XX GC 36/18

Sygn. akt XX GC 36/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSO Magdalena Kurc - Mazurkiewicz Protokolant: protokolant sądowy Agnieszka Nowicka po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Telewizji (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko Przewodniczącemu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w W. z odwołania od decyzji (...) nr (...) I. oddala odwołanie; II. zasądza od Telewizji (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w W. kwotę 1.800 (jeden tysiące osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Magdalena Kurc - Mazurkiewicz Sygn. akt XX GC 36/18 UZASADNIENIE Powód – Telewizja (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W., nadawca programu (...) – w dniu 16 października 2018 r. wniósł odwołanie od decyzji Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 14 września 2017 r. o numerze (...). Domagał się uchylenia decyzji, zaś na wypadek uznania, że brak podstaw do uchylenia przedmiotowej opinii powód wniósł o zmianę decyzji w zakresie wysokości nałożonej kary poprzez obniżenie jej do 1.000 złotych. W odwołaniu zarzucono rażące naruszenie następujących przepisów: - art. 16a ust. 6 punkt 4 ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji poprzez przyjęcie, że audycja „(...): (...)” emitowana w programie (...) w dniu 15 października 2016 r. w godzinach 11:45:29 - 12:54:10 stanowi audycję dla dzieci w rozumieniu ustawy o radiofonii i telewizji i w związku z tym nie może zostać przerwana w celu nadania reklam lub telesprzedaży; - art. 4 punkt 5 ustawy, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż audycja dla dzieci to audycja dla osób do 18 roku życia oraz pominięcie, że audycją dla dzieci jest audycja, która ze względu na porę nadawania oraz ze względu na treść jest kierowana głównie do dzieci; - nadto pominięcie i niezastosowanie przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy art. 16a ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji, zgodnie z treścią którego filmy wyprodukowane dla telewizji oraz filmy kinematograficzne mogą zostać przerwane, w celu nadania reklam lub telesprzedaży, jeden raz podczas każdego okresu pełnych 45 minut przewidzianych w programie; - pominięcie i niezastosowanie do wykładni art. 16a ust. 6 punkt 4 ustawy o radiofonii i telewizji postanowień art. 20 ust. 2 Dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych, zgodnie z treścią którego dopuszczalne jest przerwanie audycji dla dzieci w celu nadania reklamy raz na każde 30 minut, o ile czas nadawania audycji dla dzieci jest dłuższy niż 30 minut. - naruszenie art. 53 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji poprzez wymierzenie kary w wysokości oderwanej od przesłanek wskazanych w w/w przepisie, to jest w szczególności nieprzyczynienie się powoda do powstania naruszenia z uwagi na dotychczasowe stanowisko organu nieuznawania przedmiotowej praktyki za naruszenie art. 16a ust. 6 punkt 4 w zw. z art. 4 punkt 15 ustawy oraz fakt iż jest to pierwsza kara nałożona na powoda za tego typu działanie. Wniósł zatem o uchylenie decyzji w całości z uwagi na rażące naruszenie prawa materialnego. Na podstawie art. 479 30 k.p.c. wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy, gdyż kara jest wysoka, a z uwagi na zarzuty zawarte w odwołaniu wniosek o wstrzymanie jest uzasadniony. Nadto dopuszczenie dowodów wskazanych w odwołaniu oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłego medioznawczy na okoliczność ustalenia, czy przedmiotowy film był kierowany głownie do dzieci, czy też do szerszego kręgu odbiorców, zarówno dorosłych, jaki i dzieci i czy stanowi przykład filmu familijnego. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu wskazał, iż Przewodniczący KRRiT stwierdził, że przedmiotowa audycja stanowi audycję dla dzieci, w rozumieniu art. 4 pkt 15 ustawy o radiofonii i telewizji i nie może zostać przerwana, w celu nadania reklam, zgodnie z treścią art. 16 a ust. 6 pkt. 4 ustawy o radiofonii i telewizji. Podkreślił, że film „(...): (...)” stanowi przykład audycji familijnej skierowanej do wszystkich członków rodziny, do wspólnego oglądania i spędzania czasu w rodzinnym towarzystwie. Jest to audycja kierowana do całych rodzin, a nie tylko dzieci. Wskazał, iż klasyfikacja ta zgodna jest z klasyfikacjami międzynarodowymi. Nie jest przeznaczona do samodzielnego oglądania przez dzieci i nie jest kierowana głównie do dzieci. Mogła być zatem przerwana w celu nadania reklamy. Wskazał, że definicja audycji dla dzieci zawarta w ustawie o radiofonii i telewizji jest nieprecyzyjna i budzi wątpliwości interpretacyjne. Wskazał, iż organ prezentował poprzednio odmienne stanowisko i akceptował zaistniałą na rynku medialnym praktykę wywołaną tzw. uzusem administracyjnym, polegająca na przerywaniu w celu nadania reklamy lub telesprzedaży aminowanych filmów kinematograficznych lub wyprodukowanych dla telewizji i kierowanych do szerokiego kręgu odbiorców, tzw. „familijnych” na podstawie i zasadach określonych w art. 16 a ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji. Nadawcy uniwersalnych programów telewizyjnych, w tym powód dopuszczali przerywanie w celu nadania reklam audycji kwalifikowanych jako pełnometrażowe filmy animowane, z tego względu, iż nie są to audycje dla dzieci, z uwagi na audytorium do którego są kierowane, czyli grupy tak dzieci w różnym wieku, jak i dorosłych. Podał, iż komercyjne programy telewizyjne są finansowe z reklam. Niedopuszczalność przerywania audycji familijnych reklamami odbędzie się ze szkodą dla widzów, gdyż tego typu audycji zabranie w ofercie. Wskazał na ustawodawstwo europejskie, jak również na fakt, że powód działa na rynku bardzo konkurencyjnym, z podmiotami, które emitują swoje programy na podstawie innych ustawodawstw, które są bardziej korzystne i bliższe literze prawa europejskiego. Dodatkowo podniósł, że audycja została nadana w porze, w której mogą być rozpowszechniane audycje, którymi widzami mogą być osoby bez ograniczeń wiekowych, do wszystkich widzów powyżej 7 roku życia oraz wszystkich widzów powyżej 12 roku życia. Nie usprawiedliwia to zatem stanowiska, iż była to audycja kierowana głównie do dzieci. Podkreślił, że audycja nie stanowi audycji dla dzieci w rozumieniu art. 4 pkt 15 ustawy o radiofonii i telewizji, lecz jest filmem kinematograficznym, familijnym kierowanym do szerokiego kręgu odbiorców i do możliwości jej przerywania, w celu nadania reklamy stosuje się art. 16a ust. 3 ustawy i radiofonii i telewizji. Zarzucił, iż naruszona została dyspozycja art. 53 ust. 1 ustawy, gdyż nie zostało uwzględnione to, iż ewentualne naruszenie ma charakter incydentalny i zostało wywołane niezawinionym przez powoda zastosowaniem do ustalonego uzusu akceptowanego w sposób dorozumiany przez pozwanego. Pozwany - Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: Przewodniczący KRRiT) w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie w całości i zasądzenie kosztów procesu. Wskazał, że należy rozgraniczyć treść przepisów ustawy o radiofonii i telewizji - pomiędzy art. 16a ust. 3 wprowadzającym możliwość jednokrotnego przerwania reklamami filmów wyprodukowanych dla telewizji, z wyłączeniem serii, seriali i audycji dokumentalnych, a treścią art. 16 ust. 6 punkt 4 - zakazującym przerywania takimi reklamami audycji dla dzieci. Podniósł argument, że powód próbuje wprowadzić do przepisów pojęcie „kina familijnego”, który jako taki w polskim prawie nie istnieje. Zgodnie z art. 4 punkt 15 ustawy o radiofonii i telewizji audycją dla dzieci jest audycja, która ze względu na czas nadania i treść jest skierowana głównie do dzieci. Powołując się na orzecznictwo i doktrynę wskazał, że dziecko to osoba do 18 roku życia. Dlatego brak jest podstaw, aby przez dzieci rozumieć tylko „dzieci młodsze”. Na gruncie wymienionych przepisów audycje dla dzieci cieszą się szczególną ochroną. Audycjami dla dzieci nie są też krótkie formy epizodyczne, niewymagające długiej koncentracji uwagi i cierpliwości, nieskomplikowane pod kątem treści oraz formy. Zaznaczył, że fabuła audycji „(...): (...)” jest typowa dla bajek dla dzieci. Audycja prezentuje zasadniczo pozytywny obraz świata, w łagodnym klimacie emocjonalnym, jest jednoznaczna moralnie i pozbawiona drastycznych scen. Z kolei okoliczność, że dana audycja zawiera treści, które mogą okazać się atrakcyjne również dla dorosłych nie może przemawiać za pozbawieniem dzieci je oglądających ochrony, jaką przewiduje ustawa o radiofonii i telewizji. Ponadto jeżeli treść audycji świadczy, iż docelowym jej odbiorcą są dzieci, a zarazem wyemitowana została w porze, która nie jest przeznaczona dla dorosłych, uznać należy, że stanowi ona audycję dla dzieci. Wskazał również, iż w ocenie tej audycji jako dziecięcej nie mają znaczenia wyniki oglądalności, bowiem jak wykazano widzami (...) w 83,71% były osoby pełnoletnie. Pozwany wskazał, że kara pieniężna została nałożona na powoda zgodnie z obowiązującym prawem. Przy jej nałożeniu wzięte zostały również pod uwagę zakres i stopień szkodliwości naruszenia, dotychczasowa działalność nadawcy oraz jego możliwości finansowe. Sam nadawca przyczynił się do powstania naruszenia, bowiem świadomie i niezgodnie z przepisami rozpowszechniał audycje dla dzieci przerywając ją reklamami. Do naruszenia ustawy doszło w programie, który jest dostępny na terenie całej P.. Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy Sąd Okręgowy ustalił, następujący stan faktyczny: Powód - Telewizja (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. prowadzi działalność gospodarczą. Jest nadawcą programów telewizyjnych, w tym programu pod nazwą „(...)” (odpis z KRS k. 27 i n.) Film „(...): (...)” został wyemitowany w programie (...), w dniu 15 października 2016 r. Jego czas trwania to 54 minuty 40 sekund. Opowiada historię znanych dzieciom bohaterów – kota T. i myszki J., którzy mieszkają w Parku (...), przyjaźnią się z właścicielami tegoż parku – wdową po założycielu parku oraz jego synem J.. Park rozrywki, po śmierci założyciela, popada w ruinę, wobec czego grozi mu przejęcie przez milionera, pragnąc ego w tym miejscu otworzyć kolejne centrum handlowe. J. z pomocą T. i J.sprzedaje krowę – ostatnie zwierzę z zoo, za którą dostaje magiczne fasolki, z których po nocy wyrastają wysokie pnie. Wspinając się po nich, bohaterowie trafiając do magicznej krainy, którą rządzi okrutny olbrzym. Po wielu przygodach bohaterska trójka pokonuje olbrzyma, uwalnia mieszkańców oraz zdobywa złoto pozwalające spłacić chciwego milionera, a przez to ocalić Park (...) (płyty CD z zapisem audycji k. 116). Audycja ta została wyemitowana przez Telewizję (...) w godzinach od 11:45:29 do 12:54:10. Została oznaczona przez nadawcę symbolem graficznym (niebieskim kwadratem z cyfrą 7 w środku) wskazującym na przeznaczenie dla małoletnich od lat 7. Podczas trwania filmu wyemitowano obszerny blok reklamowy połączony z promocją różnych programów nadawcy (płyty CD z zapisem audycji k. 116) Przychód (...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. za rok 2016 wyniósł (...) złotych, a zysk netto (...) złotych (sprawozdanie finansowe za rok 2016, bezsporne). Decyzją o numerze (...) z dnia 14 września 2017 r. Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji stwierdził naruszenie przez spółkę - Telewizja (...) sp. z o.o. w W. – nadawcę programu (...) art. 16a ust. 6 punkt 4 ustawy poprzez przerwanie w celu nadania reklam audycji dla dzieci „(...): (...)”. Na spółkę nałożono karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych (decyzja z dnia 14 września 2017 r., k. 75 i nast.) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił opierając się na dowodach z dokumentów zaoferowanych przez strony w toku postępowania oraz zapisowi programu telewizyjnego. Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów, z uwagi na to, iż żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności, a ich prawdziwość w ocenie Sądu nie budzi też wątpliwości. Sąd Okręgowy oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego medioznawcy uznając, iż jest on zbędny do rozstrzygnięcia sprawy. Ocena czy dana audycja należy do danej kategorii programów telewizyjnych z przeznaczeniem dla osób w określonym przedziale wiekowym - podlega ocenie i wykładni konkretnych przepisów prawnych. Opiera się na ustaleniu stanu prawnego i interpretacji właściwych ustaw. Nie wymaga zatem przeprowadzenia badań czy wiedzy specjalistycznej biegłego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja Przewodniczącego KRRiT jest prawidłowa, a podnoszone w odwołaniu zarzuty nie mogą skutkować uwzględnieniem tegoż odwołania ani zmanią. Podstawa prawna odwołania oparta jest na art. 53 ust. 1 w zw. z art. 16 a i ust. 6 pkt 4 ustawy o radiofonii i telewizji (dalej: ustawa). Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy, jeżeli nadawca narusza obowiązek wynikający z przepisów art. 14a ust. 1 i 2, art. 15 ust. 1, 2 i 3, art. 15a ust. 1, art. 16 ust. 1-6, art. 16a, art. 16b ust. 1-3, art. 16c, art. 17 ust. 1-7, art. 17a ust. 1-7, art. 18 ust. l-5b, art. 18a ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 20b ust. 1 i 6, art. 20c ust. 1-5, art. 43 ust. 2, art. 43a ust. 1 lub z przepisów wydanych na podstawie art. 14a ust. 3, art. 15 ust. 4, art. 15a ust. 2 i 3, art. 16 ust. 7, art. 16b ust. 3b, art. 17 ust. 8, art. 17a ust. 9, art. 18 ust. 6 i art. 18a ust. 2 lub nie zastosował się do wezwania, o którym mowa w art. 43a ust. 2, Przewodniczący Krajowej Rady wydaje decyzję nakładającą na nadawcę karę pieniężną w wysokości do 50% rocznej opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością przeznaczoną do nadawania programu, a w przypadku gdy nadawca nie uiszcza opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością, karę pieniężną w wysokości do 10% przychodu nadawcy, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, uwzględniając zakres i stopień szkodliwości naruszenia, dotychczasową działalność nadawcy oraz jego możliwości finansowe. Odwołanie od decyzji Przewodniczącego KRRiT jest odpowiednikiem pozwu i pełni funkcję zbliżoną do powództwa. W związku z tym wniesienie odwołania od decyzji organu administracji publicznej, jakim jest Przewodniczący KRRiT, wszczyna cywilne postępowanie sądowe wchodzące w skład systemu postępowania cywilnego, do którego na podstawie art. 56 ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji, stosuje się odpowiednio przepisy art. 479