(2)KPC reguluje skutek zajęcia o charakterze materialnoprawnym. Stanowi on samodzielną, odrębną, aczkolwiek podobną regulację do zawartej w art. 887 § 1 zd. 1 KPC. Stosownie do ostatnio powołanej normy, z mocy samego zajęcia wierzyciel może wykonywać wszelkie prawa i roszczenia dłużnika. Wprawdzie przepis art. 909 w zw. z art. 902 nakazuje odpowiednie stosowanie art. 887 KPC do egzekucji z innych praw majątkowych, jednakże zastosowanie powołanej normy jest ograniczone. Treść art. 910

(2)§ 1 KPC nie pozostawia wątpliwości, iż stanowi ona lex specialis w stosunku do art. 887 § 1 zd. 1 KPC. Obie normy zawierają rozwiązania o takim samym charakterze. Zgodnie zatem z zasadą lex specialis derogat legi generali, przepis art. 887 § 1 zd. 1 nie znajdzie zastosowania w zakresie uregulowanym przez art. 910

(2)§ 1 KPC. Brak podstawy dla odpowiedniego zastosowania art. 887 § 1 uzasadnia również brzmienie normy odsyłającej (art. 909 KPC), która zastrzega warunek, że przepisy Działu IVa Tytułu II Części III KPC nie stanowią inaczej. Tymczasem, w przedmiotowym zakresie, art. 910

(2)§ 1 KPC właśnie stanowi inaczej. Wspomniana reguła derogacyjna nie znajdzie jednak zastosowania do zagadnień, które nie zostały uregulowane w art. 910

(2)KPC, ani w innym przepisie wspomnianego Działu IVa Tytułu II Części III KPC. Do procesowych skutków zajęcia trzeba więc stosować odpowiednio art. 887 § 2 KPC, jednakże – wbrew stanowisku stron - w tym zakresie nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, z uwagi na to, że regulacja z art. 910

(2)§ 1 KPC jest pełna. W nauce oraz orzecznictwie istniał spór prawny, czy w związku z zajęciem akcji uprawnienia korporacyjne z akcji może wykonywać akcjonariusz czy też wierzyciel egzekwujący. Do uprawnień korporacyjnych akcjonariusza należą: prawo udziału i głosowania na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, prawo żądania informacji od spółki akcyjnej, prawo do zaskarżania uchwał walnego zgromadzenia, bierne prawo wyborcze do organów spółki, prawo do wytaczania powództwa na rzecz spółki o naprawienie szkody. Autorzy opowiadający się za przyznaniem wierzycielowi egzekwującemu możliwości wykonywania wszystkich praw inkorporowanych w udziałach spółek z o.o. lub w akcjach, podnosili przede wszystkim literalne brzmienie art. 887 § 1 KPC, który mocą art. 902 i 909 KPC znajdował zastosowanie do egzekucji z wymienionych praw majątkowych przed nowelizacją KPC z 2.7.2004 r. Ich zdaniem, ze związku przytoczonych norm wynika, że z mocy samego zajęcia wierzyciel może wykonywać wszelkie prawa i roszczenia dłużnika, co prowadzi do wniosku, że chodzi tutaj także o prawa korporacyjne ( S. Janczewski, Prawo handlowe wekslowe i czekowe, Warszawa 1990, s. 232–233; E. Gabryelska, Egzekucja z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (z orzecznictwem SN), Bielsko-Biała 1997, s. 48; I. Weiss, Prawa wspólników spółki z o.o. i akcjonariuszy spółki akcyjnej, Pr. Sp. 1997, Nr 10 s. 22; A. Szajkowski, [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych. Komentarz do artykułów 301–458, t. III, Warszawa 2003, s/ 284; J. Szwaja, I.B. Mika, Wpływ zabezpieczenia roszczenia przez zajęcie praw z akcji na wykonywanie tych praw przez akcjonariusza, Pr. Sp. 2000, Nr 5, s. 4; A. Herbet, Obrót udziałami w spółce z o.o., Warszawa 2002, s. 383; P. Zdanikowski, Glosa do uchwały SN z 14.9.2005 r., III CZP 57/05, Pal. 2006, Nr 3–4, s. 291-297). Przytoczony pogląd wspierano również przyjętym w doktrynie prawa zakazem spółek rozszczepiania praw majątkowych i korporacyjnych, wynikających z zajętych udziałów lub akcji ( A. Szpunar, Akcje, Akcje jako papiery wartościowe, PiP 1993, Nr 11–12, s. 13; S. Sołtysiński, [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks, t. I, Wprowadzenie, Nb 215–224; W. Popiołek, [w:] Prawo papierów wartościowych, pod red. S. Włodyki, Warszawa 2004, s. 254) i w orzecznictwie (wyr. SN z 28.9.1999 r., II CKN 608/98, OSNC 2000, Nr 4, poz. 67). Ponieważ udział i akcja ucieleśniają w sobie dwojakiego rodzaju uprawnienia, które stanowią jeden niepodzielny i integralny kompleks związanych ze sobą praw udziałowca lub akcjonariusza, w przekonaniu wymienionych autorów, brak jest podstaw dla ustalenia, że wierzyciel może żądać zaspokojenia z samych praw majątkowych wynikających z zajętych udziałów czy akcji, nie posiadając jednocześnie uprawnień korporacyjnych. Zwolennicy takiego zapatrywania podkreślają, że prawa korporacyjne służą głównie prawidłowej realizacji praw majątkowych, dlatego oderwanie i uniezależnienie ich od praw majątkowych jest niedopuszczalne. Możliwość ich wykonywania przez wierzyciela zabezpiecza jego interes, gdyż pozwala mu przeciwdziałać innym akcjonariuszom, próbującym nie dopuścić do zaspokojenia się wierzyciela np. z dywidendy należnej z akcji. Ich zdaniem, bez przyznania wierzycielowi, w razie zajęcia, możliwości wykonywania również uprawnień korporacyjnych, ochrona jego roszczeń staje się zupełnie iluzoryczna ( A. Szajkowski, M. Tarska, Prawo spółek handlowych, Warszawa 2005, s. 129–130). Inni przedstawiciele nauki twierdzą, że uprawnienia korporacyjne, przysługujące wspólnikowi spółki prowadzącej działalność gospodarczą, należy zaliczyć do praw majątkowych, ponieważ służą pośrednio osiąganiu celów majątkowych w spółce ( S. Rymar, Cywilna odpowiedzialność zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, Kraków 1938, s. 29; J. Szwaja, I.B. Mika, Wpływ zabezpieczenia, s. 6; S. Sołtysiński, [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks, t. III, s. 216–217; K. Falkiewicz, R. Kwaśnicki, Skutki zajęcia udziałów spółki z o.o. – polemika, PPH 2005, Nr 5, s. 52). Podobnie SA w Warszawie wyraził pogląd, że roszczenie o rozwiązanie spółki z o.o. ma charakter majątkowy (post. z 29.12.1993 r., I ACZ 1120/93, OSA 1996, Nr 10, poz. 55). Przedstawione stanowisko zostało podniesione jako główny argument przemawiający za przyznaniem wierzycielowi uprawnień niemajątkowych z akcji lub udziałów również na gruncie obowiązującego obecnie art. 910

(2)§ 1, który w przeciwieństwie do art. 887 § 1 KPC precyzuje, że zakres legitymacji wierzyciela jest determinowany majątkowym charakterem praw dłużnika, w które wierzyciel wstępuje z mocy zajęcia ( K. Falkiewicz, R. Kwaśnicki , Skutki zajęcia, s. 53–54). Zdaniem Sądu wyżej wymienione poglądy nie są trafne. W przypadku zajęcia akcji w toku egzekucji akcjonariusz może wykonywać uprawnienia korporacyjne. Te ostatnie nie przysługują bowiem wierzycielowi egzekwującemu. Odpowiednie stosowanie art. 887 § 1 KPC, który znajdował zastosowanie przed nowelizacją KPC z 2.7.2004 r. oznaczało, że zakres uprawnień wierzyciela jest ściśle związany z zakresem zajęcia. Skoro przedmiotem zajęcia są prawa majątkowe dłużnika, to brak jest podstaw prawnych dla uznania, że zakres kompetencji wierzyciela do wykonywania praw dłużnika ulega rozszerzeniu na prawa niemajątkowe. Akcje i udziały, stanowiące przedmiot egzekucji, zapewniają pozyskanie środków pieniężnych na zaspokojenie wierzyciela, przez co nie zachodzi potrzeba sięgnięcia przez wierzyciela do sfery uprawnień korporacyjnych. Ich realizacja nie zmierza bezpośrednio do uzyskania przez niego należnej sumy pieniężnej. Nie zachodzi zatem potrzeba ochrony interesów wierzyciela poprzez np. głosowanie przez wierzyciela np. za wypłatą dywidendy, chociażby dlatego, że dywidenda nie przekracza nigdy wartości rynkowej akcji (tak również: T. Dziurzyński, Z. Fenichel , M. Honzatko , Kodeks handlowy. Komentarz, Kraków 1936 s. 211; J. Jodłowski , Egzekucja z udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, Pal. 1937, Nr 7–11, s. 759; E. Wengerek , Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz, Warszawa 1972, s. 398 i n.; T. Wiśniewski , Udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jako przedmiot egzekucji, Rej. 1994, Nr 2s. 93; Z. Merchel , Egzekucja z udziałów w spółce, PES 1995, Nr 12; M. Allerhand , Kodeks handlowy. Komentarz, t. I, Bielsko-Biała 1997, t. I, s. 273; J. Górecki , M. Winiarczyk , Glosa do wyr. SN z 8.10.1999 r., III CKN 496/98, PS 2001, Nr 1; J. Naworski , K. Strzelczyk , T. Siemiątkowski , R. Potrzeszcz , Komentarz. Spółka z o.o., Warszawa, s. 269; A. Kidyba , Kodeks spółek handlowych. Komentarz do art. 1–300 KSH, t. I, Kraków 2002, s. 714; R. Niski, Zajęcie udziału dłużnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, PS 2002, Nr 5, 94–99; M. Michalski , Komornicze zajęcie akcji a wykonywanie uprawnień korporacyjnych, PPH 2003, Nr 3 s. 13–18; M. Krajewska , Zajęcie udziału w spółce z o.o. w praktyce sądów rejestrowych, PPH 2005, Nr 2, s. 34–35; B. Draniewicz , Skutki zajęcia udziału w spółce z o.o. w postępowaniu egzekucyjnym w sferze uprawnień korporacyjnych – wybrane aspekty praktyczne, MoP 2006, Nr 11, s. 614–620; P. Brzeziński , Czy wierzyciel, na rzecz którego dokonano zajęcia, może wykonywać prawa korporacyjne z zajętego udziału. Z problematyki egzekucji udziału w spółce z o.o., MoP 2006, Nr 17, s. 951–956; P. Bojarski , Egzekucja z udziałów oraz akcji spółek przez zarząd przymusowy, PPE 2010, Nr 7, s. 40–41; G. Sikorski , Kodeksowe sposoby zaspokojenia roszczenia w egzekucji z wierzytelności i praw majątkowych, PPE 2010, Nr 1, s. 25 i n.). Ponadto, udział w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy nie pozostaje w związku z dochodzoną należnością wierzyciela. Wykładnia funkcjonalna przepisów o egzekucji z udziałów lub akcji, uwzględniająca ochronę wierzyciela przed szkodliwymi uchwałami wspólników-dłużników, nie może być powoływana jako argument za tym, aby objąć zajęciem prawa korporacyjne wynikające z udziałów lub akcji ( M. Krajewska , Zajęcie udziału w spółce z o.o. w praktyce sądów rejestrowych, PPH 2005, Nr 2 s. 35). Należy wskazać także na niezasadność przypuszczenia, że dłużnik będzie sabotował funkcjonowanie spółki w celu uniemożliwienia wierzycielowi zaspokojenia jego roszczeń. Wpływając wszakże na obniżenie wartości posiadanych udziałów, nie zmniejszy przecież swojego zadłużenia. Z kolei, jeśli np. zagłosuje za pozostawieniem dywidendy w spółce, doprowadzi do zwiększenia wartości rynkowej posiadanych udziałów, co może skłonić wierzyciela egzekwującego do sprzedaży zajętego udziału. W ten sposób dłużnik zaszkodzi swoim interesom. Należy mieć na uwadze, że jeśli dłużnik podejmie działania nieracjonalne i sprzeczne z interesem wierzyciela, będą one godziły również w interesy dłużnika ( A. Lesiak , Egzekucja z praw majątkowych w spółkach handlowych, NC 2009, Nr 6, s. 54). Za przyjęciem omawianego stanowiska przemawia również sposób ujmowania skutków zajęcia, które mimo iż modyfikują pozycję prawną akcjonariusza czy udziałowca, nie odbierają mu statusu wspólnika (aż do ewentualnego zbycia udziału czy akcji), bowiem żaden przepis prawa nie przewiduje takiego skutku zajęcia (przeniesienia "własności"). Tym samym zajęcie nie powoduje powstania po stronie wierzyciela żadnego tytułu prawnego do udziałów lub akcji. Jego roszczenie zabezpieczone jest w ten sposób, że na dłużniku-wspólniku ciąży obowiązek określonego zaniechania, polegającego na nieodbieraniu świadczeń i na niezbywaniu oraz nieobciążaniu udziału lub akcji. Na wierzyciela nie przechodzi natomiast prawo podmiotowe, które stwarzałoby na jego rzecz legitymację z akcji uprawniającą go do realizowania praw ucieleśnionych w udziałach czy akcjach ( M. Michalski, Komornicze zajęcie akcji, s. 15; tenże, Wierzyciel nie nabywa, s. C4). Poza tym należy wskazać, iż na zakaz rozszczepiania uprawnień z udziałów i akcji, w związku z którym wykonywanie uprawnień korporacyjnych przez osobę inną niż akcjonariusz naruszałoby istotę spółki jako osoby prawnej typu korporacyjnego ( M. Michalski, Komornicze zajęcie akcji, s. 18; R. Niski, Zajęcie udziału, s. 98; A. Szumański, [w:] System Prawa Prywatnego, t. 18, pod red. A. Szumańskiego , s. 298–299). Przyznanie prawa głosu wierzycielowi z zajętej przez komornika akcji byłoby sprzeczne z naturą praw akcyjnych w tym znaczeniu, że osoba trzecia bez podstawy prawnej wynikającej z przepisów ustrojowych uzyskałaby wówczas możliwość wykonywania we własnym imieniu jednego z praw ucieleśnionych w akcji, nie będąc ani akcjonariuszem, ani osobą upoważnioną przez akcjonariusza. Byłby to zatem nowy, nieprzewidziany przez prawo sposób nabycia praw z akcji. Ponadto, dopuszczenie do korporacyjnego oddziaływania na spółkę osoby, która nie jest uczestnikiem korporacji, godzi w naturę prawną spółki akcyjnej i spółki z o.o., jako korporacji opartej na udziale kapitałowym ( M. Michalski , Komornicze zajęcie akcji, s. C4; tenże, Wierzyciel nie nabywa, s. C4). W szczególności zaś w spółce z o.o., gdzie nie jest obojętna struktura osobowa, gdzie współdecydowanie o sprawach spółki jest naznaczone często stosunkami personalnymi między wspólnikami, istnieniem wzajemnego zaufania, wejście osoby z zewnątrz (wierzyciela egzekwującego) może zburzyć tę harmonię (zob. szerzej B. Draniewicz , Skutki zajęcia, s. 617; tak również R. Niski, Zajęcie udziału, s. 98). Za przyjęciem wyżej omawianego stanowiska przemawia także uchw. SN z 14.9.2005 r. (III CZP 57/05, OSNC 2006, Nr 7–8, poz. 116), w której stwierdzono że „z mocy egzekucyjnego zajęcia udziałów dłużnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wierzyciel nie może wykonywać uprawnień do uczestnictwa w zgromadzeniu wspólników i do głosowania nad uchwałami podejmowanymi przez wspólników". Sąd Najwyższy podobnie wypowiedział się również na krótko przed nowelizacją KPC z 2.7.2004 r. – w wyr. z 3.12.2004 r. (IV CK 330/04, Legalis), w którym przyjął, że "przedmiotem zajęcia udziału nie jest typowa wierzytelność pieniężna (ściśle określona suma pieniężna), ale właśnie prawo do świadczeń pieniężnych i roszczeń, jakie udział może przynieść. Te wszelkie uprawnienia i roszczenia (np. prawo do czystego zysku, prawo do zwrotu wpłaty na udział w przypadku obniżenia kapitału zakładowego, prawo do uczestnictwa w podziale zlikwidowanego majątku spółki) należy uznać za takie, których realizacja prowadzi bezpośrednio do przysporzenia majątkowego. Skoro więc celem prowadzonej przez wierzyciela egzekucji jest uzyskanie zaspokojenia wierzytelności pieniężnej, a skutek taki osiąga się przez przyjęcie tych wszelkich uprawnień dłużnika, które bezpośrednio do realizacji przysporzenia zmierzają, to uprawniony jest pogląd, że art. 887 § 1 KPC swoją dyspozycją obejmuje te wszelkie prawa i roszczenia dłużnika związane z jego udziałem w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, które prowadzą bezpośrednio do uzyskania świadczenia pieniężnego". Podobnie SN przyjął w wyr. z 21.12.2005 r. (IV CK 318/05, Legalis), twierdząc, że "wykonywanie uprawnień o innym charakterze, określanych zazwyczaj jako uprawnienia korporacyjne wspólnika, z których podstawowym jest uprawnienie do uczestniczenia w Zgromadzeniu i głosowaniu nad uchwałami, nie jest konieczne dla realizacji celu zajęcia i uzyskania zaspokojenia wierzyciela i nie mieści się w granicach uprawnień, o których mowa w art. 887 § 1 KPC". W uzasadnieniu wspomnianej wcześniej uchw. z 14.9.2005 r. (III CZP 57/05) SN wyraźnie wskazał, że zamieszczone w nim uwagi są odpowiednio aktualne w odniesieniu do egzekucyjnego zajęcia akcji. Sąd Najwyższy odniósł się także do regulacji zawartej w obecnie obowiązującym art.

(2)§ 2 KPC stanowi superfluum ustawowe ( N. Kobyłka, A. Pęczyk , Skutki zajęcia, s. 15). Uznanie, że przez uprawnienia majątkowe, o których mowa w art. 910

(2)§ 1, w przypadku egzekucji z akcji w spółce należy rozumieć wszelkie, wynikające ze stosunku członkostwa, uprawnienia wspólnika, ponieważ wszystkie one mają charakter majątkowy, prowadziłoby do całkowitego wyeliminowania zastosowania art. 910

(2)§ 2 KPC w tych przypadkach – bardzo w praktyce istotnych – a więc w istocie do jego zbędności (zob. uzasadnienie cytowanej uchw. SN z 14.9.2005 r., III CZP 57/05). Nie można zatem w sposób bezrefleksyjny przenosić na grunt egzekucji poglądów doktryny z zakresu prawa spółek, dotyczących majątkowego charakteru praw wynikających z udziałów lub akcji tradycyjnie ujmowanych jako korporacyjne. Inny jest wszakże sposób ujmowania tych praw w egzekucji, z uwagi na jej cel oraz specyfikę (rodzaj) przedmiotu zajęcia, która jest zdeterminowana stricte majątkowym charakterem roszczenia egzekwowanego. W związku z powyższym należy stwierdzić, że powód w dacie NWZ mógł realizować uprawnienia korporacyjne wynikające z zajętych akcji i brać udział w NWZ oraz głosować za uchwałami podejmowanym na NWZ. Po drugie, pozwany podniósł zarzut, iż powód nie ma legitymacji procesowej czynnej z uwagi na ustanowienie zarządcy akcji na podstawie art.