V Ka 202/19

(1)na oświadczeniu dotyczącym okoliczności zaistnienia zdarzenia zatytułowanym „Opis zdarzenia” datowanym na dzień 20 października 2014 roku, będącym podstawą zgłoszenia roszczeń odszkodowawczych w zakładzie ubezpieczeniowym, a następnie posłużył się tak podrobionym dokumentem przed pracownikiem (...) S.A. w celu uzyskania odszkodowania z polisy OC właściciela pojazdu o nr (...), jednak dobrowolnie zrezygnował z wypłaty świadczenia z obawy przed wyższymi kosztami przyszłych polis i za to na podstawie art. 270 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk s k a z a ł go na karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny po 20,00 (dwadzieścia) złotych każda. Tym samym wyrokiem Sąd uznał oskarżonego A. S. za winnego popełnienia czynów: - tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 kk, że w okresie od 27 lutego do 3 marca 2015 roku w J. doprowadził (...) S.A. V. (...) zs. w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 13700 zł w ten sposób, że zgłaszając roszczenia o wypłatę odszkodowania z tytułu krótkotrwałej niezdolności do pracy lub nauki na podstawie posiadanych polis ubezpieczenia (...) o nr (...) oraz (...) w następstwie uszczerbku na zdrowiu doznanym w dniu 20 października 2014 roku, wprowadził pracownika zakładu ubezpieczeniowego w błąd co do faktu własnego zatrudnienia, przedkładając podrobione zaświadczenie datowane na dzień 20.02.2015 roku informujące o tym, że jako zatrudniony przez I. S.

(1)w dniach od 20.10.2014 roku do 20.02.2015 roku nie był zdolny do pracy, czym doprowadził do wypłaty nienależnego świadczenia pieniężnego przysługującego wyłącznie osobie zatrudnionej lub pobierającej naukę w kwocie 13700 zł, działając na szkodę (...) S.A. V. (...) zs. w W.; - tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 270 kk w zw. z art. 11 kk, że w okresie od 20 maja do 25 maja 2015 roku w J. doprowadził (...) S.A. V. (...) zs. w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 3300 zł w ten sposób, że zgłaszając roszczenia o wypłatę odszkodowania z tytułu krótkotrwałej niezdolności do pracy lub nauki na podstawie posiadanej polisy ubezpieczenia (...) o nr (...) w następstwie uszczerbku na zdrowiu doznanym w dniu 7 kwietnia 2015 roku, wprowadził pracownika zakładu ubezpieczeniowego w błąd co do faktu własnego zatrudnienia, przedkładając podrobione zaświadczenie datowane na dzień 20.05.2015 roku informujące o tym, że jako zatrudniony przez I. S.

(1)w dniach od 16.04.2015 roku do 18.05.2015 roku nie był zdolny do pracy, czym doprowadził do wypłaty nienależnego świadczenia pieniężnego przysługującego wyłącznie osobie zatrudnionej lub pobierającej naukę w kwocie 3300 zł, działając na szkodę (...) S.A. V. (...) zs. w W.; - tj. o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 270 kk w zw. z art. 11 kk, że w okresie od 13 października 2015 roku do 17 listopada 2015 roku w J. doprowadził (...) S.A. V. (...) zs. w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2100 zł w ten sposób, że zgłaszając roszczenia o wypłatę odszkodowania z tytułu krótkotrwałej niezdolności do pracy lub nauki na podstawie posiadanej polisy ubezpieczenia (...) o nr (...) w następstwie uszczerbku na zdrowiu doznanym w dniu 13 października 2015 roku, wprowadził pracownika zakładu ubezpieczeniowego w błąd co do faktu własnego zatrudnienia, przedkładając podrobione zaświadczenie datowane na dzień 03.11.2015 roku informujące o tym, że jako zatrudniony przez I. S.

(2)w dniach od 14.10.2015 roku do 03.11.2015 roku nie był zdolny do pracy, czym doprowadził do wypłaty nienależnego świadczenia pieniężnego przysługującego wyłącznie osobie zatrudnionej lub pobierającej naukę w kwocie 2100 zł, działając na szkodę (...) S.A. V. (...) zs. w W. p r z y j m u j ą c, iż d o p u ś c i ł się ich w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk czym wyczerpał ustawowe znamiona występku z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za to na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk przy zast. art. 91 § 1 kk w zw. z art. 33 § 2 kk przy zast. z art. 4 § 1 kk i s k a z a ł go na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności oraz karę 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny po 20,00 (dwadzieścia) złotych każda. Na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 i § 2 kk w zw. z art. 4 § 1 kk łączy oskarżonemu A. S. wyżej orzeczone jednostkowe kary grzywny i w ich miejsce wymierza mu jedną karę łączną 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny po 20,00 (dwadzieścia) złotych każda; Na podstawie art. 69 § 1 i § 2 kk w zw. z art. 4 § 1 kk i art. 70 § 1 pkt 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk warunkowo z a w i e s i ł wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego A. S. kary pozbawienia wolności na okres 3 (trzech) lat tytułem próby. Na podstawie art. 73 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk o d d a ł oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego. Na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 i 4 kk w zw. z art. 4 § 1 kk z o b o w i ą z a ł oskarżonego w okresie próby do: - informowania kuratora o przebiegu okresu próby, - dalszego wykonywania pracy zarobkowej. Na podstawie art. 46 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk z o b o w i ą z a ł oskarżonego do naprawienia wyrządzonej szkody w całości przez zapłatę kwoty 19.100,00 (dziewiętnaście tysięcy sto) złotych na rzecz (...) S.A. V. (...) zs. w W.. Na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tj. D. U. z 1983 roku Nr 49 poz. 223 z póź. zm.) z a s ą d z i ł od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania obejmujące wydatki w kwocie (...),30 (tysiąc trzysta osiem 30/100) złotych oraz opłatę w wysokości 780,00 (siedemset osiemdziesiąt) złotych. A p e l a c j ę od powyższego wyroku Sądu Rejonowego w Jastrzębiu - Zdroju z dnia 06 grudnia 2018r. w sprawie o sygn. II K 295/17 wniósł obrońca z urzędu oskarżonego A. S. i zgodnie z treścią art. 425 § 1 i 2 kpk wyrok ten z a s k a r ż y ł w zakresie zarzutów i rozstrzygnięć dot. pkt II, III i IV i na podstawie art. 438 pkt 2 i 3 kpk orzeczeniu temu z a r z u c i ł: - obrazę przepisów postępowania, które miały wpływ na treść orzeczenia, a to: art. 4 kpk, art. 5 § 2 kpk i art. 7 kpk polegającą na pominięciu przy wyrokowaniu obiektywnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, dokonanie jej bez uwzględnienia zasad prawidłowego i logicznego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz rozstrzygnięciu wątpliwości na niekorzyść oskarżonego oraz pominięcie jego edukacji w Szkole Policealnej Ż. w J. w okresie od 02.10.2014 do 20.02.2015 i od 25.09.2015r. do 20.02.2016r., co doprowadziło do przyjęcia, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego nie pozwala na przypisanie oskarżonemu odpowiedzialności za czyny opisane w pkt II, III i IV wyroku - przez pryzmat pobierania przez oskarżonego w ww okresie edukacji; - obrazę przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, a to art. 7 kpk i art. 410 kpk poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, dokonaną bez zachowania zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, a polegającą na uznaniu za wiarygodne wyjaśnień oskarżonego, pomimo, iż są wewnętrznie spójne, logiczne i korelują z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego, a także nienależytą weryfikację linii obrony oskarżonego oraz zaniechanie wyjaśnienia i weryfikacji wyjaśnień oskarżonego i zeznać świadków, z których wynika, iż oskarżony nie dopuścił się czynów zarzucanych mu w akcie oskarżenia, z dowodami, które stały się podstawą przypisania oskarżonemu sprawstwa zarzucanych mu czynów; - obrazę przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, a to art.7 kpk - polegającą na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów poprzez przekroczenie granic tejże oceny polegającej na wyprowadzeniu z materiału dowodowego wniosków z niego nie wynikających, a nadto sprzecznych z doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania poprzez podzielenie relacji świadków - K. S. i M. S.- którzy de facto nic nie wnosili do sprawy, a którzy reprezentując Ubezpieczycieli mieli interes w składaniu korzystnych dla siebie zeznań, bez analizy systematycznej zmiany ich treści w przedmiocie okoliczności przedmiotowych czynów (od 2do 4), jak również wskazując na powierzchowne i mało drobiazgowe baczenie Sądu na konieczność wyjaśnienia zachodzących sprzeczności w depozycjach składanych przez wyżej wymienionych świadków, przy jednoczesnym pominięciu dowodu z odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Rejonowego w Jastrzębiu - Zdroju w sprawie o sygn. akt I C 1506/15, które Sąd dopuścił jako dowód na rozprawie w dniu 23 listopada 2018r., a do którego nie odniósł się w treści uzasadnienia, jak i w ocenie dowodów; - obrazę przepisów postępowania która miała wpływ na treść orzeczenia, a to art. 410 kpk poprzez oparcie zawartym w wyroku rozstrzygnięciu o winie oskarżonego wyłączenie o dowody niekorzystne dla niego przy całkowitym pominięciu dowodów świadczących o jego niewinności - zaświadczenia o pobieraniu przez oskarżonego edukacji w kwestionowanym okresie oraz okoliczności zdarzenia z dnia 20.10.2014r., które nie było kwestionowane przez Ubezpieczyciela, a wyrok w sprawie o sygn. akt I C 1506/15 nie był kwestionowany i się uprawomocnił, a w konsekwencji zaskarżonemu orzeczeniu z a z u c i ł: - błąd w ustaleniach faktycznych, przyjęty za podstawę wyroku, a mając wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że oskarżony dopuścił się zarzucanych mu czynów (w pkt II III i IV) podczas gdy analiza materiału dowodowego winna prowadzić do wniosków i ustaleń odmiennych. Nadto wniósł o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia Szkoły Policealnej Ż. w J. z dnia 25.01.2019r. na okoliczność ustalenia w jakich okresach oskarżony był słuchaczem szkoły i w jakich okresach nie uczestniczył w zajęciach i wykładach. Podnosząc powyższe zarzuty w n i ó s ł o: - zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów i zwolnienie oskarżonego od kosztów obrony przed Sądem I i II Instancji oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej obrony z urzędu za II Instancję według norm przepisanych, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Jastrzębiu - Zdroju do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja obrońcy oskarżonego na uwzględnienie nie zasługiwała, bowiem w zakresie w jakim kwestionowała ustalenia faktyczne w zaskarżonym wyroku pozbawiona była słuszności. Polemizując z ustaleniami faktycznymi autor apelacji usiłował wykazać, że sąd I instancji bezpodstawnie odmówił wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego zaprzeczającego aby dopuścił się zarzucanych mu czynów. Skarżący kwestionował nadto ocenę dowodów przeprowadzoną przez Sąd I instancji podnosząc, że zgromadzone w sprawie dowody oceniono przekraczając granice swobodnej oceny dowodów. Przed odniesieniem się do tego ostatniego stwierdzenia należy przede wszystkim podkreślić, że wynikające z art.7 kpk prawo swobodnej oceny dowodów jest jedną z najistotniejszych prerogatyw Sądu, a zarzut obrazy tego przepisu może być skuteczny tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że Sąd orzekający oceniając dowody naruszył zasady logicznego rozumowania, nie uwzględnił przy ocenie dowodów wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Z kolei zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia byłby słuszny tylko wtedy, gdyby sąd I instancji oparł swój wyrok na faktach, które nie znajdują potwierdzenia w wynikach postępowania sądowego, albo też z faktów tych wysnuł wnioski niezgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Takich uchybień Sąd Rejonowy w przedmiotowej sprawie się nie dopuścił, albowiem Sąd ten wskazał dowody, na których się oparł dokonując ustaleń faktycznych, a jednocześnie wskazał przesłanki, którymi kierował się odmawiając wiary dowodom przeciwnym. Z faktu, że Sąd merytoryczny dokonał oceny dowodów - do czego zresztą był zobowiązany – nie wynika samo przez się, że poczynione ustalenia faktyczne są błędne, jeśli ocena dowodów zebranych w sprawie nie wykracza poza ramy zakreślone w przepisach postępowania, zwłaszcza zaś w art. 4 i 7 kpk. W istocie Sąd Rejonowy dokonał oceny dowodów w sposób wieloaspektowy i bezstronny, nie przekroczył granic oceny swobodnej, a przy tym uwzględnił zasady wiedzy i doświadczenia życiowego, a swój pogląd na ostateczne wyniki przewodu sądowego przekonująco uzasadnił w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Odnośnie wyjaśnień oskarżonego Sąd merytoryczny słusznie uznał je za nieprzekonywujące. Oskarżony ewidentnie mijał się z prawdą, najpierw usiłując wykazać, że w okresach objętych zarzutami pracował u swoich rodziców, a następnie, że w tym czasie pobierał naukę. Tymczasem z zeznań obiektywnego świadka J. H. wynika jednoznacznie, iż nigdy nie był on pracownikiem ani u swojego ojca, ani u matki. Pomijając fakt iluzoryczności nauki oskarżonego w szkole policealnej jak wynika z zaświadczeń (vide k. 260 oraz 579) w okresach objętych zarzutami nie był on słuchaczem tego studium lub też w tym okresie nie uczestniczył w zajęciach. Trudno zatem w wymiarze realnym twierdzić, iż w tym okresie pobierał on naukę. Co do zarzutu naruszenia z art. 5 § 2 kpk to przypomnieć jedynie należy, iż sam fakt nieprzyznania się oskarżonego do zarzucanych mu czynów nie tworzy stanu niedających się usunąć wątpliwości. Chodzi bowiem o wątpliwości w ujęciu normatywnym, a nie potocznym. Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy sąd wyczerpie już wszelkie możliwości dowodowe i mimo odwołania się do zasad logiki i doświadczenia życiowego wątpliwości tych nie da się rozwikłać. W przedmiotowej sprawie nie było potrzeby sięgania po art. 5 § 2 kpk, gdyż sąd meriti po sięgnięciu po zasady logiki i doświadczenia życiowego doskonale poradził sobie z oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Generalnie zarzuty i argumenty apelacji miały charakter czysto polemiczny i sprowadziły się do prostej negacji ocen i ustaleń sądowych i zastępowanie ich ocenami i wnioskami własnymi w żadnym zaś razie nie podważają one trafności rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego. W świetle zebranego i prawidłowo ocenionego przez sąd I instancji materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że oskarżony dopuścił się przypisanych mu przestępstw. Mając powyższe na uwadze i uznając analizę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Rejonowy za prawidłową, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie winy, ani też podstaw do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wymierzonych oskarżonemu kar jednostkowych, jak i łącznej grzywny oraz pozbawienia wolności nie można uznać za rażąco niewspółmiernie surowe zwłaszcza, że kara pozbawienia wolności orzeczona została z warunkowym zawieszeniem jej wykonania - dlatego i w tej części brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku. Z tych względów Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Sędzia Sądu Okręgowego Jacek Myśliwiec