V GC 307/19

Sygn. akt V GC 307/19 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2019 r. Sąd Rejonowy w Toruniu V Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSR Stella Czołgowska Protokolant: st.sekr.sądowy Karolina Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2019 r. w Toruniu na rozprawie sprawy z powództwa Grupy (...) Spółki Akcyjnej w T. przeciwko T. M. o zapłatę I Zasądza od pozwanego T. M. na rzecz powoda Grupy (...) Spółki Akcyjnej w T. kwotę 277,37 zł (dwieście siedemdziesiąt siedem złotych trzydzieści siedem groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot: - 244,77 zł (dwieście czterdzieści cztery złote siedemdziesiąt siedem groszy) od dnia 12 lipca 2016r. do dnia zapłaty, - 32,60 zł (trzydzieści dwa złote sześćdziesiąt groszy) od dnia 9 sierpnia 2016 do dnia zapłaty. II Oddala powództwo w pozostałej części. III Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 134,09 zł (sto trzydzieści cztery złote dziewięć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu. UZASADNIENIE wyroku z dnia 21 maja 2019 r. wydanego w sprawie V GC 307/19 upr Grupa (...) spółka akcyjna w T. wniosła o zasądzenie od T. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi w zakresie kultury fizycznej T. M.”, kwoty 1958,16 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwot: 244,77 zł od dnia 7 lutego 2017 r. do dnia zapłaty, 244,77 zł od dnia 10 stycznia 2017 r. do dnia zapłaty, 244,77 zł od dnia 8 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty, 244,77 zł od dnia 8 listopada 2016 r. do dnia zapłaty, 244,77 zł od dnia 8 października 2016 r. do dnia zapłaty, 244,77 zł od dnia 7 września 2016 r. do dnia zapłaty, 244,77 zł od dnia 9 sierpnia 2016 r. do dnia zapłaty i 244,77 zł od dnia 12 lipca 2016 r. do dnia zapłaty. Roszczenie swoje powód wywodził z zawartej z pozwanym dnia 23 maja 2016 r. umowy o świadczenie usług prawnych na zasadzie abonamentu. Pozwany zobowiązał się do uiszczania miesięcznej opłaty abonamentowej w wysokości 199 zł netto w zamian za nielimitowane konsultacje prawne i inne świadczenia przewidziane umową. Pozwany nie regulował tych płatności. W dniu 23 października 2018 r. tutejszy Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym uwzględnił żądanie pozwu w całości. W przepisanym terminie T. M. wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym żądał oddalenia powództwa w całości. Pozwany argumentował, iż skutecznie wypowiedział łączącą strony umowę, najpierw ustnie, a potem pismem z dnia 27 lipca 2016 r. Podkreślał, że powód w rzeczywistości nie świadczył na jego rzecz żadnych usług. Poza tym podnosił, że umowę tę zawarł bez z związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, winien być więc traktowany jako konsument, a nie przedsiębiorca, co z kolei skutkowałoby niewłaściwością sądu gospodarczego. Nadto pozwany podnosił zarzut przedawnienia roszczeń oraz wskazywał na zawisłość sprawy częściowo o to samo roszczenie przed Sądem Rejonowym w Bełchatowie - w związku z tym złożył wniosek o odrzucenie pozwu w odpowiednim zakresie. Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2019 r. Sąd zobowiązał powoda do zajęcia stanowiska na okoliczność sprzeciwu pozwanego. Powód nadesłał pismo z dnia 1 marca 2019 r. (data wpływu), w którym odpierał zarzut niewłaściwości sądu gospodarczego, wskazując, że z treści umowy wyraźnie wynika, iż pozwany zawarł ją w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Nadto zwrócił uwagę, że postępowanie nie osiągnęło stanu zawisłości sprawy przed Sądem Rejonowym w Bełchatowie, w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych i umorzeniem postępowania. Jednocześnie zwrócił uwagę, że wniesienie pozwu w tamtej sprawie przerwało bieg przedawnienia roszczeń. Powód uważa, że pisma pozwanego z 27 lipca 2016 r. nie można traktować jako wypowiedzenia umowy, a jedynie jako reklamację. W piśmie procesowym z 2 kwietnia 2019 r. pozwany podnosił, że powód nie dotrzymał ustnego zobowiązania co do telefonicznego skontaktowania się z nim przed upływem okresu testowego, co nie dało mu możliwości odstąpienia od umowy lub wyrażenia woli jej przedłużenia. Postanowieniem z dnia 9 maja 2019 r. Sąd oddalił wniosek pozwanego o odrzucenie pozwu. Sad ustalił i zważył, co następuje: Powód prowadzi działalność gospodarczą w zakresie działalności prawniczej (przedmiot przeważającej działalności przedsiębiorcy) pod firmą Grupa (...) Spółka Akcyjna. Pozwany prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług związanych z poprawą kondycji fizycznej. (Dowody: odpis KRS, k. 26-32; informacja z (...), k. 25) Przedstawiciel powoda złożył pozwanemu telefonicznie ofertę na świadczenie usług prawnych z trzydziestodniowym bezpłatnym okresem testowym. Konsultant zobowiązał się skontaktować z pozwanym przed upływem tego okresu. Po wyrażeniu zgody przez pozwanego została mu przesłana listownie umowa o świadczenie usług prawnych, którą to umowę pozwany podpisał w obecności kuriera w dniu 23 maja 2016 r. Umowa została zawarta na okres 36 miesięcy, przewidziano 30 dni bezpłatnego okresu testowego, a miesięczna opłata abonamentowa określona została na kwotę 199 zł netto. Na mocy tej umowy powód zobowiązał się do świadczenia na rzecz pozwanego nielimitowanych konsultacji prawnych udzielanych drogą telefoniczną i za pośrednictwem poczty elektronicznej. W umowie określono sposób współpracy, składania zleceń, a także czasowy miesięczny limit niektórych usług, które miała świadczyć powodowa spółka na rzecz pozwanego. Jednocześnie ustalono dodatkowe opłaty z tytułu pracy ponad zakreślony limit czasowy, prowizji za skuteczną windykację czy też reprezentowania strony przed sądami w sprawach innych niż windykacyjne. W § 9 ust. 1 umowy przewidziano możliwość odstąpienia od umowy w terminie 30 dni od dnia zawarcia poprzez złożenie pisemnego oświadczenia wyrażającego taką wolę. Paragraf 9 ust. 1 lit. b. przyznawał pozwanemu możliwość skorzystania z bezpłatnych usług kuriera zapewnianego przez powoda. Kurier odebrałby od pozwanego pisemne oświadczenie o odstąpieniu od umowy, pod warunkiem zgłoszenia takiego zamiaru, za pośrednictwem wskazanego numeru infolinii, najpóźniej do przedostatniego dnia trwania okresu testowego do godz. 14:00. W § 10 ust. 2 umowy wskazano, że opłata abonamentowa płatna jest z góry do dnia dziesiątego miesiąca rozliczeniowego na podstawie faktury VAT. Z kolei § 11 ust. 5 i 6 umowy przyznawały powodowi możliwość żądania kary umownej w przypadku rozwiązania umowy przez pozwanego przed upływem terminu, na jaki została ona zawarta. W końcu § 12 ust. 6 umowy stanowił, że wypowiedzenie umowy wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. (Dowody: nagranie rozmowy na płycie CD, k. 59; umowa z dnia 23 maja 2016 r., k. 16-22) W dniach 27 czerwca i 23 lipca 2016 r. powód wystawił dwie faktury VAT na kwotę po 244,77 zł brutto każda. Dnia 27 lipca 2016 r. pozwany przesłał powodowi pismo zatytułowane (...), w którym oświadczył że w rozmowach telefonicznych z przedstawicielami powoda informował o rezygnacji z umowy i że brak jest jego akceptacji tejże umowy. W podsumowaniu stwierdził: „Dziękuję za pozytywne rozpatrzenie reklamacji i rezygnacji z umowy z G.”. Powód otrzymał pismo pozwanego tego samego dnia, w którym zostało wysłane. Spółka pismem z 17 sierpnia 2016 r. poinformowała pozwanego, że jego reklamacja podlegała oddaleniu. W okresie do stycznia 2017 r. powód wystawił 6 kolejnych faktur, jednak pozwany nie uregulował żadnej z należności. W związku z tym powód skierował do niego ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia 21 lutego 2017 r. (Dowody: okoliczności bezsporne; faktury VAT, k. 23-30; pismo (...) z dnia 27 lipca 2016 r., k. 46; pismo powoda z dnia 17 sierpnia 2016 r., k. 47; ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia 21 lutego 2017 r., k. 31) Okoliczności faktyczne istotne dla niniejszego postępowania Sąd ustalił na podstawie oświadczeń stron w części, w jakiej pozostawały ze sobą zgodne. W tym zakresie uzupełniały się one wzajemnie i korespondowały ze sobą. W pozostałym zakresie sąd ustalił stan faktyczny na podstawie zeznań pozwanego, a przede wszystkim dokumentów zgromadzonych w toku procesu. Stan faktyczny Sąd ustalił także oceniając twierdzenia stron w kontekście art. 229 oraz 230 kpc. W myśl art. 229 kpc nie wymagają również dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości. Przyznanie jest oświadczeniem strony, że twierdzenie faktyczne strony przeciwnej jest prawdziwe. „Fakty przyznane” w rozumieniu art. 229 kpc to zatem fakty podane przez jedną stronę i potwierdzone jako zgodne z prawdą przez stronę przeciwną w drodze wyraźnego oświadczenia złożonego w toku postępowania. Jako że okoliczności przyznane przez strony nie budziły wątpliwości, sąd był związany ich przyznaniem (patrz np. wyrok SN z 4.10.2011 r. I UK 125/11). Na tej podstawie sąd uznał zatem za bezsporne między stronami fakty wskazane powyżej dotyczące istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestii, a mianowicie fakt i datę zawarcia umowy oraz nieuiszczenia przez pozwanego kwot, których zapłaty domagał się powód. Pełnomocnik powoda nie zakwestionował również, iż pismo pozwanego zatytułowane (...) dotarło do powoda w dniu 27 lipca 2016 r. Sąd dał wiarę zeznaniom pozwanego T. M., które były spójne i logiczne i korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postepowania. Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów załączonych do akt sprawy albowiem były kompletne i jasne. Ich prawdziwość nie budziła w ocenie sądu jakichkolwiek wątpliwości. Co więcej, wiarygodność przedłożonych dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Stan faktyczny odtworzony przez sąd w dużej mierze nie był sporny. Spór ogniskował się w zasadzie wokół 3 kwestii o charakterze prawnym, mianowicie: czy pozwany zawarł umowę jako przedsiębiorca, tj. w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą; czy pozwany dokonał skutecznego odstąpienia od umowy w okresie testowym i wreszcie czy pozwany wypowiedział skutecznie umowę z powodem. Jeśli chodzi o pierwszą kwestię, to nie ma wątpliwości, że pozwany zawarł umowę jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, co zostało explicite wyrażone w jej treści, gdzie dla określenia strony umowy użyto firmy przedsiębiorcy, tj. „Usługi w zakresie kultury fizycznej T. M.”. Pozwany zeznał również, że w ramach umowy mógłby domagać się porad związanych z działalnością gospodarczą. Kwestia skuteczności odstąpienia od umowy w okresie testowym również nie powinna budzić wątpliwości. Zdaniem Sądu nie można uznać, że pozwany odstąpił od umowy, gdyż brak było wyraźnego pisemnego oświadczenia w tym zakresie, czego wymagał § 9 ust. 1 umowy. To prawda, że pozwany uzyskał drogą telefoniczną ustne zapewnienie, co do skontaktowania się z nim przedstawicieli powoda przed upływem okresu testowego. Pozwany jednak w żaden sposób nie wykazał, że próby tego kontaktu nie zostały przez powoda podjęte. Nadto wskazać należy, że przez podpisanie umowy powód zobowiązał się do przestrzegania jej pisemnych postanowień, a określały one jasno procedurę ewentualnego odstąpienia od umowy. Był tam również podany numer infolinii powoda. Pozwany sam przyznał, że nie zapoznał się dokładnie z umową. Takie jego zachowanie nie znajduje usprawiedliwienia, szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę fakt ponad dwudziestoletniego doświadczenia pozwanego jako przedsiębiorcy. Decydujące znaczenie w tej sprawie Sąd przyznał kwestii dotyczącej tego, czy pozwany dokonał skutecznego wypowiedzenia umowy. Przesądza to bowiem o tym, czy powództwo zasługuje na uwzględnienie w całości czy tylko w części. Na wstępie należy wskazać, że umowa przyznawała obu stronom prawo do jej wypowiedzenia. Przekonuje o tym treść § 11 ust. 5 i 6, gdzie wskazano, że w przypadku rozwiązania umowy przez (...), spółce przysługuje kara umowna w określonej wysokości. Z powyższego wynika, że strony możliwość wypowiedzenia dopuściły i zgodnie z zasadą swobody umów miały takie prawo, bez względu na fakt, iż umowa została zawarta na czas określony. Nie bez znaczenia pozostaje tu również dyspozycja art. 746 § 1 kc, który stanowi, iż dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. W umowie brak jest przewidzianego okresu wypowiedzenia. Skoro strony nie przewidziały w umowie okresu wypowiedzenia należało uznać, iż dochodzi ono do skutku z chwilą gdy takie oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy doszło do adresata w taki sposób, że mógł się z jego treścią zapoznać (art. 61 §1 kc.). Odnośnie formy wypowiedzenia umowy § 12 ust. 6 nie pozostawia wątpliwości, że było ono możliwe wyłącznie na piśmie, pod rygorem nieważności. Zgodnie z dyspozycją art. 76 kc, jeżeli strony zastrzegły w umowie, że określona czynność prawna między nimi powinna być dokonana w szczególnej formie, czynność ta dochodzi do skutku tylko przy zachowaniu zastrzeżonej formy. W ocenie Sądu pozwany dokonał skutecznego wypowiedzenia umowy doręczając powodowi pismo z dnia 27 lipca 2016 r. Zgodnie z art. 65 kc oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. To prawda, że pozwany nie nazwał tego pisma wypowiedzeniem, lecz reklamacją, jednakże z jego treści wynika jednoznacznie, iż jego zamiarem było zerwanie umowy z powodem. Nieco mylące mogły być wywody pozwanego dotyczące jego przekonania o skutecznym odstąpieniu od umowy, nie przesłaniają jednak one ogólnego sensu pisma, którym jest wyrażenie woli rezygnacji z usług powoda i natychmiastowego wypowiedzenia umowy. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że umowa trwała do dnia 27 lipca 2016 r. Pozostało zatem określić jaka kwota należy się powodowi od pozwanego za okres, w którym strony były związane umową. Żadna ze stron nie wykazywała w toku postępowania, że celem zawartej umowy jest wykonanie ściśle sprecyzowanego zadania, osiągnięcie przez powoda określonego rezultatu. Powód miał jedynie, zgodnie ze zleceniami pozwanego wykonać określone w umowie usługi prawne, co wskazuje, iż strony zawarły umowę zlecenia uregulowaną w art. 734-751 kc. Zgodnie z treścią art. 734 § 1 kc przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Z kolei na podstawie art. 735 §1 kc i wobec treści § 10 ust. 1 umowy oraz specyfikacji do umowy powodowi przysługiwało swoiste ryczałtowe wynagrodzenie w kwocie 199 zł netto miesięcznie (244,77 zł brutto), poczynając od dnia 23 czerwca 2016 r. Pierwsze 30 dni były bowiem wolne od ustalonej opłaty abonamentowej na podstawie zapisu § 9 ust. 1 lit. d umowy. Wynika stąd, że za okres od 23 czerwca do 23 lipca 2016 r. pozwany winien zapłacić powodowi pełną opłatę abonamentową, a za okres od 24 do 27 lipca 2016 r. proporcjonalną część opłaty abonamentowej odpowiadającą 4 dniom ( 8, 15 zł x 4 = 32,60 zł ) . Dlatego też sąd zasądził od pozwanego łącznie kwotę 277,37 zł. Sąd nie uwzględnił zarzutów pozwanego dotyczących zawisłości sporu oraz przedawnienia , albowiem przed Sądem Rejonowym w Bełchatowie, w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych nastąpiło w dniu 28 lipca 2017 r. umorzenie postępowania( k. 58), stan zawisłości sporu zatem nie nastąpił . Jednocześnie z uwagi na wytoczenie powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym w dniu 14 września 2016 r. zakończonym umorzeniem postępowania na podstawie art. 505