Sygn. akt V U 129/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 maja 2019 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz Protokolant: star. sekr. sądowy Katarzyna Awsiukiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2019 r. w Legnicy sprawy z wniosku W. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wysokość renty na skutek odwołania W. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 11 stycznia 2019 r. znak (...) oddala odwołanie SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz Sygn. akt VU 129/19 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na mocy decyzji z dnia 11 stycznia 2019r. r. – (...) – po rozpoznaniu wniosku z dnia 18 grudnia 2018r. – odmówiła wnioskodawczyni W. M. prawa do przeliczenia renty rodzinnej na podstawie art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji ZUS Oddział w L. podał , że do wniosku o przeliczenie renty rodzinnej wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych nowych dowodów lub dokumentów , które miałyby wpływ na wysokość świadczenia i pozwoliłyby na ponowne ustalenie wysokości renty rodzinnej . Od powyższej decyzji odwołanie złożyła W. M. domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i przeliczenia renty rodzinnej , wskazując , że już w decyzji z dnia 15 grudnia 1991r. strona pozwana błędnie wyliczyła wysokość zwaloryzowanego wskaźnika wymiaru świadczenia oraz nie ubruttowiła świadczenia zgodnie z ustawą z dnia 17 października 1991r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. - w odpowiedzi na odwołania - wniósł o jego oddalenie, podtrzymując w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Dodatkowo w odpowiedzi na odwołanie strona pozwana wskazała , że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania do okresów pracy górniczej męża wnioskodawczyni przelicznika 1,8 , bowiem nie wykonywał on pracy wymienionej w ustawie , uprawniającej do zastosowania tego przelicznika . Sam fakt wykonywania pracy na stanowisku dozoru ruchu nie daje takich uprawnień . Ponadto organ rentowy wskazał , że kwestie wysokości renty rodzinnej wnioskodawczyni i zastosowanych do jej wyliczenia przeliczników górniczych była już wielokrotnie przedmiotem postępowań sądowych , które potwierdziły prawidłowość decyzji organu rentowego w tym zakresie . W tym zakresie wydane zostały prawomocne rozstrzygnięcia : - wyroki Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia : 06 kwietnia 2004r. , sygn. akt VU 3788/01, z 04 listopada 2009r. , sygn. VU 1530/09, z 21.06.2016r. , sygn. akt VU 492/16 , - wyroki Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia : 06 października 2005r. , sygn. akt IIIAUa 1573/04, z 10 marca 2010r. , sygn. akt IIIAUa 2187/09, - postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 02 marca 2011r. , sygn. akt IIUZ 3/
- Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy : Mąż wnioskodawczyni B. M. był zatrudniony w (...) Zakłady (...) w W. od dnia 01 października 1957r. do 31 października 1967r. na stanowiskach : - elektryk pod ziemią – od 01 października 1957r. do 03 listopada 1958r. ( 01 rok 01 miesiąc i 03 dni ), - od 04 listopada 1958r. do 20 października 1960r. mąż wnioskodawczyni odbywał zasadniczą służbę wojskową ( 01 rok 11 miesięcy i 17 dni ), - sztygar zmianowy pod ziemią – od 01 listopada 1960r. do 31 października 1967r. ( 07 lat ). W okresie od 01 listopada 1967r. do 31 grudnia 1968r. B. M. zatrudniony był w (...) Oddziale (...)przy (...) na stanowisku sztygara ( 01 rok i 02 miesiące ). Od dnia 01 stycznia 1969r. do 14 marca 1973r. mąż wnioskodawczyni zatrudniony był w Zakładach (...) na stanowisku sztygara oddziałowego ( 07 lat 02 miesiące i 14 dni ) . B. M. wykonywał na stałe iw pełnym wymiarze czasu pracy prace pod ziemią na stanowisku elektryka , a następnie osoby dozoru ruchu przez 16 lat 05 miesięcy i 17 dni . Do tych okresów zastosowany został przelicznik górniczy 1,5 , a do okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej – przelicznik 1,3 . Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 21 września 1976 r. przyznał B. M. prawo do renty z tytułu wówczas pierwszej grupy inwalidzkiej od dnia 15 marca 1976r. tj. od daty wyczerpania zasiłku chorobowego. Do ustalenia wysokości renty inwalidzkiej przyjęto przeciętny zarobek w 12 miesięcy od października 1974r. do września 1975r. Decyzją z dnia 04 sierpnia 1980r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przyznał wnioskodawczyni W. M. prawo do renty rodzinnej na rzecz dzieci , przyjmując do jej wyliczenia wyżej wskazane okresy pracy górniczej . Świadczenie to było rewaloryzowane na mocy decyzji z dnia 05 maja 1983r. W dniu 15 grudnia 1991r. ZUS Oddział w L. wydał kolejną decyzję o rewaloryzacji od dnia 01 listopada 1991r. renty rodzinnej , przyjmując WWS 80,54% . Wyrokiem z dnia 18 listopada 1993r. Sąd Wojewódzki we Wrocławiu , sprawa IX U 1088/93 przyznał wnioskodawczyni W. M. prawo do wyrównania renty rodzinnej za okres od dnia 01 listopada 1991r. do 30 listopada 1992r. Wyrok Sądu wykonany został przez organ rentowy decyzją z dnia 25 marca 1994r. Prawidłowość wykonania w/w wyroku potwierdzona została w kontroli przed sądami powszechnymi i Sądem Najwyższym . Na skutek przedstawienia nowych świadectw pracy organ rentowy przeliczał ponownie rentę rodzinną , przyjmując : - przelicznik 1,5 do 191 miesięcy pracy górniczej - przelicznik 1,3 do 30 miesięcy tj. okresu służby wojskowej i okresu zasiłkowego - przelicznik 0,79 do 79 miesięcy okresu uzupełniającego . Decyzją z dnia 10 sierpnia 1998r. ZUS Oddział w L. przeliczył świadczenie wnioskodawczyni przy zastosowaniu przelicznika 1,5 dodatkowo do 6 miesięcy okresu zasiłkowego. Tym samym staż pracy górniczej męża wnioskodawczyni liczony wskaźnikiem 1,5 wyniósł 197 miesięcy . Z tego tytułu organ rentowy przyznał wyrównanie za trzy lata wstecz. Wnioskodawczyni w dniu 27 lutego 2001r. złożyła wniosek o przeliczenie renty rodzinnej przy zastosowaniu przelicznika 1,8 do okresów pracy górniczej jej męża B. M.. Decyzją z dnia 23 marca 2001r. – znak (...) – organ rentowy odmówił wnioskodawczyni przeliczenia renty rodzinnej , ponieważ nie przedstawiała dowodów , aby jej mąż w okresie kiedy był zatrudniony na stanowisku elektryka tj. 01 października 1957r. do 03 listopada 1958r. pracował w przodku bezpośrednio przy urabianiu , załadunku urobku lub przy innych pracach przodkowych , a w okresie od 01 listopada 1960r. tj. po odbyciu zasadniczej służby woskowej , pracując w dozorze kopalni lub członkiem drużyn ratowniczych lub mechanikiem sprzęty ratowniczego w tych drużynach . Ponadto okres odbywania przez B. M. zasadniczej służby wojskowej został zaliczony przelicznikiem 1,
- Odwołanie od tej decyzji złożyła W. M. . Postępowanie w tej sprawie prowadzone było przed Sądem Okręgowym w Legnicy , pod sygnatura VUL 3788/
- Wyrokiem z dnia 06 kwietnia 2004r. oddalono odwołanie wnioskodawczyni od decyzji z dnia 23 marca 2001r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – w sprawie IIIAUa 1573/04 - rozpoznając apelację wnioskodawczyni - od wyżej wskazanego wyroku sądu I instancji - wyrokiem z dnia 06 października 2005r. – oddalił apelację. Decyzją z dnia 23 lipca 2009r. ZUS Oddział w L. odmówił wnioskodawczyni przeliczenia podstawy wymiaru renty rodzinnej na podstawie art. 111 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in. , że m.in. w sprawie co do zastosowania przelicznika 1,5 do okresu odbywania służby wojskowej zostały wydane wyroki przez sądy powszechne , a tym samym przelicznik ten jest prawidłowo zastosowany do 197 miesięcy pracy górniczej . Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 04 listopada 2009r. , sygn. akt VU 1530/09 , oddalił odwołanie . Od powyższego wyroku apelację złożyła wnioskodawczyni . Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10 marca 2010r. , sygn. akt IIIAUa 2187/09 oddalił apelację . W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny wskazał , że w zakresie uznania jako pracy górniczej męża wnioskodawczyni 197 miesięcy zapadł prawomocny wyrok w dniu 06 października 2005r. , zgodnie z którym przelicznik 1,5 do wzrostu z tytułu pracy górniczej nie ma zastosowania do okresu służby wojskowej męża wnioskodawczyni . W dniu 18 grudnia 2018r. W. M. złożyła wniosek o przeliczenie renty rodzinnej po zmarłym mężu z uwzględnieniem 221 miesięcy pracy wykonywanej stale pod ziemią ze wskaźnikiem 1,
- W następstwie powyższego wniosku ZUS Oddział w L. wydał zaskarżoną decyzję . dowód : - akta ubezpieczeniowe prowadzone przez ZUS Oddział w L. k. 287, 302-204,348-357,369-371, 431-439, 588-594,622-
- Sąd zważył co następuje : Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie . Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 01 lutego 1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin ( jednolity tekst - Dz.U. z 1995r. , Nr 30 , poz. 154 z późniejszymi zmianami ) - przy ustaleniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod ziemią zalicza się w wymiarze półtorakrotnym okres pracy na obszarze Państwa Polskiego w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładunku urobku oraz przy innych pracach przodkowych , przy montażu , likwidacji i transporcie obudów , maszyn urabiających , ładujących i transporcie obudów , maszyn urabiających , ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych . Zgodnie z treścią art. 195 ust. 6 w związku z treścią art. 196 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U z dnia 31 grudnia 1998r. , Nr 162 , poz. 1118 z późniejszymi zmianami ) - z dniem wejścia w życie wyżej wymienionej ustaw tj. od 01 stycznia 1999r. utraciła moc ustawa z dnia 01 lutego 1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin ( jednolity tekst : Dz.U. z 1995r. , Nr 23 , poz. 99 z późniejszymi zmianami ) . Podstawę prawną - regulującą sporną pomiędzy stronami kwestią - stanowi aktualnie art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . " Okresem pracy górniczej w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 01 lutego 19983r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin ( ... ) - zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. Nr 84 , poz. 385 ) - podlegającym uwzględnieniu z przelicznikiem 1,8 - jest praca na stanowisku określonym szczegółowo w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustaleniu prawa go górniczej emerytury lub renty ( Dz.U. z 1995r. , Nr 2 , poz. 8 ) " ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 1997r. II UKN 92 / 96 OSNAP 1997 / 22 / 439 ) . Wyżej przedstawione orzeczenie Sądu Najwyższego ma również zastosowanie do uregulowań art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Analizując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę na fakt , że wnioskodawczyni po raz kolejny wnosi o zastosowanie przelicznika 1,5 do okresu służby wojskowej , co stanowiło przedmiot rozstrzygnięć w sprawach Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia VUL 3788/01 - wyrok z dnia 06 kwietnia 2004r. oraz VU 1530/09- wyrok z dnia 04 listopada 2009r. oraz Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu – rozpoznającego apelację od w/w wyroków w sprawach IIIAUa 1573/04 wyrok z dnia 06 października 2005r. i IIIAUa 2187/09- wyrok z dnia 10 marca 2010r. Zatem dla potrzeb niniejszej sprawy po raz kolejny wskazać należy , że wniosek ubezpieczonej o zastosowanie przelicznika 1,5 do 221 miesięcy pracy górniczej wykonywanej pod ziemią przez męża wnioskodawczyni – jest bezzasadny . Na skutek kolejnych wniosków składanych przez W. M., do których dołączyła ona dokumenty świadczące – w jej ocenie – o wykonywaniu przez B. M. pracy górniczej pod ziemią – organ rentowy przeliczył świadczenie , stosując przelicznik 1,5 do udokumentowanych okresów pracy górniczej wykonywanej pod ziemią . podstawę prawną zaliczenia udokumentowanych okresów pracy górniczej był art. 10 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 17 października 1991r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw. Odnośnie wniosku ubezpieczonej o zastosowanie przelicznika 1,5 do okresu , w którym jej mąż pełnił zasadnicza służbę wojskową – należy wskazać , że jest on niezasadny. W tym zakresie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko sądu Okręgowego w Legnicy, przedstawione w sprawie VUL 3788/
- Mąż wnioskodawczyni nie wykonywał bowiem pracy górniczej podczas pełnienia służby wojskowej , jak wymagał tego wcześniej przepis art. 6 ust. 1,2,4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników w zw. z art. 6 ust. 5 ustawy o rewaloryzacji , a następnie po wejściu od dnia 01 stycznia 1999r. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – przepis art. 37 ust. 1,2 i 5 w zw. z art. 51 ust.1pkt.
- Mąż wnioskodawczyni nie wykonywał pracy górniczej w czasie służby wojskowej , a jedynie odbywał te służbę w czasie zatrudnienia w przedsiębiorstwie górniczym . W konsekwencji oznacza to , że okres służby wojskowej , wynoszący 24 miesiące – uwzględniony jest przy wymiarze renty rodzinnej jako okres skłądkowy według przelicznika 1,3 ( art. 2 ust. 1pkt.3 w zw. z art.11 ust.1 pkt.2 i art. 12 ustawy o rewaloryzacji , a od 01 stycznia 1999r. na podstawie art. 6 ust.1pkt.4 w zw. z art.62ust.1pkt.2 i art. 67 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ) . Zatem wyliczenia organu rentowego przy zastosowaniu przelicznika 1,5 jedynie co do 197 miesięcy jest zatem prawidłowe. Ponadto prawidłowość wyliczenia przez organ rentowy renty rodzinnej wnioskodawczyni przy zastosowaniu opublikowanej w dniu 15 listopada 1991r. ustawy z dnia 17 października 1991r. o rewaloryzacji emerytur i rent ( Dz.U. Nr 104,poz. 450) – został poddany ocenie biegłego sądowego w sprawie Sądu Okręgowego w Legnicy VUL 3788/01 rozpoznającego odwołanie od decyzji ZUS Oddział w L. z dnia 23 marca 2001r. ( karty 354-356 akt ubezpieczeniowych ) . Sąd Okręgowy w Legnicy wydając wyrok w dniu 06 kwietnia 2004r. uznał wyliczenia za prawidłowe , przy przyjęciu ubruttowienia świadczenia na dzień 01 stycznia 1992r. ( karta 350a) Reasumując – na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. – Sąd oddalił odwołanie , gdyż nie było podstaw do jego uwzględnienia z przyczyn wymienionych w niniejszym uzasadnieniu .