← Polska

VIII U 660/18

Sygn. akt VIII U 660/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 23 lutego 2018 roku (znak: ENP/15/053127361) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł., na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emerytu

§ 2k.p.c.

zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Natomiast Sąd oddalił odwołanie wnioskodawczyni dotyczące zaliczenia do stażu pracy i wysokości emerytury wynagrodzeń jakie otrzymywała w miesiącach marzec i kwiecień 1991 roku, gdyż były one niższe od 50 % najniższego wynagrodzenia. Odwołanie podlegało także oddaleniu w zakresie, w jakim żądała ona uwzględnienia do stażu pracy pozostałego okresu pracy w Spółdzielni Pracy (...) w P.. Za ten okres nie zachowała się żadna dokumentacja płacowa, ani żadne angaże, a zatem nie sposób ustalić czy w tym okresie ubezpieczona otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 50% najniższego wynagrodzenia w j.g.u.. A tylko taki okres pracy może zostać zaliczony do okresu składkowego w myśl powołanych przepisów. Stosownie do art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W postępowaniu sądowym ubezpieczony może korzystać z wszelkich środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty, w szczególności z dowodów dokumentów oraz z przesłuchania świadków (zob. wyrok SN z 25.07.1997 r., II UKN 186/97, OSNP 11/1998, poz. 342). Nie jest możliwe obliczanie wysokości emerytury wyłącznie na podstawie twierdzeń wnioskodawcy. Twierdzenia te muszą być udowodnione. Wskazać należy, iż nie jest rzeczą sądu zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). Stanowisko takie zawarł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 1996r. sygn. akt I CKU 45/96 (opubl. OSNC z 1997r., z.6-7, poz.76). Podobnie, w wyroku z 7 października 1998 r., II UKN 244/98, OSNAPiUS 1999, nr 20, poz. 662, Sąd Najwyższy stwierdził nawet, że od 1 lipca 1996 r. nastąpiło zniesienie zasady odpowiedzialności sądu za wynik postępowania dowodowego, także w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Podobny pogląd zaprezentował Sąd Apelacyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 marca 2006 roku, zapadłego w sprawie o sygnaturze akt III AUa 1096/05, wskazując, iż ujemne konsekwencje związane z trudnościami w dokumentowaniu wysokości wynagrodzeń z lat odległych nie powinny obciążać wyłącznie ubezpieczonych, jednakże nie można również odpowiedzialności za taki stan rzeczy przenosić wyłącznie na Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ustawowym wymogiem jest bowiem wykazanie przez ubezpieczonego konkretnych kwot otrzymanych przez niego zarobków, jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe lub ubezpieczenie społeczne, przy czym nie może istnieć tu żaden stan niepewności co do wysokości. Wnioskodawczyni w toku procesu nie udowodniła konkretnych kwot uzyskiwanego w pozostałym okresie zatrudnienia w Spółdzielni wynagrodzenia. Z uwagi na powyższe Sąd oddalił żądanie ubezpieczonej w tym zakresie na podstawie art.

§ 1kpc.

Odnośnie zaliczenia do stażu pracy okresu pracy skarżącej w gospodarstwie rolnym rodziców od 24 listopada 1973 roku do 31 sierpnia 1975 roku Sąd Okręgowy zważył: Jak wskazano powyżej, w myśl art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art.

  1. Z kolei odstawę obliczenia tej emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art.173-175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust.1a i 1b oraz art.
  2. Zgodnie z treścią art. 174 ust. 2 ustawy przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: 1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6, 2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5, 3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust.
  3. Natomiast kwestię zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym reguluje art. 10, który nie został wskazany jako podstawa do wyliczenia wysokości kapitału początkowego. Z powyższych przepisów wynika zatem wprost, iż do ustalenia kapitału początkowego, który z kolei jest jedną ze składowych niezbędnych do wyliczenia wysokości emerytury, nie uwzględnia się okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Jedynie na marginesie należy zauważyć, że przepis art. 10 wymienia trzy okresy, które z zastrzeżeniem art. 56, można traktować jako okresy składkowe przy ustalaniu prawa do emerytury oraz do obliczania wysokości emerytury. Jako trzeci z nich ustawodawca wymienił w art. 10 ust. 3 przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 roku okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia. Jednakże te okresy uwzględnia się jedynie wówczas, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. A zatem dotyczy de facto tzw. starej emerytury. Czyli art. 10 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dopuszcza jedynie wyjątkowo i w ograniczonym zakresie tj. w zakresie niezbędnym do uzupełnienia wymaganego do przyznania emerytury okresu składkowego i nieskładkowego, możliwość traktowania okresów pracy w gospodarstwie rolnym "jak okresów składkowych" i powinien być stosowany w sposób restryktywny. Podsumowując, należy zatem uznać, że wskazane w art. 10 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych okresy traktowane jak składkowe mogą być uwzględniane wyłącznie posiłkowo – w zakresie niezbędnym do uzupełnienia okresu, od którego zależy nabycie prawa do emerytury lub renty, ale nie w celu podwyższenia tych świadczeń. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.

§ 1kpc odwołanie oddalił również w tym zakresie.

ZARZĄDZENIE odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć peł. ZUS z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia apelacji wraz z aktami rentowymi.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.