Sygn. akt VIII Pa 139/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Jolanta
§ 1
KK; Wskazując na powyższe zarzuty strona powodowa wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku: 1. w części pkt. 1 wyroku poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda R. S.
(1)kwoty 45 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 45 000 zł od dnia 24 maja 2016 r. do dnia zapłaty; 1. w całości pkt. 2 wyroku poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda R. S.
(1)kwoty 433 406,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 433.406,25 zł od dnia 24 maja 2016 r. do dnia zapłaty. Strona powodowa wskazała, że ww. kwota świadczenia głównego w wysokości 433 406,25 zł winna być zasądzona z tytułu świadczeń wyrównawczych przysługujących na mocy umowy o pracę R. S.
(1)w wysokości wynagrodzenia za czas od dnia 6 maja 2016 r. do 31 grudnia 2018 r. (pomniejszonego o zasadzone już na rzecz powoda już 45000 zł) w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przez pracodawcę przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę, lub ewentualnie w razie nie uwzględnienia ww. roszczenia z tytułu odszkodowania przysługującemu R. S.
(1)z umowy o pracę na podstawie art. 58 KP i art. 18 § 1 KP w wysokości wynagrodzenia za czas od dnia 6 maja 2016 r. do 31 grudnia 2018 r. (pomniejszonego o zasadzone na rzecz powoda już 45000 zł) w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przez pracodawcę przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę; 2. w części pkt. 3 wyroku poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda P. S.
(1)kwoty 19 500 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 19.500,00 zł od dnia 24 maja 2016 r. do dnia zapłaty; 3. w całości pkt. 4 wyroku poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda P. S.
(1)kwoty 187 525 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 187.525,00 zł od dnia 24 maja 2016 r. do dnia zapłaty. Strona powodowa wskazała, że ww. kwota świadczenia głównego w wysokości 187 525,00 zł winna być zasądzona z tytułu świadczeń wyrównawczych przysługujących na mocy umowy o pracę P. S.
(1)w wysokości wynagrodzenia za czas od dnia 6 maja 2016 r. do 31 grudnia 2018 r. (pomniejszonego o zasadzone na rzecz powoda już 19.500,00 zł) w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przez pracodawcę przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę, lub ewentualnie w razie nie uwzględnienia ww. roszczenia z tytułu odszkodowania przysługującemu P. S.
(1)z umowy o pracę na podstawie art. 58 KP i art. 18 § 1 KP w wysokości wynagrodzenia za czas od dnia 6 maja 2016 r. do 31 grudnia 2018 r. (pomniejszonego o zasadzone na rzecz powoda już 19.500 zł) w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przez pracodawcę przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę; 4. w całości pkt. 5 i 6 wyroku poprzez przywrócenie powodowego pracownika R. S.
(2)do pracy na poprzednich warunkach i zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda R. S.
(2)wynagrodzenia w kwocie 8.500,00 zł brutto miesięcznie za cały okres pozostawania powoda bez pracy począwszy od dnia 06 maja 2016 r. do daty orzekania przez Sąd wraz z odsetkami ustawowymi od ww. wynagrodzenia od dnia podjęcia pracy przez powoda (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, (...) i Spraw Publicznych z dnia 19 lipca 2005 r. II PK 389/2004). Ponadto strona powodowa wniosła o dopuszczenie na podstawie art. 381 KPC przez Sąd II instancji nowego dowodu: a) z całości kart akt postępowania karnego przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową K. - Północ pod sygn. akt I Ds. 81.2018 (prowadzenie śledztwa powierzono Komendzie Miejskiej Policji w K. przy ul. (...),(...)-(...) K. sygn. akt RSD 253/18) w sprawie o przestępstwo m.in. z art.
§ 1kk na okoliczność, czy jest prowadzone postępowanie karne przeciwko R. T.
(2), J. M. i T. B. (byłym przedstawicielom (...) Sp. z o.o. o nr KRS (...), z sledzibąprzy ul. (...) w K. oraz byłym przedstawicielom (...) Sp. z o.o. o nr KRS (...) z siedzibą przy ul. (...) w K.) o przestępstwa łapownictwa menadżerskiego z art.
§ 1kk, czy złożenie przez ww.
byłych przedstawicieli (...) Sp. z o.o. i (...). z o.o. zawiadomienia z 30.06.2016 r. o popełnieniu przestępstwa przez J., R., R. i P. S.
(1)z art. 296 § 1 i 2 KK, 286 § 1 KK w zw. z art. 294 § 1 KK w zw. z art. 12 KK rozpoznawanego przez Prokuraturę Okręgową w Gliwicach pod sygn. akt PO II Ds.9.2016. nastąpiło w zamiarze celowego ukrycia okoliczności mogących świadczyć o popełnieniu przestępstwa łapownictwa menadżerskiego z art.
§ 1kk przez ww.
byłych przedstawicieli (...) Sp. z o.o. i (...). z o.o., a w konsekwencji, że zachowanie pozwanej związane z rozwiązaniem umów o pracę w dniu 05.05.2016 r. i jak i następujące w powiązaniu z nim zawiadomienie z 30.06.2016 r. złożone przeciwko m.in. R. S.
(2)nastąpiło z ewidentnym naruszeniem zasad współżycia społecznego przez pozwaną, a co za tym idzie wykluczało mylne uznanie przez sąd I Instancji, iż zasądzenie na rzecz R. S.
(2)wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy stanowiło rzekome nadużycie prawa z art. 8 KPC jako sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. Jednocześnie pełnomocnik powodów zaznacza, iż o nowych okolicznościach objętych ww. tezą dowodową powód R. S.
(2)dowiedział się dopiero w dniu 05 lipca 2018 r. (po wydaniu skarżonego judykatu) podczas przesłuchania w charakterze świadka J. S. i R. S.
(2)w Komendzie Miejskiej Policji w K. w sprawie RSD 253/18 i w związku z tym nie miał możliwości zgłoszenia ww. nowych okoliczności i związanych z tym nowych dowodów w dotychczas prowadzonym postępowaniu o sygn. akt IV P 261/16. a) wyciągu bankowego pozwanej na dzień 05.05.2016 r. wykazującego, iż w kasie spółki (pozwanej) znajdowała się kwota 1.269.294,72 zł na okoliczność dobrej sytuacji finansowej pozwanej w dacie rozwiązania umów o pracę z powodami przez pozwaną, jak i w dacie zawiązania aneksów z 30.11.2015 r. do umów o pracę z każdym z powodów. Potrzeba powołania tego dowodu na tym etapie wiąże się z koniecznością wzmocnienia tezy, iż sytuacja majątkowa (...) Sp. z o.o. nie uzasadniała przyjęcia, iż prawo powoda R. S.
(2)do przywrócenia do pracy jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jak i konieczności zakwestionowania ustalenia dokonanego przez sąd i instancji, iż „warunkiem zawarcia układu w postępowaniu upadłościowym dotyczącym (...) Sp. z o.o. „było poszukiwanie na rynku branżowym zewnętrznego inwestora, którym okazała się (obecnie) spółka (...) Sp. z o.o.". Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów procesu od pozwanej na rzecz wszystkich powodów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, za instancję odwoławczą. Dodatkowo wniosła o utrzymanie połączenia do wspólnego rozpoznania spraw objętych przedmiotowym wyrokiem łącznym. Nadto wnoszę o rozpoznanie niniejszej sprawy przez sąd odwoławczy przy drzwiach zamkniętych na podstawie art. 153 § 1 1 i 2 KPC albowiem mogą być ujawnione tak okoliczności stanowiące tajemnice przedsiębiorstwa (a w tym (...) Sp. z o.o. związane z umową sprzedaży udziałów z 04 luty 2016 r.), jak i okoliczności związane z ww. postępowaniem przygotowawczym o sygn. akt I Ds. 81.2018. Ponadto - w razie uchylenia zaskarżonego wyroku przez Sąd II instancji – strona powodowa wniosła na podstawie art. 44 KPC w zw. z art. 386 § 5 KPC o wyznaczenie przez Sąd Okręgowy wG. do rozpoznania sprawy innego sądu niż Sąd Rejonowy w T. G.Wydział IV Pracy z uwagi na okoliczność, iż w Wydziale Pracy Sąd Rejonowego wT. G. pozostałby jeden sędzia uprawniony do rozpoznania sprawy, tj. A. C., która na mocy prawomocnego postanowienia z dnia 17.11.2016 r. sygn. akt III APz 41/16 Sądu Apelacyjnego w K. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (znajdującego się w aktach sprawy) została wyłączona od orzekania w sprawie na mocy art. 49 KPC. W Wydziale IV Pracy Sądu Rejonowego w T. G. zatrudnionych jest dwóch sędziów, z których jeden (A. S.
(2)) orzekał już w I instancji w niniejszej sprawie, a drugi (A. C.) została wyłączona od rozpoznania sprawy. W odpowiedzi na apelację, strona pozwana wniosła o:
- a)oddalenie apelacji w całości;
- b)oddalenie wniosku dowodowego powodów o dopuszczenie na podstawie art. 381 k.p.c. dowodu „z całości kart akt postępowania karnego przygotowawczego”, prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową K.-Północ pod sygnaturą akt I Ds. 81/2018, z uwagi na fakt, iż: - tak sformułowany wniosek dowodowy nie nadaje się do wykonania, gdyż nic wymienia konkretnych dokumentów, z których rzeczony dowód miałby być przeprowadzony a odnosi się do bliżej niesprecyzowanych „kart akt postępowania”, podczas gdy w świetle art. 227 k.p.c., fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie mogą być - w kontekście akt postępowania - wykazane jedynie przez konkretne dokumenty, których Powodowie nie sprecyzowali w swym wniosku dowodowym; - okoliczności mające podlegać udowodnieniu za pomocą ww. dowodu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;
- c)oddalenie wniosku dowodowego powodów o przeprowadzenie dowodu z wyciągu bankowego pozwanego na dzień 5 maja 2016 r., na okoliczność dobrej sytuacji finansowej pozwanego w dacie rozwiązania z powodami umów o pracę, z uwagi na fakt, że dowód ten jest dowodem spóźnionym, a powodowie nie wykazali żadnych obiektywnych okoliczności, które wskazywałyby, iż potrzeba powołania tego dowodu powstała dopiero po zamknięciu rozprawy przed Sądem Rejonowym w Tarnowskich Górach jak tego wymaga art. 381 k.p.c., a ponadto ze względu na to, że zgodnie z treścią samego wniosku dowodowego zgłoszony w nim dowód ma służyć „wzmocnieniu tezy” forsowanej przez powodów jakoby przywrócenie do pracy R. S.
(2)nie było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, co nic jest wystarczającą przesłanką do jego dopuszczenia na podstawie art. 381 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c., jak również z uwagi na fakt, że okoliczność mająca podlegać udowodnieniu w drodze ww. dowodu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;
- d)zasądzenie od każdego z powodów na rzecz pozwanego kosztów postępowania wywołanego apelacją, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W piśmie z dnia 14 stycznia 2018 r. strona powodowa złożyła wnioski dowodowe oraz ustosunkowała się do odpowiedzi na apelację. Zgodnie z tym pismem, wniosła o:
- a)dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci świadectw pracy wydanych powodom R. S.
(1)i P. S.
(1)przez pozwaną po częściowym uprawomocnieniu się wyroku z 8 czerwca 2018 r. r. wydanego przez Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach Wydział IV Pracy na okoliczność umieszczonych w świadectwie przyczyn rozwiązania z ww. powodami stosunków pracy, a w konsekwencji na okoliczność zasadności żądań o zasądzenie odszkodowań na rzecz R. i P. S.
(1)w zakresie zgłoszonym w pozwach; b) dopuszczenie dowodu ze sprawozdania finansowego za okres 01.01.2016 r. do 31.12.2016 r. sporządzonego dla (...) Sp. z o.o. (składającego się m.in. z bilansu; rachunku zysków i strat; (...) dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia), a zwłaszcza załącznika do sprawozdania w postaci noty nr 28 „Informacje o wynagrodzeniach, łącznie z wynagrodzeniami z zysku, wypłaconych lub naliczonych członkom zarządu i organów nadzorczych Spółki') na okoliczność, iż zawarcie przedmiotowych aneksów przez powodów w dniach 30.11.2015 r. i 11.12.2015 r. uzasadnione było stanem ekonomicznym pozwanej w dacie podpisania ww. aneksów, jak i w dacie rozwiązania umów o pracę z powodami (05.05.2016 r.), oraz na okoliczność, iż żądanie przywrócenia powoda R. S.
(2)do pracy nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego; c) na podstawie art. 308 KPC w zw. z art. 292 i nast. KPC lub na podstawie art. 309 KPC o dopuszczenie, jako dowodu w sprawie z treści umieszczonych na stronie internetowej (...) df - tj. z dokumentów finansowych dotyczącej pozwanej a w tym w szczególności ze sprawozdania finansowego za 2017 rok, dodatkowych informacji i wyjaśnień do sprawozdania i z bilansu na 31.12.2017 r. na okoliczność, iż zawarcie przedmiotowych aneksów przez powodów w dniach 30.11.2015 r. i 11.12.2015 r. uzasadnione było stanem ekonomicznym pozwanej w dacie podpisania w/w aneksów, jak i w dacie rozwiązania umów o pracę z powodami (05.05.2016 r.), oraz na okoliczność, iż żądanie przywrócenia powoda R. S.
(2)do pracy nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego; Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powodów jest częściowo uzasadniona. W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutu apelacji najdalej idącego to jest dotyczącego nieważności postępowania, zważyć należy, że jest on nieuzasadniony. Roszczenie dochodzone przez powodów R. S.
(1)i P. S.
(1)sformułowane jako świadczenie wyrównawcze ewentualnie odszkodowanie, obejmowało świadczenie z tytułu naruszenia gwarancji zatrudnienia przewidziane w aneksach do umów o pracę z dnia 30 listopada 2015 roku i odszkodowanie na podstawie art. 58 kp z tytułu bezprawnego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Stosownie do art. 47 § 2 pkt 1 a) k.p.c. w pierwszej instancji sąd w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch ławników rozpoznaje sprawy: z zakresu prawa pracy o: ustalenie istnienia, nawiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracy, o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia stosunku pracy, o przywrócenie do pracy i przywrócenie poprzednich warunków pracy lub płacy oraz łącznie z nimi dochodzone roszczenia i o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy Sąd Najwyższy (w uchwale z 4 lutego 2009 roku w sprawie II PZP. 14/08 i uchwale z 20 marca 2009 roku w sprawie I PZP. 8/08) uznał, że dopuszczalna jest kumulacja przedmiotowa roszczeń w sprawach z zakresu prawa pracy także wówczas, gdy niektóre ze skumulowanych roszczeń powinny być rozpoznane w składzie jednego sędziego (art. 47 § 1 k.p.c.), a inne w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego oraz dwóch ławników (art. 47 § 2 pkt 1 k.p.c.) i - co istotne - jednocześnie nie występują przesłanki wyłączające kumulację przewidziane w art. 191 i 193 k.p.c. Przesłanka taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Wysokość roszczenia wyrównawczego/odszkodowania umownego obejmowała odszkodowanie na podstawie art. 58 kp, które rozpoznawane jest w składzie jednego sędziego oraz dwóch ławników. Przyznanie powodom odszkodowania na podstawie art. 58 kp warunkowało prawo do dalszego odszkodowania/ świadczenia wyrównawczego przewidzianego w umowie, albowiem od oceny oświadczenia pracodawcy o rozwiązaniu z powodami umowy o prace, zależało spełnienie przesłanek umownych do tego świadczenia. Kumulacja roszczeń była zatem uzasadniona i dopuszczalna. Zgodnie z art. 379 pkt 6 k.p.c. nieważność postępowania zachodzi jeżeli sąd rejonowy orzekł w sprawie, w której sąd okręgowy jest właściwy bez względu na wartość przedmiotu sporu. Zatem nawet jeśli wartość przedmiotu sporu dalszego roszczenia wyrównawczego/odszkodowania uzasadniała właściwość rzeczową sądu okręgowego w I instancji, to nie powadzi to do nieważności postępowania, właściwość rzeczowa sądu okręgowego wynika bowiem z wartości przedmiotu sporu. Pozostałe zarzuty apelacji są uzasadnione. Z zebranego materiału dowodowego, Sąd I instancji w znacznej części wyprowadził niewłaściwe wnioski, które w zakresie rzutującym na ocenę roszczeń powodów zostaną omówione poniżej. Powodowi R. S.
(1)i P. S.
(1)przysługuje prawo do dalszego odszkodowania na podstawie § 4 (R. S.
(1)) i § 3 (P. S.
(1)) aneksu do umowy o pracę z dnia 30 listopada 2015 roku, albowiem zostały spełnione przesłanki warunkujące żądanie wypłaty odszkodowania. Z treści postanowień umownych wynika, że świadczenie wyrównawcze, czy odszkodowanie (a są to świadczenia tożsame ze względu na rodzaj i wysokość- odmiennie nazwane), przysługuje w razie rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę z innych przyczyn niż wskazane w art. 52 § 1 kp, przed upływem 31 grudnia 2018 roku, w wysokości wynagrodzenia za czas od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę do dnia 31 grudnia 2018 roku. Podstawą odpowiedzialności pozwanej są postanowienia umowne. Warunki nabycia prawa powodów do odszkodowania zostały określone w umowie, w umowie określona została także wysokość świadczenia. Pozwana naruszyła gwarancje zatrudnienia przewidzianą w umowach, rozwiązując z powodami umowy o pracę przed upływem 31 grudnia 2018 roku. Rozwiązanie umów nastąpiło z innych przyczyn niż wskazane w art. 52 § 1 kp, albowiem prawomocnie zostało przesądzone na mocy wyroku Sądu Rejonowego w T. G. z dnia 8 czerwca 2018 roku, że przyczyna wskazana powodom w oświadczeniu pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia była nieprawdziwa. Sąd I instancji ustalił, że zarzuty stawiane powodom nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Wyrok w części zasądzającej na rzecz powodów odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia jest prawomocny. Przesądzone zatem zostało, że przyczyny z art. 52 § 1 kp nie wystąpiły, pracodawca w sposób bezprawny i nieuzasadniony rozwiązał z powodami umowy o pracę w tym trybie, nie ulega zatem wątpliwości, że rozwiązanie z powodami umów o pracę nastąpiło z innych przyczyn niż wskazane w tym przepisie. Nieuprawniony jest wniosek, że już tylko sam fakt rozwiązania z powodami umowy o prace w trybie art. 52 kp wyłącza prawo do odszkodowania, albowiem taka interpretacja nie wynika z treści postanowień umownych, nadto prowadziłaby do nadużyć ze strony pracodawcy, który chcąc uniknąć wypłaty odszkodowania stosowałby ten tryb bez względu na to czy istnieją uzasadnione przyczyny do rozwiązania umowy o pracę na tej podstawie. Ocena zatem czy warunek rozwiązania umowy z innych przyczyn niż wskazane w art. 52 kp został spełniony, musi być dokonana z uwzględnieniem okoliczności, czy oświadczenie, które zostało złożone przez pracodawcę o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia było uzasadnione czy też nie. Jeśli było nieuzasadnione, to nie może budzić wątpliwości, że przyczyny wskazane w art. 52 kp nie zaistniały. Przyczyna która uznana została za nieprawdziwą jest przyczyną nieistniejącą. Nie ma potrzeby dokonywania wykładni woli stron umowy, gdyż do takich wniosków prowadzi logiczna wykładnia literalna postanowień umownych. Zauważyć również należy, na co zwrócił uwagę także Sąd I instancji, że w przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę, pracodawca ma obowiązek zamieścić w świadectwie pracy informacje, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę - art. 97 § 3 kp. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 r. (Dz.U z 2018 r., poz 1289) w § 7 ust. 4 precyzuje sposób umieszczenia tej informacji w ten sposób, że zobowiązuje pracodawcę do wydania nowego świadectwa, zawierającego informację o rozwiązaniu umowy za wypowiedzeniem pracodawcy, w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu w tej sprawie. Zatem wobec wadliwego rozwiązania umów o pracę bez wypowiedzenia, które zostało stwierdzone orzeczeniem sądu, należy przyjąć, że do rozwiązania stosunku pracy doszło za wypowiedzeniem pracodawcy, a zatem z innych przyczyn niż wskazane w art. 52 kp. Mając na uwadze powyższe, w rozpoznawanej sprawie ziścił się zatem warunek nabycia przez powodów prawa do odszkodowania. Należy podkreślić, co nie budzi wątpliwości, biorąc pod uwagę treść umów o prace, że wypłata odszkodowania- zarówno co do zasady jak i co do wysokości - nie została uzależniona od wykazania szkody. Powodowie swoje roszczenie wywodzą z postanowień umownych, w których wysokość odszkodowania została precyzyjnie określona w zryczałtowanej wysokości. Uzgodniono, że powodom przysługuje świadczenie w wysokości wynagrodzenia za czas od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę do dnia 31 grudnia 2018 roku. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, zryczałtowana wysokość odszkodowania pozwala uniknąć prowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie rzeczywistego rozmiaru szkody. Zryczałtowane odszkodowanie należy się drugiej stronie stosunku pracy niezależnie od tego, czy szkoda w ogóle powstała. Powodowie zatem nabyli prawo do świadczeń przewidzianych w aneksach do umów bez względu na to czy ponieśli szkodę, albowiem pracodawca ponosi odpowiedzialność za utratę zatrudnienia na warunkach przewidzianych w umowach. Ryczałtowy charakter odszkodowania nie oznacza jednak, że odszkodowanie nie może być miarkowane. Można bowiem zastosować analogię, do norm kodeksu cywilnego odnośnie kar ustawowych i ich miarkowania (analogia do art. 485 k.c. w zw. z art. 484 § 2 k.c.). Biorąc pod uwagę poglądy doktryny oraz orzecznictwo sądowe przyjmuje się, że miernikami waloryzacji ryczałtów odszkodowawczych w prawie pracy są: ocena zasadności żądanych kwot z punktu widzenia gospodarczego, przeciętnej stopy życiowej, przypadkowość sytuacji, w której znalazł się pracownik korzystający z wysokich odszkodowań ryczałtowych, charakter pracy, staż zakładowy i wreszcie stosunek ryczałtu do wysokości realnej szkody. A zatem także przy odszkodowaniu ryczałtowym, wysokość dochodzonego świadczenia można oceniać przez pryzmat jego rażącego wygórowania. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie m in w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 03.12.2010 roku, w sprawie I PK 126/10, w którym Sąd ten stwierdził, iż przy odszkodowaniu ryczałtowym, należnym z mocy umowy społecznej z tytułu rozwiązania stosunku pracy w okresie gwarancji zatrudnienia, wysokość dochodzonego świadczenia można oceniać przez pryzmat jego rażącego wygórowania oraz w wyroku z dnia 03.11.2010 roku, w sprawie II PK 93/10, w którym Sąd Najwyższy wskazał, iż prawo do odszkodowania na podstawie umowy społecznej jest świadczeniem odrębnym od odszkodowania należnego na podstawie Kodeksu pracy. Zwrócić uwagę należy, że stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku 11 PK 93/10 zapadło w okolicznościach faktycznych, w których domagano się zasądzenia kwoty prawie miliona złotych za utratę pracy u pracodawcy, u którego staż pracy pracownika wynosił mniej niż okres 1 roku. Inne orzeczenia, w których dopuszczono możliwość miarkowania odszkodowania dotyczyły sytuacji, w których domagano się od pracodawcy kwoty przekraczającej 1.700.000,00zł (por. wyrok SN z 14.09.2010, II PK 67/10), czy też kwoty 800.000 zł (por. wyrok SN z 03.12.2010, II PK 126/10). W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do miarkowania wysokości odszkodowania. Podkreślić należy, że gwarancja zatrudnienia powodów do końca 2018 roku, była warunkiem sprzedaży udziałów. Pozwana spółka z ograniczoną odpowiedzialnością była tzw. „spółką rodzinną”, to powodowie, a także powód R. S.
(2), zajmujący kluczowe i strategiczne stanowiska, przyczynili się do jej rozwoju. Gdyby nie jej rzeczywista i potencjalna wartość rynkowa, aktualny udziałowiec nie byłby zainteresowany kupnem udziałów. Bez zagwarantowania powodom zatrudnienia, udziały nie zostałyby sprzedane, co wynika wprost zeznań J. S., które korelują z treścią załącznika nr 7 do umowy sprzedaży udziałów. Na mocy postanowień zapisanych w tym załączniku zagwarantowano powodowi R. S.
(1)stanowisko prezesa zarządu, dyrektora zarządzającego na podstawie umowy o pracę na czas określony nie krótszy niż 3 lata, licząc od dnia zawarcia umowy sprzedaży udziałów. Ustalono wynagrodzenie powoda na poziomie 14.000 zł i wprowadzono zapis tożsamy z zapisem wprowadzonym na mocy powołanego aneksu, iż w razie rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę zawartej z powodem, z innych przyczyn niż wskazane w art. 52 § 1 kp, przed upływem 3 lat licząc od dnia zawarcia niniejszej umowy, powodowi ma przysługiwać według wyboru świadczenie wyrównawcze/odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za czas do którego jego umowa miała trwać nie więcej niż za 3 lata. Gwarancja zatrudnienia Prezesa zarządu kształtującego politykę kadrową pozwanej, przesądzała realizacje gwarancji zatrudnienia powodów R. i P. S.
(1). Nie może być zatem mowy o podstępnym i utajnionym wprowadzeniu gwarancji na mocy aneksów z listopada 2015 roku. Nabywca udziałów doskonale zdawał sobie sprawę z tego, iż tylko zagwarantowanie powodom zatrudnienia umożliwi mu nabycie udziałów, co wynika w sposób niebudzący wątpliwości z zebranego przez Sąd I instancji materiału dowodowego, w tym z zeznań świadka Z. Samca, który uczestniczył w negocjacjach i transakcji zakupu udziałów i który wprost wskazał, że gwarancja zatrudnienia powodów była warunkiem sprzedaży udziałów i została zaakceptowana przez nabywcę. Oceniając adekwatność żądanej przez powodów kwoty odszkodowania Sąd miał na uwadze, iż powód R. S.
(1)zatrudniony był w spółce od 1 sierpnia 2000 roku, na strategiczny stanowiskach- zastępcy dyrektora ds. ekonomiczno-finansowych, a od 1 lutego 2011 roku do 31 grudnia 2015 roku pełnił funkcje prezesa zarządu. Wysokość wynagrodzenia określona na mocy aneksu, od której zależna jest wysokość odszkodowania tj w wysokości 15.000 zł nie jest nadmierna i odpowiadała realiom rynkowym. Powód P. S.
(1)zatrudniony był w spółce wprawdzie od 1 października 2012 roku na stanowisku inspektora ds. budowlano montażowych, ale staż pracy nie może być wyłącznym miernikiem przy ocenie wysokości odszkodowania. Sąd Okręgowy miał na uwadze, że wysokość wynagrodzenia powoda ustalona aneksem w wysokości 6.500 zł była adekwatna do stażu pracy i zajmowanego stanowiska, nie była wygórowana biorąc po uwagę możliwości finansowe spółki i realia panujące na rynku pracy. Zasądzone na rzecz powodów odszkodowanie w wysokości 433.407 zł na rzecz powoda R. S.
(1)i 187.525 zł na rzecz powoda P. S.
(1)nie jest nadmierne. Za taki nie może także zostać uznany okres gwarancji zatrudnienia wynoszący 3 lata. Gwarancja zatrudnienia pracownika i zagwarantowanie mu wysokiego odszkodowania w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy o pracę jest rozwiązaniem zgodnym z prawem. Strony umowy o pracę miały swobodę w kształtowaniu jej postanowień. Aneksy do umów o pracę zawarte zostały zgodnie z prawem. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że roszczenia powodów pozostają w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego bowiem do realizacji ich prawa doszło na skutek bezprawnego działania strony pozwanej, która aby uniknąć dalszego zatrudnienia powodów i wypłaty świadczeń przewidzianych w umowach, w sposób bezprawny rozwiązała umowy o pracę bez wypowiedzenia z nieuzasadnionych przyczyn. Strona pozwana w sposób celowy i świadomy naruszyła gwarancje zatrudnienia, pozostając w nieuzasadnionym przekonaniu, że zastosowanie trybu przewidzianego w art. 52 kp, bez względu na prawdziwość przyczyn, zwolni ją z odpowiedzialności za wypłatę świadczeń przewidzianych w umowie. W ocenie Sądu Okręgowego brak jest podstaw, by odmówić powodom wypłaty odszkodowania pozostającego w zgodzie z postanowieniami umowy o pracę. Żądanie przez powodów odszkodowania w wysokości zagwarantowanej w umowie nie pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Stosowanie art. 8 k.p. może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w przeciwnym wypadku doszło