k.c. oraz 385 3 pkt 17 k.c. i wobec tego ustalenia czy są bezskuteczne wobec powoda, czy też nie. Zgodnie z art.
k.c., za niedozwolone postanowienia umowne uznaje się postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Przesłankami uznania postanowienia umownego za niedozwolone i po analizie zakwestionowanych przez powoda postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia na życie zabezpieczonymi funduszami kapitałowymi ze składką regularną (...) – § 24 OWU oraz pkt 15 Załącznika nr 1 do OWU, w oparciu o ww. kryteria, stwierdzić należy że powód jako konsument nie miał wpływu na treść tych postanowień. Postanowienia dotyczące tzw. opłaty za wykup polisy zarówno co do zasady jak i też co do wysokości nie były indywidualnie uzgodnione z powodem. W tym miejscu należy też podnieść że przedmiotowe postanowienie nie dotyczyły, głównych świadczeń stron umowy. Zgodnie z art.
.c ocena dopuszczalności klauzul nie dotyczy postanowień określających główne świadczenia stron, w tym ceny lub wynagrodzenia, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Główne świadczenia stron, z reguły są to takie elementy konstrukcyjne umowy, bez których uzgodnienia nie doszłoby do jej zawarcia czyli są to tzw. essentialia negotii. W przypadku niniejszej umowy są to: ze strony pozwanego — świadczenie usług ubezpieczeniowych na rzecz konsumentów, ze strony zaś konsumenta - zapłata ceny za świadczone przez pozwanego usługi. Fakt, iż w polisie ubezpieczeniowej opisano świadczenia: z tytułu dożywocia, z tytułu śmierci, wykupu równorzędnie i za takie były traktowane przez pozwanego nie świadczy samo przez się, iż świadczenie wykupu powinno być traktowane jako świadczenie główne w rozumieniu art.
Odnosząc się do kwestii, czy zakwestionowane przez powoda postanowienie kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, warto w tym miejscu powołać się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2011 r. VI ACa 262/11, z którego wynika iż „Istotą dobrych obyczajów jest szeroko rozumiany szacunek dla drugiego człowieka. W stosunkach z konsumentami powinien wyrażać się on informowaniem o wynikających z umowy uprawnieniach, niewykorzystywaniem uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty przy zawieraniu umowy i jej realizacji, rzetelnym traktowaniu konsumenta jako równorzędnego partnera umowy. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można więc uznać działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania u konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności. Działania te potocznie określa się jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępowania. Naruszenie interesów konsumenta wynikające z niedozwolonego postanowienia musi być zarazem rażące a więc szczególnie doniosłe.” (LEX nr 951724). Przy czym pojęcie „interesów konsumenta" należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny. Mogą tu bowiem wejść w grę także inne aspekty, jak choćby zdrowie konsumenta /i jego bliskich/, jego czasu zbędnie traconego, dezorganizacji toku życia, przykrości, zawodu itp. Jednocześnie zgodnie z art.
naruszenie interesów konsumenta winno nastąpić w stopniu „rażącym", a to oznacza iż odnosi się to określenie do wypadków znacznego, szczególnie doniosłego odbiegania przyjętego uregulowania od zasad uczciwego wyważenia praw i obowiązków w łączącym strony stosunku prawnym. Rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza zatem nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym. W ocenie Sądu postanowienia OWU /wzorca umowy/ dotyczące opłaty za wykup polisy przed upływem 15 letniego okresu obowiązywania umowy – pkt 15 Załącznika nr 1 do OWU w związku z tabelą opłat i limitów należy uznać za klauzule abuzywne w rozumieniu art.
oraz 385 3 k.c. pkt. 17 i wobec tego są one bezskuteczne wobec powoda. Dodać przy tym należy, iż brak skorzystania przez powoda z prawa do odstąpienia od umowy nie wyklucza jego skorzystanie z ochrony gwarantowanej przez przepisy prawa cywilnego. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że pozwany w sprzeciwie do nakazu zapłaty podnosił tylko, że koszty ponoszone przez niego w pierwszych latach trwania umowy ubezpieczenia są wysokie i że ustalona opłata z tytułu całkowitego wykupu wartości polisy odzwierciedla rzeczywiście poniesione przez pozwanego koszty zawarcia umowy ubezpieczenia, to jednak pozwany nie tylko nie wykazał kwoty ogólnej jaka miałaby stanowić te koszty, nie przedstawił żadnych dowodów i twierdzeń wskazujących na konkretne koszty i wydatki poniesione w związku z ustaniem stosunku umownego z powodem. Wskazać należy, iż z treści OWU nie wynika, jakie opłaty, o których mowa w § 24 ust. 12 miałyby obciążać dodatkowo powoda i jakie jest ich gospodarcze uzasadnienie. OWU precyzują jedynie opłaty pobierane przez pozwanego w związku z zawarciem umowy oraz jej wykonywaniem, brak jest postanowień w OWU konkretyzujących opłaty w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy. Złożone przez pozwanego rozliczenie ( k. 88-89) odnosi się właśnie do opłat związanych z przystąpieniem do umowy przez powoda oraz wykonywania umowy przez ubezpieczyciela. W zestawieniu wskazano na koszty świadczenia wykupu odpowiadające kwocie 41.328,22 zł, jednak zarówno z zestawienia jak i wyjaśnienia do tego zestawienia nie wynika jakie konkretnie koszty i w jakiej wysokości złożyły się na ową sumę. Wobec tego, że pozwany ani w sprzeciwie ani też później nie przedstawił żadnych dowodów w postaci dokumentów, jakie konkretne koszty i wydatki poniósł w związku z umową zawartą z powodem należało uznać iż pozwany w żadnym zakresie nie udowodnił tych kosztów. Zdaniem Sądu zgłoszony wniosek dowodowy przez pozwanego w postaci opinii biegłego sądowego – specjalisty aktuariusza na okoliczność ustalenia zasad kalkulacji pobieranych przez stronę pozwaną kosztów związanych z przedterminową rezygnacją z ochrony ubezpieczeniowej udzielanej w ramach umowy ubezpieczeniowej zawartej z powodem nie byłby przydatny do wyjaśnienia sprawy, bowiem w tym wypadku w ocenie Sądu pozwany winien był przedstawić dowody faktycznie poniesionych kosztów w postaci dokumentów w związku z zawarciem tej konkretnej umowy ubezpieczeniowej z powodem. Postanowienia OWU zawarte w § 24 oraz w pkt 15 Załącznika nr 1 w związku z tabelą opłat zdaniem Sądu pozostają niewątpliwie w sprzeczności z zasadą ekwiwalentności świadczeń, powodując tym samym nierównomierne rozłożenie praw i obowiązków stron umowy ze szkodą dla powoda jako konsumenta. Na podstawie tego postanowienia OWU w sposób dowolny pozwany zatrzymuje część opłat uiszczonych przez powoda w związku z jego rezygnacją z ochrony ubezpieczeniowej. A zatem w ten sposób pozwany otrzymuje dużą część świadczenia powoda, sam będąc zwolniony od spełnienia własnego świadczenia. Konsument nie ma możliwości stwierdzenia, czy jego świadczenie jest ekwiwalentne i uzasadnione. Przedmiotowe postanowienie nie uwzględnia i nie zabezpiecza interesu konsumenta, jako słabszej strony umowy, a to prowadzi do ukształtowania stosunku zobowiązaniowego w sposób nierównorzędny i rażąco niekorzystny dla konsumenta. Zdaniem Sądu zakwestionowane postanowienia OWU kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i dlatego rażąco naruszają jego interesy. Biorąc powyżej podniesione okoliczności Sąd uznał za zasadne uwzględnienie w całości powództwa poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda D. G. kwoty dochodzonej pozwem w wysokości 100.631,18 zł, stanowiącej kwotę z tytułu zwrotu opłaty za wykup polisy, której to wysokości pozwany jako takiej nie kwestionował, kwestionując jedynie roszczenie co do zasady a nie co do wysokości. Na podstawie art. 481 k.c. zasądzono od powyższej kwoty odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 8.10.2014r., w którym powód złożył wniosek o wypłatę całkowitą Świadczenia Wykupu, a w którym, zgodnie z §24 ust. 12 OWU, do dnia zapłaty. Zgodnie z art. 481 § 1 kc - jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zdaniem Sądu odsetki od tej daty są zasadne, ponieważ to w tej dacie pozwany dokonał bezpodstawnego potrącenia opłaty od wykupu polisy. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w pkt 1 wyroku. Konsekwencją powyższego było orzeczenie o kosztach sądowych zawarte w pkt 2 wyroku, które Sąd oparł o dyspozycję art. 98 § 1 kpc, statuującego zasadę odpowiedzialności za wynik procesu.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.