Sygn. akt I ACa 184/17 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2017 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Jan Dela (spr.) Sędziowie: SA Grażyna Demko SO del. Barbara Frankowska Protokolant: st. sekr. sądowy Renata Rusinek po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na rozprawie sprawy z wniosku Dyrektora Zakładu Karnego w R. z udziałem K. B. przy udziale Prokuratora (...) w R. o uznanie za osobę stwarzającą zagrożenie na skutek apelacji uczestnika K. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I Ns 208/16 p o s t a n a w i a: I. oddalić apelację, II. przyznać od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Rzeszowie adwokatowi D. K. wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych 60/100) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestnikowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. SSA Grażyna Demko SSA Jan Dela SSO del. Barbara Frankowska Sygn. akt I ACa 184/17 UZASADNIENIE Wnioskodawca Dyrektor Zakładu Karnego w R. złożył do Sądu Okręgowego w Rzeszowie wniosek o uznanie uczestnika K. B. za osobę stwarzającą zagrożenie w rozumieniu ustawy z dnia 22.11.2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia , zdrowia lub wolności seksualnej innych osób ( Dz. U z 2014r. , poz. 24 ze zm.). Uzasadnieniem powyższego wniosku była okoliczność , iż uczestnik został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Bielsku Białej za czyny określone m.in. w art. 197 § 1 kk, 200 kk, 157 § 1 kk, 40 § 2 kk, 62 kk oraz 189 § 1 i 2 kk, popełniane w latach 1995 – 2005r, za co został skazany na karę łączną12 lat pozbawienia wolności. Jest to pierwszy pobyt uczestnika w warunkach izolacji więziennej. Koniec kary uczestnika przypada na dzień 1.05.2017 r. Na podstawie opinii psychologicznych i psychiatrycznych o stanie zdrowia i istnieniu niepsychotycznych zaburzeń psychicznych uczestnika wnioskodawca podnosił, że spełnia on także przesłanki określone w art. 1 pkt. 1 i 2 przytoczonej wyżej ustawy z 22.11.2013 r. W trakcie odbywania kary pozbawienia wolności uczestnik był objęty szeregiem oddziaływań wychowawczych . Analiza dokumentacji oraz opinie psychologiczno – psychiatryczne wskazują, że zdiagnozowane zostały u uczestnika zaburzenia osobowości w postaci osobowości dyssocjalnej oraz zachowania wskazujące na złożoną dewiacyjność pod postacią raptofilii, pedofilii oraz sadyzmu seksualnego. Opinie psychologa i psychiatry potwierdzają występowanie zaburzeń osobowości uczestnika, nie wykluczają prawdopodobieństwa faktu popełnienia w przyszłości czynu zabronionego wymienionego w art. 1 pkt. 3 wyżej wymienionej ustawy . Do wniosku dołączone zostały opinie psychiatryczno – psychologiczne sporządzone w 2016 r. Uczestnik K. B. wnosił o oddalenie wniosku . Prokurator Okręgowy w Rzeszowie przyłączał się do wniosku wnioskodawcy . Sąd Okręgowy w Rzeszowie postanowieniem z dnia 2.02.2017r. sygn. akt I Ns 208/16 uznał uczestnika K. B. , syna B. i M., ur. (...) w B. za osobę stwarzającą zagrożenie w rozumieniu art. 1 ustawy z 22.07.2013 r. ( Dz. U z 2014r. poz. 24 ze zm). Orzekł umieszczenie go w Krajowym Ośrodku (...) . Zarządził pobranie od uczestnika K. B. wymazu ze śluzówki policzków w celu przeprowadzenia analizy ( DNA) , pobranie od uczestnika odcisków linii papilarnych, wykonanie zdjęć, szkiców i opisów wizerunku uczestnika i umieszczenie wyników analizy DNA, odcisków linii papilarnych, zdjęć, szkiców i opisów wizerunków w odpowiednich bazach i zbiorach danych, o których mowa w ustawie z 6.04.1990 r. o Policji. Przyznał pełnomocnikowi uczestnika z urzędu adwokatowi D. K. wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . Kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa . Uzasadniając powyższe postanowienie Sąd ustalił , że K. B. ur. (...) w B. wychowywany był przez obojga rodziców. Oboje rodzice nadużywali alkoholu. Uczestnik ma starszą o 5 lat siostrę . Edukację szkolną rozpoczął w Szkole Podstawowej, którą kontynuował w zasadniczej Szkole Zawodowej uzyskując wykształcenie mechanika maszyn i urządzeń . Pracował w kilku zakładach pracy pobierając także zasiłek dla bezrobotnych przez okres 1 roku . Odbył zasadniczą służbę wojskową . W 2002 r. w wieku 28 lat zawarł związek małżeński, z którego ma małoletniego syna . Gdy syn miał zaledwie kilka miesięcy uczestnik został aresztowany . Uczestnik nie utrzymuje z synem żadnego kontaktu. Obecnie jest rozwiedziony . W stosunku do syna został pozbawiony praw rodzicielskich . Już jako nieletni miał pierwszy konflikt z prawem z powodu włamania się do domu sąsiadów. W wieku 20 lat został skazany za włamanie się do baru. Sąd Okręgowy w Bielsku Białej wyrokiem z 14.09.2006 r. sygn. akt III K 23/06 skazał uczestnika za to, że : - 25.05.1995 r. działając ze szczególnym okrucieństwem w S. doprowadził do obcowania płciowego 8 – letnią M. Ł. w ten sposób, że używając przemocy polegającej na przytrzymywaniu nieletniej, zakneblowaniu jej ust, skrępowaniu jej rąk sznurkiem, a następnie położeniu jej na brzuch doprowadził do odbycia stosunku płciowego, przy czym małoletnia doznała obrażeń ciała w postaci rozerwania krocza, błony dziewiczej i pochwy, zaś na klatce piersiowej pod lewym sutkiem i w okolicy mostka oraz pod prawym łukiem żebrowym otarcia naskórka pod postacią mocnego zaróżowienia, które to obrażenia naruszyły czynności narządów ciała na okres przekraczający 7 dni tj. za czyn z art. 197 §1 i 3 kk w zw. z art. 200 kk i w zw. z art. 157 § 1 kk i w zw. z art. 11 § 2 kk. - 11 06.1997 r. w W. w woj. (...) doprowadził 9 – cio letnią D. M. do poddania się czynności seksualnej w ten sposób, że używając przemocy wobec małoletniej zaciągnął ją do lasu, a następnie po skrępowaniu rąk sznurkiem, zakneblowaniu ust i przywiązaniu oczu, rozebrał jej dolne części garderoby i dotykał ją po pośladkach , tj. o przestępstwo z art. 200 kk, - w tym samym miejscu i czasie jak wyżej , działając ze szczególnym okrucieństwem doprowadził małoletnią 13 – letnią A. M. do obcowania płciowego, w ten sposób, że używając przemocy zaciągnął ją do lasu, a następnie po skrępowaniu i zakneblowaniu przewrócił na podłoże, przywiązał nogi do drzewa i rozciął spodnie, następnie w obecności D. M. doprowadził małoletnią A. M. do obcowania płciowego powodując rozerwanie błony dziewiczej, które to obrażenia naruszyły czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni, tj. o przestępstwo z art. 197 § 1 i 3 kk w aw. Z art. 200 kk i w zw. z art. 157 § 1 kk i w zw. z art. 11 § 2 kk. - 21.12.2004 r. w P. używając przemocy pozbawił wolności 9-letnią M. D. poprzez zamknięcie jej w bagażniku samochodu osobowego marki S. (...) i po przewiezieniu jej w ustronne miejsce w samochodzie rozebrał ją do naga, a następnie przytrzymując ją za ramiona doprowadził do obcowania płciowego poprzez wkładanie członka w odbyt, całowania małoletniej i dotykania jej po całym ciele skutkiem czego doznała obrażeń ciała w postaci otarcia naskórka powyżej prawego łuku brwiowego z krwiakiem podskórnym , otarcia barku, stłuczenia głowy, otarcia lewego policzka i uda lewego, które to obrażenia naruszyły czynności ciała na okres powyżej 7 dni, tj. o przestępstwo z art. 197 § 1 kk w zw. z art. 189 § 1 kk i w zw. z art. 200 kk w zw. z art. 157 § 1 kk i art. 11 § 2 kk . - 5.05.2005 r. w W. i U. woj. (...) działając ze szczególnym udręczeniem, przemocą polegającą na użyciu paralizatora, obezwładnił 16 – letnią D. M. pozbawiając ją wolności poprzez zamknięcie w bagażniku samochodu osobowego S. (...) i po przewiezieniu jej w ustronne miejsce zakneblował usta , rozebrał D. M. do naga , przywiązał ręce do drzew i w zamiarze zaspokojenia popędu płciowego , doprowadził do obcowania płciowego, powodując u w/w rozerwanie błony dziewiczej, po czym używając wobec pokrzywdzonej paralizatora, znęcał się nad nią ze szczególnym okrucieństwem raniąc ją i powodując dodatkowe obrażenia ciała w postaci licznych drobnych oparzeń I stopnia , wybroczyn zgrupowanych w okolicy skóry pod brodą, śladów oparzeń nad spojeniem łonowym i na podbrzuszu, które to obrażenia naruszyły czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni , tj. o przestępstwo z art. 197 kk w zw. z art. 189 § 1 kk, w zw. z art. 200 kk i w zw. z art. 157 § 1 kk , w zw. z art. 11 § 2 kk. Uczestnik odbywa łącznie karę 12 lat pozbawienia wolności, której koniec przypada na 1 maja 2017r. Początkowo karę pozbawienia wolności K. B. odbywał w Areszcie Śledczym w K. deklarując chęć podjęcia terapii w związku z popełnionymi przestępstwami. Z własnej woli nie zgłaszał się na konsultację z psychologiem. Następnie K. B. przebywał w Areszcie Śledczym w K.. Od 24 czerwca 2013r. uczestnik przebywa w Zakładzie Karnym w R. w oddziale terapeutycznym. Po przyjęciu do tego oddziału zaproponowano mu terapie grupową dla przestępców seksualnych, czym wyraził zainteresowanie. Wobec popełnionych czynów nie odczuwał silnego dyskomfortu psychicznego. Nie wyrażał realnego żalu za swoje czyny – nie odczuwał go. Przejawiał wycofanie emocjonalne, skłonność do tłumienia i powolnego narastania napięcia z próbą jego rozładowania w sposób pośredni. Przedstawiał siebie jako pozytywny obraz osobowościowy. Nie szanował autorytetów, przejawiając bunt przeciwko uznawanym wartościom. Jednocześnie w swoim zachowaniu sprawiał wrażenie osoby uległej, obarczającej za swe niepowodzenie otoczenie i innych ludzi. Przeprowadzone u uczestnika badania psychiatryczne wykazały występowanie u niego zaburzenia osobowości – osobowość dyssocjalną oraz zachowania wskazujące na złożoną dewiacyjność pod postacią raptofilii, pedofilii oraz sadyzmu seksualnego. Przeżywane stresy uczestnik dotychczas rozładowywał dewiacyjnym i sadystycznym zachowaniem wobec małoletnich osób. U uczestnika istnieje przewaga impulsywności nad refleksyjnością, co wskazuje na bardzo wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego, przeciwko zdrowiu i wolności seksualnej innych osób, jeśli uczestnik nie zostanie poddany długoterminowej terapii dla sprawców przestępstw seksualnych. Z badań psychologicznych wynika, że w przypadku uczestnika ryzyko powrotu do zachowań przestępczych ma charakter dynamiczny, uzależniony od poddania K. B. indywidualnej terapii psychoterapeutycznej skoncentrowanej na problematyce relacji interpersonalnej w warunkach stacjonarnych. Po odbyciu kary pozbawienia wolności uczestnik planuje powrót do swojej miejscowości S. i zamieszkanie ze swoją matką. Zamierza też podjąć pracę. Liczy na pomoc najbliższych ( matki i siostry) i wierzy, że potrafi zapanować nad swoimi emocjami . Deklarował gotowość podjęcia terapii w miejscu zamieszkania dotyczącej osób posiadających zaburzenia w zakresie relacji w sferze seksualnej . Zdawał sobie sprawę, że „ siedzi w nim bestia”. W czasie odbywania kary nie należał do podkultury przestępczej. Uczestniczył w różnych inicjatywach na terenie zakładu karnego, utrzymywał kontakty z najbliższymi. Relacje z osadzonymi układał z reguły poprawnie . W Zakładzie Karnym uczestniczył przez okres 3 miesięcy w grupowej terapii odwykowej od alkoholu . Przeprowadzony w postępowaniu sądowym dowód z opinii lekarzy psychiatrów, psychologa i biegłego lekarza seksuologa oraz ustne wyjaśnienie biegłych na rozprawie , który to dowód Sąd uznał za kompleksowy, stanowczy i przekonywujący stwierdzał, że terapia ambulatoryjna nie jest w stanie zapewnić uczestnikowi odpowiednio częstych spotkań terapeutycznych , przy tej wagi dysfunkcjach uczestnika. Biegli nie rozpoznali u uczestnika choroby psychicznej w rozumieniu psychozy czy upośledzenia umysłowego . Uczestnik potrzebuje długotrwałej terapii, której nie można zapewnić mu na wolności. Przebyte do tej pory terapie są tylko początkowym cyklem, a efekty przebytych terapii są na razie nie satysfakcjonujące. Z uwagi na niski krytycyzm wobec swojego zboczenia płciowego oraz wyraźnych cech nieprawidłowej osobowości dyssocjalnej zachodzi co najmniej wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez niego , po opuszczeniu zakładu karnego, czynu zabronionego przeciwko wolności seksualnej, zagrożonych karą pozbawienia wolności o górnej granicy co najmniej 10 lat. Sąd Okręgowy wskazał dowody, na których oparł swoje ustalenia, ocenił dowody, którym daje wiarę, oraz które są mało wiarygodne. W dalszej kolejności analizując przepisy art. 1, art. 14 ust. 1 i 2 w/w ustawy Sąd I instancji uznał, że mając na uwadze okoliczności popełnionych czynów, za które uczestnik został skazany, stwierdzone aktualnie zaburzenia osobowości uczestnika , ich nasilenie, które sprawiają, że zachodzi co najmniej wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia przeciwko życiu , zdrowiu i wolności seksualnej, zagrożonego karą pozbawienia wolności , której górna granica wynosi co najmniej 10 lat, należało uznać uczestnika za osobę stwarzającą zagrożenie na podstawie art. 1 tej ustawy oraz o umieszczeniu K. B. w Krajowym Ośrodku (...). Tylko bowiem w takim miejscu, pod stałym nadzorem i kontrolą, uczestnik jest w stanie podjąć intensywną terapię posiadanych zaburzeń . Rozstrzygnięcie to jest oparte o art. 15 tej ustawy, zaś pozostałe rozstrzygnięcia (pkt. III) art. 17 tej ustawy . Powyższe postanowienie uczestnik zaskarżył apelacją w części, a mianowicie dotyczącej pkt. I , II i III w całości . Postanowieniu uczestnik zarzucał naruszenie przepisów postępowania :
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.