k.c., za które uznał pkt 7.2 dotyczący kosztów ubezpieczenia pożyczki oraz pkt 11.2.b dotyczący kosztów windykacji ) oraz dodatkowo nierzetelnie naliczono koszty windykacji. W żadnym razie nie można uznać, aby odniesienie się przez Sąd I instancji do dostępnych mu dowodów stanowiło – w zakresie stanu faktycznego – „przerzucenie ciężaru dowodu” odnośnie do stosunku podstawowego na stronę powodową. Na sądzie zawsze spoczywa ponadto obowiązek prawnomaterialnej oceny dochodzonego roszczenia, niezależnie od zarzutów zgłaszanych w tym zakresie przez stronę przeciwną ( lub ich braku ). W rozpoznawanym przypadku, jak słusznie podkreślił Sąd I instancji, zbadanie postanowień umowy pożyczki, pomimo braku aktywności pozwanej, było zaś uzasadnione statusem pozwanej, która w relacji z powodem występowała jako konsument w rozumieniu art. 22 1 k.c., a więc podmiot korzystający ze szczególnej ochrony. Sąd I instancji nie dopuścił się ponadto zarzucanego w apelacji naruszenia art. 3 i art. 232 k.p.c. Po pierwsze, w świetle art. 232 zd. 2 k.p.c. nie jest uprawione twierdzenie, że sąd może dopuścić dowód z urzędu dopiero po wyczerpaniu środków dowodowych wskazanych przez strony ( powołany przepis nie zawiera takiego zastrzeżenia ). Po drugie, w niniejszej sprawie Sąd I instancji w istocie nie przeprowadził dowodów z urzędu, a jedynie na etapie rozpoznawania sprawy w postępowaniu nakazowym zobowiązał powoda do złożenia umowy, na zabezpieczenie której został wystawiony weksel, oraz przedstawienia wyjaśnień dotyczących sumy wekslowej – pod rygorem odmowy wydania nakazu zapłaty i skierowania sprawy na rozprawę ( por. zarządzenie Przewodniczącego z 21.12.2017r. – k.22 ). Jak należy zakładać, powyższe wezwanie było konsekwencją powzięcia przez Sąd I instancji wątpliwości odnośnie do treści weksla ( art. 485 § 2 k.p.c. ), które ostatecznie, po zapoznaniu się z wyjaśnieniami i dowodami przedstawionymi przez powoda, skutkowały uznaniem braku podstaw do wydania nakazu zapłaty i wyznaczeniem rozprawy ( art. 486 § 1 k.p.c. ). Sąd I instancji uznał tym samym, że w postępowaniu nakazowym nie może ograniczać się wyłącznie do zbadania formalnej prawidłowości weksla, a więc ustalenia, czy jest to weksel ważny w rozumieniu przepisów Prawa wekslowego. W apelacji nie negowano tego stanowiska i nie podniesiono żadnych zarzutów dotyczących ewentualnych uchybień związanych ze stosowaniem przepisów o postepowaniu nakazowym. Warto przy tym zauważyć, że przyjęta przez Sąd I instancji wykładnia art. 485 § 2 k.p.c. i art. 486 § 1 k.p.c. uwzględnia uregulowania prawa unijnego, w szczególności art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady (...) z dnia 5.04.1993r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich ( Dz.U.UE.L. (...) ), zgodnie z którym zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami. W wyroku z dnia 13.09.2018r., (...) stwierdził przy tym, że art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady (...) należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisom krajowym takim, jak będące przedmiotem postępowania głównego ( czyli przepisom art. 485 § 2 i nas. k.p.c. ), pozwalającym na wydanie nakazu zapłaty opartego na wekslu własnym, który stanowi gwarancję wierzytelności powstałej z umowy kredytu konsumenckiego, w sytuacji gdy sąd rozpoznający pozew o wydanie nakazu zapłaty nie jest uprawiony do zbadania potencjalnie nieuczciwego charakteru warunków tej umowy, jeżeli sposób wykonania prawa do wniesienia zarzutów od takiego nakazu nie pozwala na zapewnienie przestrzegania prawa, które konsument opiera na tej dyrektywie. W uzasadnieniu wyroku ETS wyjaśnił, że sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu, czy dane warunki umowy wchodzącej w zakres zastosowania dyrektywy (...) mają nieuczciwy charakter, zaś skuteczna ochrona praw przyznanych konsumentom w dyrektywie może zostać zagwarantowana jedynie pod warunkiem, by krajowe prawo procesowe umożliwiało taką kontrolę. Jeżeli, tak jak w przypadku polskiej procedury cywilnej, kontrola jest przeprowadzana na skutek wniesienia przez konsumenta zarzutów od nakazu zapłaty, to zasady proceduralne przewidziane w prawie krajowym nie mogą prowadzić do powstania znacznego ryzyka, że zainteresowani konsumenci zarzutów takich nie wniosą. W procedurze polskiej takie ryzyko istnieje, gdyż wykonanie prawa do wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty jest uzależnione od spełnienia wyjątkowo restrykcyjnych przesłanek, związanych z krótkim terminem i wymogami tego pisma ( przy jednoczesnej ograniczonej treści pozwu i niepełnym charakterze zawartych tam informacji ), a także wysoką opłatą sądową. Według Trybunału rzeczą sądu krajowego jest natomiast ocena, czy art. 486 § 1 k.p.c. jest przepisem stanowiącym ramy do dokonania oceny przestrzegania obowiązków wynikających z dyrektywy (...). Nie doszło wreszcie do naruszenia przez Sąd I instancji art. 187 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., gdyż przepis ten ( regulujący wymogi formalne pozwu ) przede wszystkim w ogóle nie stanowił podstawy zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji nie przyjął także, że powód powinien przedstawić w pozwie „informacje o jednostcefakty i dowody mające znaczenie dla ewentualnych przyszłych zarzutów, które w sprawie mogła podnieść strona przeciwna, w szczególności mających znaczenie dla oceny ewentualnego zarzutu pozwanego nieistnienia bądź zawyżenia wierzytelności”. Jak już zostało to wyjaśnione, Sąd – z uwagi na szczególny status pozwanej – już na etapie postępowania nakazowego dokonał kontroli treści weksla w celu zapewnienia ochrony praw pozwanej jako konsumenta, a następnie skierował sprawę do rozpoznania na rozprawie, gdzie przeprowadził dowód z dokumentów dostarczonych przez powoda i ocenił postanowienia umowy pożyczki pod kątem art.
Wymaga podkreślanie, że w apelacji nie przedstawiono żadnych argumentów mających na celu podważenie tej oceny, poprzestając na zarzutach o charakterze formalnym oraz związanych z rozkładem ciężaru dowodu, które okazały się nietrafne. Jeżeli zatem Sąd I instancji uznał, że wskazane wyżej postanowienia dotyczące kosztów ubezpieczenia pożyczki oraz kosztów windykacji stanowiły klauzule abuzywne i nie wiązały pozwanej ( art.
), a w konsekwencji jej zobowiązanie z tytułu umowy opiewało na kwotę 2.905,37zł ( wraz z odsetkami i kosztami wezwania ), to przy ustaleniu, że po wypowiedzeniu umowy pozwana uiściła na rzecz powoda kwotę 3.815,-zł, w zaskarżonym wyroku Sąd prawidłowo oddalił powództwo. W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda jako bezzasadną. /-/ Joanna Andrzejak-Kruk
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.