Sygn. akt VII U 995/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2019r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska Protokolant: sekr. sądowy Anna Bańcerowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 roku w Warszawie sprawy J. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o emeryturę na skutek odwołania J. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 9 maja 2018 roku, nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje J. K. emeryturę od dnia 1 grudnia 2017 roku. UZASADNIENIE W dniu 5 czerwca 2018r. J. K. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 9 maja 2018r., znak: (...)odmawiającej przyznania emerytury. Wskazał, że nie zgadza się z powyższą decyzją i oświadczył, że pracował przez wymagany okres w warunkach szczególnych. Tego rodzaju pracę wykonywał jako mechanik napraw pojazdów samochodowych w kanale remontowym od 1 września 1975r. do 31 grudnia 1990r. w (...) S.A. (zajezdnia samochodowa w S.), obecnie (...) sp. z o.o. w B., a także: - od 8 kwietnia 1991r. do 31 maja 1992r. jako kierowca samochodu powyżej 3,5 tony w (...) S.A., - od 20 lipca 1992r. do 30 kwietnia 1993r. jako kierowca eksploatacyjny pojazdów członowych w (...) Z., - od 1 maja 1993r. do 21 września 1993r. jako kierowca eksploatacyjny pojazdów członowych w (...) S.A. w Z., - od 27 września 1993r. do 30 czerwca 1994r. jako kierowca eksploatacyjny pojazdów członowych w (...) Sp. z o.o., - od 1 lipca 1994 do 31 października 1997r. jako kierowca eksploatacyjny pojazdów członowych w (...) S.A. w W., - od 2 lutego 1998r. do 10 października 2000r. jako kierowca eksploatacyjny pojazdów członowych w (...) Sp. z o.o. (odwołanie z dnia 5 czerwca 2018r., k. 3-5 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie z dnia 5 czerwca 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swe stanowisko organ rentowy powołał się na art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r., poz. 1383 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w związku z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30 kwietnia 2004r. ze zm.) i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z dnia 30 października 2009r. ze zm.). Według organu rentowego J. K. nie uczynił zadość wymogom wskazanym w ww. przepisach. Organ rentowy wskazał również, że w związku ze złożeniem odwołania przez ubezpieczonego zmienił zaskarżoną decyzję i kolejną decyzją z dnia 28 czerwca 2018r. ponownie odmówił prawa do emerytury, ale staż pracy w szczególnych warunkach ustalił w wymiarze 6 lat, 5 miesięcy i 29 dni. Jednocześnie, z uwagi na braki formalne świadectw wykonywania prac w warunkach szczególnych, wystawionych przez pracodawców ubezpieczonego, nie zostały uwzględnione do stażu pracy w warunkach szczególnych następujące okresy: - od 1 listopada 1984r. do 31 grudnia 1990r. z tytułu zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. w B., bowiem brak danych o pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy; - od 8 kwietnia 1991r. do 31 maja 1992r. z tytułu zatrudnienia w (...) S.A. w S., ponieważ z dokumentów przedstawionych przez ubezpieczonego wynikają rozbieżności dotyczące stanowiska, które zajmował ubezpieczony; - od 27 września 1993r. do 30 czerwca 1994r. z tytułu zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., ponieważ w zaświadczeniu z dnia 22 sierpnia 2017r. zakład pracy nie powołał się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.; - od dnia 1 lipca 1994r. do dnia 31 października 1997r. z tytułu zatrudnienia w (...) S.A. w W., ponieważ w świadectwie pracy z dnia 31 października 1997r. zakład pracy w punkcie 8 wskazał, że ubezpieczony nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach; - od 2 lutego 1998r. do 31 grudnia 1998r. z tytułu zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. w W., ponieważ w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 23 sierpnia 2017r. brak danych o pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (odpowiedź na odwołanie z dnia 5 lipca 2018r., k. 6-7 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: J. K., urodzony w dniu (...), w okresie od 1 listopada 1984r. do 31 grudnia 1990r. pracował na podstawie umowy o pracę w (...) S.A. Zajezdnia (...) w S. (obecnie (...) Sp. z o.o. w B.). We wskazanym okresie zatrudnienia był nieobecny w pracy z powodu choroby w okresach: od 29 do 31 stycznia 1989r. (2 dni), od 27 lipca do 12 sierpnia 1989r. (17 dni) oraz od 21 listopada do 1 grudnia 1989r. (11 dni). Pracodawca zatrudniał go na następujących stanowiskach: - od 1 listopada 1984r. do 31 grudnia 1987r. jako mechanika napraw pojazdów samochodowych, - od 1 stycznia 1988r. do 14 marca 1988r. jako mechanika napraw pojazdów samochodowych – brygadzistę, - od 15 marca 1988r. do 19 lutego 1989r. jako mechanika - diagnostę samochodowego – brygadzistę, - od 20 lutego 1989r. do 31 grudnia 1990r. jako mechanika napraw pojazdów samochodowych – brygadzistę. W zajezdni, w której J. K. świadczył pracę, były w okresie jego zatrudnienia dwie hale. W jednej z hal znajdował się kanał diagnostyczny i dwa kanały naprawcze, w drugiej hali były natomiast cztery kanały. W pierwszej hali najczęściej zajmowano się ciągnikami i tam przeważnie pracował J. K., w drugiej zaś naprawiane były naczepy. Pojazdy, po powrocie z trasy, a przed skierowaniem do którejś z ww. hal, były najpierw myte, a następnie trafiały na kanał, gdzie dokonywano przeglądu i diagnostyki, a w razie potrzeby, stosownych napraw. Ubezpieczony jako mechanik zajmował się wykonywaniem różnych napraw. Bywało, że dokonywał demontażu jakiegoś elementu w pojeździe i albo go naprawiał w kanale, albo wymieniał na nowy. Naprawy, które wykonywał, dotyczyły różnych części i układów w pojazdach, takich jak: układy hamulcowe i kierownicze, resory, silniki, bębny itp. Obowiązki ubezpieczonego na stanowisku mechanika-diagnosty obejmowały dodatkowo czynności diagnostyczne, takie jak ocena stanu technicznego pojazdu oraz regulacja układu kierowniczego i hamulcowego. Po przydzieleniu obowiązków brygadzisty ubezpieczony zajmował się dodatkowo przydzielaniem pracy innym pracownikom i pod koniec tygodnia wpisywał godziny ich pracy, przy czym dalej, tak jak podlegli mu pracownicy, wykonywał wraz z nimi prace naprawcze. Swoje zadania na wszystkich stanowiskach, jakie zajmował w (...) S.A., wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy, stale w kanale remontowym. Czasem tylko zdarzało się, że musiał opuścić kanał, by udać się do magazynu po części. Nie wykonywał innych czynności oprócz wymienionych powyżej (świadectwo pracy z 13 września 2017r. wystawione przez (...) Sp. z o.o., k. 15 a.r.; zeznania świadka M. D., k. 90v-91 a.s., zeznania ubezpieczonego, k. 91-92 a.s.; akta osobowe ubezpieczonego – podanie o przyjęcie do pracy, karta obiegowa przyjęcia do pracy, umowa o pracę, informacje o zmianie stanowiska i stawki płacy zasadniczej, informacja o powołaniu na stanowisko brygadzisty, wypowiedzenie umowy o pracę, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, karty wynagrodzenia). W okresie od 1 lipca 1994r. do 31 października 1997r. J. K. był zatrudniony w (...) S.A. z siedzibą w W. na podstawie umowy o pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy. Stosunek pracy we wskazanej spółce był kontynuacją stosunku pracy, który ubezpieczony realizował w okresie maj - wrzesień 1993r. w Z.. (...) S.A. była firmą transportową świadczącą usługi przewozowe na terenie Europy i w związku z tym posiadała samochody ciężarowe o masie powyżej 7,5 tony i 12,5 tony. Zatrudniała głównie kierowców ciężarówek. W powyższym okresie J. K. pracował właśnie na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego. Zajmował się prowadzeniem ciężarówki z naczepą, jeździł za granicę, m.in. do Anglii, Belgii, Francji, Holandii. Przed przekroczeniem granicy musiał załatwić formalności związane z odprawą celną, a dodatkowo w miejscu, gdzie odbywał się załadunek, nadzorował rozmieszczenie towaru na naczepie. Swoje obowiązki realizował przez co najmniej 8 godzin dziennie. Tak jak inni kierowcy nie wykonywał innych prac (zeznania świadka J. M., k. 90v a.s., zeznania ubezpieczonego, k. 91-92 a.s.; świadectwo pracy z 31 października 1997r. wystawione przez (...) S.A., k. 20 a.r.). W dniu 27 grudnia 2017r. J. K. złożył wniosek o emeryturę. Do wniosku dołączył kwestionariusz zawierający informacje o okresach składkowych i nieskładkowych oraz dokumenty na potwierdzenie tych okresów. Sprawa zainicjowana powyższym wnioskiem została skierowana do rozpoznania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. (wniosek o emeryturę z 27 grudnia 2017r. z załącznikami, k. 1-26 a.r.). Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (...) Oddział w G. wydał w dniu 9 maja 2018r. decyzję znak: (...)w której odmówił J. K. prawa do emerytury. W decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie spełnił warunku 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach. Organ rentowy uwzględnił okresy zatrudnienia w warunkach szczególnych w łącznym wymiarze 9 lat, 7 miesięcy i 29 dni, obejmujące okresy pracy od 1 września 1975r. do 28 lutego 1979r. w (...) Sp. z o.o. oraz od 2 stycznia 1981r. do 31 października 1984r. w (...) S.A. w W.. Nie zostały natomiast uwzględnione do stażu pracy w szczególnych warunkach okresy: - od 1 stycznia do 1988r. do 14 marca 1988r., od 15 marca 1988r. do 19 lutego 1989r., od 20 lutego 1989r. do 31 grudnia 1989r. z tytułu zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. w B., gdyż świadectwo pracy wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 13 września 2017r., wystawione przez ww. podmiot, budzi zastrzeżenia co do faktów w nim zawartych; - od 8 kwietnia 1991r. do 31 maja 1992r. z tytułu zatrudnienia w (...) S.A. w S., ponieważ z przedstawionych dokumentów wynikają rozbieżności w zakresie stanowiska, które zajmował J. K.; - od 27 września 1993r. do 30 czerwca 1994r. z tytułu zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. w W., ponieważ w zaświadczeniu z dnia 22 sierpnia 2017r. zakład pracy nie powołał się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.; - od dnia 1 lipca 1994r. do dnia 31 października 1997r. z tytułu zatrudnienia w (...) S.A. w W., ponieważ w świadectwie pracy z dnia 31 października 1997r. zakład wskazał, że ubezpieczony nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach; - od 2 lutego 1998r. do 31 grudnia 1998r. z tytułu zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. w W., ponieważ w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 23 sierpnia 2017r. brak danych o pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (decyzja ZUS z 9 maja 2018r., k. 63-64 a.r.). J. K. w dniu 5 czerwca 2018r. złożył odwołanie od wskazanej decyzji (odwołanie z dnia 5 czerwca 2018r., k. 2-3 a.s.). Po złożeniu odwołania, w dniu 28 czerwca 2018r. (...) Oddział w G. wydał decyzję zmieniającą decyzję z dnia 9 maja 2018r. i ponownie odmówił J. K. prawa do emerytury, wskazując, że udokumentował okres pracy w warunkach szczególnych wynoszący jedynie 6 lat, 5 miesięcy i 29 dni. Jako okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach uznano: okres od 1 września 1975r. do 28 lutego 1979r. w (...) Sp. z o.o. (3 lata, 6 miesięcy) oraz okres od 2 listopada 1981r. do 31 października 1984r. w (...) S.A. w W. (2 lata, 11 miesięcy, 29 dni). Do pracy w warunkach szczególnych Zakład nie uwzględnił w dalszym ciągu tych samych okresów co w decyzji z dnia 9 maja 2018r. (decyzja ZUS z 28 czerwca 2018r., k. 70-71 a.r.). W późniejszym czasie, na skutek przedstawienia przez J. K. dodatkowej dokumentacji na potwierdzenie pracy w warunkach szczególnych, organ rentowy wydał kolejną decyzją. Nastąpiło to w dniu 15 października 2018r. Decyzją ze wskazanej daty organ rentowy ponownie odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury z powodu nieudowodnienia 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Do okresów wykonywania pracy w warunkach szczególnych ZUS uwzględnił zatrudnienie: - od 1 września 1975r. do 28 lutego 1979r. w (...) Sp. z o.o. (3 lata, 6 miesięcy); - od 2 listopada 1981r. do 31 października 1984r. w (...) S.A. w W. (2 lata, 11 miesięcy, 29 dni); - od 8 kwietnia 1991r. do 31 maja 1992r. w (...) S.A. w S. (1 rok, 1 miesiąc i 23 dni); - od 27 września 1993r. do 30 kwietnia 1994r. w (...) Sp. z o.o. w W. (9 miesięcy i 4 dni); - od 2 lutego 1998r. do 31 grudnia 1998r. w (...) sp. z o.o. w W. (10 miesięcy i 27 dni). W dalszym ciągu nie zostały uwzględnione okresy zatrudnienia: od 1 listopada 1984r. do 31 grudnia 1990r. oraz od 7 lipca 1994r. do 31 października 1997r. (decyzja ZUS z 15 października 2018r., k. 90-91 a.r.). Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie powołanych dowodów z dokumentów oraz zeznań świadków i ubezpieczonego, które zostały ocenione jako wiarygodne. Wśród dokumentów stanowiących podstawę ustaleń faktycznych znalazły się te, które dotyczą spornych okresów zatrudnienia J. K. i charakteru wykonywanej przez niego pracy, a także postępowania przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, zainicjowanego wnioskiem o wcześniejszą emeryturę i zmian stanowiska organu rentowego w tym zakresie. W szczególności Sąd uwzględnił jako wiarygodną i istotną dokumentację zgromadzoną w aktach osobowych z okresu zatrudnienia ubezpieczonego w (...) S.A. Zajezdnia (...) w S., obejmującą m.in. umowę o pracę, informacje o zatrudnieniu oraz o zmianie stanowiska i zmianie stawki zaszeregowania oraz inne dokumenty potwierdzające fakt zatrudnienia i rodzaj wykonywanej pracy. Dodatkowo Sąd oparł się na dokumentach przedstawionych przez ubezpieczonego, potwierdzających jego okresy składkowe i nieskładkowe (świadectwa pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu). Wszystkie wymienione dowody z dokumentów w zakresie ich autentyczności nie były kwestionowane przez strony postępowania. Organ rentowy zgłaszał jedynie wątpliwości dotyczące niektórych dokumentów, na co zwrócił uwagę w kolejnych decyzjach, Sąd jednak ocenił, że zarzuty organu rentowego nie odbierają dokumentom przymiotu wiarygodności i dlatego powołane dokumenty stanowiły podstawę ustaleń faktycznych. Jeśli chodzi zaś o kwestie potwierdzenia za pomocą dokumentów pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, to zostanie ona szerzej omówiona w dalszej części. Jako wiarygodne Sąd ocenił zeznania świadków: J. M. i M. D.. Wymienieni świadkowie pracowali z J. K. w tych samych zakładach pracy (odpowiednio (...) S.A. Zajezdnia (...) w (...) S.A.), a okres ich zatrudnienia pokrywał się z okresem zatrudnienia ubezpieczonego. Ponadto świadek J. M. wykonywał takie same prace jak ubezpieczony i opisał, na czym on polegały. Z kolei M. D., choć wykonywał swe obowiązki na innym stanowisku i w innym miejscu niż J. K., to często bywał w halach, gdzie były dokonywane naprawy, obserwował, na czym polegały prace ubezpieczonego i opisał je tak jak sam ubezpieczony. Ze wskazanych przyczyn Sąd ocenił więc zeznania ww. świadków jako wiarygodne. Z racji tego, że byli oni naocznymi świadkami pracy ubezpieczonego i posiadali wiedzę o specyfice i rodzaju pracy, jaką wykonywał w spornych okresach zatrudnienia, to ich zeznania nie mogły być kwestionowane. W podobnym zakresie Sąd dał wiarę zeznaniom J. K., który szczegółowo przedstawił okoliczności dotyczące jego zatrudnienia w (...) S.A. Zajezdnia (...) w S. oraz w (...) S.A. w W.. Ubezpieczony dokładnie opisał czym zajmował się podczas zatrudnienia u ww. pracodawców i jego zeznania w tej części były spójne z zeznaniami świadków. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie J. K. podlegało uwzględnieniu. Art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018r., poz. 1270r.), zwanej dalej ustawą emerytalną, wskazuje, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.