1.4 lit. b umowy pożyczki, określające należne wynagrodzenie prowizyjne. Określono je bowiem na poziomie 7771 zł, co stanowi kwotę odpowiadającą 86% udostępnionego pożyczkobiorcy kapitału (9 000 zł). Podkreślenia wymaga, że jednocześnie z tytułu odsetek pozwana była zobowiązana do zapłaty kwoty 2880 zł, co stanowi 32% udostępnionego kapitału, a stopa odsetek określona została w wysokości 9,86%, a więc na poziomie bliskim maksymalnym odsetkom ustawowym. W ocenie Sądu, określenie prowizji na wskazanym poziomie, przy jednoczesnym oprocentowaniu umowy pożyczki w zbliżonej do maksymalnej wysokości, jest rażąco wygórowane i z tego powodu należy to postanowienie umowne uznać za sprzeczne z dobrymi obyczajami i godzące w interes konsumenta. W toku procesu strona powodowa nie wskazała jakichkolwiek okoliczności, które uzasadniałyby przekonanie o racjonalności i celowości określenia prowizji właśnie na tak wysokim poziomie. Wziąć też należy pod uwagę, że suma kwot należnych z tytułu opłaty przygotowawczej, wynagrodzenia z tytułu przyznania (...) i wynagrodzenia prowizyjnego, stanowiących pozaodsetkowe koszty kredytu w rozumieniu art. 6a ust. 1 pkt 6a ukk, odpowiada wysokości maksymalnych pozaodsetkowych kosztów kredytu ustalonych w oparciu o art. 36 ust. 1 i 2 ukk. Prowadzi to do wniosku, że strona powodowa zastosowała w umowie automatyzm w ustalaniu wynagrodzenia prowizyjnego i przyjęła, że stanowi ono różnicę pomiędzy kwotą określoną w oparciu o art. 36a ukk a sumą kwot z tytułu innych niż prowizja pozaodsetkowych kosztów kredytu, co uzasadnia twierdzenie o pozbawieniu pożyczkobiorcy rzeczywistego wpływu na określenie treści tego postanowienia umownego. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał roszczenia pozwu w zakresie kwoty określonej w ust. 1.4 lit. b umowy nr (...) za niezasadne, gdyż postanowienia umowy zobowiązującej pozwaną do zapłaty w/w kwoty są abuzywne i nie są dla niej wiążące (art.
Sąd nie stwierdził natomiast podstaw do kwestionowania przez pryzmat art.
pozostałych świadczeń ubocznych określonych w ust. 1.4 umowy. Opłata przygotowawcza w kwocie 129 zł odpowiadała bowiem realnym kosztom czynności przygotowawczych do zawarcia umowy i nie była wygórowana. Natomiast usługa (...) stanowiła usługę dodatkowa, przyznawaną na wniosek samego pożyczkobiorcy, a wynagrodzenie za jej udostępnienie było jednoznacznie określone w umowie.Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że zasadnym jest żądanie pozwu w zakresie świadczenia głównego w części wynoszącej 11 970,48 zł, która to kwota stanowi różnicę pomiędzy żądaniem głównym pozwu (19741,48 zł), a kwotą wskazaną w ust. 1.4 lit. b umowy nr (...) (7771 zł), a w pozostałym zakresie to powództwo jako niezasadne należało oddalić.Zasądzono kwota świadczenia głównego mieści się w granicach zakreślonych w deklaracji wekslowej (k. 8). Weksel in blanco zabezpieczał bowiem całe zadłużenie z tytułu umowy nr (...), na które składały się: całkowita kwota do zapłaty 20880 zł oraz należne maksymalne odsetki za opóźnienie, liczone zgodnie z art. 481 § 2 1 k.c. za każdy dzień opóźnienie w płatności każdej z rat. Nadto wskazać należy, że w deklaracji wekslowej nie zawarto żadnych postanowień w przedmiocie oznaczenia o jaką datę płatności należy uzupełnić weksel in blanco. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach stanowił art. 100 k.p.c. Powództwo zostało uwzględniono jedynie częściowo. Strona powodowa wygrała proces w części wynoszącej w przybliżeniu 60%, a pozwana w części wynoszącej 40%. W takim też stosunku (60:40) należało zatem rozdzielić koszty procesu, tzn. pozwana winna zwrócić stronie powodowej 60% poniesionych przez nią kosztów procesu, a strona powodowa winna zwrócić pozwanej 40% poniesionych przez nią kosztów procesu. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wywiodła strona powodowa, w zakresie pkt I i III wyroku, zarzucając obrazę prawa materialnego , tj art.
kc poprzez błędną wykładnię skutkującą nieuzasadnionym przyjęciem że postanowienia umowy pożyczki określające pozaodsetkowe koszty kredytu są abuzywne, gdy tymczasem sformułowane są w sposób jednoznaczny i określają wynagrodzenie, co wyklucza kontrolę abuzywności oraz naruszenie art. 58 § 2 kc poprzez przyjęcie że pozaodsetkowe koszty kredytu są sprzeczne z zasadami uczciwości kupieckiej oraz prawami konsumenta oraz naruszenie art. 36 a Ustawy o kredycie konsumenckim poprzez odmowę zasądzenia całości kwot pozaodsetkowych kosztów kredytu podczas gdy koszty mieszczące się w limicie wprowadzonym przez ww przepis wyłączone są z możliwości badania czy stanowią niedozwolone postanowienia umowne. W oparciu o powyższe apelujący wniósł o zmianą ww wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości oraz orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego. Odpowiedź na apelację złożyła pozwana domagając się jej oddalenia , uznając, że sąd rejonowy prawidłowo ocenił postanowienia umowy pożyczki w aspekcie abuzywności; Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja podlegała uwzględnieniu w całości. Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne sądu rejonowego, jednak rzeczywiście doszło w rozumowaniu sądu do naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. art.
kc. W szerokiej literaturze przedmiotu ścierają się wprawdzie dwa stanowiska co do możliwości stosowania tej normy w odniesieniu do postanowień, które nie należą do essentialia negotii umowy, jednakże Sąd oczekający w sprawie niniejszej jest stanowiska , że należy tu podzielić argumentację prezentowaną przez część komentatorów oraz w orzecznictwie ETS , który definiuje główne świadczenia stron jako także postanowienia określające odpłatność za świadczenia charakterystyczne, choćby sama odpłatność nie należała do elementów charakteryzujących dany typ stosunku prawnego ( por F Zoll Prawo Bankowe…Komentarz tom 2 , wyd 2005r., do art. 109 pr bank) . Niewątpliwie pozaodsetkowe koszty kredytu stanowią swego rodzaju formę odpłatności w zamian za kwotę pożyczonego kapitału. Zatem – należy kwalifikować je jako główne świadczenia stron – i tym samym nie podlegają one wykładni pod kątem abuzywności. Analizując treść umowy pożyczki stwierdzić należy, że zostały one sformułowane w sposób jednoznaczny, tj nie pozostawiający jakichkolwiek wątpliwości co do ich wysokości. Dodatkowo warto przywołać w tym miejscu argumenty wysuwane przez m.in. przez F. Zolla ( vide : Prawo Bankowe, Komentarz”) , który wskazał, że poza zakresem stosowania art.
kc pozostają te postanowienia umowy, które jedynie odwzorowują treść przepisów prawa, choćby względnie wiążących – nie można bowiem wówczas uznać, że naruszają interesy konsumentów. Skoro zatem norma art. 36 a ustawy o kredycie konsumenckim ma charakter bezwzględnie obowiązujący a postanowienia umowy pożyczki w zakresie wyliczenia pozaodsetkowych kosztów kredytu stanowi jej odzwierciedlenie , to jasnym jest, że stosowanie art.
kc jest wyłączone. Stanowisko to jest zresztą odzwierciedleniem Dyrektywy 93/13/EWG który stanowi, że warunku umowy odzwierciedlające obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze (…) nie będą podlegały jej postanowieniom. Należy uznać , że postanowieniem określającym główne świadczenie jest postanowienie określające odpłatność za świadczenie charakterystyczne ( cenę, wynagrodzenie) choćby sama odpłatność nie należała do elementów charakteryzujących dany typ stosunku ( por. F. Zoll jw.). Powyższe rozważania są koherentne również z zamierzeniami samego ustawodawcy. Sięgając bowiem do uzasadnienia projektu zmian w ustawie o kredycie konsumenckim ( druk sejmowy VII kadencji , Nr 3460, s 21) można stwierdzić, że limit całkowitego kosztu kredytu z wyłączeniem odsetek nie może przekroczyć 100 % kwoty kredytu. Propozycja ta miała właśnie na celu ochronę interesów konsumentów. Dopiero przekroczenie powyższego limitu powoduje sankcję w postaci nienależnego świadczenia i po stronie kredytodawcy ex lege powstaje obowiązek ich zwrotu konsumentowi na podstawie art. 405 kc w z w z art. 410 kc.( tak T. Czech „Limit pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego, artykuł Prawo Bankowe 2016/2/52-75). Warto również odnotować że postanowienia określające główny przedmiot umowy wyjątkowo podlegać mogą kontroli , jeżeli nie zostały sformułowane jednoznacznie; zatem sformułowania proste i zrozumiałe nie podlegają kontroli w aspekcie art. 385
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.