poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego a także odmowie przymiotu istotności twierdzeniom powoda co do terminów rzeczywistego dostarczenia towarów pozwanemu, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że pozwany udowodnił skutecznie wysokości opóźnienia w dostawie leków onkologicznych, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. - art. 6 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pozwany uniósł ciężar przedstawienia dowodów na fakt powstania zwłoki powoda w dostawie leków onkologicznych, podczas gdy okoliczności wyliczenia kary umownej na rzecz pozwanego nie zostały dostatecznie wyłożone, a w konsekwencji zobowiązanie powoda do zapłaty wyliczonej kary umownej nie powstało, względnie nie w sugerowanej przez pozwanego wysokości, - art. 498 § l k.c. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że należność pozwanego powstała z tytułu naliczonej kary umownej była wymagalna i nadawała się do potrącenia z wierzytelnością powoda, podczas gdy powód kwestionował zasadność naliczenia kary umownej tak co do zasady, jak i wysokości, 3) błąd w ustaleniach faktycznych mających istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy, poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I Instancji, iż dostawa leków onkologicznych przez powoda nastąpiła w chwili wskazanej przez pozwanego, co wynikać miało jedynie z załączonych do faktur Vat niepodpisanych notatek pracownika pozwanego. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Zarzuty podniesione przez powódkę dotyczyły naruszenia przez Sąd Rejonowy zarówno przepisów prawa procesowego, tj. w szczególności art. 232 w zw. z art. 233 § l i § 2 k.p.c. w zw. z art. 245 k.p.c., art. 227 w zw. z art. 233 §
jak i prawa materialnego tj. art. 6 k.c. i art. 498 § l k.c. Dodatkowo apelujący zarzucił błędy w ustaleniach stanu faktycznego mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Co do zasady zarzuty apelacji sprowadzały się do dwóch kwestii: odmiennej niż dokonana przez Sąd I instancji oceny wiarygodności dowodu z dokumentu prywatnego oraz nieprawidłowego rozkładu ciężaru dowodu. Zdaniem skarżącego pozwana nie udowodniła ani zasadności ani prawidłowości naliczeń kar umownych. W ocenie Sądu Odwoławczego, wbrew twierdzeniom skarżącej, Sąd Rejonowy Gdańsk- Północ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, w sposób zgodny z treścią zebranego materiału, nie uchybiając zasadzie swobodnej oceny dowodów a także zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Stanowisko Sądu Okręgowego w zakresie ustaleń faktycznych w sprawie oraz w zakresie ich oceny prawnej pokrywa się, co do zasady, z argumentacją zaprezentowaną przez Sąd I instancji. W niniejszym postępowaniu powódka domagała się od pozwanego zasądzenia kwoty wskazanej w pozwie twierdząc, iż dostarczyła objęte fakturą leki za które nie otrzymała zapłaty. Pozwana w sprzeciwie nie zaprzeczyła tej okoliczności, wskazała jedynie, że wierzytelność powoda nie istnieje - umorzyła się bowiem z wierzytelnością pozwanej powstałą w związku z naliczeniem kar umownych za opóźnioną dostawę leków i potrąconych notą obciążeniową. W ocenie Sądu Okręgowego trafnie Sąd Rejonowy uznał, iż roszczenie powódki uległo umorzeniu. Powyższej oceny nie zmienia stanowisko zaprezentowane przez powódkę w apelacji. Zważyć należy, iż przepis art. 233 § 1 k.p.c. przyznaje sądowi swobodę w ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zarzut naruszenia tego uprawnienia tylko wtedy może być uznany za usprawiedliwiony, jeżeli sąd zaprezentuje rozumowanie sprzeczne z regułami logiki, wiedzy powszechnej bądź z zasadami doświadczenia życiowego. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów, choćby dowiedzione zostało, że z tego samego materiału dałoby się wysnuć równie logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego wnioski odmienne, a tylko w przypadku wykazania, że brak jest powiązania, w świetle kryteriów wyżej wzmiankowanych, przyjętych wniosków z zebranym materiałem dowodowym, możliwe jest skuteczne podważenie oceny dowodów dokonanej przez sąd. W niniejszej sprawie - zdaniem Sądu Okręgowego - zasady z art. 233 § 1 k.p.c. nie zostały naruszone, gdyż ocena zgromadzonego materiału dowodowego i poczynione na jej podstawie ustalenia faktyczne zostały dokonane przez Sąd I instancji w sposób prawidłowy i brak jest podstaw do podzielenia w tym zakresie odmiennego stanowiska apelującego. Po pierwsze wskazać należy, że okoliczności istnienia opóźnień w dostawie leków i to w ilości godzin wskazywanych przez pozwaną powód nigdy nie zaprzeczył. Kwestia naliczenia kar umownych, powodów ich naliczenia, ich wysokości nie została wskazana w pozwie. Powód nie zajął także stanowiska w sprawie w odpowiedzi na sprzeciw mimo zakreślenia mu stosownego terminu. Dopiero w odpowiedzi na kolejne pismo procesowe pozwanej wskazał, że podtrzymuje zarzut zasadności i wysokości noty obciążeniowej oraz wnosi o zmniejszenie naliczonych kar umownych. W treści przedmiotowego pisma nadal nie zaprzeczył faktowi wystąpienia opóźnień, nie podniósł, że opóźnienia te nie miały miejsca albo, że były inne (krótsze) niż twierdzi to pozwana a jedynie podał, że przedstawione przez przeciwnika procesowego dowody nie wskazują jednoznacznie ilości godzinowej opóźnienia a zatem pozostaje on w słusznej wątpliwości, co do prawidłowości naliczeń. Powód nie zaprzeczył, zatem faktom podanym przez pozwaną (okoliczności konkretnego, godzinowego opóźnienia w dostawie leków) a jedynie poddał w wątpliwość dowody zaoferowane dla potwierdzenia tych faktów. Powyższe miało zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie bowiem z art. 230 k.p.c., jeżeli strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane. (a zatem na mocy art. 229 k.p.c. w ogóle nie wymagające przeprowadzenia dowodu). W realiach niniejszej sprawy postępowanie dowodowe zostało jednak przeprowadzone a Sąd I instancji uznając dokonane przez pozwanego potrącenie wierzytelności za skuteczne oparł się, przede wszystkim, na dokumencie prywatnym - oświadczeniu sporządzonym przez Kierownika D. F. (...) Z. S.. Nie ulega, przy tym wątpliwości, że oświadczenie to sporządzone zostało na podstawie zamówień leków, faktur, dokumentów przyjęcia leków do magazynu szpitalnego oraz odręcznych i niepodpisanych notatek poczynionych przez pracowników apteki z treści, których wynikała godzinowa ilość opóźnień w dostawie leków. Oświadczeniu temu Sąd I instancji przyznał walor wiarygodności, uznał także, w świetle pozostałych okoliczności sprawy, że jego moc dowodowa jest wystarczająca dla przyjęcia, że doszło do wskazywanych przez pozwanego opóźnień. Z oceną tą można oczywiście polemizować, ale nie sposób jej zarzucić rozumowania sprzecznego z regułami logiki, wiedzy powszechnej bądź z zasadami doświadczenia życiowego. Po pierwsze, ponownego podkreślenia wymaga, że powód (wbrew swoim twierdzeniom) nie zaprzeczył ani pozostawaniu w zwłoce z dostawą leków, ani też twierdzeniom pozwanego, co do liczby godzin owej zwłoki, w stosunku do konkretnych dostaw. Po wtóre okoliczności obciążenia go karą umowną nie wskazał w twierdzeniach pozwu, wreszcie też na próżno dopatrzeć się w dokumentach złożonych do sprawy jakiegokolwiek przedprocesowego pisemnego stanowiska powoda odnośnie obciążenia go karami umownymi i kompensaty tychże kar umownych z wierzytelnością powoda z faktury. Powód nie zareagował (a przynajmniej nie udowodnił takiej reakcji) ani na pismo pozwanego w przedmiocie kompensaty ( z 30 czerwca 2015r.), ani też na pismo pozwanej z dnia 21 września 2016r. (stanowiące odpowiedź na wezwanie do zapłaty). Prawidłowo, przy tym Sąd I instancji wskazał, że dla oceny mocy dowodowej dowodu z dokumentu prywatnego owe dodatkowe okoliczności sprawy należało wziąć pod uwagę. Dalej podkreślenia wymaga, że dokument oświadczenia miał swoje podstawy w wystawionych fakturach, poczynionych na nich odręcznych notatkach pracowników apteki a także pośrednio (co do samej okoliczności opóźnienia) także w dokumentach przyjęcia leków na magazyn. Za Sądem Rejonowym przywołać, zatem należało, że chociaż kwestionowane oświadczenie Kierownika D. F. (...) nie korzystało z domniemania zgodności z prawdą oświadczeń w nim zawartych to w realiach tej konkretnej sprawy brak było podstaw do odmowy nadania mu waloru wiarygodności i mocy dowodowej. Ustalenia Sądu, iż podane w oświadczeniu okoliczności są zgodne z rzeczywistością, było zaś oczywistą konsekwencją przeprowadzonej, zgodnie z art. 233 k.p.c. oceny spornego dowodu. W sprawie nie doszło, zatem do naruszenia przepisów art. 233 § l i § 2 k.p.c. w zw. z art. 245 k.p.c. ani też art. 227 w zw. z art. 233 §
Wskazać także należy, że niezrozumiałe dla Sądu Odwoławczego było stawianie wyrokowi Sądu I instancji naruszenia przepisu art. 232 k.p.c. Przepis ten określa, bowiem reguły dowodzenia w procesie cywilnym, które zobowiązują strony do wskazywania dowodów, z których wywodzą one skutki prawne. Dotyczy, więc obowiązków stron, a nie Sądu. Naruszenie przez Sąd przepisu art. 232 k.p.c. nie jest, zatem, w ogóle możliwe. Wydaje się przy tym, że apelujący kwestionuje raczej nieprawidłowy, jego zdaniem rozkład ciężaru dowodu a zatem wskazuje na naruszenie przepisu art. 6 k.c. ( co zresztą czyni także wprost). W tym zakresie rację należy przyznać skarżącemu, że udowodnienie faktu istnienia wierzytelności nadającej się do potrącenia należało wyłącznie do strony pozwanej, a powód nie był obowiązany do przywoływania jakichkolwiek dowodów na tę okoliczność. (czy też na okoliczność, że wierzytelność nie powstała lub, że jest w niższej wysokości) Zgodnie, bowiem z treścią przepisu art. 6 k.c. ciężar udowodnienie faktu spoczywa na osobie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne. W realiach niniejszej sprawy okoliczność zamówienia towaru opisanego fakturą stanowiącą podstawę roszczenia powoda i brak zapłaty za dostarczony towar nie była objęta sporem. Pozwany faktom przedstawionym pozwem nie zaprzeczył a jedynie wskazał, iż roszczenie to wygasło na skutek potrącenia. Jego rzeczą było, zatem wykazać w procesie, że zgłoszona do potrącenia wierzytelność istotnie powstała i została potrącona. Oczywiście powód mógł przedstawić kontr dowody, wykazywać, że do opóźnienia nie doszło, czy też, że opóźnienie to było krótsze, ale nie miał takiego obowiązku. Zdaniem Sądu Odwoławczego, wskazania Sądu I Instancji dotyczące konieczności udowodnienia przez skarżącego, że godziny dostaw mogły zostać naliczone w sposób nieprawidłowy, było nieuprawnione. Po pierwsze powód nawet nie twierdził, że sytuacja nieprawidłowego naliczenia godzin miała miejsce ( mówił jedynie, że poddaje powyższe w wątpliwość), po wtóre powód nie miał żadnego interesu prawnego w wykazywaniu jakichkolwiek okoliczności związanych z naliczeniem kar umownych. Wskazane nieprawidłowości w zakresie rozkładu ciężaru dowodu pozostawały jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, skoro wystarczającym dla oddalenia powództwa, było prawidłowe przyjęcie przez Sąd I instancji, że zaoferowane przez pozwanego dowody (w tym sporny dokument prywatny) wykazują zasadność naliczenia i wysokość kar umownych. Oczywistą konsekwencją powyższych rozważań było uznanie, że w sprawie nie doszło także do naruszenia przepisu art. 498 § l k.c. poprzez jego zastosowanie. Skoro, bowiem prawidłowo oceniony materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, że pozwany zasadnie naliczył kary umowne to mógł on także dokonać ich skutecznego potrącenia z wierzytelnością powoda. Mając powyższe na uwadze uznając apelację za bezzasadną, Sąd Okręgowy w Gdańsku na mocy art. 385 k.p.c. orzekł, jak w pkt 1) wyroku. Stosownie do wyniku sporu rozstrzygnięto o kosztach postępowania przed sądem drugiej instancji w oparciu o przepisy art. 98 §
w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800) z póżn. zm.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.