Sygn. akt. I AGa 52/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2018 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSA Jan Dela (spr.) Sędziowie: SA Grażyna Demko SO del. Agnieszka Staniszewska-Perenc Protokolant: st. sekr. sądowy Renata Rusinek po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na rozprawie sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej w W. przeciwko (...) Sp. z o.o. z/s w M. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Gospodarczego w Rzeszowie z dnia 31 lipca 2017 r., sygn. akt VI GC 399/15 I. oddala apelację, II. zasądza od powoda Syndyka Masy Upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej w W. na rzecz pozwanego (...) Sp. z o.o. z/s w M. kwotę 4.050zł (cztery tysiące pięćdziesiąt) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSO del. A. P. SSA Jan Dela SSA Grażyna Demko Sygn. akt I AGa 52/18 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Rzeszowie - VI Wydział Gospodarczy wyrokiem z dnia 31 lipca 2017r., sygn. akt VI GC 399/15 oddalił powództwo Syndyka Masy Upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej w W. skierowane przeciwko (...) Sp. z o.o. z/s w M. zasądzając na rzecz pozwanego kwotę 8.028,68zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powód składając pozew domagał się zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz, kwoty 138.536zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania tytułem naprawienia szkody, która wynikła z nienależytego wykonania z zobowiązania przez pozwaną. Naprowadzał, iż strony łączyła umowa, którą zawarły 19.02.2010r. Była to umowa o dostarczenie krążników jako część zadania inwestycyjnego, którą strona powodowa wykonywała w oparciu o inną umowę zawartą z (...) S.A. Oddział w S.. Powód przyjął wówczas do realizacji część zadania inwestycyjnego polegającego na rozbudowie Zakładu (...) w P. B. zlokalizowaną w (...) S.A. Powód miał wykonać projekt technologiczny oraz dostarczyć urządzenia i wyposażenie technologiczne. W ocenie powoda dostarczone przez pozwanego krążniki (jako element taśmociągów węglowych) były dotknięte istotnymi wadami. Strona powoda wielokrotnie zgłaszała pozwanemu nienależyte wykonanie tych elementów i wzywała do usunięcia tych wad i wymiany dostarczonych krążników. Ponieważ pozwany odmawiał wymiany wadliwych krążników na nowe, powód był zmuszony wymieniać wadliwe we własnym, zakresie lecz na koszt i ryzyko pozwanego. Łączne koszty powoda poniesione w związku z wymianą wadliwych krążników dostarczonych przez pozwanego wyniosły kwotę 165.369zł, którą to kwotą powód obciążył pozwanego. Pozwany (...) Sp. z o.o. z/s w M. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa. Pozwany twierdził, że strony łączyła opisana umowa ale w ramach tej umowy dostarczył towar dobrej jakości. Zarzuty powoda w zakresie głośnej pracy krążników i zbyt dużego bicia promieniowego wynikały z niewłaściwego montażu i użytkowania krążników, nieprawidłowego sposobu przechowywania krążników przez powoda przed ich zamontowaniem zbyt duże obciążenie i nacisk taśmy przenośnikowej. Niezależnie od powyższego pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z 20.03.2015r., sygn. akt VI GC 125/14 oddalił powództwo zasądzając na rzecz pozwanego, tytułem kosztów zastępstwa procesowego kwotę 3.617zł. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 19.11.2015r. , sygn. akt I ACa 337/15 na skutek apelacji powoda uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Uchylając opisany wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie, Sąd Apelacyjny wskazywał, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy skupiając swe zainteresowanie na problemie przedawnienia roszczenia. Sąd II instancji przytaczając treść art. 544 kc w zw. z art. 118 kc wskazał, że w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia wynosi 3 lata jeżeli umowa sprzedaży (dostawy) pozostaje w związku z działalnością gospodarczą, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd I instancji ustalił, że powód (...) S.A. z/s w W. zawarł umowę z (...) S.A. w W. na realizację części zadania inwestycyjnego, którym była rozbudowa Zakładu (...) polegającego na wykonaniu projektu technologicznego opisanego jako „Odstawa urobku z szybu 2.1 w P. S. do Zakładu (...) w P. B. zlokalizowanych w (...) S.A. Pozwany w celu realizacji części w/w zadania inwestycyjnego skierował do pozwanego zapytanie ofertowe w zakresie dostawy krążników do przenośników taśmowych. Wraz z zapytaniem w drodze elektronicznej powód dostarczył pozwanemu dokumenty zatytułowane „Wykaz urządzeń i wyposażenia technologicznego wraz z parametrami technologiczno-użytkowymi”. Pozwany w odpowiedzi na zapytanie złożył ofertę, a następnie po przeprowadzonych między stronami ustaleniach dotyczących parametrów krążników oraz co do oceny złożył 22.12.2009r. kolejną ofertę handlową o nr (...) na wykonanie specjalnych krążników do przenośnika 207.01 dla LW B. wraz z oświadczeniem, że wszystkie warunki wykonania krążników zostały uzgodnione z firmą (...) sp. z o.o. w G.. Krążniki miały być wykonane zgodnie z projektem wykonawczym dostarczonym pozwanemu przez powoda a wykonanym przez w/w biuro projektowe. Zmiany w dokumentacji projektowej, które miały miejsce jeszcze w styczniu 2010r. powód otrzymał od biura projektowego w drodze elektronicznej wraz z dokumentacją projektową dotyczącą zmiany średnic krążników nośnych i powrotnych. Efektem uzgodnień między stronami było zawarcie w dniu 19.02.2010r. umowy na wykonanie krążników i ich dostawę w formule „loco budowa”. Krążniki miały być wykonane zgodnie z warunkami zawartymi w dokumentach w załącznikach wymienionych 1-5 z zastrzeżeniem ust. 3 umowy. Strony dokładnie określiły zakres prac i usług pozwanego jako dostawcy. Wykonanie i dostawa poszczególnych krążników miała odbywać się na podstawie zamówień wykonawcy przesyłanych do dostawcy. W zamówieniach tych wykonawca miał określać ostateczne i wiążące parametry techniczne krążników jak również ilość, cenę i termin dostawy. Szczegółowe obowiązki pozwanego regulował § 2 ust. 4 (k.918). Powód na podstawie szczegółowej umowy złożył zamówienia, a pozwany dostarczył krążniki w terminach wynikających z harmonogramu dostaw. W dniach 9-11 sierpnia 2011r. nastąpił odbiór techniczny dostarczonych krążników i w jego wyniku komisja odbiorowa stwierdziła ich wadliwość. Krążniki nie pracowały prawidłowo, a wśród zgłaszanych wadliwości eksponowano zbyt głośną pracę, bicie promieniowe, stukanie, nadmierne tarcie łożysk. W następnych dniach strony wymieniły między sobą pisma, wśród których powód wymienia wady dostarczonych krążników zgłaszając reklamację i wskazując ilość sztuk zakwestionowanych krążników. Ostatecznie pozwany w odpowiedzi na te zarzuty wezwał do dostarczenia mu do jego siedziby wszystkich krążników w celu przeprowadzenia procedury reklamacyjnej. Procedura taka miała miejsce 18.10.2011r. w ramach, którego w siedzibie pozwanego spotkali się przedstawiciele obu stron i biura (...). Po dokonaniu kontroli wymiarowej stwierdzono niezgodne z projektem wadliwe piasty i osie krążników szczegółowo opisane (k.919/2). Dalszymi pismami z 2011r. powód zgłasza pozwanemu kolejne awarie krążników, pozwany w piśmie z 10.11.2011r. poinformował powoda, że nie odpowiada on za błędy konstrukcyjne, wykonawcze oraz montażowe przenośników taśmowych. 14.11.2011r. powód skontrolował jeden uszkodzony krążnik na przenośniku 207.01 i sporządzono na tę okoliczność stosowny raport. W kolejnym piśmie z 24.11.2011 pozwany wykluczył możliwość zamontowania krążników na niewłaściwym przenośniku. Ostatecznie powód zarządzał dostarczenia i wymiany całej partii 1.209 sztuk krążników o średnicy 159, zastrzegając, że w razie niezastosowania się pozwanego do wezwania w określonym terminie, będzie to skutkowało wymianą na koszt i ryzyko pozwanego. Powód w kolejnych pismach w grudniu 2010, w grudniu 2011 i w styczniu 2012r. przeprowadzał kolejne kontrole i zgłaszał zastosowanie nieprawidłowej technologii wykonania krążników, niewłaściwych łożysk i uszczelnienia innego typu niż w dokumentacji technicznej. 11 stycznia 2012r. powód na swój koszt za pośrednictwem (...) zamówił 500 sztuk krążników za cenę brutto 90.405zł. Dostarczone przez pozwanego krążniki nie nadawały się do eksploatacji w miejscu jego dostarczenia. Podstawową wadą krążników było nieodpowiednie uszczelnienie węzłów łożyskowych. To nieodpowiednie uszczelnienie, które było podstawową wadą krążników wynikało z błędów popełnionych na etapie projektowania. Nawet gdyby krążniki zostały wykonane prawidłowo, zgodnie z dokumentacją, to nie miały szans na spełnienie oczekiwanej trwałości eksploatacyjnej, która była założona na etapie projektowania. W takich warunkach jak w opisywanym zadaniu inwestycyjnym, gdzie panuje duże zapylenie i jednocześnie obciążenie, należy stosować uszczelnienia wielostopniowe, a nie tylko uszczelnienia którymi są stalowe pierścienie jak w przypadku łożysk dostarczanych przez pozwanego powodowi. W kolejnych pismach poczynając od 2.02.2012r. powód poinformował pozwanego o wymianach i liczbie krążników wadliwych oraz o dostarczenie odpowiedniej liczby sztuk krążników. W związku z tym, że pozwany nie reagował na wezwania powoda, ten ostatni informował pozwanego , że brak dostarczenia krążników w zakreślonym terminie spowoduje ich dostarczenie przez powoda na koszt i ryzyko pozwanego. Mając tak ustalony stan faktyczny Sąd I instancji uznał, że strona powodowa opiera swoje żądanie na podstawie art. 471 kc. Analizując treść powyższego przepisu oraz treść umowy jaka łączyła strony, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że przedmiotowa umowa wypełnia wszystkie istotne przesłanki do uznania jej za umowę dostawy określonej w art. 605 i nast. kc. Dalej Sąd I instancji oceniał, że krążniki, które miał wyprodukować pozwany na podstawie zawartej z powodem umowy, to elementy przenośnika taśmowego, najliczniejsze i powtarzalne, decydujące w zasadzie o jego awaryjności. Sąd wskazywał, że krążniki te pozwany miał wykonać na podstawie projektu dostarczonego przez powoda (projektu biura (...)), co też pozwany uczynił. Postępowanie dowodowe przed Sądem a w szczególności opinia biegłych, pracowników naukowych Politechniki (...), wykazało że dostarczone przez pozwanego krążniki były wadliwie i źle funkcjonowały. Jednocześnie ta wysoka awaryjność krążników była skutkiem wadliwych założeń konstrukcyjnych, nieodpowiednich do podjętego zadania inwestycyjnego, które to założenia dotyczyły głównie nieodpowiedniego uszczelnienia węzłów łożyskowych. Błędne założenia łożyskowe dla tych krążników powodowały, że w żadnym wypadku nie mogły one się wykazać zakładaną trwałością 60.000 godzin. Biegli w opinii zauważyli, że nie wszystkie krążniki wyprodukowane przez pozwanego, zostały wykonane zgodnie z dostarczoną dokumentacją projektową. Jednakże to błędy projektowe a nie kwestia zgodności dostarczonych krążników z dokumentacją projektową była decydującym czynnikiem o ich niskiej trwałości. To zaś (błędy projektowe) wyklucza przypisanie pozwanemu odpowiedzialność z tytułu nienależytego wykonania umowy. Sąd Okręgowy eksponował fakt, że przedmiot umowy, który miał realizować pozwany został opisany w dokumentacji projektowej którą dostarczył powód a która została wcześniej sporządzana przez biuro (...) z G. i do tak sprecyzowanego przedmiotu zamówienia powoda odnosiła się oferta pozwanego w zakresie produkcji krążników. Z umowy tej nie wynikał obowiązek pozwanego sprawdzenia dokumentacji projektowej i jej weryfikacji w zakresie czy nadaje się ona do założonego celu przedmiotu zamówienia. Sąd I instancji uznał, że nie ma powodu, aby wynikające z umowy wzajemne obowiązki stron interpretować szerzej niż to wynika z ich dosłownego brzmienia. Nie ma też powodów, aby w oparciu o art. 607 kc wywodzić prawny obowiązek dostawcy powiadomienia odbiorcy o tym, że dostarczone przez niego surowce i materiały nie są przydatne do wykonania przedmiotu dostawy. W razie braku stosownych ustaleń w umowie „nieprzydatność materiałów” musi być obiektywnie stwierdzona w tym sensie, że każdy inny wykonawca stwierdziłby nieprzydatność materiałów bądź surowców do wykonania zamówienia. W oparciu o opinię Politechniki (...) nie można także przyjąć, że wady projektu, w oparciu o które były produkowane krążniki, były w sposób oczywisty dostrzegane, co prowadziłoby również do wniosku, że w takiej sytuacji pozwany powinien był zwrócić uwagę na ten fakt powodowi. Te wszystkie okoliczności powodują, że nie można obciążyć pozwanego odpowiedzialnością za nieprawidłową pracę krążników i w rezultacie obciążyć go kosztami jakie poniósł powód w związku z ich wymianą. W ocenie Sądu I instancji nie była wystarczająca dokumentacja przedłożona przez powoda dla wykazania wysokości szkody. W sytuacji gdy pozwany kwestionował ją, dokumentacja ta wymagała weryfikacji, dowodem z opinii biegłego właściwej specjalizacji. Jednakże z tego dowodu powód na rozprawie w dniu 17.07.2017r. zrezygnował. Sąd I instancji uznał, że będąc związany poglądem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie w sprawie I ACa 337/15 nie mógł uwzględnić zarzutu przedawnienia podnoszonego przez pozwanego. Ostatecznie wobec niewykazania przez powoda przesłanek odpowiedzialności z art. 471 kc powództwo podlegało oddaleniu. O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o art. 98 kpc. Wyrok powyższy zaskarżył powód apelacją w części oddalającej powództwo w zakresie kwoty 108.467zł – pkt. I wyroku oraz rozstrzygnięcia o kosztach procesu pkt. II wyroku. Zaskarżonemu wyrokowi powód zarzucał: I. naruszenie prawa materialnego, art. 609 kc w zw. z art. 6 kc polegające na nietrafnym uznaniu, że na pozwanym nie spoczywał obowiązek sprawdzenia dokumentacji projektowej krążników, bowiem nie przewidywała tego umowa zawarta przez strony, skutkiem czego nie ponosi on odpowiedzialności za wady rzeczy wytworzonej, na podstawie wadliwej dokumentacji, w sytuacji gdy taki obowiązek obciąża dostawcę na mocy ustawy, tj. przepisu art. 609 kc, a nadto z przywołanego przepisu wynika, że warunkiem uwolnienia się dostawcy od wyżej wymienionej odpowiedzialności, jest wykazanie przez niego, że mimo zachowania należytej staranności nie mógł wykryć wadliwości dokumentacji technicznej, II. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią materiału dowodowego polegającą na:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.