zgodnie z którym zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Przesłankami warunkującymi odpowiedzialność są przede wszystkim wyrażenie przez inwestora zgody oraz wykonanie robót budowlanych. Powyższa regulacja odwołuje się zatem wyraźnie do pojęcia robót budowlanych. Ustawodawca nie konstruuje bowiem przedmiotowej normy w sposób ogólny lecz konkretyzuje jej zakres, rodzaj, charakter wykonanych robót. Umowa z podwykonawcą spełnia warunki umowy podwykonawczej w rozumieniu art.
, jeżeli prace zrealizowane przez podwykonawcę prowadzić będą do wykonania danego obiektu, stanowiąc część składową finalnego rezultatu, to jest gdy rezultat świadczenia podwykonawcy stał się składnikiem świadczenia wykonawcy wobec inwestora w ramach umowy o roboty budowlane, przy czym w sensie prawnym umowa taka może zostać zakwalifikowana także jako umowa o dzieło. Okolicznością usprawiedliwiającą nałożenie na podstawie art.
na inwestora obowiązku zapłaty wynagrodzenia podwykonawcy jest zrealizowanie części świadczenia wykonawcy na rzecz inwestora kosztem podwykonawcy (vide: orzeczenie Sądu Najwyższego z 17 października 2008 r., I CSK 106/08, Biul. SN 2009/3/9, Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 25 kwietnia 2014 r., I ACa 244/14, LEX nr 1563514, Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 3 lipca 2014 r., I ACa 242/14, LEX nr 1509109). Pomiędzy stronami niniejszego postępowania nie było sporu, co do wysokości żądania powoda w zakresie zapłaty wynagrodzenia z tytułu wystawionych faktur VAT na kwotę 113.597 euro. Pozwany nie podnosił zarzutów zmierzających do wykazania, iż neguje roszczenie co do wysokości. Przenosząc powyższe założenia na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszym rzędzie wskazać, że umowa zawarta w dniu 12 sierpnia 2009 r. pomiędzy (...) a (...) spełniała warunki umowy podwykonawczej w opisanym wyżej znaczeniu. Przedmiotem tej umowy było wykonanie przez spółkę (...) z zakresu dostawy rur przewodowych oraz rur wyposażonych w system ogrzewania naskórkowego, przy czym definicja Prac została określona w § 1 ust. 20 przedmiotowej umowy. To świadczenie podwykonawcy przybierało zatem materialny efekt składający się na budowę „ Ośrodka (...), stref przyodwiertowych, rurociągów i innych” objętego kontraktem a w konsekwencji składało się na rezultat świadczenia wykonawcy wobec inwestora w ramach kontraktu głównego, stając się częścią realizowanej inwestycji w postaci Kopalni (...). Strona pozwana kwestionując zasadność powództwa wskazywała, iż jest ono nienależne, co do zasady, odwołując się do brzmienia § 4 ust. 1 umowy zawartej pomiędzy (...) a powodową spółką oraz do dokumentów stanowiących podstawę żądania pozwu. Z analizy umowy wynika, iż jej przedmiot stanowiły prace z zakresu dostawy rur przewodowych oraz rur wyposażonych w system ogrzewania naskórkowego (§ 4 ust. 1). Co prawda pracami mogły być czynności wskazane w § 1 ust. 20, takie jak między innymi roboty, w tym roboty budowlane, dostawy, produkcje, skonstruowanie, jak również tworzenie dokumentacji, jednakże zarówno z protokołów odbioru kompletności dostawy, jak i wystawianych na ich podstawie faktur VAT stanowiących podstawę żądania pozwu wynika, że prace te obejmowały dostawę sprzedanych materiałów. Za takim charakterem wykonanych świadczeń przemawia przede wszystkim literalne brzmienie protokołu („protokół odbioru kompletności dostawy”), zawarte w nich oświadczenia zespołu odbiorowego o dopuszczeniu do wprowadzenia na teren budowy przedmiotu odbioru jak i wskazany na fakturach samochód jako wykorzystany sposób transportu. Nadto (...) zgłaszając umowę inwestorowi wskazało w piśmie z dnia 26 listopada 2009 r., że umowa zawarta z powodem dotyczy dostawy rur, nie zaś wykonania robót budowlanych. Zgodnie z treścią przywołanego pisma, umowa zawarta pomiędzy (...) i (...) dotyczyła dostawy rur przewodowych oraz rur wyposażonych w system ogrzewania naskórkowego ( (...)), zatem nie sposób na tej podstawie określić powodową spółkę jako wykonawcę robót budowlanych. Tym samym nie można uznać, że (...) przedstawiło powoda inwestorowi – pozwanemu w niniejszej sprawie jako podwykonawcę robót budowlanych w rozumieniu art. 647
ciężar udowodnienia tego, że inwestor wyraził zgodę na zawarcie umowy wykonawcy z podwykonawcą spoczywa na podwykonawcy, on bowiem z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jeżeli inwestor twierdzi, że zgody takiej nie wyraził również w sposób dorozumiany oraz, że nie znał istotnych postanowień umowy wykonawcy z podwykonawcą, podwykonawca powinien udowodnić także świadomość inwestora co do tych okoliczności wyznaczających zakres jego odpowiedzialności za wynagrodzenie podwykonawcy lub to, że z postanowieniami tymi inwestor mógł się zapoznać (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 6 października 2010 r., sygn. II CSK 210/10, OSNC 2011 nr 5, poz. 59, str. 75). Kwestię wyrażenia zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę z podwykonawcą umowy o roboty budowlane reguluje art.
Zgodnie z tym przepisem do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy. Przepis ten składa się z dwóch hipotez. Pierwsza hipoteza z art.
1 k.c. dotyczy wyrażenia zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę z podwykonawcą umowy o roboty budowlane w sposób czynny. Przedmiotowa zgoda może zostać wyrażona w sposób czynny w dwóch postaciach: tj. w sposób wyraźny albo w sposób dorozumiany, co wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z 20 sierpnia 2015 r. II CSK 551/14. Jak przyjęto z kolei w uchwale Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2008 r., III CZP 6/08, do zgody wymaganej przez art.
nie stosuje się art. 63 § 2 k.c. Zgoda ta może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia ją w sposób dostateczny (art. 60 k.c.); niezależnie od tego zgodę uważa się za wyrażoną w razie ziszczenia się przesłanek określonych w art.
Druga hipoteza z art.
2 k.c. dotyczy wyrażenia zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę z podwykonawcą umowy o roboty budowlane w sposób dorozumiany, wskutek milczącej akceptacji podwykonawcy w związku z przedstawieniem Inwestorowi określonych dokumentów i niezajęcia przez niego stanowiska w tym przedmiocie w terminie określonym w ustawie. Powód opiera swoje twierdzenia na obu hipotezach przepisu art.
twierdząc, że pozwany wyraził zgodę na zawarcie umowy zarówno w sposób czynny, jak i bierny. Odnosząc się do wyrażenia zgody w sposób bierny powód wskazywał, że pozwany znał treść umowy i nie zgłosił co do niej sprzeciwu, zatem wyraził akceptację w rozumieniu art.
Zdaniem powoda zapisy umowne i charakter wykonywanych przez niego świadczeń pozwalają sklasyfikować je jako roboty budowlane. W ocenie Sądu Okręgowego zgoda inwestora wyrażona w sposób bierny dotyczyła umowy dostawy, a nie robót budowlanych, gdyż na taką klasyfikację wskazywało zarówno pismo z dnia 26 listopada 2009 r., jak i postanowienia umowne. Zgodnie z treścią przywołanego pisma, (...) przedstawiło pozwanemu umowę zawartą z powodem, a dotyczącą dostawy rur przewodowych oraz rur wyposażonych w system ogrzewania naskórkowego - nie zaś dotyczącą robót budowlanych. Również z treści umowy wynika, że powód przyjął do wykonania prace z zakresu dostawy. Jednocześnie definicja prac wskazana w § 1 ust. 20 umowy nie wskazuje wprost, iż jej przedmiotem było wykonanie robót budowlanych, bowiem zawiera ona cały katalog czynności wykonywanych w ramach umowy. Co prawda wśród czynności znajdują się roboty, jednakże wskazano tam również między innymi dostawy, skonstruowanie i świadczenie usług. Należy zatem uznać, że wyrażona przez pozwanego zgoda obejmowała umowę dostawy, nie zaś jak twierdził powód – umowę o roboty budowlane. Przechodząc do wyrażenia zgody w sposób czynny powód podnosił, że pozwany akceptował aktywność powoda i jego podwykonawcy na terenie budowy. Jednakże dokumenty zgromadzone w aktach sprawy jak i zeznania świadków nie wskazują na posiadanie przez pozwanego świadomości w zakresie wykonywania przez powoda również prac o charakterze robót budowlanych. Jak wynika z zeznań świadka D. W. firma (...) nie informowała pracowników pozwanego, że jest podwykonawcą powoda i występowała na placu budowy jako samodzielny podmiot. Również świadkowie W. S. i A. S.
k.c., stąd brak jest podstaw do uznania solidarnej odpowiedzialności pozwanego jako inwestora na podstawie art.
Wobec zatem braku przesłanek dla solidarnej odpowiedzialności inwestora za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy na podstawie art.
bezprzedmiotowe było rozstrzyganie pozostałych zarzutów pozwanego w stosunku do roszczenia powoda. W takim stanie rzeczy roszczenie powoda wobec pozwanego podlega oddaleniu w całości, o czym orzekł w punkcie I wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., z którego wynika, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (zasada odpowiedzialności za wynik procesu). Zwrot tych kosztów przysługuje pozwanemu, albowiem jego pełnomocnik procesowy zgłosił żądanie ich zasądzenia (art. 109 k.p.c.). Sąd w punkcie II wyroku na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. pozostawił ich szczegółowe wyliczenie Referendarzowi sądowemu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji. SSO Magdalena Kurc-Mazurkiewicz ZARZĄDZENIE (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.