kpc, wskazując iż na koszty te złożyła się opłata od pozwu (w wysokości 205,00 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (w wysokości 17,00 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika powoda (w – ustalonej na podstawie przepisu § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – kwocie 1.200,00 zł). Orzeczenie Sądu I instancji zostało zaskarżone przez obu pozwanych w części – w zakresie zasądzającym od nich solidarnie na rzecz (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwoty 4.093,81 zł, w tym należności w wysokości 2.583,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2016 r. do dnia zapłaty (punkt I. wyroku) oraz kwoty 1.422,00 zł tytułem kosztów procesu (punkt III. wyroku). Obaj pozwani – we wniesionych odrębnie apelacjach – zarzucili Sądowi Rejonowemu: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 299 § 1 w zw. z art. 31 §
126 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, iż solidarna odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością będącej komplementariuszem spółki komandytowo - akcyjnej zachodzi w sytuacji, w której zarówno w momencie stwierdzenia bezskuteczności egzekucji w stosunku do spółki komandytowo - akcyjnej, jak również w momencie stwierdzenia bezskuteczności egzekucji w stosunku do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pozwani nie byli już członkami zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością —podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów powinna prowadzić do wniosku, iż solidarna odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością będącej komplementariuszem spółki komandytowo - akcyjnej w sytuacji, w której to pozwani zarówno w momencie stwierdzenia bezskuteczności egzekucji w stosunku do spółki komandytowo – akcyjnej jak również w momencie stwierdzenia bezskuteczności egzekucji w stosunku do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie byli już członkami zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powinna zostać wyłączona;
z art. 126 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 505). Jego skuteczność, determinując rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego, czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do pozostałych zarzutów apelacyjnych skoro już tylko ten – niezależnie od zasadności pozostałych – czyni koniecznym zmianę wyroku Sądu Rejonowego. W okolicznościach przedmiotowej sprawy w sposób zdecydowany należy stwierdzić – mając na względzie treść wskazanych wyżej przepisów – iż pozwani M. O. i R. G. nie mogą ponosić odpowiedzialności wobec (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.. W myśl przepisu art. 299 § 1 ustawy – Kodeks spółek handlowych, jeżeli egzekucja przeciwko spółce (z ograniczoną odpowiedzialnością) okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. W realiach przedmiotowej sprawy, co nie może budzić wątpliwości, żądanie pozwu zostało skierowane przeciwko pozwanym z racji pełnienia przez nich funkcji członków zarządu w (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P., która to spółka jest komplementariuszem (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowo – Akcyjna w P.. Odpowiedzialność (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. jako wspólnika spółki komandytowo - akcyjnej będącego jej komplementariuszem ma charakter osobisty, solidarny i subsydiarny. Z przepisu art. 31 § 1 w zw. z art. 22 § 2 i art. 126 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks spółek handlowych a przede wszystkim z art. 366 § 2 kc wynika, że dług spółki komandytowo - akcyjnej obiektywnie obciąża także komplementariusza. Subsydiarność ma jednak pierwszeństwo przed solidarnością i wspólnicy odpowiadają za długi dopiero wtedy, gdy powstaje bezskuteczność egzekucji z majątku spółki komandytowo – akcyjnej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2010 r. I CSK 453/09, Lex nr 607234). Co prawda można by rozważać wcześniejszą aktualność tej odpowiedzialności w przypadku wezwania wspólnika do zapłaty i wytoczenia powództwa o jakim mowa w art. 31 § 2 ustawy – Kodeks spółek handlowych, co jednak w tej sprawie nie miało miejsca. Tym samym z punktu widzenia oceny podstaw do przyjęcia odpowiedzialności (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. (a w dalszej konsekwencji – w oparciu o przepis art. 299 § 1 ustawy – Kodeks spółek handlowych pozwanych jako członków zarządu komplementariusza) istotna jest bezskuteczność egzekucji względem (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowo – Akcyjna w P.. W realiach przedmiotowej sprawy nie zostało wykazane (zaś ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na powodzie) by (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. jako reprezentant spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowo – Akcyjna w P. miał już wcześniej świadomość nieściągalności wierzytelności od ostatnio wskazanej spółki a to właśnie warunkuje ocenę zachowania członków zarządu przy zaspokojeniu tych roszczeń przez komplementariusza – (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.. W przedmiotowej sprawie bezskuteczność tę stwierdza data wydania postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko wspólnikowi komplementariuszowi spółki komandytowo – akcyjnej albowiem już na etapie postępowania klauzulowego bada się niewypłacalność warunkującą nadanie klauzuli na podstawie przepisu art. 778 1 kpc. Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. jest równoznaczny z wyrażeniem na zewnątrz woli powoda spełnienia świadczenia przez tę spółkę. Data doręczenia odpisu wniosku samodzielnie lub razem z postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 r. (co nastąpiło w dniu 26 stycznia 2016 r.) jest więc momentem, w którym osoby wchodzące w skład organów spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. winny uznać brak możliwości spełnienia wymagalnego świadczenia przez (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka – Komandytowa Akcyjna w P., za które (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. odpowiada solidarnie z dłużną spółką komandytowo – akcyjną. Można też stanąć na stanowisku – jak wskazuje apelacja – iż odpowiedzialność (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. za zobowiązania (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowo – Akcyjna w P. uaktualniła się jeszcze wcześniej, tj. w dacie stwierdzenia bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce matce (spółce komandytowo – akcyjnej), jednakże – zważywszy iż nastąpiło to w dniu 26 czerwca 2015 r. (wówczas nastąpiło umorzenie egzekucji przeciwko (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowo – Akcyjna w P.) – i tak nie wpływa to na odpowiedzialność pozwanych. Jest tak dlatego, iż M. O. i R. G. sprawowali funkcję członków zarządu (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. do dnia 22 czerwca 2012 r. – zatem nie mogą oni ponosić odpowiedzialności na podstawie art. 299 § 1 ustawy – Kodeks spółek handlowych skoro dopiero odpowiedzialność subsydiarna spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. zaktualizowała się później. Poza tym nawet przy uznaniu pierwszeństwa solidarności odpowiedzialności, pozwani – jako członkowie zarządu wspólnika będącego komplementariuszem nie ponosiliby zresztą winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości skoro za ich kadencji wierzyciel nie uzyskał jeszcze nawet tytułu egzekucyjnego przeciwko (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowo – Akcyjna w P. (tytuł egzekucyjny wydano w dniu 13 maja 2013 r.) a przesłanek niewypłacalności spółki matki przed tą datą nie można domniemywać. Zgodzić należy się z twierdzeniami apelacji, iż wskazane wyżej fakty zostały całkowicie pominięte przez Sąd I instancji co z kolei skutkowało błędne zastosowanie przepisu art. 299 § 1 ustawy – Kodeks spółek handlowych poprzez przyjęcie istnienia odpowiedzialności pozwanych za zobowiązania (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowo – Akcyjna pomimo zaktualizowania się odpowiedzialności (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. za te zobowiązania w czasie, kiedy M. O. i R. G. nie byli już członkami zarządu ostatnio wskazanej spółki. Wszystkie wskazane wyżej względy czynią więc apelacje pozwanych zasadnymi co musi skutkować – w oparciu o przepis art. 386 § 1 kpc - reformatoryjnym rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego poprzez oddalenie żądania (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.. Taki wynik postępowania skutkuje – wobec przyjęcia, iż strona powodowa przegrała proces przed Sądem Rejonowym - koniecznością zmiany rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie jego kosztów. Brak uwzględnienia roszczenia (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. obliguje ten podmiot do poniesienia kosztów postępowania, w tym także do zwrotu należności jakie z tego tytułu zostały poniesione przez M. O. i R. G.. Zważywszy fakt, iż w przedmiotowej sprawie po stronie pozwanej występowało współuczestnictwo materialne zaś każdemu z wygrywających proces współuczestników reprezentowanych przez tego samego radcę prawnego sąd powinien zasądzić zwrot kosztów zastępstwa procesowego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 października 2014 r., I ACa 427/14, Lex nr 1552042), należało obciążyć powoda obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania zarówno na rzecz M. O. jak i na rzecz R. G.. Należności z tytułu kosztów obejmowały – ustaloną w oparciu o przepis art. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1000 z późn. zm.) w zw. z pkt IV załącznika do tej ustawy - Wykaz przedmiotów opłaty skarbowej, stawki tej opłaty oraz zwolnienia – opłatę skarbową od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika (kwota 17,00 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego każdego z pozwanych (w wysokości 1.200,00 zł ustalonej w oparciu o przepis § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - t.j. Dz. U. z 2018, poz. 265 - w brzmieniu tego aktu prawnego obowiązującym w dacie zainicjowania postepowania w przedmiotowej sprawie). Z kolei uwzględnienie apelacji M. O. oraz R. G. skutkuje uznanie powodów za wygrywających postępowanie odwoławcze co uprawnia każdego z nich do żądania od (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. zwrotu kosztów postępowania odwoławczego obejmujących opłaty od apelacji w kwocie po 205,00 zł (ustalone na podstawie przepisu art. 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 785) oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego pozwanych (określone w wysokości 450,00 zł a ustalonej na podstawie przepisu § 10 ust. 1 pkt 1 w zw z § 2 pkt 3 wskazanego wyżej rozporządzenia - w jego brzmieniu w dacie złożenia przez pozwanych środków odwoławczych). Bartosz Kaźmierak Jolanta Jachowicz Paweł Kowalczyk
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.