zamiast zapisu § 18 ust. 5 Ogólnych Warunków Leasingu, b/ art. 65 k.c.: - przez błędną wykładnię zapisu § 18 ust. 5 Ogólnych Warunków Leasingu, stanowiących integralną część umowy leasingu, przez przyjęcie, iż kwota odszkodowania należna powodowi z tytułu rozliczenia umowy stanowi sumę wartości zdyskontowanej i wartości resztowej zamiast sumy wartości zdyskontowanej oraz wartości resztowej, powiększonych o odsetki w wysokości stopy kredytu lombardowego NBP + 2 punkty procentowe, naliczone od dnia wygaśnięcia umowy do dnia zapłaty odszkodowania przez pozwanego, c/ naruszenie przepisu art.
poprzez jego zastosowanie w sprawie, w sytuacji kiedy nie miał on zastosowania, 2/ naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: a/ art. 233 § 1 k.p.c. poprzez: - przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów; - oparcie wyroku na opinii biegłego K. S., podczas gdy opinia ta została sporządzona sprzecznie z przyjętą tezą dowodową, bez uwzględnienia zapisów umowy leasingu; - błędną ocenę materiału dowodowego poprzez przyjęcie, iż opinia biegłego została sporządzona w oparciu o zapisy umowy leasingu, b/ art 278 § 1 k.p.c. poprzez uznanie, że opinia biegłego K. S. jest fachowa i rzetelna, co w konsekwencji doprowadziło do nie uwzględnienia kaucji gwarancyjnej przy rozliczeniu umowy oraz do uznania, iż załącznik nr (...) nie stanowi jej integralnej części; ponadto Sąd nienależycie ustalił, iż z umowy wynika, że pozwany zobowiązany był do zapłaty jedynie 60 rat leasingowych, 3/ art. 328 § 2 k.p.c. poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o: - zmianę wyroku w zaskarżonym zakresie i uwzględnienie powództwa poprzez zasądzenie od pozwanych kwoty 51.754,34 zł (sprostowane na kwotę 50.836,23 zł - k. 417), bądź uchylenie wyroku w tym zakresie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; - zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów postępowania apelacyjnego. Pozwani, w odpowiedzi na apelację z dnia 26 kwietnia 2013 r., zakwestionowali apelację strony powodowej. Powód, w odpowiedzi na apelację z dnia 30 kwietnia 2013 r., wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od pozwanych kosztów postępowania apelacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda zasługiwała na uwzględnienie, natomiast apelacja pozwanych była bezzasadna. Z apelacji wniesionych przez obie strony sporu wynikało, że obecnie pozostawały między nimi sporne trzy podstawowe kwestie. Po pierwsze, czy w rozliczeniu umowy leasingu winna zostać uwzględniona kwota 43.172,62 zł, stanowiąca równowartość 2.203.921,16 JPY (jenów japońskich), z tytułu tzw. raty „0”. Sąd I instancji ogólnikowo wskazał, że kwota wskazana przez biegłego sądowego K. S. w pierwszym wariancie, jako odpowiadająca treści stosunku zobowiązaniowego łączącego strony na podstawie zawartej umowy, stanowiła ogólną kwotę należną powodowi. Już w tym miejscu stwierdzić należało, że trafnie obie strony podniosły w apelacjach zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 328 § 2 k.p.c. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jest ogólnikowe, nie zawiera oceny dowodu z opinii biegłego, a przede wszystkim nie wyjaśnia motywów, jakimi kierował się Sąd przyjmując pierwszy z wariantów wyliczeń przedstawionych przez biegłego. Uchybienie to nie skutkowało jednak uchyleniem wyroku, bowiem Sąd II instancji jest również sądem rozpoznającym sprawę merytorycznie i władny jest samodzielnie ocenić zgromadzony materiał dowodowy i rozstrzygnąć o roszczeniu dochodzonym przez powoda. Biegły sądowy stwierdził w opinii, że rata „0”, odpowiadająca wysokości kaucji gwarancyjnej, nie została wymieniona w umowie jako element wynagrodzenia finansującego. Z kolei kaucja gwarancyjna zgodnie z umową i jej definicją zawartą w Ogólnych Warunkach Leasingu (OWL) nie stanowiła wynagrodzenia finansującego (k. 210). W konsekwencji biegły uznał, że powód w swoim końcowym rozliczeniu umowy leasingu w ogóle nie uwzględnił kwoty kaucji gwarancyjnej i nie zaliczył jej do rozliczenia swojego wynagrodzenia za raty od I do XXVII (k. 215). Biegły w swoich rozliczeniach - zarówno w wariancie pierwszym, jak i drugim - kwotę kaucji gwarancyjnej uwzględnił (k. 225 i 231). Biegły swoje stanowisko w powyższej kwestii podtrzymał w dodatkowych wyjaśnieniach zawartych w piśmie z dnia 21 lipca 2012 r. oraz w opinii uzupełniającej, jakkolwiek zastrzegł, że ostateczna ocena tej kwestii leży w kompetencji sądu (k. 278-279, 300-302). W ocenie powoda Sąd Okręgowy podzielając stanowisko biegłego w przedmiocie raty „0” oraz kaucji gwarancyjnej naruszył zarówno przepisy prawa procesowego (art. 233 § 1 k.p.c., art. 278 §1 k.p.c.), jak i prawa materialnego (art. 353
(również art. 709 15 k.c.) strony korzystają z pewnej swobody co do sposobu rozliczenia przedwcześnie wygasłej umowy leasingu, z tym jednak zastrzeżeniem, że zobowiązane są pomniejszyć należności finansującego o korzyści, jakie uzyskał on wskutek uzyskania rat wynagrodzenia przed umówionym terminem i wygaśnięcia (rozwiązania) umowy leasingu oraz z tytułu ubezpieczenia rzeczy ( np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2008 r., II CSK 31/08, LEX nr 494144 oraz z dnia 18 stycznia 2013 r., IV CSK 298/12, LEX nr 1311804). Dla obowiązku zapłaty odsetek można też znaleźć uzasadnienie w sytuacji, jaka powstaje pomiędzy finansującym a korzystający po wygaśnięciu umowy leasingu w związku z utratą rzeczy z powodu okoliczności, za które finansujący nie ponosi odpowiedzialności (art.
Z jednej strony, zgodnie z treścią art.
k.c., finansujący nabywa uprawnienie do żądania od korzystającego natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezapłaconych rat, z drugiej istnieje konieczność uwzględnienia w rozliczeniu korzyści, jakie finansujący uzyskał z faktu przedterminowego wygaśnięcia umowy. Jest oczywiste, że uzyskanie odszkodowania z tytułu umowy ubezpieczenia przedmiotu leasingu może wymagać czasu, co oznacza odsunięcie w czasie rozliczenia kontrahentów. Finansujący, który miał zagwarantowane umownie comiesięczne otrzymywanie rat wynagrodzenia, może zatem przez pewien okres czasu nie otrzymywać w ogóle należnych mu świadczeń. Uwzględniając powyższe, stwierdzić należało, że postanowienie umowne gwarantujące finansującemu odsetki za okres od dnia wygaśnięcia umowy leasingu do dnia zapłaty odszkodowania nie tylko nie pozostaje w sprzeczności z właściwością stosunku leasingu, ale wręcz znajduje uzasadnienie w kredytowej naturze umowy leasingu. Mając powyższe na względzie uznać należało, że nie było podstaw do odmowy uwzględnienia w rozliczeniu stron należnych (...) odsetek w wysokości 7.663,61 zł. Odmienne stanowisko Sądu Okręgowego nie uwzględniało treści stosunku prawnego łączącego strony sporu, na co trafnie zwrócił uwagę apelujący. Mając na względzie powyższą część rozważań stwierdzić należało, że Sąd I instancji bezzasadnie nie uwzględnił w rozliczeniu przedmiotowej umowy leasingu należnych powodowi od pozwanych kwoty 43.172,62 zł oraz 7.663,61 zł, łącznie 50.836,23 zł. Trzecia kwestia, podnoszona z kolei w apelacji pozwanych, dotyczyła wyboru jednego z dwóch wariantów rozliczeń stron z przedstawionych przez biegłego sądowego. Wariant pierwszy był mniej korzystny dla pozwanych, ustalał przysługującą powodowi z rozliczenia umowy kwotę na 88.868,97 zł. W wariancie drugim kwota ta wynosiła 52.862 zł. Jak już powyżej była o tym mowa, Sąd I instancji wskazał, że oparł się na wariancie pierwszym, jednak w żaden sposób nie umotywował tego wyboru. Biegły w opinii uzupełniającej wskazał jednak w sposób jednoznaczny czym powinien kierować się sąd przy wyborze jednego z dwóch ww. wariantów. Mianowicie, przy przyjęciu, że finansującemu ma zostać naprawiona szkoda należało zastosować wariant pierwszy, natomiast przy założeniu, że chodzi jedynie o wyrównanie straty zastosować należało wariant drugi ( vide k. 307). Pomijając w tym miejscu kwestię nazewnictwa (biegły używa, czasami niekonsekwentnie pojęć prawniczych i ekonomicznych), stwierdzić należało, że bezspornie roszczenie przysługujące finansującemu na podstawie art.
(analogicznie art. 709 15 k.c.) ma charakter roszczenia odszkodowawczego ( np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2012 r., I CSK 176/11, LEX nr 1131111 oraz z dnia 18 stycznia 2013 r., IV CSK 298/12, LEX nr 1311804), które stosownie do art. 361 § 2 k.c. ma w pełni skompensować uszczerbek majątkowy poszkodowanego. W tej sytuacji ostatecznie uznać należało, że właściwe było zastosowanie wariantu pierwszego z opinii biegłego - co też zrobił Sąd Okręgowy - bowiem to ten wariant określał wysokość podlegającej naprawieniu szkody poniesionej przez powoda. Sąd Apelacyjny nie podzielił generalnie zastrzeżeń stron zgłaszanych w apelacjach do opinii biegłego sądowego K. S.. Te elementy opinii, które budziły zastrzeżenia wynikały nie z nierzetelności, czy braku wystarczających kompetencji biegłego, ale z okoliczności bardzo szerokiego zakreślenia przez Sąd Okręgowy tezy dowodowej ( vide k. 200). W tej sytuacji biegły sądowy stanął przed koniecznością oceny postanowień łączącej strony umowy, bowiem to przede wszystkim treść łączącego strony stosunku prawnego określała sposób rozliczeń po przedterminowym rozwiązaniu umowy. Jeżeli biegły przyjmował jakiekolwiek założenia, to jednoznacznie podkreślał to w opinii, zastrzegając, że ostateczna decyzja należała będzie do sądu, a nawet sporządził opinię wariantowo. Warstwa czysto specjalistyczna opinii nie została podważona przez strony, w związku z czym opinia mogła stanowić wiarygodny dowód w sprawie, jakkolwiek - co wynika z niniejszego uzasadnienia - Sąd Apelacyjny zajął w wielu kwestiach (prawnych) odmienne stanowisko niż przedstawione przez biegłego. Niewątpliwie jednak strony miały rację, iż przedmiotowa opinia wymagała od sądu krytycznej analizy, aby mogła zostać wykorzystana do rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu. Mając powyższe na względzie, opierając się na ustaleniach faktycznych Sądu I instancji, uzupełnionych o wskazane powyżej fakty, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 3 częściowo w ten sposób, że zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda dalszą kwotę 50.836,23 zł (suma kwot 43.172,62 zł oraz 7.663,61 zł) z ustawowymi odsetkami od dnia 9 czerwca 2011 r. do dnia zapłaty. Apelacja pozwanych co do punktu 2 wyroku Sądu Okręgowego w zakresie przewyższającym kwotę 52.862 zł podlegała natomiast oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. jako bezzasadna. Co do zasady należało uznać za trafny zarzut pozwanych dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 338 § 1 k.p.c. w zw. z art. 353 2 k.p.c., Sąd ten bowiem bezzasadnie uznał, że przewidziana w art. 338 § 1 k.p.c. możliwość wnioskowania o orzeczenie zwrotu spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia zastrzeżona została tylko dla wyroku opatrzonego rygorem natychmiastowej wykonalności. Skoro, stosownie do art. 353 2 k.p.c. do nakazów zapłaty stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, to istnieje możliwość zastosowania art. 338 § 1 k.p.c. do nakazu zapłaty wydanego na podstawie weksla, który stosownie do art. 492 § 3 k.p.c. staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia. Tym niemniej ostatecznie uznać należało, że decyzja Sądu Okręgowego oddalająca wniosek pozwanych o zwrot wyegzekwowanego roszczenia była prawidłowa, bowiem z przedstawionych przez stronę pozwaną dowodów wynikało, że dotychczas powód wyegzekwował kwotę 107.992,98 zł ( vide k. 339-340), natomiast prawomocnie zasądzone od pozwanych na rzecz powoda roszczenie opiewa na kwotę 139.705,20 zł. Zatem również w tej części apelacja podlegała oddaleniu jako bezzasadna. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd II instancji orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 99, art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz na podstawie § 6 pkt 6 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców pranych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.