Sygn. akt V U 311/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Krzysztof Główczyński Protokolant: star. sekr. sądowy Magdalena Teteruk po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 r. w Legnicy sprawy z wniosku A. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o odstąpienie od orzeczenia o osobistej odpowiedzialności z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu w (...) Sp. z o. o. w likwidacji z/s w L. za zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne na skutek odwołania A. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 27 lutego 2017 r. znak (...) I. oddala odwołanie, II. zasądza od wnioskodawcy A. T. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, III. wydatki zalicza na rachunek Skarbu Państwa. SSO Krzysztof Główczyński Sygn. akt V U 311/17 UZASADNIENIE Decyzjami z dnia 27 lutego 2017 r. znak: (...) oraz (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. orzekł o osobistej odpowiedzialności z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne (...)sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w L., A. T. za maj 2012 r. z odsetkami za zwłokę na dzień 27 lutego 2017 r. w kwocie 37.468,36 zł i Z. S. za maj i lipiec 2012 r. z odsetkami za zwłokę na dzień 27 lutego 2017 r. w kwocie 91.719,71 zł. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli A. T. i Z. S.. A. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu stwierdził, że w związku z postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 09 września 2016 r. nie kwestionuje faktu, że egzekucja z majątku spółki jest bezskuteczna. Zarzucił pominięcie przez organ rentowy faktu wnikającego z przebytego zawału serca długotrwałego przebywania w okresie od 14 marca 2012 r. do 15 września 2012r. na zwolnieniu lekarskim. Stwierdził, że w tym czasie nie mógł podejmować i nie podejmował żadnych czynności jako członek zarządu (...), tym bardziej że 01 czerwca 2012 r. złożył oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu. Podał, że w okresie jego absencji chorobowej spółką kierował Z. S.. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie wskazał, że termin płatności składek na ubezpieczenia społeczne za maj 2012 r., których dotyczy zaskarżona decyzja, przypadał na dzień 15 czerwca 2012 r., a zatem składki stały się wymagalne w okresie, kiedy odwołujący - zgodnie ze wspomnianym wcześniej oświadczeniem z dnia 01 czerwca 2012 r. - pełnił jeszcze funkcję członka zarządu. Oznacza to, że skarżący ponosi osobistą odpowiedzialność za zaległości składkowe Spółki. Dodatkowo w piśmie procesowym z 12 maja 2017 r. organ rentowy podał, iż termin płatności składek za maj 2012 r., których dotyczy zaskarżona decyzja, przypadał na dzień 15 czerwca 2012 r. Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy. Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w L. wpisano do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS (...). Spółka zajmowała się głównie wykonywaniem robót budowlanych obiektów górniczych i budowlanych, oraz wykonywaniem wykopów i wierceń inżynierskich. Spółka miała duże doświadczenie w wierceniu otworów geologicznych, hydrogeologicznych i technicznych różnego przeznaczenia, pomocnych przy budowie obiektów inżynieryjnych zarówno pod ziemią jak i na powierzchni. Ostatnio wnioskodawca był jednym z sześciu wspólników spółki (...) (o k o l i c z n o ś c i poza sporem) Z. S. był członkiem zarządu spółki (...) od dnia jej powstania do dnia ogłoszenia likwidacji (do dnia 13 września 2012 r.). Problemy tej spółki z płynnością były w 2003 r., kiedy zakłady kombinatu wymusiły na niej obniżenie cen o 50%. Co roku zachodziła konieczność negocjowania cen i co roku spółka miała nieduży deficyt. Uznając, że nie jest możliwe utrzymanie spółki w dobrym stanie w październiku/listopadzie 2011 r. złożono wniosek o jej upadłość. Wówczas spółka miała bieżące zaległości płatnicze. Spółka miała kredyt bankowy ponad 200.000 zł, zalegała ze spłatą VAT-u, spłacanego z opóźnieniem. Należności publiczno-prawne płaciła. Wniosek o upadłość został zwrócony i wówczas pojawił się kontrahent zdecydowany zakupienia 100% udziałów spółki oraz zainwestowania w nią kwoty około 600.000 zł, tyle bowiem wynosiły płatności spółki. Z tego względu nie usunięto braku wniosku o upadłość. Po upływie terminu usunięcia braku wniosku kontrahent rozmyślił się, otwierając swoją spółkę w branży. Wówczas pojawiła się oferta od (...), gotowej przejęcia spółki (...) i jej płatności. Wspólnicy (...) w lipcu 2012 r. wyrazili zgodę, uwarunkowaną sprzedażą wszystkich ruchomości i nieruchomości. Likwidację spółki (...)wspólnicy zatwierdzili 28 sierpnia 2012 r. (...) miała kupić wszystkie ruchomości i nieruchomości spółki (...) i z tego pokryć jej zadłużenia wobec ZUS, z tytułu kredytu bankowego, VAT. Były także drobne należności za materiały i dostawy. W pierwszych dwóch miesiącach likwidator wystawił faktury na (...) i spółka (...) miała wierzytelność z tytułu sprzedaży majątku. Miała także ważne umowy na wykonanie odwiertów dla (...) i (...). Z. S. wspólnie z A. T. negocjowali warunki sprzedaży majątku dla (...). A. T. brał udział w spotkaniach z przedstawicielami tej spółki, cały czas był w spółce. Z. S. nie wiedział o rezygnacji A. T.. A. T. brał normalnie udział w sprawach spółki, negocjował, podpisywał dokumenty, na pewno brał udział w zebraniach wspólników. A. T. i Z. S. byli również wspólnikami spółki. D o w ó d: wyjaśnienia Z. S., k. 132v.-133, odpis zupełny z rejestru przedsiębiorców KRS, k. 16-18. Z. S. zmarł w dniu (...). D o w ó d: odpis skrócony aktu zgonu, k. 304. W świetle wpisu figurującego w Krajowym Rejestrze Sądowym, A. T. był Prezesem Zarządu spółki (...) od 30 czerwca 2004 r. do 13 września 2012 r. D o w ó d: odpis zupełny przedsiębiorców KRS, k. 16-18. Rozmowy z inwestorem strategicznym (...), który zgodził się kupić spółkę (...) rozpoczęły się w lutym/marcu 2012 r. W okresie zwolnienia lekarskiego A. T. zachodził do firmy, by zanieść L4 i dowiedzieć się, co się dzieje. Rozmawiał ze Z. S.. Podczas tych „wizyt” w zakładzie Z. S. informował A. T. o nieuregulowanych płatnościach ale już wtedy wspólnie ze Z. S. podjęli decyzję o sprzedaży. Pod koniec maja 2012 r. A. T. brał udział w zebraniu wspólników i wówczas informował o tym, że będzie składał rezygnację ze skutkiem na dzień 25 czerwca 2012 r. D o w ó d: wyjaśnienia A. T., k. 149-150v. W dniu 01 czerwca 2012 r. wymieniony złożył w spółce (...) pisemną rezygnację ze stanowiska Prezesa Zarządu spółki z dniem 25 czerwca 2012 r. Wskazał w jego uzasadnieniu na zawał serca i związane z tym leczenie co najmniej do września 2012 r. Stwierdził, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim uniemożliwia mu wypełnianie obowiązków Prezesa Zarządu. D o w ó d: pismo A. T., k. 55. W okresie od 14 marca 2012 r. do 15 września 2012 r. wymieniony w związku z chorobą niedokrwienną serca (zawał serca) przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. W tym czasie od 14 marca 2012 r. do 16 marca 2012 r. był leczony w (...) Ośrodku Kardiologii (...) S.A. w L., a od 04 kwietnia 2012 r. do 18 kwietnia 2012 r. odbywał kurację w (...) S.A. w P.. D o w ó d: kserokopie dowodów leczenia, k. 28-37. W dniu 29 listopada 2011 r. (...) Sp. z o.o. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu do Sądu Rejonowego w Legnicy V Wydział Gospodarczy. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą V GU 34/11. Na uzasadnienie tego wniosku wskazano między innymi, że spółkę należy uznać za niewypłacalną gdyż nie wykonuje swoich zobowiązań względem wskazanych we wniosku podmiotów, obejmujących zadłużenia wynoszące 90.772,36 zł od 30 maja 2011 r.,44.270 zł od czerwca 2011 r., 80.071,77 zł od 22 września 2011 r. i 71.310 zł za październik 2011 r. Poza wymienionymi spółka na dzień 30 listopada 2011 r. miała jeszcze wiele innych wymagalnych zobowiązań o łącznej, wykazanej w załączniku do wskazanego wniosku kwocie 344.361,57 zł. We wniosku z dnia 14 grudnia 2011 r. spółka (...) cofnęła wcześniejszy wniosek o ogłoszenie jej upadłości. W uzasadnieniu wskazano, że na skutek podjętych przez dłużnika działań spółka nie jest już niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ustawy – Prawo upadłościowe. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2012 r. Sąd Rejonowy w Legnicy V Wydział Gospodarczy umorzył postępowanie o ogłoszenie upadłości sygn. akt V GU 34/11. D o w ó d: akta sprawy VGU 34/11. Uchwałą Zgromadzenia Wspólników (...) sp. z o.o. w L. nr (...) z dnia 20 sierpnia 2012 r. rozwiązano spółkę i rozpoczęto jej likwidację. D o w ó d: w aktach sprawy VGU 28/13 sprawozdanie Tymczasowego Nadzorcy Sądowego, k. 27. W dniu 13 czerwca 2013 r. wierzyciel (...) Sp. z o.o. w likwidacji - R. R. złożył wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej do Sądu Rejonowego w Legnicy V Wydział Gospodarczy. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą VGU 28/13. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. Sąd Rejonowy w Legnicy V Wydział Gospodarczy oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości sygn. akt V GU 28/13 ze względu na brak majątku spółki i brak środków na pokrycie kosztów ewentualnego postępowania upadłościowego. D o w ó d: akta sprawy VGU 28/13. W okresie od stycznia 2011 r. do sierpnia 2012 r. wystawiono następujące tytuły wykonawcze: - (...) z dnia 6 marca 2012 r. PIT-4 za sierpień 2011 r. na kwotę 1l,00zł + odsetki; tytuł w dniu 12 kwietnia 2012 r. został wycofany przez wierzyciela. - (...) z dnia 19 czerwca 2012 r. VAT za marzec 2012 r. na kwotę 129.999,90zł + odsetki; zaległość została uregulowana, prowadzono egzekucję z rachunku bankowego. - (...) z dnia 3 lipca 2012 r. VAT za kwiecień 2012 r. na kwotę 60.362,00 zł plus odsetki; zaległość została uregulowana, prowadzono egzekucje z rachunku bankowego. - (...) z dnia 25 lipca 2012 r. VAT za maj 2012 r. na kwotę 44.187,00 zł plus odsetki; zaległość została uregulowana, prowadzono egzekucje z rachunku bankowego; - (...) z dnia 30 sierpnia 2012 r. VAT za maj 2012 na kwotę 48.366,00 zł plus odsetki; zaległość została uregulowana, prowadzono egzekucje z rachunku bankowego. W dniu 09 września 2016 r. postanowieniem o Nr (...)Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku dłużnika, gdyż nie ustalono składników majątku, z których możliwe jest prowadzenie skutecznego postępowania egzekucyjnego. D o w ó d: pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego, k. 83. Na dzień wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego pozostała następująca kwota do uregulowania na rzecz podmiotów publiczno-prawnych: - na rzecz Urzędu Skarbowego w L. - 166,129.90 zł, z tytułu nieuregulowanego podatku dochodowego za miesiące: listopad 2012 r., grudzień 2012 r., styczeń 2013 r., luty 2013 r., marzec 2013 r., kwiecień 2013 r., maj 2013 r., czerwiec 2013 r., lipiec 2013 r., październik 2013 r., listopad 2013 r., grudzień 2013 r., styczeń 2014 r., luty 2014 r., marzec 2014 r. oraz podatku od towarów i usług za miesiące: marzec 2013 r., maj 2013 r., czerwiec 2013 r., lipiec 2013 r., sierpień 2013 r., listopad 2013 r. - na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. - 343.302,32 zł, z tytułu nieuregulowanych składek na rzecz ZUS, - na rzecz Prezydenta Miasta L. – 2.441.09 zł, z tytułu nieuregulowanego podatku od nieruchomości za miesiące: marzec 2013 r., kwiecień 2013 r., maj 2013 r. - na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - 47.012,88 zł, z tytułu obowiązkowej wpłaty na rzecz PFRON za miesiące: sierpień 2012 r., marzec 2012 r., kwiecień 2012 r., maj 2012 r., czerwiec 2012 r., lipiec 2012 r. D o w ó d: pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego, k. 83. W okresie od 15 stycznia 2012 r. wnioskodawcy jako członkowie zarządu uchybili obowiązkowi zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a wniosek z dnia 29 listopada 2011 r. jako wycofany na wniosek spółki, nie odniósł skutków prawnych i nie stanowi podstawy do zwolnienia członków zarządu z odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Datą niewypłacalności spółki zgodnie z art. 11 ust. 2 p.u.n. był dzień 31 grudnia 2011 r., gdy zobowiązania spółki przekroczyły jej majątek - termin do złożenia wniosku o upadłość upłynął w dniu 14 stycznia 2012 r. W okresie od 15 stycznia 2012 r. wnioskodawcy jako członkowie zarządu uchybili obowiązkowi zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. D o w ó d: opinia, k. 181-188. Sąd zważył co następuje. Odwołanie A. T. nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że sąd orzekający w I instancji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma możliwości orzeczenia o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Przepis art. 477 14 § 1 i 2 k.p.c., na podstawie którego proceduje Sąd, nie przewiduje bowiem takiej możliwości. W myśl § 1 tego przepisu sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia, a zgodnie z jego § 2 - w przypadku uwzględnienia odwołania, sąd zmienia w całości lub w części zaskarżoną decyzję organu rentowego i orzeka co do istoty sprawy. Wobec powyższego wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji z przyczyn proceduralnych nie mógł zostać uwzględniony. Przechodząc do meritum stwierdzić należało, iż w rozpoznawanej sprawie sporu nie budziło wątpliwości, że spółka (...) z siedzibą w L. jako płatnik składek na ubezpieczenia społeczne, w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji nie realizowała ciążących na niej obowiązków w zakresie zapłaty wskazanych w zaskarżonej decyzji składek. Skarżący nie kwestionował istnienia określonych decyzją zaległości, ich wysokości ani też negował także faktu, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. W świetle argumentów jakie zawiera odwołanie kwestią sporną było natomiast, czy w świetle uregulowania z art. 116 ustawy ordynacja podatkowa w związku z art. 31 i art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych spełnione zostały przesłanki uzasadniające obciążenie A. T. odpowiedzialnością za określone zaskarżoną decyzją zobowiązania (...) Negując zasadność zaskarżonej decyzji wnioskodawca zarzucił pominięcie przez organ rentowy faktu jego przebywania w okresie od 14 marca 2012 r. do 15 września 2012 r. na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, co obiektywnie uniemożliwiało mu podejmowanie wynikających z pełnionej funkcji czynności. Stwierdził, że nie była mu z tego względu znana sytuacja finansowa spółki. Podał również, że w dniu 01 czerwca 2012 r. złożył rezygnację z funkcji członka zarządu. Wskazując na powyższe wyraził przekonanie, że nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, co na podstawie art. 116 § 1 ust. 1 pkt b ustawy ordynacja podatkowa wyklucza jego odpowiedzialność. Przepis art. 116 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity.: Dz.U. z 2012 r., poz. 749), który poprzez odesłanie zawarte w art. 31 i 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, znajduje odpowiednie zastosowanie do zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w § 1, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stanowi iż za zaległości podatkowe (w niniejszej sprawie – składkowe) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.