Sygn. akt III AUa 201/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2018 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Beata Górska (spr.) Sędziowie: SSA Barbara Białecka SSA Urszula Iwanowska Protokolant: St. sekr. sąd. Elżbieta Kamińska po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2018 r. w Szczecinie sprawy Akademii (...) w S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. przy udziale T. B., W. K., K. M., K. P. i Towarzystwa (...) o M. o ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznego na skutek apelacji płatnika składek od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 listopada 2014 r. sygn. akt VI U 164/13 oddala apelację. SSA Urszula Iwanowska SSA Beata Górska SSA Barbara Białecka Sygn. akt III AUa 201/15 UZASADNIENIE Decyzjami z 12 grudnia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe podlegających jako pracownicy u płatnika składek Akademii (...) w S.: - W. K. za październik 2010 r. wynosi 15164,52 zł, podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 14792,99 zł; - K. M. za październik 2010 r. wynosi 7011,23 zł, podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 7011,23 zł; - T. B. za listopad 2010 r. wynosi 10165,80 zł, podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9916,74 zł; - K. P. za październik 2010 r. wynosi 7991,81 zł, podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 6896,13 zł. W uzasadnieniach powyższych decyzji organ rentowy wskazał, że w wyniku kontroli ustalono, że płatnik składek Akademia (...) w S. zawarła z Towarzystwem (...) o M. umowy o świadczenie usług polegające m.in. na obsłudze zajęć dydaktycznych prowadzonych w sekcjach (...), obsłudze zajęć dydaktycznych kursów specjalistycznych Studium (...) oraz obsłudze dydaktycznej studiów zaocznych w ramach projektu „Rozwój i promocja kierunków technicznych w Akademii (...) w S.”. Do realizacji tych zadań TKWoM w S. zatrudniało na podstawie umów cywilnoprawnych osoby, które w tym samym czasie były pracownikami Akademii (...) w S., w tym również zainteresowanych, którzy osiągali przychody za zrealizowane zadania w ramach zawartych umów cywilnoprawnych z TKWoM, będąc jednocześnie pracownikami Akademii (...). Powołując się na art. 8 ust. 2a w zw. z art. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ rentowy uznał, że płatnik składek powinien uwzględnić przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy. Akademia (...) w S. jako pracodawca i płatnik składek, ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu stosunku pracy powinna zsumować wynagrodzenie umowy cywilnoprawnej z wynagrodzeniem ze stosunku pracy. Odwołania od powyższych decyzji wniósł płatnik Akademia (...) w S., domagając się ich zmiany poprzez stwierdzenie, że podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanych podlegających ubezpieczeniom jako pracownicy u płatnika wynoszą kwoty wskazane szczegółowo w odwołaniach od decyzji. W uzasadnieniu odwołań Akademia (...) podniosła, iż nie ma żadnych możliwości odniesienia się do wskazanych w protokole kontrolnym kwot, albowiem w żadnych miejscu w protokole nie zostało wskazane, na jakiej podstawie kwoty te zostały wyliczone. Akademia (...) nie znajduje się bowiem w posiadaniu dokumentów, na podstawie których zestawienie to zostało sporządzone. Nadto płatnik zwrócił uwagę, że organ rentowy nie przeanalizował umów zawieranych z TKWoM, czy też zawieranych przez Towarzystwo z kolejnymi podwykonawcami. Płatnik zwracał uwagę, że nie została dokonana analiza umów pod kątem określenia czy są to umowy zlecenia czy umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich, a te ustalenia będą determinowały dalsze ustalenia w postaci takiej, czy od danych umów w ogóle konieczne jest odprowadzenie danego rodzaju składek. Nadto przedmiotem umowy zawartej przez płatnika z TKWoM było autorskie opracowanie materiałów dydaktycznych. Płatnik podkreślił, iż dokonując ustaleń organ rentowy nie wziął pod uwagę okoliczności, iż dzieło bądź usługi świadczone przez podwykonawców nie były wykonywane na rzecz Akademii (...), lecz na rzecz innych podmiotów. Rzeczywistym beneficjentem całego szeregu umów był zatem pierwotny zleceniodawca. W ocenie płatnika, pominięcie tak ważnych okoliczności doprowadziło w istocie do dowolnego przyjęcia przez organ, iż płatnikiem składek jest Akademia (...). W odpowiedzi na odwołania Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o ich oddalenie w całości, z argumentacją jak w zaskarżonych decyzjach oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo organ rentowy wskazał, iż kwestia zawierania umów cywilnoprawnych przez pracowników z kontrahentami pracodawcy była rozważana wielokrotnie i znalazła swój finał między innymi w odpowiedzi podsekretarza stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej na interpelację nr (...) w sprawie zapłacenia składek z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych przez pracowników z kontrahentami pracodawcy. W odpowiedzi tej wyraźnie zaznaczono, iż płatnikiem składek podmiotu, który zawiera umowę cywilnoprawną jest pracodawca. Postanowieniami z dnia 8 marca 2013 r. na podstawie art. 219 k.p.c. Sąd połączył sprawy z odwołań płatnika od powyższych decyzji do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia 8 marca 2013 r. na podstawie art. 477 11 k.p.c. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego Towarzystwo (...) o M. w S.. Wyrokiem z 24 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołania oraz zasądził od Akademii (...) w S. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Okręgowy wydał rozstrzygnięcie w oparciu o następująco ustalony stan faktyczny i rozważania prawne. Płatnik składek Wyższa Szkoła (...) w S., której nazwa następnie zmieniona została na Akademię (...) w S., zawierała z Towarzystwem (...) o M. (TKWoM) w S. umowy, w ramach których zlecała temu Towarzystwu m.in. obsługę dydaktyczną kursów (...), obsługę dydaktyczną – przeprowadzenie egzaminów na kursach specjalistycznych (...), obsługę dydaktyczną kursów kwalifikowanych (...) w dziale maszynowym i w dziale pokładowym, obsługę dydaktyczną kursów specjalistycznych (...), pełną obsługę dydaktyczną kursów specjalistycznych w (...), pełną obsługę dydaktyczną kursów kwalifikowanych w dziale pokładowym i maszynowym w (...), prowadzenie zajęć dydaktycznych na kursach specjalistycznych (...), prowadzenie zajęć dydaktycznych na kursach kwalifikacyjnych w dziale pokładowym i maszynowym (...), obsługę zajęć dydaktycznych na kursach kwalifikacyjnych prowadzonych w Morskim Ośrodku (...) w Ś.. Część umów zawierana była z zastosowaniem, a część bez zastosowania, ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. prawo zamówień publicznych. W umowach tych zleceniobiorca, tj. TKWoM w S. zobowiązał się w celu ich wykonania zatrudnić odpowiednio wykwalifikowane osoby, co do których zleceniodawca potwierdzi ich przydatność do wykonania przedmiotu umowy. We wrześniu 2010 r. na Akademii (...) w S. został uruchomiony nowy kierunek studiów -(...). Kierunek ten powstał dzięki środkom pozyskanym z Unii Europejskiej w ramach projektu „Rozwój i promocja kierunków technicznych w Akademii (...) w S.”. W ramach kierunku mechatronika powstały dwie specjalności: morskie systemy energetyczne oraz elektronika okrętowa. Kierownikiem projektu został Z. M. - pracownik Akademii (...) w S., pełniący funkcję kierownika Zakładu (...). Projekt był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, środki finansowe uzyskano także w ramach programu Kapitał ludzki. Otrzymane pieniądze zostały przeznaczone na rozwój laboratoriów, ich doposażenie, częściowe dofinansowanie godzin dydaktycznych oraz opracowanie materiałów dla nowo uruchamianych przedmiotów, bądź też przedmiotów, które już istniały, ale specyfika kierunku powodowała konieczność wprowadzenia pewnych zmian. Przygotowanie materiałów dydaktycznych zostało zgłoszone do działu zamówień publicznych, który przygotował specyfikację do przetargu. Akademia (...) w S. określiła jakie wymagania muszą spełniać autorzy tych materiałów. Istotne było to, aby opracowali je wysoko wykwalifikowani fachowcy z określonym stażem pracy, którzy prowadzili takie lub pokrewne przedmioty. Materiały te miały stanowić pomoc dydaktyczną dla studentów. W wyniku przetargu wybrano ofertę TKWoM w S., które jako jedyne złożyło ofertę. Do oferty załączony został wykaz osób posiadających wymagane kwalifikacje i doświadczenie do wykonania przedmiotu zamówienia publicznego. Wśród osób wymienionych w wykazie byli m.in. pracownicy Akademii (...) w S.: W. K., K. M., T. B., K. P.. W dniu 7 września 2010 r. Akademia (...) w S. (zamawiający) zawarła umowę z TKWoM (wykonawca) przedmiotem której było opracowanie materiałów dydaktycznych na kierunek studiów (...), specjalności: mechatronika systemów energetycznych, elektroautomatyka okrętowa w zakresie zadania 3 - nowy kierunek studiów – mechatronika, pozycja budżetowa – „Opracowanie materiałów dydaktycznych” w ramach projektu „Rozwój i promocja kierunków technicznych w Akademii (...) w S.”(§ 1 ust. 1). W treści § 1 ust. 2 umowy szczegółowo wskazano przedmioty, których dotyczyła zawarta umowa. W § 1 ust. 4 umowy wskazano, że wykonawca zobowiązuje się do przygotowania i opracowania 121 jednorodnych materiałów dydaktycznych w formie treści programowych dostarczonych na nośniku elektronicznym zgodnie z wytycznymi dotyczącymi oznakowania projektów w ramach Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Wskazano też, iż Zamawiający dostarczy Wykonawcy stosowne wytyczne. Zgodnie natomiast z § 1 ust. 5 umowy zamawiający w czasie trwania umowy mógł udzielać wykonawcy wskazówek co do sposobu jej wykonania, wykonawca zaś zobowiązany był stosować się do tych wskazówek. Miejscem przekazania przedmiotu umowy miało być Biuro (...) i promocja kierunków technicznych w Akademii (...) w S.” (§ 1 ust. 6 umowy). W § 1 ust. 7 umowy wskazano, że Wykonawca nie może powierzyć wykonania powyższych czynności osobie trzeciej bez uprzedniej zgody Zamawiającego. Z dalszych ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy wynika, że przedmiotowa umowa została zawarta na czas określony. Realizacja przedmiotu umowy miała nastąpić najpóźniej do dnia 22 września 2010 r. (§ 2 ust. 1 i 2 ). W § 3 ust. 1 umowy wskazano, że łączna cena brutto jest zgodna ze złożoną ofertą z dnia 27 sierpnia 2010 r., nie będzie podlegać zmianom w trakcie realizacji umowy i wynosi 176.390,00 PLN. Wypłata wynagrodzenia miała nastąpić w terminie do dnia 30 września 2010 r. na podstawie prawidłowo wystawionej faktury VAT i uprzedniego podpisania przez Zamawiającego Protokołu Odbioru przedmiotu umowy bez zastrzeżeń (ust. 3). W § 6 ust. 1 umowy wskazano, że w ramach wynagrodzenia Wykonawca przenosi na Zamawiającego majątkowe prawa autorskie do przedmiotu umowy. W dniu 7 września 2010 r. TKWoM zawarło z zainteresowanymi umowy o dzieło o tożsamej treści. Na podstawie umów zainteresowani mieli wykonać działa polegające na opracowaniu materiałów dydaktycznych na kierunek studiów (...), specjalność Mechatronika (...), Elektronika Okrętowa w zakresie Zadania 3 – Nowy kierunek studiów - (...). Praca objęta była prawami autorskimi ( §1). Termin wykonania dzieła ustalono na 21 września 2010 r.(§ 2), wynagrodzenie określono na kwotę 1.011,00 zł brutto za każde opracowanie. Z wynagrodzenia tego zamawiający dokonać miał stosownych potrąceń. Wypłata wynagrodzenia miała nastąpić po wystawieniu rachunku przez wykonawcę i stwierdzeniu przez zamawiającego terminowego i prawidłowego wykonania dzieła będącego przedmiotem niniejszej umowy (§4). W § 5 wskazano, że w ramach wynagrodzenia wykonawca przenosi na zamawiającego majątkowe prawa autorskie do przedmiotu umowy, nie naruszy praw majątkowych osób trzecich i przekazany zamawiającemu przedmiot umowy będzie w stanie wolnym od obciążeń prawami osób trzecich. Z ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy wynika, że zainteresowani opracowane materiały przekazywali na elektronicznych nośnikach pamięci i drogą elektroniczną Towarzystwu, które nie ingerując w ich merytoryczną treść, łączyło je w całość i przekazywało płatnikowi. Następnie materiały poddawane były obróbce technicznej bez modyfikacji i umieszczone na stronie internetowej, w celu ułatwienia studentom nauki, opanowania wiedzy i znalezienia potrzebnych wiadomości. Materiały były rozszerzeniem programu mechatroniki. Po wykonaniu dzieła zainteresowani wystawili rachunki, określając wynagrodzenie za wykonaną pracę w następujących wysokościach: T. B. w kwocie 3.033,00 zł, W. K. w kwocie 5.055,00 zł, K. P. w kwocie 1.011,00 zł, K. M. w kwocie 3.033,00 zł. Kwoty wynikające z rachunków zostały wypłacone od końca października 2010 r. do stycznia 2011 r. Rachunki zawierały oświadczenie podpisane przez osobę działającą w imieniu TKWoM, że praca zainteresowanych wykonana została zgodnie z warunkami umowy. Od uzyskanych przez W. K., K. M., T. B., K. P. wynagrodzeń z tytułu wykonania powyższych umów o dzieło, nie zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne. W dniu 11 kwietnia 2012 r. w trakcie kontroli odebrane zostały od reprezentującego płatnika składek P. R. zeznania odnoszące się do kwestii istotnych w związku z kontrolą. P. R. podał m.in., że Towarzystwo (...) o M. nie występowało do Akademii (...) z zapytaniem, kto odprowadza składki do ZUS. Akademia (...), działając na zlecenia innych podmiotów prawnych, uczestnicząc w organizacji usług dydaktycznych, scedowała na Towarzystwo obowiązek odprowadzania składek ZUS. Akademia nie miała wiedzy oraz danych dotyczących przychodów jej pracowników uzyskiwanych w ramach umów zleceń zawartych z Towarzystwem. Na ustalone w decyzji podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne składają się kwoty wykazane przez płatnika Akademię (...) w S. w dokumentach ZUS RCA oraz kwoty wynikające z rachunków wystawionych przez ubezpieczonych Towarzystwu (...) o M. z tytułu realizacji umowy o dzieło. Sąd Okręgowy, w oparciu o treść przepisów art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) uznał, że odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd I instancji wskazał, że przepis ten rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy. Ma to miejsce w sytuacji, kiedy praca jest wykonywana na podstawie jednej z wymienionych umów prawa cywilnego przez osobę, która umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, a także w sytuacji wykonywania pracy na podstawie jednej z tych umów przez osobę, która umowę taką zawarła z osobą trzecią, jednakże w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Przesłanką decydującą o uznaniu takiej osoby za pracownika w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest to, że będąc pracownikiem związanym stosunkiem pracy z danym pracodawcą, jednocześnie świadczy ona na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej, zawartej z nim lub inną osobą. Dalej Sąd Okręgowy zaznaczył, że podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej za pracownika jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnymi, rentowymi, chorobowymi i wypadkowymi tak jak pracownika (art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Obowiązek zgłoszenia do wymienionych ubezpieczeń społecznych obciąża płatnika składek (art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Jeżeli w ramach umowy cywilnoprawnej pracownik świadczy pracę na rzecz swojego pracodawcy, naturalne i zgodne z wykładnią literalną tego przepisu jest uznanie, że także w zakresie tej sfery aktywności należy go uznać na potrzeby ubezpieczeń społecznych za pracownika tego właśnie pracodawcy. Kontynuując sąd meriti wskazał, że pracodawca, ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu stosunku pracy, powinien więc zsumować wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej z wynagrodzeniem ze stosunku pracy. Takie rozwiązanie wydaje się również uzasadnione - według tego sądu - w sytuacji, gdy umowa cywilnoprawna została zawarta z innym podmiotem (osobą trzecią), lecz praca w jej ramach jest wykonywana na rzecz pracodawcy. Stosownie do regulacji przepisu art. 18 ust. 1a ustawy systemowej, przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej jedynie "uwzględnia się" w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy. Pracodawca może więc dokonać potrącenia ze środków pracownika uzyskanych u niego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r., II UZP 6/09). Przechodząc do dalszych rozważań, sąd pierwszej instancji wskazał, że umowy cywilnoprawne podpisane przez W. K., K. M., T. B., K. P. oraz TKWoM zostały zawarte w celu wykonania przez Towarzystwo umowy z Akademią (...) w S., której przedmiotem było opracowanie materiałów dydaktycznych na kierunek studiów mechatronika. W niniejszym postępowaniu pod rozwagę Sądu poddana została więc ocena charakteru zawartych przez strony umów, jak również ich kwalifikacji z punktu widzenia podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu osiągniętych przez zainteresowanych wynagrodzeń, a w konsekwencji zaistnienia po stronie płatnika składek obowiązku uiszczenia składek na ubezpieczenia społeczne od tych wynagrodzeń. Sąd Okręgowy wskazał, że w sprawie sporna była kwestia charakteru prawnego umów, jak również to na czyją rzecz zostały one wykonane. Skarżąca Akademia (...) w S. wskazywała bowiem, iż umowy nie były wykonane na jej rzecz, lecz na rzecz innych podmiotów, które zlecały wykonanie danej usługi. Organ rentowy stał z kolei na stanowisku, że na gruncie art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych nie ma znaczenia de facto, czy zawierane umowy miały charakter umów zlecenia, czy umów o dzieło. Zdaniem organu rentowego płatnikiem składek w stosunku do pracowników zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych jest pracodawca, a nie zleceniodawca. Zainteresowanych zatem należało uznać za pracowników, a w konsekwencji przychody uzyskane przez nich z tytułu zawartych z Towarzystwem (...) o M. w S. umów, których rezultaty nabył płatnik składek, traktować należało jako przychód ze stosunku pracy. W ocenie Sądu analiza i ocena charakteru prawnego umów zawartych przez Towarzystwo (...) o M. z zainteresowanymi pracownikami Akademii (...) w S. prowadzi do wniosku, że były to umowy o dzieło. Sąd Okręgowy, mając na uwadze treść art. 627 k.c., wskazał że umowy zawarte przez zainteresowanych z TKWoM były niewątpliwie umowami rezultatu. Wykonanie przedmiotu umów wymagało odpowiedniej wiedzy i doświadczenia i dlatego też powierzone zostało właśnie zainteresowanym, będącym pracownikami naukowymi i dydaktycznymi Akademii (...) w S.. W ocenie sądu I instancji podkreślenia wymagało, że przedmiot każdej z umów miał charakter ściśle zindywidualizowany i konkretny, odróżniający go od innych dóbr stanowiących wytwór ludzkiej działalności dostępnych na rynku. Opracowania stworzone przez zainteresowanych miały także charakter samoistny, mogły być wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem, niezależnie od dalszej aktywności i działalności twórców. Z treści przedłożonych przez zainteresowanych rachunków wynika, że wykonane przez nich opracowania dydaktyczne zostały sprawdzone z punktu widzenia ich zgodności z warunkami umowy i zaakceptowane przez osobę działającą w imieniu Towarzystwa (...) o M.. Wynagrodzenia wypłacone zostały zatem dopiero po wykonaniu zadania i sprawdzeniu jego prawidłowości. Nadto Towarzystwo nie narzucało zainteresowanym sposobu wykonania przedmiotu umów, z materiału dowodowego nie wynika, aby zainteresowani byli kontrolowani, czy nadzorowani przy opracowywaniu materiałów dydaktycznych, nie narzucano im konkretnych godzin pracy. Treścią umów było także objęte przeniesienie przez zainteresowanych na Towarzystwo praw autorskich do wykonanych opracowań dydaktycznych, co nie było jednak wystarczające do zakwalifikowania umów wyłącznie jako umów o przeniesienie praw autorskich. Kwalifikacja taka byłaby możliwa jedynie w sytuacji, gdyby opracowania dydaktyczne były wykonane wcześniej przed zawarciem umowy o przeniesienie praw autorskich. W ocenie Sądu Okręgowego przedmiotem zawartych umów było przede wszystkim wykonanie dzieła, a zatem przeniesienie praw autorskich do tego dzieła po jego wykonaniu w żaden sposób nie zmieniało charakteru prawnego umowy. Odwołując się w dalszej kolejności do treści art. 8 ust. 2a ustawy systemowej sąd I instancji podkreślił, że co do zasady zgodzić się należy z organem rentowym, że dla uznania danej osoby na gruncie tego przepisu za pracownika, nie ma znaczenia de facto, czy zawarta umowa miała charakter umowy zlecenia czy umowy o dzieło. Istotnym jest natomiast, aby osoba ta, wykonując pracę na podstawie jednej z wymienionych w tym przepisie umów cywilnoprawnych, zawarła tą umowę z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub też w ramach takiej umowy zawartej z innym podmiotem (osobą trzecią) wykonywała pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. W ocenie sądu rozpoznającego sprawę, zainteresowani zawarli umowy o dzieło z innym podmiotem, aniżeli ich pracodawca, z którym pozostawali w stosunku pracy. Decydujące znaczenie z punktu widzenia uznania zainteresowanych za pracowników w rozumieniu tego przepisu miała kwestia, czy w ramach przedmiotowych umów o dzieło działali oni na rzecz zamawiającego czyli TKWoM, czy też na rzecz pracodawcy, z którym pozostawali w stosunku pracy czyli Akademii (...) w S.. Powołując się na poglądy orzecznictwa, Sąd Okręgowy wskazał, że działanie „na czyjąś rzecz” może się odbywać w wyniku istnienia określonej więzi prawnej (stosunku prawnego). Chodzi tutaj o pewną sytuację faktyczną, w ramach której pracodawca w wyniku umowy o podwykonawstwo przejmuje w ostatecznym rozrachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz zleceniodawcy (zamawiającego), przy czym następuje to w wyniku zawarcia jednej z umów wymienionych w powoływanym przepisie z osobą trzecią oraz zawartej umowy cywilnoprawnej między pracodawcą i zleceniobiorcą. Sąd I instancji wskazał, że umowy zainteresowanych z TKWoM zostały zawarte w celu wykonania przez to Towarzystwo umowy z Akademią (...) w S., której przedmiotem było przygotowanie i opracowanie 121 jednorodnych materiałów dydaktycznych w formie treści programowych. Materiały te były i są nadal wykorzystywane nie przez Towarzystwo, ale przez Akademię (...) w S. w związku z realizacją programu dydaktycznego na nowo utworzonym w 2010 r. kierunku studiów mechatronika. Materiały te nadal obecnie umieszczone na stronie internetowej Akademii (...) i mają na celu ułatwienie studentom przyswajanie wiedzy. Mając to na uwadze, Sąd Okręgowy podkreślił, że nie budzi wątpliwości, że faktycznym beneficjentem pracy wykonanej przez zainteresowanych w ramach umów o dzieło zawartych z TKWoM był pracodawca, z którym pozostawali oni w stosunku pracy czyli Akademia (...) w S.. Konsekwencją tego było uznanie zainteresowanych za pracowników w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie zasługiwała na uwzględnienie argumentacja płatnika, która odwoływała się do prowadzenia przez zainteresowanych wykładów na rzecz innych, niż Akademia (...) w S., wykładów. Z zawartych umów nie wynika bowiem, że ich zakresem objęte było prowadzenie wykładów autorskich. Umowy takie były niewątpliwie wielokrotnie zawierane wcześniej, jednakże nie zostały one objęte zaskarżonymi decyzjami, stąd też kwestia na czyją rzecz były one wykonywane, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W dalszej kolejności Sąd Okręgowy wskazał, że podstawowym skutkiem uznania zainteresowanych za pracowników w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy systemowej, było objęcie ich obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, co wiązało się z obowiązkiem odprowadzania przez płatnika składek. Sąd I instancji nie miał wątpliwości, że płatnikiem jest Akademia (...) w S., z którą zainteresowani pozostają w stosunku pracy. Do takich wniosków, w ocenie Sądu Okręgowego, prowadzi nie tylko wykładnia językowa i celowościowa art. 8 ust. 2a w zw. z art. 4 pkt. 2a ustawy systemowej, ale również ratio legis jakie zadecydowało o wprowadzeniu do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych art. 8 ust. 2a. W dalszej kolejności Sąd I instancji wskazał, na podstawie jakich dowodów ustalił stan faktyczny w sprawie. O kosztach Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Z powyższym wyrokiem nie zgodziła się Akademia (...) w S., która w wywiedzionej apelacji zarzuciła: - obrazę prawa materialnego - art. 8 ust. 2a ustawy systemowej poprzez uznanie, że pracownikiem w rozumieniu ustawy jest również osoba wykonująca na podstawie umowy cywilnoprawnej pracę, której zakres nie pokrywa się z zakresem obowiązków pracowniczych w ramach stosunku pracy; - naruszenie prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów, polegające na błędnym przyjęciu, iż zakwalifikowanie umów łączących zainteresowanych z Towarzystwem (...) o M. jako umowy o przeniesienie praw autorskich było niemożliwe, bowiem dla przyjęcia takiej kwalifikacji materiały musiałyby być wykonane wcześniej – przed zawarciem umowy; - naruszenie prawa procesowego, tj. 227 k.p.c. poprzez:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.