowadzą do wniosków odmiennych niż te, które zostały przyjęte przez Sąd I instancji. Pamiętać należy, że sąd wyższej instancji, dokonując — w ramach zarzutów apelacyjnych — kontroli w zakresie oceny dowodów przeprowadzonej przez sąd niższej instancji, sprawdza, czy granice swobodnej oceny nie zostały przekroczone. Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 23 marca 1999 r. (III CZP 59/98, OSNC 1999, nr 7-8, póz. 124) podkreślił, że same nawet bardzo poważne wątpliwości co do trafności oceny materiału dowodowego dokonanej przez sąd pierwszej instancji, jeżeli tylko nie wykroczyła ona poza granice zakreślone w art. 233 § l k.p.c., nie powinny stwarzać podstawy do zajęcia przez sąd drugiej instancji odmiennego stanowiska. Tymczasem, zdaniem Sądu Okręgowego, brak jest w okolicznościach przedmiotowej sprawy podstaw do stwierdzenia, że istnieją wątpliwości co do trafności oceny materiału dowodowego. Wbrew twierdzeniom apelującego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił wszystkie dowody i z zebranego materiału dowodowego wyprowadził wnioski logiczne i poprawne. Nie można w żaden sposób przyjąć, by ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd Rejonowy była dotknięta wadliwościami wynikającymi z naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. – wnioski Sądu I instancji co do faktów wynikają z treści przeprowadzonych dowodów i nie kolidują ani z zasadami doświadczenia życiowego, ani też z zasadami logicznego rozumowania. Konstrukcja uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala Sądowi Okręgowemu w pełni zweryfikować trafność ustaleń Sądu Rejonowego co do stanu faktycznego oraz stwierdzić, że ocena przez Sąd Rejonowy zgromadzonych dowodów nastąpiła w zgodzie z obowiązującym prawem. Niezasadne są w szczególności zarzuty apelacji, iż Sąd Rejonowy wbrew materiałowi dowodowemu przyjął , że rozwiązanie stosunku pracy z powodem nastąpiło bez wypowiedzenia. Wniosek taki wypływa zarówno z literalnej wykładni oświadczenia woli pracodawcy , w którym jako dzień sporządzenia oświadczenia podano” 23 lipca 2012 r. „ i taką samą datę umieszczono w jego treści, określającą moment odwołania. Wynika to także z treści świadectwa pracy określającego jako datę ustania łączącego strony stosunku prawnego dzień 23 lipca 2012r. Powyższe jednoznacznie wynika także z zeznań świadka E. G. (k. 127-128), potwierdzających taką właśnie wolę pracodawcy powoda. Odnośnie treści świadectwa pracy , wskazać należy , iż błędne jest twierdzenie skarżącego, że zmieniało ono tryb ustania stosunku pracy . Przeciwnie treść tego dokumentu wskazuje jaka była faktyczna wola pozwanego. Wolą tą było natychmiastowe , z chwilą odwołania , zakończenie łączącego strony stosunku pracy. Okoliczność, że w treści oświadczenia woli nie określono przyczyny odwołania, która mogłaby uzasadniać taki tryb rozwiązania stosunku pracy oraz to , że w istocie nie było podstaw do natychmiastowego rozwiązania tego stosunku nie może mieć w tym kontekście decydującego znaczenia. Rzeczony fakt przesądzał jedynie o wadliwości przyjętego sposobu rozwiązania stosunku pracy z powodem, nie zaś o nieskuteczności natychmiastowego odwołania jako takiego . Należy w tym miejscu przypomnieć, iż zgodnie z ustalonymi poglądami doktryny i judykatury w prawie pracy w zasadzie nie występuje mająca skutek ex tunc sankcja nieważności czynności prawnej, za wyjątkiem sytuacji wyraźnie przez ustawę przewidzianych, np. niesporządzenia umowy o zakazie konkurencji w formie pisemnej- art. 101 3 K.p.. Czyli nawet wadliwe rozwiązanie stosunku pracy jest skuteczne , dopóki nie zostanie zakwestionowanie prawomocnym orzeczeniem Sądu pracy , do czego w przedmiotowej sprawie nie doszło wskutek cofnięcia pozwu przez powoda w zakresie dotyczącym żądania odszkodowania . Tak więc, pomimo naruszenia przepisów o rozwiązaniu stosunku pracy, skutek w postaci rozwiązania tego stosunku nastąpił z dniem oznaczonym w akcie odwołania i potwierdzonym w świadectwie pracy tj. z dniem 23 lipca 2012r. Zważając na powyższe, za niezasadne należy uznać zarzut powoda odnoszący się do nie zasądzenia kwoty na jego rzecz 19.310,23 zł tytułem wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, skoro takowego w ogóle nie zastosowano . Z tych samych przyczyn brak jakichkolwiek podstaw do zasądzenia na rzecz powoda kwoty żądanego ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy , przy uwzględnieniu okresu dalszego zatrudnienia tj. przez okres równy okresowi wypowiedzenia. W miejscu wskazać należy, iż chybiony jest pogląd skarżącego, iż doszło do naruszenia art. 328 § 2 K.p.c. przez Sąd Rejonowy poprzez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej oddalenia powództwa w zakresie obu wyżej przywołanych roszczeń. Przepis ten mógłby zostać naruszony jedynie wówczas, gdyby uzasadnienie Sądu Rejonowego nie zawierało wszystkich koniecznych elementów, względnie w sytuacji takiego jego sporządzenia, iż nie dałoby się ustalić toku rozumowania Sądu, co wykluczałoby kontrolę instancyjną. W rozpatrywanej sprawie takich okoliczności brak, bowiem stanowisko Sądu Rejonowego w tym względzie zostało uzasadnione w sposób umożliwiający ocenę zapadłego w tej materii orzeczenia . Dla porządku należy jednak stwierdzić, że pierwsze opisane żądanie ulegało oddaleniu na podstawie 49 K.p , a drugie - po myśli art. 171 § 1 K.p. Brak także podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 469 K.p.c. Na wstępie podać należy, iż zarzut ten wykracza poza określony apelacją zakres zaskarżenia. Odnosi się on bowiem do rozstrzygnięcia z pkt I wyroku (umorzenia postępowania ) , którego to rozstrzygnięcia powód nie zaskarżył, kwestionując rozstrzygnięcia pkt II, III, IV, V i VI . Brak zaskarżenia orzeczenia w tym zakresie wynika także jednoznacznie z wniosków apelacyjnych . Powód domagał się bowiem zmiany rozstrzygnięcia wyłącznie poprzez zasądzenie wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, ekwiwalentu za urlop i wyrównania odprawy emerytalnej . Na marginesie więc tylko Sąd Okręgowy wskazuje , że zarzut naruszenia art. 469 K.p.c. jest niezasadny. Powód był w sprawie reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, który dodatkowo kilkakrotnie- w toku całego postępowania- wzywany był do sprecyzowania wszystkich zgłaszanych żądań i takiego sprecyzowania dokonywał i ostatecznie oświadczył, że nie domaga się odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę . Jednocześnie konsekwentnie podtrzymywał żądanie wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (od 24 lipca 2012r. do 31 października 2012r. ) . Mając na względzie to, że powód korzystał z profesjonalnego zastępstwa procesowego, trudno uznać, iż istniała możliwość potraktowania zgłoszonego przez niego żądania zasądzenia wynagrodzenia za okres wypowiedzenia jako w istocie zmierzającego do uzyskania odszkodowania z racji niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę. Podkreślić należy, że najpierw na rozprawie w dniu 13 marca 2013 r. powód (k. 78) cofnął pozew i zrzekł się roszczenia w zakresie m.in. „odszkodowania z tytułu rozwiązania umowy”, a następnie- w kolejnym piśmie procesowym z dnia 2 kwietnia 2013 r. (k. 89-90 v.)- ponownie sformułował żądanie zasądzenia wynagrodzenia, podając nawet podstawy prawne dochodzonych roszczeń (co miało sens o tyle, iż powód stał konsekwentnie na błędnym stanowisku, że do rozwiązania stosunku pracy w ogóle nie doszło). Nie sposób więc uznać, aby powyższe działania były efektem pomyłki bądź przeoczeniem, a Sąd wobec tak określonych roszczeń miał podstawy by uznać cofnięcie pozwu za niedopuszczalne. Co do żądania zasądzenia odprawy emerytalnej w kwocie 5 miesięcznego wynagrodzenia . Przede wszystkim wskazać należy , iż roszczenie to nie było przedmiotem żądania przed Sądem I instancji. Powód nigdy nie wystąpił z takim żądaniem. Żądał natomiast konsekwentnie , na podstawie art. 471 k. c . w zw. z 300 k. p. odszkodowania za niedopełnienie obowiązku przedstawienia mu oferty zatrudnienia przy innej pracy odpowiedniej ze względu na kwalifikacje zawodowe w wysokości najpierw 6 miesięcznego wynagrodzenia jakie uzyskałby tytułem odprawy emerytalnej , a potem odszkodowania w kwocie odpowiadającej wysokości odprawy emerytalnej i wynagrodzenia za okres od 1 listopada 2012r. do nadal. Taki charakter zgłoszonych roszczeń w sposób nie budzący wątpliwości wynika z treści pisma pełnomocnika powoda z dnia 12 marca 2013r .(k 73-76 ) i 2 kwietnia 2013r.(k. 89-90 v ). W tych okolicznościach błędnie Sąd Rejonowy orzekał o odprawie emerytalnej, naruszając tym samym przepis art. 321 §1 k.p.c. , zgodne z którym sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem , ani wyrokować ponad żądanie. Rozstrzygnięcia tego jednak nie zakwestionował pozwany, a wyłącznie powód, bo skarży wprawdzie pkt. II , ale domagając się zasądzenia wyższej kwoty . W tym miejscu wskazać należy , iż domaganie się kwoty wyższej niż zasądzona w pkt II oznaczało w istocie zaskarżenie orzeczenia w pkt. III , w którym Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie, a nie w pkt II. Nie ulega natomiast wątpliwości , iż wobec braku apelacji pozwanego co do pkt II wyroku , Sąd Okręgowy nie może w tym zakresie orzec na niekorzyść powoda . Brak jednak podstaw do uznania, że Sąd Okręgowy może orzekać o roszczeniu niezgłoszonym w postępowaniu I instancyjnym. Zgłoszone w apelacji żądanie zasądzenia odprawy emerytalnej w miejsce pierwotnie konsekwentnie formułowanego żądania odszkodowania w wysokości odprawy , o której to powód twierdził, iż nie może być dochodzona z uwagi na błędy związane z rozwiązaniem łączącego strony stosunku pracy skutkuje uznaniem , iż mamy do czynienia z klasycznym przekształceniem przedmiotowym powództwa poprzez zmianę zarówno podstawy prawnej , jak i faktycznej. Niezmieniona pozostaje tylko kwota roszczenia. Tymczasem w postępowaniu apelacyjnym taka zmiana , jako wykraczająca poza art. 383 k. p. c jest niedopuszczalna. Na marginesie tylko , Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym przedmiotową apelację powoda wskazuje, że trafne były wywody Sądy Rejonowego o występującym związku pomiędzy rozwiązaniem stosunku pracy powoda , a nabyciem prawa do emerytury. Stanowisko to zresztą Sąd uzasadniał powołując się na liczne orzeczenia Sądu Najwyższego . Jednakże doszedł do błędnej konkluzji , iż świadczenie to powodowi należeć się może wyłącznie w wysokości wynagrodzenia za 1 miesiąc na podstawie przepisów kodeksu pracy . Stosownie do treści art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych , akt ten określa obowiązki i prawa osób zatrudnionych w komendach, inspektoratach i innych jednostkach organizacyjnych stanowiących aparat pomocniczy kierowników zespolonych służb, inspekcji i straży wojewódzkich oraz kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży. Art. 28 ust. 1 pkt 3 stanowi, że urzędnikowi państwowemu przechodzącemu na emeryturę lub rentę inwalidzką przysługuje jednorazowa odprawa po dwudziestu latach pracy w urzędach - w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia, przy czym do okresu pracy w urzędach wlicza się okres zatrudnienia w innych zakładach pracy na zasadach określonych w przepisach, o których mowa w art. 22 ust.
  4. Zgodnie z art. 46 przepisy art. 21-31 i 33 stosuje się również do pracowników urzędów państwowych niebędących urzędnikami. Aktem prawnym, do którego odsyła art. 22 ust. 2, jest natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 lutego 2010 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędach administracji rządowej i pracowników innych jednostek. W myśl przepisów § 8 ust. 1 i 11 ust. 1, do okresów zatrudnienia uprawniających do świadczeń wlicza się wszystkie poprzednie zakończone okresy zatrudnienia oraz inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Nie może równocześnie budzić wątpliwości, iż powód jest objęty regulacjami powołanej ustawy o pracownikach urzędów państwowych, zważając na treść art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie z tym przepisem Wojewódzki konserwator zabytków, wchodzący w skład zespolonej administracji wojewódzkiej, kieruje wojewódzkim urzędem ochrony zabytków. W realiach sprawy jest także nie budzi wątpliwości , iż powód legitymuje się dwudziestoletnim okresem zatrudnienia , przy uwzględnieni stażu pracy u pozwanego oraz okresu pracy w (...) Archeologicznym w G. , który to stosunek pracy także rozwiązał się z dniem 23 lipca 2012r. Mając na względzie powyższe ,Sąd Okręgowy w oparciu o przepis art. 373 k.p.c w zw. z art. 370 k.p.c. odrzucił apelację w zakresie dotyczącym żądania odprawy emerytalnej ( pkt 1 wyroku ) i oddalił apelację w pozostałym zakresie na podstawie art. 385 k.p.c. , o czym orzekł jak w pkt 2 wyroku. O kosztach procesu orzekł Sąd Okręgowy jak w punkcie 3 wyroku , na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 5 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 w z. z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zasądzając je w wysokości 900 zł. stanowiącej połowę stawki minimalnej . Sędziowie : Przewodniczący : SO Elżbieta Zabrocka SSO Ewa Bałtrukowicz SO Wiesława Szulczewska

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.