k.p.c., w sprawie, w której wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących niepełnosprawności, które powstały po dniu wniesienia odwołania od tego orzeczenia. W tym przypadku sąd uchyla orzeczenie, przekazuje sprawę do rozpoznania wojewódzkiemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności i umarza postępowanie. Na podstawie art.
a k.p.c., sąd drugiej instancji uchylając wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego może sprawę przekazać do ponownego rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu. Przepisy te stanowią wyjątek od zasady, według której Sąd I instancji kontroluje tylko stan rzeczy faktyczny i prawny istniejący w chwili wydania decyzji przez organ rentowy. Przewiduje on możliwość uchylenia przez sąd decyzji WZON i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania. Przesłanką umożliwiającą zastosowanie dyspozycji tego przepisu jest ujawnienie w toku postępowania przed Sądem I instancji nowych okoliczności wpływających na zakres niepełnosprawności, które powstały po dniu złożenia odwołania od tej decyzji. Ujawnienie się tego rodzaju nowych okoliczności przed zamknięciem rozprawy powinno wpływać na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem Sąd Rejonowy uzasadniając wyrok pominął dowody z dokumentów złożone przez odwołującą w toku postępowania sądowego. Nowe okoliczności w sprawie wynikały bezpośrednio z Kart Informacyjnych Leczenia Szpitalnego znajdujących się na kartach 46-47, 56-57 oraz 58-59 akt sprawy. W trakcie hospitalizacji ubezpieczonej w Instytucie (...) w W. rozpoznano: nieokreślone zaburzenia przemiany węglowodanów w okresie od dnia 30 października 2017 r. do dnia 3 listopada 2017 r. oraz niedoczynność przysadki w okresie od dnia 7 grudnia 2017 r. do dnia 15 grudnia 2017 r. Te okoliczności nie były bowiem przedmiotem ustaleń biegłych sądowych, którzy zostali powołani przez Sąd Rejonowy do zaopiniowania stanu zdrowia odwołującej. Sąd Okręgowy podkreśla, że stan zdrowia wnioskodawczyni był analizowany na dzień 13 stycznia 2017 r., kiedy WZON wydał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Wszystkie zmiany zdrowotne, które zaszły po tej dacie nie były przedmiotem rozważań przez biegłych sądowych. Tymczasem Sąd Rejonowy nie uwzględnił w żadnym zakresie nowych schorzeń odwołującej, które były również przedmiotem zarzutów w sporządzonych przez nią pismach procesowych odnoszących się do wydanych opinii sądowo-lekarskich. Nowe okoliczności mogły skutkować zmianą zaskarżonej decyzji, lecz nie mogły być przedmiotem badania przez biegłych sądowych. Sąd ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodów w celu ustalenia niezdolności do pracy, która miała powstać po wydaniu zaskarżonej decyzji zaliczającej odwołującą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Biegli sądowi, przeprowadzający na zlecenie sądu badanie stanu zdrowia skarżącej, nie zastępują lekarza orzecznika ZUS ani komisji lekarskiej ZUS. Jedynie zgodnie z posiadaną przez nich wiedzą specjalistyczną poddają merytorycznej ocenie trafność wydanego orzeczenia. Nowe okoliczności to schorzenia istniejące przed wydaniem decyzji, lecz wykazane przez ubezpieczonego dopiero po wniesieniu odwołania do sądu albo ujawnione na podstawie badań lekarskich w trakcie postępowania sądowego, których nie oceniał ani lekarz orzecznik, ani komisja lekarska organu rentowego. Z art.
wynikają obowiązki WZON i sądu w razie pojawienia się nowych okoliczności dotyczących stanu zdrowia ubezpieczonego. W tej materii należy uchylić przedmiotową decyzję, a WZON jest zobowiązany do przeprowadzenia ponownej procedury orzeczniczej i wydania nowej decyzji. Na pojęcie nowych okoliczności w sprawie zwrócił również uwagę Sąd Apelacyjny, który stwierdził, że ,,nowe okoliczności w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych to schorzenia istniejące przed wydaniem decyzji, lecz wykazane przez ubezpieczonego dopiero po wniesieniu odwołania do sądu albo ujawnione na podstawie badań lekarskich w trakcie postępowania sądowego, których nie oceniał ani lekarz orzecznik, ani komisja lekarska organu rentowego. Ocena "nowych okoliczności" przez organy orzecznicze zakładu ubezpieczeń społecznych może doprowadzić do zmiany pierwotnego stanowiska organu rentowego i zakończenia sporu bez potrzeby jego rozstrzygania przed sądem i ponoszenia kosztów opinii biegłych.’’ ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt III AUa 139/15) W niniejszej sprawie Sąd zważył, że dokumenty przedłożone przez odwołującą w toku postępowania sądowego w postaci Kart Informacyjnych Leczenia Szpitalnego świadczą o zaistnieniu po dniu wniesienia odwołania nowych okoliczności, które z całą pewnością mają wpływ na końcową ocenę stopnia jej niepełnosprawności oraz zdolności do samodzielnej egzystencji. W dacie obydwu badań przeprowadzonych w toku postępowania administracyjnego lekarze MZON i WZON nie wydali orzeczenia na podstawie dokumentacji, która została przedłożona dopiero w trakcie postępowania sądowego. Potwierdzeniem zachodzących zmian w zakresie medycznym u ubezpieczonej jest również orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 4 grudnia 2018 r., zgodnie z którym uznano odwołującą za osobę trwale całkowicie niezdolną do pracy. W związku z tym Sąd II instancji doszedł do przekonania, że zgodnie z obowiązującymi przepisami wyrok Sądu I instancji oraz poprzedzająca go decyzja wydana przez WZON podlegały uchyleniu a sprawę należało przekazać organowi do ponownego rozpoznania. Dlatego też Sąd Okręgowy nie badał pozostałych zarzutów dotyczących zarówno naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i materialnego. W ocenie Sądu II instancji naruszenie art. 477
w związku z art.
a k.p.c. orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd II instancji orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Stroną wygrywającą, pomimo uchylenia wyroku, była odwołująca, gdyż jej apelacja była zasadna. Sąd Okręgowy zasądził od WZON na rzecz ubezpieczonej reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego M. D. kwotę 120,00 złotych na podstawie § 9 ust. 2 w związku z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). SSO Agnieszka Stachurska SSO Marcin Graczyk (spr.) SSO Małgorzata Jarząbek (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.