V U 200/18

Sygn. akt V U 200/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 czerwca 2019 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz Protokolant: star. sekr. sądowy Katarzyna Awsiukiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2019 r. w Legnicy sprawy z wniosku K. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przy udziale (...) Sp. z o. o. w G. o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołania K. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 29 grudnia 2017 r. znak (...) nr (...) I. oddala odwołanie, II. zasądza od wnioskodawcy na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz Sygn. akt V U 200/18 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Inspektorat w L. decyzją z 29 grudnia 2017 r. nr (...), że wnioskodawca K. L. jako pracownik u płatnika składek (...)spółka z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 1 stycznia 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca faktycznie nie świadczył pracy na podstawie umowy o pracę zawartej ze spółką „(...). W opinii organu w rezultacie zawartej umowy o pracę nie powstał stosunek prawny odpowiadający kryteriom z art. 22 § 1 Kodeksu Pracy. Organ zauważył, że w sprawie zabrakło podporządkowania pracowniczego. Wnioskodawca jest wspólnikiem dwuosobowej spółki z o.o., ale zachował zdecydowaną większość udziałów, a co za tym idzie posiada pozycję dominującego wspólnika. Zdaniem organu w zaistniałej sytuacji nie można mówić o wykonywaniu pracy przez wnioskodawcę na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy, skoro prezesem i większościowym udziałowcem jest on sam. W spółce (...) nie było osoby, której wnioskodawca byłby podporządkowany jako pracownik . Jednocześnie organ podkreślił, że w przypadku wnioskodawcy nie można mówić o nadzorze sprawowanym przez zgromadzenie wspólników, ponieważ to on sam miałby sprawować nadzór nad sobą. Organ wskazał, że J. L. jest co prawda ustanowiona prokurentem spółki i to ona zawarła z wnioskodawcą umowę o pracę, ale wnioskodawca w związku z posiadaną większością udziałów spółki jest wspólnikiem dominującym, a co za tym idzie posiada większość podczas zgromadzeń wspólników i może samodzielnie decydować o jej sprawach, w tym także o zatrudnieniu samego siebie. Zdaniem organu nie ma znaczenia, że J. L., brała czynny udział w zgromadzeniach wspólników, skoro jej udział właścicielski powoduje, że jej głos nie ma znaczenia decydującego. Wnioskodawca odwołał się od przedmiotowej decyzji , wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie mu, jako pracownikowi(...) Sp. z o.o., prawa do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 1 stycznia 2010 r. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu odwołujący się wskazał, że umowa z 2 listopada 2005 r. nigdy nie została rozwiązana, ani nie wygasła. Wprawdzie w dniu 1 stycznia 2010 r. pomiędzy wnioskodawcą a (...) sp. o.o. została ponownie spisana umowa o pracę na czas nieokreślony, ale dokument ten należy rozumieć co najwyżej jako zaktualizowanie warunków pracy wykonywanej na podstawie stosunku pracy trwającego od dnia 1 listopada 2005 r. W ocenie skarżącego treść decyzji jest nielogiczna chociażby dlatego, że udziały w spółce wnioskodawca nabył w dniu 30 kwietnia 2009 r. i skład wspólników spółki od tego dnia nie uległ zmianie. Z dniem 1 stycznia 2010 r., ani później, nie nastąpiły więc żadne nowe okoliczności, które dawałyby podstawy do wyłączenia go z ubezpieczeń właśnie od tego dnia. Wnioskodawca wskazał, że jego zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych nastąpiło od dnia 7 lipca 2005 r. i przez cały czas, aż do chwili obecnej był wykazywany na raportach imiennych RCA, a składki od otrzymywanego przez niego wynagrodzenia były deklarowane na deklaracjach DRA. Było tak również np. w okresie od 1stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. Zdaniem wnioskodawcy powyższe było istotne dlatego, że „prawidłowość i rzetelność obliczania składek na ubezpieczenie społeczne oraz innych składek, do których pobierania zobowiązany jest Zakład oraz zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego” przez Spółkę (...)sp. z o.o. była zakresem kontroli przeprowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniach 9 grudnia 2011 r. - 12 grudnia 2011 r. Kontrolą objęto okres od stycznia 2008r. -do grudnia 2010r., zatem również okres, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Ustalenia kontroli zostały ujęte w protokole kontroli z dnia 12 grudnia 2011 r. Wnioskodawca podniósł, iż z ustaleń kontroli wynika, że był objęty ubezpieczeniami społecznymi. W opinii skarżącego nie doszło do wygaśnięcia stosunku pracy zawartego przez niego ze spółką w 2005 r. Brak bowiem norm prawnych wiążących taki skutek ze zmianą struktury kapitałowej w wieloosobowych spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. Nie zawiera ich ani kodeks pracy, ani inna ustawa. Nie istnieje również zakaz ustawowy zawierania takich umów. Z jego większościowego udziału kapitałowego nie można więc wywodzić przesłanki nieważności umowy. Pomimo takich relacji kapitałowych w spółce, nie doszło do tożsamości wspólnika, pracownika i pracodawcy, a tym samym argumenty organu są nietrafne. Wnioskodawca wskazał, że jego większościowy udział kapitałowy nie przesądza o braku podporządkowania pracowniczego w spółce. Skoro wszystkie uchwały zgromadzenia wspólników (...) Sp. z o.o. po 2009 r. były podejmowane jednomyślnie, to nie doszło do sytuacji, w której wnioskodawca wykorzystałby swoją pozycję w spółce i podjął decyzję sprzeczną z wolą tej spółki. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie odwołania i o zasądzenie od odwołującego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, na te same przyczyny co w skarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy : (...) sp. z o.o. w G. zajmuje się sprzedażą materiałów budowlanych i wykończeniowych. Jest to sklep średniej wielkości z materiałami budowlanymi i wykończeniowymi. Od 2009 r. spółka zatrudnia 2 osoby. Jedną osobą na stanowisku sprzedawcy i drugą osoba na stanowisku kasjera. J. L. jest zatrudniona od 2006 r. na stanowisku pracownika administracji. Jest jedynym pracownikiem tego działu. Sprawy finansowe i kadrowe prowadzi biuro rachunkowe. Wnioskodawca K. L. ( ur. (...) ) był zatrudniony u płatnika składek (...) sp. z o.o. w G. na podstawie umów o pracę z 7 lipca 2005 r. ( na czas określony do 31 października 2005 r., na stanowisku Kierownika Transportu ) i z 2 listopada 2005 r. ( na czas nieokreślony, na stanowisku Prezesa Zarządu ). W okresie od 2006 do 2009 r. wnioskodawca zajmował się sprzedażą materiałów budowlanych i wykończeniowych, sporządzał zamówienia, zajmował się kontaktem z klientami, z przedstawicielami handlowymi. Poprzedni właściciele nie zajmowali się tymi sprawami. Byli zatrudnieni w innych firmach na podstawie umowy o pracę. Całość prowadzenia spółki należała do wnioskodawcy i pozostałych pracowników. Wnioskodawca kierował również grupą pracowników. W dniu 30 kwietnia 2009 r. wraz z małżonką J. L., odkupił udziały w spółce (...) i stał się wspólnikiem posiadającym 980 udziałów spółki, przy ogólnym stanie udziałów 1000. Natomiast J. L. uzyskała 20 udziałów spółki. Wnioskodawca na podstawie umowy o pracę zawartej 1 stycznia 2010 r. został zatrudniony w spółce(...) na stanowisku Prezes Zarządu - kierownik hurtowni materiałów budowlanych, w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Aktualnie wnioskodawca ma więcej obowiązków , ponieważ sprawuje nadzór nad całą spółką. Podejmuję też decyzje o zakupie towarów. Wcześniej takich decyzji nie podejmował samodzielnie tylko konsultował je z właścicielami. Od stycznia 2010 r. wnioskodawca nie wykonywał pracy podporządkowanej bo to on decydował o rodzaju i zakresie wykonywanych prac. Wnioskodawca rozmawia z żoną o wszystkich sprawach dotyczących spółki , ale tak w praktyce to on ma głos decydujący. dowód: - akta osobowe w tym: umowa o pracę z 1 stycznia 2010 r.; - akta ubezpieczeniowe w tym: protokół Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki pod firmą (...) z dnia 1 stycznia 2010 r. ( s.35-37 ), umowa sprzedaży udziałów ( s.41-51 ); - umowy o pracę z dnia 7 lipca 2005 r. i 2 listopada 2005 r. ( k.10 ); - przesłuchanie przedstawiciela płatnika składek J. L., e-protokół z dnia 6 marca 2019 r. 00:04:47 i nast. ( k.124v- 125v ); - przesłuchanie wnioskodawcy, e-protokół z dnia 5 czerwca 2019 r. 00:02:19 i nast. ( k.130-131 ). Sąd zważył co następuje : Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1 ustawy z 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9 osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są miedzy innymi pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów. Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a. Osoby będące pracownikami podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu (art. 11 ust. 1 ustawy). Osoby podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu (artykuł 12 ustęp 1 ustawy). Każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia (art. 36 ust. 1, 2 i 4 ustawy systemowej). Stosownie do art. 13 pkt. 1 ustawy systemowej obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają pracownicy - od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem (art. 22 § 1 k.p. ). W sprawie przedmiotem sporu było to czy zawarta w dniu 1 stycznia 2010 r. umowa o pracę jest ważna i czy w związku z tym wnioskodawca powinien podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 1 stycznia 2010 r. Sąd uznał, że dla oceny ważności umowy z dnia 1 stycznia 2010 r. istotne znaczenia ma to, że w dniu 30 kwietnia 2009 r. wnioskodawca wraz z małżonką J. L. odkupili udziały w spółce. Na skutek powyższego wnioskodawca stał się współwłaścicielem 980/1000 udziałów. Zdaniem Sądu od tego momentu a co najmniej od 1 stycznia 2010 r. po stronie wnioskodawcy nie zostały spełnione przesłanki z art. 22 § 1 k.p. dotyczące znamion i przesłanek stosunku pracy. Wskazać należy, iż Sąd zasadniczo podzielił argumentację organu rentowego. W ocenie Sądu wnioskodawca powinien opłacać składki już nawet od 1 maja 2009 r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej. Wnioskodawca będąc słuchany w sprawie zeznał, że sam podejmował decyzje dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej i w tym przedmiocie nie podlegał niczyjej kontroli .Zatem w sprawie – po stronie wnioskodawcy - brak było, od początku spornego okresu , wykonywania pracy podporządkowanej i pod kierownictwem. W przypadku wnioskodawcy nie występowało również pojęcie wynagrodzenia pracowniczego jako ekwiwalenty za wykonywana pracę . Sam wnioskodawca - będąc słuchany na powyższą okoliczność - używał pojęcia dochodu osiąganego z tytułu działalności gospodarczej . Ponadto z relacji wnioskodawcy wynika, że – od początku spornego okresu jako osoba prowadząca działalność gospodarczą ponosi on ryzyko tej działalności gospodarczej. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miał fakt , że wnioskodawca sam z zoną prowadzi działalność gospodarczą zajmując się wszelkimi jej aspektami od zamawiania i kompletowania towarów , do jego odbioru , ewidencjonowania , sprzedaży .Sam też zajmuje się sprawami związanymi z ogrzewaniem pomieszczenia i rozliczaniem dziennych utargów . Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie wnioskodawcy. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. ( Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 r. ze zm. ).