Rozważenia też wymagało koszt ubezpieczenia stanowi naruszenie klauzul abuzywnych. Stosownie do art.
postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Postanowienie umowy może zatem zostać uznane za niedozwolone po łącznym spełnieniu wskazanych wyżej przesłanek. Zgodnie z § 3 cytowanego artykułu nieuzgodnione indywidulanie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. Przy czym ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie spoczywa na tym kto się na to powołuje (art.
). W niniejszej sprawie powód zobowiązany był wykazać, że postanowienia umowy w części dotyczącej kosztów ubezpieczenia zostały uzgodnione indywidualnie z pozwaną. Pozwana temu bowiem zaprzeczyła a powód nie wykazał tej okoliczności, pomimo, że był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nawet nie zaoferował na tę okoliczność żadnych dowodów. W tej sytuacji Sąd uznał, że koszt ubezpieczenia w wysokości 4.668,00 zł nie zostały uzgodnione indywidualnie z pozwana. Wskazała, że zależało jej na otrzymaniu gotówki w wysokości 2.500,00 zł i przystąpiła do umowy tylko w kształcie zaproponowanym przez powoda bądź jej w ogóle nie zawierać. Zapis zatem, że Potwierdzam fakt , ze udzielono mi wyczerpującej informacji na temat warunków i kosztów pożyczki oraz zapisów umowy pożyczki . Jednocześnie stwierdza, ze (...) SA zapewnił mi możliwość otrzymania pełnej informacji zgodnej z treścią wniosku o pożyczkę niezbędnej do podjęcia decyzji o skorzystaniu z oferty (...) SA nie jest w okolicznościach niniejszej sprawy dowodem, że pozwana miała faktyczną możliwość wpływania skorzystania lub nie skorzystania ubezpieczenia , a tym bardziej, że miała wpływu na wysokość kosztów ubezpieczenia . Kolejnym wymaganym przez ustawę wymogiem uznania klauzuli umowy za niedozwoloną jest ustalenie, że kształtuje ona prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami. W doktrynie i judykaturze uznaje się, że sprzeczne z dobrymi obyczajami są postanowienia, które naruszają równorzędność stron stosunku prawnego, nierównomiernie rozkładając uprawnienia i obowiązki miedzy partnerami umowy. Nierównowaga kontraktowa na niekorzyść konsumenta pozostaje sprzeczna z dobrymi obyczajami, gdy można rozsądnie założyć, że kontrahent konsumenta traktujący go w sposób sprawiedliwy i uwzględniający interesy konsumenta nie mógłby racjonalnie się spodziewać, że konsument zaakceptowałby w ramach negocjacji klauzulę będącą źródłem tej nierównowagi. Ewidentnie w umowie pożyczki zawartej przez strony ma miejsce brak równowagi kontraktowej. Jest ona nieekwiwalentna. Nałożenie na pozwaną obowiązku zwrotu kwoty 8.208,00 zł przy pożyczce w kwocie 2.500,00 zł jest nieuczciwe, nielojalne, nierzetelne i stanowi wykorzystanie dominującej pozycji profesjonalisty. Pozaodsetkowe koszty pożyczki czyli opłata przygotowawcza, wynagrodzenie umowne i koszt ubezpieczenia, wynosiły kwotę 5.708,00 zł i stanowiły prawie 228,32 % kwoty pożyczki. W ocenie Sądu takie ukształtowanie przez powoda obowiązków pozwanego było działaniem wbrew dobrym obyczajom. Niewątpliwie ustawowym wymogiem dla uznania klauzuli za niedozwoloną, jest uznanie, że rażąco narusza ona interesy konsumenta. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości i nie wymaga szczególnego uzasadniania fakt, że konieczność zapłaty kosztów ubezpieczenia w kwocie 4.668,00 zł, przy pożyczce w wysokości 2.500,00 zł i dodatkowym pobraniu wynagrodzenia umownego i opłaty przygotowawczej rażąco narusza interesy pozwanej. Tym bardziej, że powód w żaden sposób nie wykazał zasadności żądania tych kosztów w tak znacznej wysokości. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zapisy umowy o kosztach ubezpieczenia są klauzulami niedozwolonymi w rozumieniu art.
Nie zostały uzgodnione indywidualnie z pozwana kształtują obowiązki pozwanej w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interes pozwanego. Nie budzi wątpliwości, że wynagrodzeniem za korzystanie z cudzego kapitału są odsetki. Dodatkowe opłaty mogą być pobierane ale winny stanowić marginalną część wynagrodzenia pożyczkodawcy i powinny być usprawiedliwione konkretnymi okolicznościami. Powód za udzielenie pożyczki naliczył opłatę przygotowawczą w kwocie 516,00 zł oraz umowne wynagrodzenie(prowizja) w wysokości 524,00 zł. Ich wysokość nie jest nadmierna i niewątpliwie uzasadniona kosztami związanymi z udzieleniem pożyczki. Koszt ubezpieczenia czyli dodatkowe opłaty w wysokości około 186,7 % udzielonej pożyczki jest w istocie próbą obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. Zgodnie z art.
Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Umowa zatem łącząca strony jest ważna za wyjątkiem zapisu określającego wysokość kosztów ubezpieczenia w wysokości 4.668,00 zł. Z tych względów, że pozwana dokonała spłaty pożyczki w wysokości 6.269,10 zł, a więc zaspokoiła roszczenie powoda(spłata kapitału +opłata przygotowawcza+ wynagrodzenie umowne), Sąd stosownie do art. 720 k.c. oddalił powództwo w całości. Co prawda powód ograniczył żądanie o łączną kwotę 850,00 zł, ponieważ pozwana dokonała wpłaty na poczet przedmiotowej pożyczki w wysokości 850,00 zł , po wniesieniu pozwu, jednakże w świetle powyższych okoliczności Sąd uznał za niedopuszczalne ograniczenie roszczenia, ponieważ jest to sprzeczne z prawem i zasadami współżycia społecznego(patrz: art. 203 § 4 k.p.c.) O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 98 k.p.c. – zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Pozwana nie poniosła żadnych kosztów. SSR Danuta Kozikowska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.