Sygn. akt III AUa 351/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2019 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Marek Procek (spr.) Sędziowie SSA Jolanta Pietrzak SSA Marek Żurecki Protokolant Elżbieta Szewczyk po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2019 r. w Katowicach sprawy z odwołania J. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o prawo do emerytury pomostowej na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 3 grudnia 2018 r. sygn. akt X U 1432/18 zmienia zaskarżony wyrok w całości i oddala odwołanie. /-/SSA J.Pietrzak /-/SSA M.Procek /-/SSA M.Żurecki Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 351/19 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2018r. Sąd Okręgowy w Katowicach zmienił decyzję organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 21 maja 2018r. i przyznał ubezpieczonemu J. K. prawo do emerytury pomostowej od dnia 19 kwietnia 2018r. oraz orzekł o kosztach procesu. Sąd Okręgowy ustalił, iż ubezpieczony J. K. (urodzony dnia (...)) w dniu 19 kwietnia 2018r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do - określonej przepisami ustawy z dnia 19 grudnia 2009r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2017r., poz. 664 ze zm. - dalej jako u.e.p.) - emerytury pomostowej. Na podstawie dowodów dołączonych do wniosku organ rentowy przyjął za udowodnione: łącznie 46 lata i 24 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Do stażu pracy w warunkach szczególnych (zgodnie z ustawą o emeryturach pomostowych) organ rentowy zaliczył wnioskodawcy: 6 lat, 6 miesięcy i 25 dni (jest to zatrudnienie od 1 stycznia 2009r. do 30 września 2015r.), w oparciu o świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008r. Ubezpieczony nie pozostaje w stosunku pracy i na dzień złożenia wniosku ukończył 60 lat. Ponadto wnioskodawca jest uprawniony do świadczenia przedemerytalnego. W zaskarżonej decyzji organu rentowego z dnia 21 maja 2018r. do stażu pracy w szczególnych warunkach (zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) organ rentowy nie zaliczył wnioskodawcy okresu zatrudnienia: od 7 lipca 1980r. do 28 lutego 1999r. w (...) KWK (...), z uwagi na nieścisłości w wymienionych stanowiskach pracy zajmowanych w poszczególnym okresie. Organ rentowy zwrócił bowiem uwagę, że w zaświadczeniu pracy z dnia 5 września 2011r. wymieniono stanowisko: elektromechanik na powierzchni, natomiast w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach podano stanowisko: konserwator maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni. Ponadto w zaświadczeniu pracy w okresie od 1 sierpnia 1988r. do 28 lutego 1999r. wymieniono stanowisko: elektromonter na powierzchni, zaś w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach podano stanowisko: konserwator maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni, a w okresie od 1 marca 1999r. do 31 grudnia 2008r. pracodawca na świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 1 września 2011r. nie określił charakteru wykonywanej pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, tj. podał tylko stanowisko: konserwator maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni. Odnosząc się do zgłoszonego żądania, Sąd Okręgowy przywołał przepisy art. 4 i art. 49 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych wskazując, iż ubezpieczony legitymuje się wymaganym okresem składkowym i nieskładkowym oraz osiągnął wymagany wiek 60 lat. Ostatecznie bezsporne było także, iż po dniu 31 grudnia 2008r. ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 u.e.p. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było zaś ustalenie, czy ubezpieczony posiada okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat, zatem czy przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako ustawa emerytalna) w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8 poz. 43 ze zm.) zawierającym wykaz prac wykonywanych w szczególnych warunkach. Zatem w przedmiotowej sprawie, w celu potwierdzenia, że w okresie od 7 lipca 1980r. do 28 lutego 1999r. pracując na stanowisku; konserwator maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla, zatrudniony bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, dokonując w czasie pracy urządzeń ich konserwacji i napraw, ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach wymienioną w wykazie B dział IV poz. 9 pkt 2 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983r. w sprawie określenia stanowisk pracy w Resorcie (...), w którym jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie - Sąd Okręgowy dopuścił dowód z zeznań świadków R. F., F. W. oraz wyjaśnień odwołującego się. W świetle wyników postępowania dowodowego, Sąd ten stwierdził, iż ubezpieczony wykazał, iż przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał prace w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych i art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wykazało ono, że ubezpieczony w spornym okresie od 7 lipca 1980r. do 28 lutego 1999r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, po 8 godzin dziennie, świadczył pracę w (...) KWK (...), jako konserwator maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla zatrudniony bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, dokonując w czasie pracy urządzeń ich konserwacji i napraw. Z zeznań świadków i wyjaśnień odwołującego się wynika, że cały okres zatrudnienia Odwołującego się w (...) KWK (...), gdzie wykonywał stale i w pełnym wymiarze prace w warunkach szczególnych, przy przeróbce mechanicznej węgla, dokonując w czasie pracy urządzeń ich konserwacji i napraw, ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach wymienioną w wykazie B dział IV poz. 9 pkt 2 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983r. w sprawie określenia stanowisk pracy w Resorcie (...). Zdaniem tegoż Sądu, przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony legitymuje się wymaganym piętnastoletnim okresem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a w spornym okresie świadczył pracę mieszczącą się w zakresie pojęcia pracy wykonywanej bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla w zakładach górniczych. Sąd Okręgowy podniósł przy tym, iż organ rentowy słusznie zakwestionował wiarygodność świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, wystawionego przez pracodawcę ubezpieczonego w dniu 1 września 2011r. Jak wynika bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego, ubezpieczony w spornym okresie zatrudnienia wykonywał czynności polegające na montażu, naprawie, a także remoncie urządzeń wykorzystywanych w dziale przeróbki mechanicznej węgla. Odwołujący naprawiając i remontując urządzenia, takie jak: przesiewacze, taśmociągi, silniki, nadajniki, lampy oświetleniowe, wykonywał typowe czynności elektromechanika, elektromontera - konserwatora maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla, przy czym tak świadczona praca nie była pracą wykonywaną w warunkach szczególnych. Jednocześnie Sąd Okręgowy podniósł, iż postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie dostarczyło podstawy do stwierdzenia, że praca wykonywana przez odwołującego w okresie spornym jest pracą wykonywaną w warunkach szczególnych. Ubezpieczony przedłożył odpisy charakterystyki stanowiska pracy z dnia 16 stycznia 2007r., upoważnienie nr 103 z dnia 20 listopada 2003r., upoważnienie nr 17 z dnia 23 lutego 2006r., pismo (...) z dnia 15 marca 2013r., a także świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 1 września 2011r. Z dokumentów tych - zdaniem tegoż Sądu - w sposób jednoznaczny wynika, iż ubezpieczony zatrudniony był jako konserwator maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni i zatrudnienie na tym stanowisku stanowiło pracę wykonywaną w szczególnych warunkach. Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy stwierdził, iż ubezpieczony na dzień złożenia wniosku o emeryturę pomostową spełnił także przesłankę określoną art. 4 pkt 5 ustawy o emeryturach pomostowych, albowiem przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze, prace o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych/ pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy emerytalnej. Zatem, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił w całości zaskarżoną decyzję, orzekając jak w wyroku. O kosztach procesu Sąd ten orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. W apelacji od zaprezentowanego rozstrzygnięcia organ rentowy, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie: - art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych poprzez błędne przyjęcie, że ubezpieczony spełnia przesłanki do przyznania mu prawa do emerytury pomostowej a w szczególności, że wykonywał pracę w szczególnym charakterze, w rozumieniu przepisu art. 3 ust. l i ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, - art. 233 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, a w szczególności zaświadczenia pracy z dnia 5 września 2011r., z którego wynika, że ubezpieczony w okresie od 7 lipca 1980r. do 28 lutego 1999r. był zatrudniony w KWK (...) na stanowisku elektromechanika na powierzchni, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Apelujący organ rentowy podniósł, iż Sąd pierwszej instancji uznał, że praca w spornym okresie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych na podstawie zeznań samego ubezpieczonego, który jest zainteresowany wynikiem postępowania i który przedstawił charakterystyki stanowiska pracy. Według organu rentowego, dowód w postaci zeznań ubezpieczonego jest mało przekonywujący i nie powinien stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Przyjmując, iż przed dniem 1 stycznia 1999r. ubezpieczony nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zawierającym wykaz prac wykonywanych w szczególnych warunkach uznał, że apelacja zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie dotyczył prawnej kwalifikacji okresu zatrudnienia ubezpieczonego od dnia 7 lipca 1980r. do dnia 1 stycznia 1999r. w KWK (...) na stanowisku konserwatora maszyn przeróbki mechanicznej węgla. Z materiału dowodowego w postaci dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia oraz zeznań świadków R. F. (k. 31 v.) i F. W. (k. 32), a także wyjaśnień samego odwołującego się wynika, że w okresie objętym sporem J. K. wykonywał czynności polegające na montażu, naprawie, a także remoncie urządzeń wykorzystywanych w dziale przeróbki mechanicznej węgla. Odwołujący, naprawiając i remontując urządzenia, takie jak: przesiewacze, taśmociągi, silniki, nadajniki, lampy oświetleniowe, wykonywał typowe czynności elektromechanika, elektromontera - konserwatora maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla. Przypomnieć zatem wypada, że stosownie do art. 4 cyt. ustawy z dnia 19 grudnia 2008r., prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.