Wyrok Sądu Okręgowego z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII Pa 1/18

Sygn. akt VII Pa 1/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2019 roku Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący: SSO Renata Gąsior Sędziowie: SO Agnieszka Stachurska (spr.) SO Zbigniew Szczuka Protokolant: starszy sekr. sądowy Mariusz Żelazek po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 roku w Warszawie sprawy z powództwa Stowarzyszenia (...) w P. oraz K. B. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o ryczałty za noclegi na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 października 2015 roku sygn. akt VIP 95/13 I. zmienia zaskarżony wyrok:

1.1) 124,26 zł (sto dwadzieścia cztery złote dwadzieścia sześć groszy) od dnia 13 listopada 2009 roku do dnia zapłaty;

1.2) 40,90 zł (czterdzieści złotych dziewięćdziesiąt groszy) od dnia 19 listopada 2009 roku do dnia zapłaty;

1.3) 82,08 zł (osiemdziesiąt dwa złote osiem groszy) od dnia 3 grudnia 2009 roku do dnia zapłaty;

1.4) 376,36 zł (trzysta siedemdziesiąt sześć złotych trzydzieści sześć groszy) od dnia 18 grudnia 2009 roku do dnia zapłaty;

1.5) 166,61 zł (sto sześćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt jeden groszy) od dnia 26 grudnia 2009 roku do dnia zapłaty;

1.6) 245,70 zł (dwieście czterdzieści pięć złotych siedemdziesiąt groszy) od dnia 6 stycznia 2010 roku do dnia zapłaty;

1.7) 560,49 zł (pięćset sześćdziesiąt złotych czterdzieści dziewięć groszy) od dnia 13 lutego 2010 roku do dnia zapłaty;

1.8) 197,01 zł (sto dziewięćdziesiąt siedem złotych jeden grosz) od dnia 2 marca 2010 roku do dnia zapłaty;

1.9) 348,15 zł (trzysta czterdzieści osiem złotych piętnaście groszy) od dnia 18 marca 2010 roku do dnia zapłaty;

1.10) 38,90 zł (trzydzieści osiem złotych dziewięćdziesiąt groszy) od dnia 21 marca 2010 roku do dnia zapłaty;

1.11) 154,90 zł (sto pięćdziesiąt cztery złote dziewięćdziesiąt groszy) od dnia 18 kwietnia 2010 roku do dnia zapłaty;

1.12) 272,75 zł (dwieście siedemdziesiąt dwa złote siedemdziesiąt pięć groszy) od dnia 28 kwietnia 2010 roku do dnia zapłaty;

1.13) 117,06 zł (sto siedemnaście złotych sześć groszy) od dnia 1 maja 2010 roku do dnia zapłaty;

1.14) 368,08 zł (trzysta sześćdziesiąt osiem złotych osiem groszy) od dnia 20 maja 2010 roku do dnia zapłaty;

1.15) 323,83 zł (trzysta dwadzieścia trzy złote osiemdziesiąt trzy grosze) od dnia 29 maja 2010 roku do dnia zapłaty;

1.16) 246,33 zł (dwieście czterdzieści sześć złotych trzydzieści trzy grosze) od dnia 4 czerwca 2010 roku do dnia zapłaty;

1.17) 327,27 zł (trzysta dwadzieścia siedem złotych dwadzieścia siedem groszy) od dnia 12 czerwca 2010 roku do dnia zapłaty;

1.18) 324,28 zł (trzysta dwadzieścia cztery złote dwadzieścia osiem groszy) od dnia 23 czerwca 2010 roku do dnia zapłaty;

1.19) 414,48 zł (czterysta czternaście złotych czterdzieści osiem groszy) od dnia 3 lipca 2010 roku do dnia zapłaty;

1.20) 203,66 zł (dwieście trzy złote sześćdziesiąt sześć groszy) od dnia 11 lipca 2010 roku do dnia zapłaty;

1.21) 329,94 zł (trzysta dwadzieścia dziewięć złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) od dnia 21 lipca 2010 roku do dnia zapłaty;

1.22) 507,96 zł (pięćset siedem złotych dziewięćdziesiąt sześć groszy) od dnia 16 października 2010 roku do dnia zapłaty;

1.23) 317,87 zł (trzysta siedemnaście złotych osiemdziesiąt siedem groszy) od dnia 24 października 2010 roku do dnia zapłaty;

1.24) 198,62 zł (sto dziewięćdziesiąt osiem złotych sześćdziesiąt dwa grosze) od dnia 29 października 2010 roku do dnia zapłaty;

1.25) 431,83 zł (czterysta trzydzieści jeden złotych osiemdziesiąt trzy grosze) od dnia 9 listopada 2010 roku do dnia zapłaty;

1.26) 276,01 zł (dwieście siedemdziesiąt sześć złotych jeden grosz) od dnia 16 listopada 2010 roku do dnia zapłaty;

1.27) 276,10 zł (dwieście siedemdziesiąt sześć złotych dziesięć groszy) od dnia 24 listopada 2010 roku do dnia zapłaty;

1.28) 321,64 zł (trzysta dwadzieścia jeden złotych sześćdziesiąt cztery grosze) od dnia 2 grudnia 2010 roku do dnia zapłaty;

1.29) 282,90 zł (dwieście osiemdziesiąt dwa złote dziewięćdziesiąt groszy) od dnia 9 grudnia 2010 roku do dnia zapłaty;

1.30) 39,83 zł (trzydzieści dziewięć złotych osiemdziesiąt trzy grosze) od dnia 10 grudnia 2010 roku do dnia zapłaty;

1.31) 278,34 zł (dwieście siedemdziesiąt osiem złotych trzydzieści cztery grosze) od dnia 28 grudnia 2010 roku do dnia zapłaty;

1.32) 315,46 zł (trzysta piętnaście złotych czterdzieści sześć groszy) od dnia 5 stycznia 2011 roku do dnia zapłaty;

1.33) 388,33 zł (trzysta osiemdziesiąt osiem złotych trzydzieści trzy grosze) od dnia 15 stycznia 2011 roku do dnia zapłaty;

1.34) 310,21 zł (trzysta dziesięć złotych dwadzieścia jeden groszy) od dnia 27 stycznia 2011 roku do dnia zapłaty;

1.35) 508,59 zł (pięćset osiem złotych pięćdziesiąt dziewięć groszy) od dnia 17 lutego 2011 roku do dnia zapłaty;

1.36) 319,32 zł (trzysta dziewiętnaście złotych trzydzieści dwa grosze) od dnia 25 lutego 2011 roku do dnia zapłaty;

1.37) 437,74 zł (czterysta trzydzieści siedem złotych siedemdziesiąt cztery grosze) od dnia 8 marca 2011 roku do dnia zapłaty;

1.38) 281,47 zł (dwieście osiemdziesiąt jeden złotych czterdzieści siedem groszy) od dnia 15 marca 2011 roku do dnia zapłaty;

1.39) 363,17 zł (trzysta sześćdziesiąt trzy złote siedemnaście groszy) od dnia 24 marca 2011 roku do dnia zapłaty;

1.40) 315,83 zł (trzysta piętnaście złotych osiemdziesiąt trzy grosze) od dnia 16 kwietnia 2011 roku do dnia zapłaty;

1.41) 198,14 zł (sto dziewięćdziesiąt osiem złotych czternaście groszy) od dnia 21 kwietnia 2011 roku do dnia zapłaty;

1.42) 396 zł (trzysta dziewięćdziesiąt sześć złotych) od dnia 8 maja 2011 roku do dnia zapłaty;

1.43) 78,29 zł (siedemdziesiąt osiem złotych dwadzieścia dziewięć groszy) od dnia 13 maja 2011 roku do dnia zapłaty;

1.44) 156,82 zł (sto pięćdziesiąt sześć złotych osiemdziesiąt dwa grosze) od dnia 21 maja 2011 roku do dnia zapłaty;

1.45) 435,25 zł (czterysta trzydzieści pięć złotych dwadzieścia pięć groszy) od dnia 1 czerwca 2011 roku do dnia zapłaty;

1.46) 315,92 zł (trzysta piętnaście złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze) od dnia 9 czerwca 2011 roku do dnia zapłaty;

1.47) 118,23 zł (sto osiemnaście złotych dwadzieścia trzy grosze) od dnia 12 czerwca 2011 roku do dnia zapłaty;

1.48) 39,43 zł (trzydzieści dziewięć złotych czterdzieści trzy grosze) od dnia 16 czerwca 2011 roku do dnia zapłaty;

1.49) 359,14 zł (trzysta pięćdziesiąt dziewięć złotych czternaście groszy) od dnia 25 czerwca 2011 roku do dnia zapłaty;

1.50) 315,89 zł (trzysta piętnaście złotych osiemdziesiąt dziewięć groszy) od dnia 6 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;

1.51) 362,61 zł (trzysta sześćdziesiąt dwa złote sześćdziesiąt jeden groszy) od dnia 15 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;

1.52) 161,60 zł (sto sześćdziesiąt jeden złotych sześćdziesiąt groszy) od dnia 19 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;

1.53) 320,34 zł (trzysta dwadzieścia złotych trzydzieści cztery grosze) od dnia 27 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;

1.54) 206,83 zł (dwieście sześć złotych osiemdziesiąt trzy grosze) od dnia 18 marca 2012 roku do dnia zapłaty;

1.55) 166,59 zł (sto sześćdziesiąt sześć złotych pięćdziesiąt dziewięć groszy) od dnia 24 marca 2012 roku do dnia zapłaty;

1.56) 330,61 zł (trzysta trzydzieści złotych sześćdziesiąt jeden groszy) od dnia 4 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty;

1.57) 375,66 zł (trzysta siedemdziesiąt pięć złotych sześćdziesiąt sześć groszy) od dnia 13 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty;

1.58) 543,72 zł (pięćset czterdzieści trzy złote siedemdziesiąt dwa grosze) od dnia 27 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty;

1.59) 208 zł (dwieście osiem złotych) od dnia 4 maja 2012 roku do dnia zapłaty;

1.60) 125,64 zł (sto dwadzieścia pięć złotych sześćdziesiąt cztery grosze) od dnia 7 maja 2012 roku do dnia zapłaty;

1.61) 258 zł (dwieście pięćdziesiąt osiem złotych) od dnia 15 maja 2012 roku do dnia zapłaty;

1.62) 174,73 zł (sto siedemdziesiąt cztery złote siedemdziesiąt trzy grosze) od dnia 19 maja 2012 roku do dnia zapłaty;

1.63) 524,77 zł (pięćset dwadzieścia cztery złote siedemdziesiąt siedem groszy) od dnia 31 maja 2012 roku do dnia zapłaty;

1.64) 347,38 zł (trzysta czterdzieści siedem złotych trzydzieści osiem groszy) od dnia 8 czerwca 2012 roku do dnia zapłaty;

1.65) 427,60 zł (czterysta dwadzieścia siedem złotych sześćdziesiąt groszy) od dnia 29 czerwca 2012 roku do dnia zapłaty;

1.66) 379,60 zł (trzysta siedemdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt groszy) od dnia 8 lipca 2012 roku do dnia zapłaty;

1.67) 168,22 zł (sto sześćdziesiąt osiem złotych dwadzieścia dwa grosze) od dnia 14 lipca 2012 roku do dnia zapłaty;

1.68) 333,03 zł (trzysta trzydzieści trzy złote trzy grosze) od dnia 22 lipca 2012 roku do dnia zapłaty;

1.69) 368,26 zł (trzysta sześćdziesiąt osiem złotych dwadzieścia sześć groszy) od dnia 9 sierpnia 2012 roku do dnia zapłaty;

1.70) 204,11 zł (dwieście cztery złote jedenaście groszy) od dnia 14 sierpnia 2012 roku do dnia zapłaty;

1.71) 203,40 zł (dwieście trzy złote czterdzieści groszy) od dnia 19 sierpnia 2012 roku do dnia zapłaty;

1.72) 372,73 zł (trzysta siedemdziesiąt dwa złote siedemdziesiąt trzy grosze) od dnia 27 września 2012 roku do dnia zapłaty;

1.73) 366,89 zł (trzysta sześćdziesiąt sześć złotych osiemdziesiąt dziewięć groszy) od dnia 6 października 2012 roku do dnia zapłaty;

II. oddala apelację w pozostałym zakresie;

III. nakazuje, aby powód K. B. zwrócił pozwanej (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. spełnione świadczenie obejmujące kwotę 44.861,73 zł (czterdzieści cztery tysiące osiemset sześćdziesiąt jeden złotych siedemdziesiąt trzy grosze) oraz ustawowe odsetki obliczone od kwot:

1.

264,56 zł (dwieście sześćdziesiąt cztery złote pięćdziesiąt sześć groszy) od dnia 13 listopada 2009 roku do dnia zapłaty;

2.

87,11 zł (osiemdziesiąt siedem złotych jedenaście groszy) od dnia 19 listopada 2009 roku do dnia zapłaty;

3.

174,78 zł (sto siedemdziesiąt cztery złote siedemdziesiąt osiem groszy) od dnia 3 grudnia 2009 roku do dnia zapłaty;

4.

801,31 zł (osiemset jeden złotych trzydzieści jeden groszy) od dnia 18 grudnia 2009 roku do dnia zapłaty;

5.

354,75 zł (trzysta pięćdziesiąt cztery złote siedemdziesiąt pięć groszy) od dnia 26 grudnia 2009 roku do dnia zapłaty;

6.

523,12 zł (pięćset dwadzieścia trzy złote dwanaście groszy) od dnia 6 stycznia 2010 roku do dnia zapłaty;

7.

1.193,34 zł (jeden tysiąc sto dziewięćdziesiąt trzy złote trzydzieści cztery grosze) od dnia 13 lutego 2010 roku do dnia zapłaty;

8.

419,47 zł (czterysta dziewiętnaście złotych czterdzieści siedem groszy) od dnia 2 marca 2010 roku do dnia zapłaty;

9.

741,26 zł (siedemset czterdzieści jeden złotych dwadzieścia sześć groszy) od dnia 18 marca 2010 roku do dnia zapłaty;

10.

82,85 zł (osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt pięć groszy) od dnia 21 marca 2010 roku do dnia zapłaty;

11.

329,80 zł (trzysta dwadzieścia dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) od dnia 18 kwietnia 2010 roku do dnia zapłaty;

12.

580,73 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych siedemdziesiąt trzy grosze) od dnia 28 kwietnia 2010 roku do dnia zapłaty;

13.

249,23 zł (dwieście czterdzieści dziewięć złotych dwadzieścia trzy grosze) od dnia 1 maja 2010 roku do dnia zapłaty;

14.

783,69 zł (siedemset osiemdziesiąt trzy złote sześćdziesiąt dziewięć groszy) od dnia 20 maja 2010 roku do dnia zapłaty;

15.

689,47 zł (sześćset osiemdziesiąt dziewięć złotych czterdzieści siedem groszy) od dnia 29 maja 2010 roku do dnia zapłaty;

16.

524,48 zł (pięćset dwadzieścia cztery złote czterdzieści osiem groszy) od dnia 4 czerwca 2010 roku do dnia zapłaty;

17.

696,80 zł (sześćset dziewięćdziesiąt sześć złotych osiemdziesiąt groszy) od dnia 12 czerwca 2010 roku do dnia zapłaty;

18.

690,42 zł (sześćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści dwa grosze) od dnia 23 czerwca 2010 roku do dnia zapłaty;

19.

882,47 zł (osiemset osiemdziesiąt dwa złote czterdzieści siedem groszy) od dnia 3 lipca 2010 roku do dnia zapłaty;

20.

433,63 zł (czterysta trzydzieści trzy złote sześćdziesiąt trzy grosze) od dnia 11 lipca 2010 roku do dnia zapłaty;

21.

702,49 zł (siedemset dwa złote czterdzieści dziewięć groszy) od dnia 21 lipca 2010 roku do dnia zapłaty;

22.

1.081,50 zł (jeden tysiąc osiemdziesiąt jeden złotych pięćdziesiąt groszy) od dnia 16 października 2010 roku do dnia zapłaty;

23.

676,78 zł (sześćset siedemdziesiąt sześć złotych siedemdziesiąt osiem groszy) od dnia 24 października 2010 roku do dnia zapłaty;

24.

422,90 zł (czterysta dwadzieścia dwa złote dziewięćdziesiąt groszy) od dnia 29 października 2010 roku do dnia zapłaty;

25.

919,43 zł (dziewięćset dziewiętnaście złotych czterdzieści trzy grosze) od dnia 9 listopada 2010 roku do dnia zapłaty;

26.

587,65 zł (pięćset osiemdziesiąt siedem złotych sześćdziesiąt pięć groszy) od dnia 16 listopada 2010 roku do dnia zapłaty;

27.

587,85 zł (pięćset osiemdziesiąt siedem złotych osiemdziesiąt pięć groszy) od dnia 24 listopada 2010 roku do dnia zapłaty;

28.

684,80 zł (sześćset osiemdziesiąt cztery złote osiemdziesiąt groszy) od dnia 2 grudnia 2010 roku do dnia zapłaty;

29.

602,34 zł (sześćset dwa złote trzydzieści cztery grosze) od dnia 9 grudnia 2010 roku do dnia zapłaty;

30.

84,82 zł (osiemdziesiąt cztery złote osiemdziesiąt dwa grosze) od dnia 10 grudnia 2010 roku do dnia zapłaty;

31.

592,62 zł (pięćset dziewięćdziesiąt dwa złote sześćdziesiąt dwa grosze) od dnia 28 grudnia 2010 roku do dnia zapłaty;

32.

671,66 zł (sześćset siedemdziesiąt jeden złotych sześćdziesiąt sześć groszy) od dnia 5 stycznia 2011 roku do dnia zapłaty;

33.

826,79 zł (osiemset dwadzieścia sześć złotych siedemdziesiąt dziewięć groszy) od dnia 15 stycznia 2011 roku do dnia zapłaty;

34.

660,49 zł (sześćset sześćdziesiąt złotych czterdzieści dziewięć groszy) od dnia 27 stycznia 2011 roku do dnia zapłaty;

35.

1.082,87 zł (jeden tysiąc osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt siedem groszy) od dnia 17 lutego 2011 roku do dnia zapłaty;

36.

679,89 zł (sześćset siedemdziesiąt dziewięć złotych osiemdziesiąt dziewięć groszy) od dnia 25 lutego 2011 roku do dnia zapłaty;

37.

932,01 zł (dziewięćset trzydzieści dwa złote jeden grosz) od dnia 8 marca 2011 roku do dnia zapłaty;

38.

599,30 zł (pięćset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych trzydzieści groszy) od dnia 15 marca 2011 roku do dnia zapłaty;

39.

773,25 zł (siedemset siedemdziesiąt trzy złote dwadzieścia pięć groszy) od dnia 24 marca 2011 roku do dnia zapłaty;

40.

672,44 zł (sześćset siedemdziesiąt dwa złote czterdzieści cztery grosze) od dnia 16 kwietnia 2011 roku do dnia zapłaty;

41.

421,88 zł (czterysta dwadzieścia jeden złotych osiemdziesiąt osiem groszy) od dnia 21 kwietnia 2011 roku do dnia zapłaty;

42.

843,12 zł (osiemset czterdzieści trzy złote dwanaście groszy) od dnia 8 maja 2011 roku do dnia zapłaty;

43.

166,70 zł (sto sześćdziesiąt sześć złotych siedemdziesiąt groszy) od dnia 13 maja 2011 roku do dnia zapłaty;

44.

333,91 zł (trzysta trzydzieści trzy złote dziewięćdziesiąt jeden groszy) od dnia 21 maja 2011 roku do dnia zapłaty;

45.

926,72 zł (dziewięćset dwadzieścia sześć złotych siedemdziesiąt dwa grosze) od dnia 1 czerwca 2011 roku do dnia zapłaty;

46.

672,63 zł (sześćset siedemdziesiąt dwa złote sześćdziesiąt trzy grosze) od dnia 9 czerwca 2011 roku do dnia zapłaty;

47.

251,75 zł (dwieście pięćdziesiąt jeden złotych siedemdziesiąt pięć groszy) od dnia 12 czerwca 2011 roku do dnia zapłaty;

48.

83,96 zł (osiemdziesiąt trzy złote dziewięćdziesiąt sześć groszy) od dnia 16 czerwca 2011 roku do dnia zapłaty;

49.

764,66 zł (siedemset sześćdziesiąt cztery złote sześćdziesiąt sześć groszy) od dnia 25 czerwca 2011 roku do dnia zapłaty;

50.

672,58 zł (sześćset siedemdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt osiem groszy) od dnia 6 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;

51.

772,06 zł (siedemset siedemdziesiąt dwa złote sześć groszy) od dnia 15 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;

52.

344,09 zł (trzysta czterdzieści cztery złote dziewięć groszy) od dnia 19 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;

53.

682,05 zł (sześćset osiemdziesiąt dwa złote pięć groszy) od dnia 27 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;

54.

440,38 zł (czterysta czterdzieści złotych trzydzieści osiem groszy) od dnia 18 marca 2012 roku do dnia zapłaty;

55.

354,71 zł (trzysta pięćdziesiąt cztery złote siedemdziesiąt jeden groszy) od dnia 24 marca 2012 roku do dnia zapłaty;

56.

703,92 zł (siedemset trzy złote dziewięćdziesiąt dwa grosze) od dnia 4 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty;

57.

799,82 zł (siedemset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych osiemdziesiąt dwa grosze) od dnia 13 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty;

58.

1.157,65 zł (tysiąc sto pięćdziesiąt siedem złotych sześćdziesiąt pięć groszy) od dnia 27 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty;

59.

442,85 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt pięć groszy) od dnia 4 maja 2012 roku do dnia zapłaty;

60.

267,50 zł (dwieście sześćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy) od dnia 7 maja 2012 roku do dnia zapłaty;

61.

549,31 zł (pięćset czterdzieści dziewięć złotych trzydzieści jeden groszy) od dnia 15 maja 2012 roku do dnia zapłaty;

62.

372,02 zł (trzysta siedemdziesiąt dwa złote dwa grosze) od dnia 19 maja 2012 roku do dnia zapłaty;

63.

1.117,29 zł (jeden tysiąc sto siedemnaście złotych dwadzieścia dziewięć groszy) od dnia 31 maja 2012 roku do dnia zapłaty;

64.

739,62 zł (siedemset trzydzieści dziewięć złotych sześćdziesiąt dwa grosze) od dnia 8 czerwca 2012 roku do dnia zapłaty;

65.

910,40 zł (dziewięćset dziesięć złotych czterdzieści groszy) od dnia 29 czerwca 2012 roku do dnia zapłaty;

66.

808,21 zł (osiemset osiem złotych dwadzieścia jeden groszy) od dnia 8 lipca 2012 roku do dnia zapłaty;

67.

358,16 zł (trzysta pięćdziesiąt osiem złotych szesnaście groszy) od dnia 14 lipca 2012 roku do dnia zapłaty;

68.

709,06 zł (siedemset dziewięć złotych sześć groszy) od dnia 22 lipca 2012 roku do dnia zapłaty;

69.

784,07 zł (siedemset osiemdziesiąt cztery złote siedem groszy) od dnia 9 sierpnia 2012 roku do dnia zapłaty;

70.

434,59 zł (czterysta trzydzieści cztery złote pięćdziesiąt dziewięć groszy) od dnia 14 sierpnia 2012 roku do dnia zapłaty;

71.

433,06 zł (czterysta trzydzieści trzy złote sześć groszy) od dnia 19 sierpnia 2012 roku do dnia zapłaty;

72.

793,60 zł (siedemset dziewięćdziesiąt trzy złote sześćdziesiąt groszy) od dnia 27 września 2012 roku do dnia zapłaty;

73.

781,16 zł (siedemset osiemdziesiąt jeden złotych szesnaście groszy) od dnia 6 października 2012 roku do dnia zapłaty;

IV. zasądza od Stowarzyszenia (...) w P. na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 2.126,06 zł (dwa tysiące sto dwadzieścia sześć złotych sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej oraz w postępowaniu kasacyjnym.

SSO Zbigniew Szczuka SSO Renata Gąsior SSO Agnieszka Stachurska UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 października 2015r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, orzekając w sprawie z powództwa Towarzystwa (...) z siedzibą w P. oraz K. B. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.:

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

K. B. był zatrudniony w (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości W. w okresie od 1 stycznia 2004r. do 31 lipca 2011r. oraz od 27 lutego 2012r. do 29 września 2012r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy na trasach międzynarodowych. Średnie miesięczne wynagrodzenie K. B. obliczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosiło 2.000,00 zł brutto.

Obowiązujący u pozwanego Regulamin Wynagradzania stanowił w art. 7, że pracownikowi, oprócz wynagrodzenia zasadniczego, przysługują dodatkowe składniki wynagrodzenia oraz inne świadczenia związane z pracą: a) dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych; b) dodatkowe wynagrodzenie za pracę w dniu wolnym od pracy; c) dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej; d) wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby; e) należności z tytułu podróży służbowych, określone w przepisach szczególnych; f) odprawa emerytalno-rentowa; g) odprawa pośmiertna. Kierowcom zatrudnionym w transporcie międzynarodowym, poza wynagrodzeniem zasadniczym uzależnionym od stażu pracy, przysługiwały dodatkowe składniki wynagrodzenia oraz inne świadczenia, tj. ryczałt za pracę w nocy i w godzinach nadliczbowych w wysokości 100 zł miesięcznie. Dodatkowo kierowca otrzymywał ekwiwalent za środki czystości w wysokości 1,5 % minimalnego wynagrodzenia ustalonego w rozporządzeniu Rady Ministrów, ekwiwalent za pranie odzieży w wysokości 1 % minimalnego wynagrodzenia ustalonego w rozporządzeniu Rady Ministrów, a także diety z tytułu podróży służbowej na terenie oraz poza granicami kraju.

W związku ze zmianą Regulaminu Wynagradzania, który wszedł w życie z dniem 2 stycznia 2006r., a w którym uległa zmianie wysokość diet zagranicznych, strony ustaliły na zasadzie porozumienia, że akceptują nową wysokość diet z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju oraz rezygnację z wypłacania ryczałtu noclegowego z uwagi na wyposażenie pojazdów w miejsca do spania (leżanki).

K. B. obowiązywała 8 godzinna dobowa norma czasu pracy oraz przeciętnie 40 godzinna tygodniowa norma czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy. Wynagrodzenie za pracę płatne było z dołu raz w miesiącu, dziesiątego dnia następnego miesiąca.

W okresie, kiedy pozwanego i K. B. łączył stosunek pracy, został zmieniony Regulamin pracy. W dniu 15 września 2010r. wszedł w życie Regulamin, zgodnie z którym podróż służbowa oznaczała każde zadanie służbowe polegające na wykonywaniu, na polecenie pracodawcy, przewozu drogowego poza siedzibę pracodawcy lub wyjazdu poza siedzibę pracodawcy, w celu wykonania przewozu drogowego (art. 36). Przepis art. 38 Regulaminu stanowił, że pojazdy wyposażone są w miejsca do spania (zgodnie z homologacją producenta). Pracownicy zatrudnieni na stanowisku kierowcy mają obowiązek parkować pojazdy na odpoczynek (noclegi) na strzeżonych lub monitorowanych parkingach, wyposażonych w zaplecze socjalne (natryski, toalety), w związku z tym pracownikom zatrudnionym na stanowisku kierowcy nie przysługuje ryczałt za noclegi w podróży służbowej.

K. B., świadcząc pracę na rzecz pozwanego, kierował następującymi pojazdami: pojazd marki M., rok produkcji 2008, 2009; pojazd marki I., rok produkcji 2007, 2008, 2009 oraz pojazd marki S., rok produkcji 2011.

Wyjazdy zagraniczne K. B. zazwyczaj trwały wiele dni. Pracodawca wymagał od pracowników, aby w trakcie wyjazdów służbowych, nawet podczas czasu wolnego, nie opuszczali całkowicie pojazdów i dozorowali je wraz z ładunkiem. Podczas podróży służbowych pracownik nocował w kabinie sypialnej pojazdu, nie korzystał z noclegów w hotelach, czy w innych noclegowniach.

Od 2006r. wszystkie pojazdy używane przez pozwanego posiadały kabinę z funkcją sypialną podczas postoju, stanowiącą wydzieloną od szoferki część kabiny. W taborze pozwanego znajdowały się pojazdy marek S., M., I., których wiek nie przekraczał trzech lat. Samochody marki S., którymi podróżował pracownik, były wyposażone w kabiny (...), w których są dwie leżanki, klimatyzacja, a także niezależne ogrzewanie kabiny, które nie ma połączenia z pracą silnika, tzn. że może działać podczas postoju. Samochody zostały wyposażone w klimatyzację postojową. Zasada ich działania jest taka sama, jak w przypadku klimatyzacji zwykłej. Może działać niezależnie od pracy silnika. Wysokość kabiny wewnątrz wynosi 1,90 m. Górna leżanka jest składana, zaś odległość pomiędzy leżankami wynosi ok. 50 – 60 cm. Nad deską rozdzielczą znajdują się zamykane schowki. Są też schowki, do których dostęp jest w części sypialnej, w tym schowek pod dolną leżanką, do którego można się dostać po jej podniesieniu. Szerokość dolnej leżanki wynosi 80 cm, górnej 70 cm, długość ok. 200 cm. Materac jest piankowy, o grubości ok. 20 cm. Jest wyprowadzenie 12 i 24 volt, a także możliwość podłączenia się pod typową zapalniczkę samochodową. Po obu stronach leżanki znajdują się lampki do czytania. Pojazd posiada także zasłony na okna i drzwi.

W przypadku samochodów marki M. część sypialna kabiny zawiera dwie leżanki, o rozmiarach 80 cm/200 cm. Obydwie są składane – górna, by powiększyć przestrzeń dolną, a dolna, by dostać się do schowków, które znajdują się pod nią. Są to dwa schowki. Do jednego jest dostęp z kabiny, zaś do drugiego z zewnątrz. Dodatkowe schowki znajdują się w nadszybiu w podwyższanym dachu. W kabinie jest miejsce, by swobodnie stanąć. Pojazd posiada klimatyzację oraz webasto, tj. ogrzewanie postojowe. Możliwe są dwa wymiary kabin - 1,75 m bądź 2,08 m długości. W kabinie znajdują się zasłonki. Kabina jest izolowana fabrycznie i dodatkowo wygłuszona tapicerką. Znajdują się w niej lampki nocne, w niektórych nawet dwa komplety. Są wyjścia 24 volt, a w niektórych także 12 volt. Leżanka składa się ze stelażu drewnianego, na którym położony jest 5 – 7 centymetrowy materac. W pojazdach tej marki nie zostały zamontowane klimatyzacje postojowe. Wewnątrz pojazdu słychać opady deszczu. Pojazd nie posiada prysznica, ani toalety. Odległość między jedną a drugą leżanką to ok. 60 cm.

Z kolei pojazdy marki I. miały największą z dostępnych kabin. W modelach z 2007, 2008 oraz 2009 roku wysokość kabiny w środku wynosiła ok. 2 m. W kabinach są dwie leżanki, górna jest składana, a dolna opcjonalnie. Długość leżanki wynosi ok. 2 m, a jej szerokość to ok. 70-80 cm. Materac ma grubość ok. 10 cm. Pojazd jest wyposażony w schowki oraz wieszaki na ubrania. Obok leżanki można swobodnie stanąć i wyprostować się. W pojazdach były montowane lodówki. W standardzie posiadały niezależne ogrzewanie postojowe oraz klimatyzację. Tylko w niektórych modelach montowana była dodatkowo klimatyzacja postojowa. Pojazdy są wyposażone w lampki do czytania, jest także możliwość podłączenia do gniazdka 12 i 24 volt. Pojazd posiada w standardzie zasłonki oraz rolety przeciwsłoneczne. Kabina jest izolowana od czynników zewnętrznych. W pojazdach znajduje się stół, przy którym można spożywać posiłki i pisać. Między częścią sypialną a pozostałą nie ma trwałej ściany. Samochody nie posiadają bieżącej wody, toalety, ani prysznica.

W porównaniu z aktualnie sprzedawanymi przez wiodących producentów ciągnikami samochodowymi, pojazdy z kabinami używane przez K. B. do wyjazdów służbowych nie odbiegają warunkami technicznymi i wyposażeniem od aktualnych standardów na rynku pojazdów ciężarowych. Pojazdy są nadal produkowane w tych samych modelach po zmianach liftingowych. Wprowadzono jedynie zmiany wyglądu zewnętrznego oraz wyposażenia nadwozia. Wymiary kabin i wyposażenie pozostało bez zmian.

Sąd Rejonowy ustalił ponadto, że wysokość wewnętrzna wszystkich kabin pojazdów, którymi kierował K. B., wynosiła od 182 do 200 cm. Szerokość wewnętrzna kabin pojazdów wynosiła od 210 cm do 226 cm, a długość wewnętrzna od 195 cm do 214 cm. Rozmiary leżanek do spania wynosiły: długość od 205 do 226 cm, zaś szerokość od 75 cm do 79 cm. Wymiary wnętrza kabin ciągników samochodowych pozwalają na swobodne wyprostowanie i możliwość wykonywania nieskrępowanych ruchów takich jak: przebranie się, spożywanie posiłków, czytanie, spanie. Pojazdy były wyposażone w kabiny sypialne posiadające dwie leżanki - dolną i górną składaną. Miejsca do wypoczynku i spania we wszystkich badanych kabinach, zostały zlokalizowane za fotelami kierowcy i pasażera.

Kabiny tych pojazdów były ponadto wyposażone fabrycznie w pojemne schowki nad przednią szybą oraz pod fotelami kierowcy i pasażera, stoliki, dzielone szuflady pod dolną leżanką, instalację do podłączenia kuchenki mikrofalowej, ekspresu do kawy lub telewizora, zasłonki okien nieprzepuszczające światła, ogrzewanie postojowe, a także regulowane punkty oświetleniowe (lampy do czytania). W porównaniu z największymi kabinami oferowanymi przez wiodących producentów, badane kabiny ciągników samochodowych, którymi poruszał się K. B., nie odbiegają warunkami technicznymi i wyposażeniem od aktualnych standardów na rynku pojazdów ciężarowych. W kabinie marki S., rok produkcji 2011, stwierdzono również dodatkowe, pozafabryczne wyposażenie w postaci lodówki i klimatyzacji postojowej.

Ze względów technicznych, ograniczeń w budowie i wyposażeniu pojazdów oraz specyfiki pracy kierowcy zawodowego nie jest możliwe spełnienie wszystkich minimalnych wymagań przewidzianych przez ustawodawcę w odniesieniu do obiektów usług hotelarskich. Brak jest przepisów BHP dotyczących warunków, jakie powinna spełniać część sypialna kabiny ciągnika samochodowego.

Powód odbywał noclegi w następujących państwach, gdzie ryczałty za nocleg obejmowały różne kwoty: F. (30 euro), N. (25,75 euro), B. (40 euro), H. (30 euro), C. (20 euro) oraz W. (...) (35 GPB = 42 euro). Średnia wysokość ryczałtu za nocleg obliczona dla ww. państw wynosiła 31,291 euro.

Powód odbywał podróże służbowe, za które przysługiwały mu należności z tytułu ryczałtów za noclegi, w następujących okresach: od 5 października 2009r. do 7 października 2009r. (2 noclegi) – 259,83 zł; od 8 października 2009r. do 15 października 2009r. (7 noclegów) – 931,78 zł; od 17 października 2009r. do 22 października 2009r. (5 noclegów) – 667,75 zł; od 26 października 2009r. do 29 października 2009r. (3 noclegi) – 388,82 zł; od 3 listopada 2009r. do 4 listopada 2009r. (1 nocleg) – 128,01 zł; od 06 listopada 2009r. do 13 listopada 2009r. (7 noclegów) – 915,75 zł; od 16 listopada 2009r. do 18 listopada 2009r. (2 noclegi) – 256,86 zł; od 24 listopada 2009r. do 3 grudnia 2009r. (9 noclegów) – 1.177,67 zł; od 8 grudnia 2009r. do 12 grudnia 2009r. (4 noclegi) – 821,36 zł; od 17 grudnia 2009r. do 23 grudnia 2009r. (6 noclegów) – 768,82 zł; od 15 stycznia 2010r. do 29 stycznia 2010r. (14 noclegów) – 1.753,83 zł; od 10 lutego 2010r. do 15 lutego 2010r. (5 noclegów) – 616,48 zł; od 22 lutego 2010r. do 3 marca 2010r. (9 noclegów) – 1.089,41 zł; od 05 marca 2010r. do 6 marca 2010r. (1 nocleg) – 121,75 zł; od 30 marca 2010r. do 3 kwietnia 2010r. (4 noclegi) – 484,70 zł; od 06 kwietnia 2010r. do 13 kwietnia 2010r. (7 noclegów) – 853,48 zł; od 13 kwietnia 2010r. do 16 kwietnia 2010r. (3 noclegi) – 366,29 zł; od 26 kwietnia 2010r. do 5 maja 2010r. (9 noclegów) – 1.151,77 zł; od 6 maja 2010r. do 14 maja 2010r. (8 noclegów) – 1.013,30 zł; od 14 maja 2010r. do 20 maja 2010r. (6 noclegów) – 770,81 zł; od 20 maja 2010r. do 28 maja 2010r. (8 noclegów) – 1.024,07 zł; od 31 maja 2010r. do 8 czerwca 2010r. (8 noclegów) – 1.014,70 zł; od 8 czerwca 2010r. do 18 czerwca 2010r. (10 noclegów) – 1.296,95 zł; od 21 czerwca 2010r. do 26 czerwca 2010r. (5 noclegów) – 637,29 zł; od 28 czerwca 2010r. do 6 lipca 2010r. (8 noclegów) – 1.032,43 zł; od 18 września 2010r. do 1 października 2010r. (13 noclegów) – 1.589,46 zł; od 1 października 2010r. do 9 października 2010r. (8 noclegów) – 994,65 zł; od 9 października 2010r. do 14 października 2010r. (5 noclegów) – 621,52 zł; od 14 października 2010r. do 25 października 2010r. (11 noclegów) – 1.351,26 zł; od 25 października 2010r. do 1 listopada 2010r. (7 noclegów) – 863,66 zł; od 2 listopada 2010r. do 9 listopada 2010r. (7 noclegów) – 863,95; od 9 listopada 2010r. do 17 listopada 2010r. (8 noclegów) – 1.006,44 zł; od 17 listopada 2010r. do 24 listopada 2010r. (7 noclegów) – 885,24 zł; od 24 listopada 2010r. do 25 listopada 2010r. (1 nocleg) – 124,65 zł; od 6 grudnia 2010r. do 13 grudnia 2010r. (7 noclegów) – 870,96 zł; od 13 grudnia 2010r. do 21 grudnia 2010r. (8 noclegów) – 987,12 zł; od 21 grudnia 2010r. do 31 grudnia 2010r. (10 noclegów) – 1.215,12 zł; od 4 stycznia 2011r. do 12 stycznia 2011r. (8 noclegów) – 970,70 zł; od 20 stycznia 2011r. do 2 lutego 2011r.

(13 noclegów) – 1.591,46 zł; od 2 lutego 2011r. do 10 lutego 2011r. (8 noclegów) – 999,21 zł; od 10 lutego 2011r. do 21 lutego 2011r. (11 noclegów) – 1.369,75 zł; od 21 lutego 2011r. do 28 lutego 2011r. (7 noclegów) – 880,77 zł; od 28 lutego 2011r. do 9 marca 2011r. (9 noclegów) – 1.136,42 zł; od 24 marca 2011r. do 1 kwietnia 2011r. (8 noclegów) – 988,27 zł; od 1 kwietnia 2011r. do 6 kwietnia 2011r. (5 noclegów) – 620,02 zł; od 13 kwietnia 2011r. do 23 kwietnia 2011r. (10 noclegów) – 1.239,12 zł; od 26 kwietnia 2011r. do 28 kwietnia 2011r. (2 noclegi) – 244,99 zł; od 2 maja 2011r. do 6 maja 2011r. (4 noclegi) – 490,73 zł; od 6 maja 2011r. do 17 maja 2011r. (11 noclegów) – 1.361,97 zł; od 17 maja 2011r. do 25 maja 2011r. (8 noclegów) – 988,55 zł; od 25 maja 2011r. do 28 maja 2011r. (3 noclegi) – 369,98 zł; od 31 maja 2011r. do 1 czerwca 2011r. (1 nocleg) – 123,39 zł; od 1 czerwca 2011r. do 10 czerwca 2011r. (9 noclegów) – 1.123,80 zł; od 13 czerwca 2011r. do 21 czerwca 2011r. (8 noclegów) – 988,47 zł; od 21 czerwca 2011r. do 30 czerwca 2011r. (9 noclegów) – 1.134,67 zł; od 30 czerwca 2011r. do 4 lipca 2011r. (4 noclegi) – 505,69 zł; od 4 lipca 2011r. do 12 lipca 2011r. (8 noclegów) – 1.002,39 zł; od 27 lutego 2012r. do 3 marca 2012r. (5 noclegów) – 647,21 zł; od 5 marca 2012r. do 9 marca 2012r. (4 noclegi) – 521,30 zł; od 12 marca 2012r. do 20 marca 2012r. (8 noclegów) – 1.034,53 zł; od 20 marca 2012r. do 29 marca 2012r. (9 noclegów) – 1.175,48 zł; od 30 marca 2012r. do 12 kwietnia 2012r. (13 noclegów) – 1.701,37 zł; od 13 kwietnia 2012r. do 18 kwiecień 2012r. (5 noclegów) – 650,85 zł; od 19 kwietnia 2012r. do 22 kwietnia 2012r. (3 noclegi) – 393,14 zł; od 24 kwietnia 2012r. do 30 kwietnia 2012r. (6 noclegów) – 807,31 zł; od 30 kwietnia 2012r. do 4 maja 2012r. (4 noclegi) – 546,75 zł; od 4 maja 2012r. do 16 maja 2012r. (12 noclegów) – 1.642,06 zł; od 16 maja 2012r. do 24 maja 2012r. (8 noclegów) – 1.087,00 zł; od 4 czerwca 2012r. do 14 czerwca 2012r. (10 noclegów) – 1.338,00 zł; od 14 czerwca 2012r. do 23 czerwca 2012r. (9 noclegów) – 1.187,81 zł; od 25 czerwca 2012r. do 29 czerwca 2012r. (4 noclegi) – 526,38 zł; od 29 czerwca 2012r. do 7 lipca 2012r. (8 noclegów) – 1.042,09 zł; od 16 lipca 2012r. do 25 lipca 2012r. (9 noclegów) – 1.152,33 zł; od 25 lipca 2012r. do 30 lipca 2012r. (5 noclegów) – 638,70 zł; od 30 lipca 2012r. do 4 sierpnia 2012r. (5 noclegów) – 636,46 zł; od 3 września 2012r. do 12 września 2012r. (9 noclegów) – 1.166,33 zł; od 12 września 2012r. do 21 września 2012r. (9 noclegów) – 1.148,05 zł.

Pozwany nie wypłacił K. B. jakichkolwiek kwot tytułem ryczałtów za noclegi. Łączna wartość przysługujących powodowi należności z ww. tytułu wyniosła 67.791,43 zł. Poszczególne kwoty ryczałtu stały się wymagalne po upływie 14 dni od powrotu z kolejnych podróży służbowych.

Sąd Rejonowy ustalił stan faktyczny na podstawie zeznań powoda K. B., przesłuchanego za stronę pozwaną P. M., świadków A. S. (1), A. S. (2), P. G. i T. Z., a także na podstawie dokumentów złożonych przez strony do akt sprawy, opinii biegłego sądowego oraz przy uwzględnieniu oświadczeń stron co do okoliczności bezspornych.

Zeznania przesłuchanych w sprawie świadków Sąd Rejonowy ocenił jako wiarygodne, dając im w pełni wiarę, ponieważ były spójne, a ich wiarygodność, w świetle pozostałego zgromadzonego materiału dowodowego, nie budziła wątpliwości. W zasadniczej części złożone zeznania znalazły potwierdzenie w dowodach z dokumentów. Świadkowie zeznawali na okoliczność szczegółowych warunków technicznych panujących w pojazdach, którymi podróżował i w których nocował powód. A. S. (3) posiadał wiedzę odnośnie pojazdu marki S., A. S. (2) odnośnie pojazdu marki M., natomiast P. G. oraz T. Z. co do pojazdu marki I.. Zeznania wymienionych osób były dla Sądu I instancji istotne w zakresie dotyczącym wskazanej kwestii, bowiem osoby te dysponowały wiedzą techniczną, a przy tym potrafiły rzeczowo i merytorycznie odnieść się do spornych kwestii, szczegółowo omawiając warunki panujące w poszczególnych pojazdach.

Zeznaniom powoda K. B. Sąd I instancji dał wiarę w całości, ponieważ były szczere, jasne, logiczne i konsekwentne. Sąd w szczególności zaaprobował twierdzenia powoda, że warunki panujące w kabinach pojazdów, którymi podróżował, nie były komfortowe i nie spełniały obowiązujących standardów. Na tę okoliczność został dopuszczony dowód z opinii biegłego sądowego, który jednoznacznie potwierdził, że ze względów technicznych, a także z uwagi na ograniczenia w budowie i wyposażeniu pojazdów oraz specyfikę pracy kierowcy zawodowego, nie jest możliwe, aby nocleg w kabinie pojazdu spełniał wszystkie minimalne wymagania przewidziane przez ustawodawcę w odniesieniu do obiektów usług hotelarskich.

Zeznaniom przesłuchanego w charakterze strony pozwanej P. M., w zakresie w jakim wskazywał, że warunki panujące w kabinie pojazdów umożliwiały dorosłemu mężczyźnie wypoczynek, Sąd Rejonowy nie dał wiary. Wskazanemu twierdzeniu przeczy pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przede wszystkim znajdująca się w aktach sprawy opinia biegłego sądowego, która została oceniona przez Sąd I instancji jako wiarygodna. Zeznania P. M. w powyższym zakresie nie posłużyły więc za podstawę ustaleń faktycznych. Ich wiarygodność w tej części, w świetle pozostałego zgromadzonego materiału dowodowego, budziła wątpliwości.

Sąd Rejonowy ocenił jako rzetelne i wyczerpujące opinie sporządzone przez biegłego sądowego R. K., ponieważ są wnikliwe, a dodatkowo zostały wydane w oparciu o obszerny materiał dowodowy. Poza tym, w ocenie Sądu Rejonowego, brak było jakichkolwiek podstaw, by opiniom tym odmówić mocy dowodowej, a także by uwzględnić wniosek strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z kolejnej, trzeciej, uzupełniającej opinii biegłego sądowego. Zdaniem Sądu, pytania sformułowane przez pozwanego w treści pisma procesowego z dnia 20 kwietnia 2015r. wykraczały poza okoliczności stanowiące przedmiot opinii, stosownie do postanowienia Sądu. Ponadto na część postawionych przez pozwanego pytań, biegły udzielił już wyczerpującej odpowiedzi, wobec czego uzupełnianie opinii po raz kolejny, w sytuacji, gdy uprzednio już dwukrotnie były wyjaśniane wątpliwości pozwanego, było bezprzedmiotowe. W związku z tym wniosek pozwanego został oceniony jako zmierzający jedynie do spowodowania nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu sprawy.

Zgromadzone w sprawie dowody z dokumentów Sąd Rejonowy ocenił jako w pełni wiarygodne. Wskazał, że na żadnym etapie postępowania strony nie zakwestionowały jakiegokolwiek dokumentu, nie podniosły nieautentyczności lub niezgodności ze stanem rzeczywistym. Dowody z dokumentów zostały zatem ocenione nie tylko jako spójne wewnętrznie, ale też jako korespondujące ze sobą i tworzące logiczną całość.

Złożona przez stronę powodową kopia opinii biegłych, według Sądu I instancji, nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Została ona sporządzona na potrzeby innego postępowania sądowego, a więc nie mogła zostać potraktowana jako dowód w procesie. Poza tym dotyczy stopnia zgodności z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy noclegu w kabinie określonego pojazdu, niezwiązanego w żaden sposób z pozwaną spółką. Nie została więc uwzględniona. Sąd Rejonowy wskazał również, że opinii tej nie można potraktować jako uniwersalnego dowodu w postępowaniach dotyczących prawa do zwrotu kosztów noclegu.

Postanowieniem z dnia 13 maja 2015r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek strony pozwanej o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia wniosku o kontrolę konstytucyjności prawa, skierowanego w dniu 10 lutego 2015r. do Trybunału Konstytucyjnego przez związek pracodawców (...). Dla uzasadnienia swego stanowiska wskazał, że nie budziło wątpliwości, iż nie zaszła wskazana w art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. podstawa zawieszenia postępowania.

Sąd Rejonowy oddalił także wniosek strony pozwanej o wystąpienie przez Sąd z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zakresie wykładni przepisu art. 8 ust. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r., zwalniającego pracodawcę od obowiązku wypłaty ryczałtu za nocleg w podróży służbowej w przypadku, gdy pracodawca zapewnił pracownikowi znajdującemu się w podróży służbowej bezpłatny nocleg. Zdaniem Sądu Rejonowego, powyższy wniosek był całkowicie bezpodstawny, gdyż zastosowanie przepisów prawa wspólnotowego w niniejszej sprawie nie pozostawiało żadnych wątpliwości. Kwestia wykładni przepisu art. 8 ust. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. została już rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 czerwca 2014r., sygn. akt II PZP 1/14. Przyjęcie stanowiska pozwanego prowadziłoby do zanegowania możliwości wyrokowania przez sąd krajowy państwa członkowskiego w zakresie objętym prawem unijnym i w sposób nieuprawniony zwalniałoby ten sąd od dokonywania samodzielnej wykładni norm prawa unijnego w stanach faktycznych niebudzących wątpliwości prawnych. Wniosek pozwanego został więc oddalony.

Sąd Rejonowy nie uwzględnił ponadto wniosku pozwanego o wystąpienie przez Sąd z pytaniami prawnymi do Trybunału Konstytucyjnego w takim samym zakresie w jakim pytania zostały sformułowane przez związek pracodawców (...) w dniu 10 lutego 2015r. Wyjaśnił, iż wystąpienie takie już na wstępie skutkowałoby odmową nadania dalszego biegu wnioskowi o kontrolę konstytucyjności prawa na podstawie przepisu art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK), bo, jak wskazał sam pozwany, tożsamy wniosek został już złożony do Trybunału Konstytucyjnego przez związek pracodawców (...). Skierowanie takiego samego wniosku przez Sąd Rejonowy, ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia, doprowadziłoby do odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu.

Mając na względzie poczynione ustalenia faktyczne, Sąd Rejonowy wskazał, że bezsporne było, że pozwany nie wypłacił K. B. jakichkolwiek kwot z tytułu ryczałtów za noclegi, a także że zapewniał mu bezpłatny nocleg w kabinie pojazdu. Sporne było natomiast, czy pomimo zapewniania bezpłatnego noclegu w kabinie pojazdu, powód mógł skutecznie domagać się zapłaty ryczałtu za noclegi, a także czy zgłoszony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia jest zasadny.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji skupił się na podniesionym przez stronę pozwaną zarzucie przedawnienia części roszczenia, uznając go za zasadny częściowo, tylko co do zapłaty ryczałtów za noclegi w podróżach służbowych zakończonych przed dniem 29 października 2009 roku, w łącznej wysokości 1.859,36 zł. Powołał się przy tym na art. 291 § 1 k.p. oraz art. 295 § 1 pkt 1 k.p. Wyjaśnił, że w dniu 12 listopada 2012r. K. B. skierował do Sądu Rejonowego wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, w którym wezwał pozwanego do zapłaty na jego rzecz kwoty 120.000,00 zł tytułem należności za noclegi w okresie od 1 października 2009r. do 29 września 2012r. W treści wniosku wyraźnie nastąpiło wezwanie pozwanego do zapłaty określonej kwoty. Zostało również określone z jakiego konkretnego tytułu wskazana kwota ma zostać zapłacona, a także którego okresu dotyczy żądanie. Nie chodziło zatem o jakiekolwiek należności lub inne noclegi niż te, które pracownik spędził w podróżach służbowych w okresie od dnia 1 października 2009r. do 29 września 2012r. Tym samym Sąd Rejonowy ocenił, że K. B., kierując zawezwanie do próby ugodowej, skutecznie przerwał bieg przedawnienia.

Rozważania co do zasadności zgłoszonego przez stronę powodową roszczenia, Sąd Rejonowy rozpoczął od zacytowania § 9 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2002r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U. Nr 236, poz.191 ze zm.) oraz art. 77 5 § 1, 3, 4 i 5 k.p. Wskazał również na ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy kierowców, znowelizowaną ustawą z dnia 12 lutego 2010 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 246), która weszła w życie z dniem 3 kwietnia 2010r., a zatem w czasie trwania stosunku pracy K. B.. Jak zauważył Sąd Rejonowy, w wyniku nowelizacji ustawy o czasie pracy kierowców powstała sytuacja prawna, w której podróże kierowców transportu międzynarodowego odbywane w okresie do dnia 3 kwietnia 2010r. nie stanowiły podróży służbowych w rozumieniu art. 77 5 § 1 k.p. (nie miały więc zastosowania wprost przepisy powszechnie obowiązujące dotyczące zwrotu kosztów podróży służbowych), a po tej dacie były one podróżami służbowymi (art. 2 pkt 7 ustawy o czasie pracy kierowców) i kierowcom przysługiwały należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalane na zasadach określonych w art. 77 5 § 3 – 5 k.p. Za okres do dnia 3 kwietnia 2010r. zachowały moc prawną korzystniejsze dla pracowników (przyznające diety i zwrot kosztów noclegu) postanowienia układów zbiorowych pracy (regulaminów wynagradzania) oraz umów o pracę. Sąd Rejonowy zauważył również, iż w rzeczywistości - także z tytułu podróży odbywanych przez kierowców transportu międzynarodowego w okresie do dnia 3 kwietnia 2010r. - przysługiwały im należności co najmniej takie, jak wynikające z powszechnie obowiązujących aktów wykonawczych wydanych na podstawie art. 77 5 § 2 k.p.

Uwzględniając powyższe rozważania, Sąd I instancji przyjął, że do stosunku pracy K. B. sprzed wejścia w życie w dniu 3 kwietnia 2010r. nowelizacji ustawy o czasie pracy kierowców, per analogiam znajdują zastosowanie przepisy kodeksu pracy i aktów wykonawczych o podróżach służbowych. Ponadto Sąd Rejonowy nie zgodził się ze stanowiskiem pozwanego, iż umożliwienie pracownikowi jako kierowcy spania w kabinie samochodu ciężarowego, stanowi zapewnienie bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 w/w rozporządzenia, co w konsekwencji oznaczałoby, iż nie przysługuje roszczenie o wypłatę ryczałtu przewidzianego na gruncie wskazanych przepisów. Jak podkreślił Sąd Rejonowy, kwestia ta do niedawna była oceniana niejednolicie, niemniej Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 12 czerwca 2014 roku wskazał (II PZP 1/14), iż zapewnienie pracownikowi - kierowcy samochodu ciężarowego odpowiedniego miejsca do spania w kabinie tego pojazdu podczas wykonywania przewozów w transporcie międzynarodowym nie stanowi zapewnienia przez pracodawcę bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991 ze zm.). To z kolei powoduje, że pracownikowi przysługuje zwrot kosztów noclegu na warunkach i w wysokości określonych w § 9 ust. 1-3 tego rozporządzenia albo na korzystniejszych warunkach, określonych w umowie o pracę, układzie zbiorowym pracy lub innych przepisach prawa pracy.

Sąd I instancji wskazał również na przepis art. 8 ust. 7 Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AERT), sporządzonej w dniu 1 lipca 1970r. (Dz. U. z 1999r. Nr 94, poz. 1087 z późn. zm.) oraz na art. 8 ust. 8 rozporządzenia nr 561/06. Po dokonaniu ich analizy doszedł do wniosku, że dotyczą one możliwości wykorzystania przez kierowcę dziennego (także tygodniowego) skróconego, (ale już nie tygodniowego regularnego) odpoczynku w pojeździe (w kabinie samochodu), jeżeli dokona on takiego wyboru, pod warunkiem, że pojazd posiada odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i znajduje się na postoju. Przepisy te nie dotyczą natomiast uprawnień w zakresie przysługiwania kierowcy od pracodawcy należności na pokrycie kosztów wyjazdów poza bazę w celu wykonywania pracy (podróży służbowych), nie mogą więc służyć ocenie przesłanek takich uprawnień, w szczególności przesłanek przysługiwania ryczałtu za nocleg.

W dalszej kolejności Sąd Rejonowy podkreślił, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, w każdej dobie kierowcy przysługuje prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Dobowy odpoczynek może być wykorzystany w pojeździe, jeżeli pojazd znajduje się na postoju i jest wyposażony w miejsce do spania. Regulacja powyższa powiela art. 8 ust. 8 rozporządzenia nr 561/06 (choć pomija, że może tak być według wyboru kierowcy, a miejsce do spania musi być odpowiednie dla każdego kierowcy). W tym zakresie przepis rozporządzenia wiązał i był stosowany bezpośrednio. Natomiast art. 14 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców jest o tyle korzystniejszy dla kierowców - pracowników, że zezwala tylko na dobowy (dzienny) odpoczynek w pojeździe, a tym samym nie zezwala na wykorzystanie w ten sposób wypoczynku tygodniowego.

W toku postępowania Sąd Rejonowy dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej, bezpieczeństwa i higieny, która to opinia potwierdziła, że w porównaniu z aktualnie sprzedawanymi przez wiodących producentów ciągnikami samochodowymi, użytkowane przez K. B. do wyjazdów służbowych pojazdy z kabinami, nie odbiegają warunkami technicznymi i wyposażeniem od aktualnych standardów dostępnych na rynku pojazdów ciężarowych. Pojazdy są nadal produkowane w tych samych modelach po zmianach liftingowych. Wprowadzono zmiany wyglądu zewnętrznego oraz wyposażenia nadwozia. Wymiary kabin i wyposażenie pozostało bez zmian. Wysokość wewnętrzna wszystkich kabin pojazdów, którymi kierował K.

B., wynosiła od 182 do 200 cm. Szerokość wewnętrzna kabin pojazdów wynosiła od 210 cm do 226 cm, a długość wewnętrzna od 195 cm do 214 cm. Rozmiary leżanek do spania wynosiły: długość od 205 do 226 cm, szerokość od 75 cm do 79 cm. Wymiary wnętrza kabin ciągników samochodowych pozwalają zatem na swobodne wyprostowanie i możliwość wykonywania nieskrępowanych ruchów, tj. przebranie się, spożywanie posiłków, czytanie, spanie. Pojazdy były wyposażone w kabiny sypialne posiadające dwie leżanki, dolną i górną składaną. Jak wynika z opinii, przepisy BHP, które określają minimalne wymagania w zakresie wyposażenia miejsca noclegowego, dotyczą obiektów świadczących usługi hotelarskie. Brak jest natomiast przepisów BHP dotyczących warunków, jakie powinna spełniać część sypialna kabiny ciągnika samochodowego.

Sąd Rejonowy szczegółowo analizując stanowisko doktryny i judykatury stwierdził, że zapewnienie przez pracodawcę pracownikowi (kierowcy wykonującemu przewozy w międzynarodowym transporcie drogowym) odpowiedniego miejsca do spania w kabinie samochodu ciężarowego, czyli wyposażenie samochodu w odpowiednie urządzenia (leżankę, klimatyzację, ogrzewanie itp.), pozwala na wykorzystanie przez kierowcę w samochodzie dobowego (dziennego) odpoczynku, przy spełnieniu warunków określonych w art. 8 ust. 8 rozporządzenia nr 561/06, natomiast nie oznacza zapewnienia mu przez pracodawcę bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia z 2002r. Taki stan rzeczy uprawnia pracownika, zdaniem Sądu Rejonowego, do otrzymania od pracodawcy zwrotu kosztów noclegu, co najmniej na warunkach i w wysokości określonych w § 9 ust. 1 lub 2 tego rozporządzenia.

W dalszej części uzasadnienia wydanego orzeczenia Sąd I instancji dokonał rozważań dotyczących wysokości żądanej przez powoda kwoty. Zwrócił uwagę, że strona pozwana nie przedstawiła dokumentów dotyczących ewidencjonowania czasu pracy K. B., co oznacza niedopełnienie ciążących na pracodawcy obowiązków wynikających z przepisu art. 149 k.p. W takiej sytuacji, zgodnie z powszechnym stanowiskiem judykatury, jeśli pracodawca (pozwany) nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku prowadzenia ewidencji czasu pracy, to pracownik może powoływać wszelkie dowody na wykazanie zasadności swojego roszczenia, w tym posiadające mniejszą moc dowodową niż dokumenty dotyczące czasu pracy, co też uczyniła strona powodowa.

Przedstawiona przez tę stronę obszerna dokumentacja jednoznacznie wskazywała na liczbę noclegów spędzonych przez pracownika w podróżach służbowych. Na tej podstawie Sąd I instancji nie mógł jednak stwierdzić, w jakich konkretnie państwach powód miał nocleg, a zatem nie było możliwe dokładne wyliczenie należnych mu z tego tytułu kwot. Powód wskazał średnią wysokość ryczałtu za nocleg, obliczoną dla krajów europejskich, która wyniosła 31,291 euro. Biorąc jednak pod uwagę, że ani powód, ani pozwany nie mogli potwierdzić dokumentami miejsc postojów nocnych, Sąd Rejonowy na podstawie art. 322 k.p.c. zasądził odpowiednią sumę według swojej oceny, opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności. Jest to suma odpowiadająca wyliczeniom przedstawionym przez stronę powodową, z wyłączeniem należności przedawnionych.

O kosztach procesu Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i 100 k.p.c. Wskazał, że strona powodowa wnosiła o zapłatę na rzecz K. B. kwoty 67.791,43 zł tytułem należności za niewypłacone pracownikowi ryczałty za noclegi. Powództwo zostało uwzględnione do kwoty 65.932,07 zł, czyli w 97,3 %. W takim zakresie stronę powodową można było uznać za stronę wygrywającą, przegrała zaś w 2,7%. Koszty, które w związku z powyższym podlegały zasądzeniu to: na rzecz Stowarzyszenia (...), działającego na rzecz K. B., kwota 2.627,10 zł (97,3% x 2.700,00 zł) i na rzecz pozwanego 72,90 zł (2,7% x 2.700,00 zł). Sąd dokonał jednak zasądzenia różnicy na rzecz tej strony, której przysługują koszty wyższe (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 21 lutego 2002r., I PKN 932/2000, OSNP 2004/4/63), czyli w wysokości 2.554,20 zł (2.627,10 – 72,90 zł = 2.554,20 zł). Kosztami tymi Sąd I instancji nie objął opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Z uwagi na fakt, że strona powodowa uległa tylko co do nieznacznej części swego żądania i określenie należnej sumy zależało od oceny Sądu, to na podstawie art. 100 k.p.c. i art. 102 k.p.c., a także w oparciu o art. 97 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd Rejonowy nie obciążył tej strony obowiązkiem zwrotu wydatków w części przegranej. Natomiast na podstawie art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd Rejonowy nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 3.297 zł (65.932,07 zł x 5% = 3.296,60 zł), zaokrąglając ją do pełnego złotego.

O rygorze natychmiastowej wykonalności w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia powoda Sąd orzekł na podstawie art. 477 2 § 1 k.p.c. (wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe z dnia 21 października 2015r. wraz z uzasadnieniem, k. 952-953, 964 - 1005).

Apelację od powyższego wyroku złożyła strona pozwana, zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w części, to jest w zakresie pkt I, III, IV oraz V. Pełnomocnik pozwanej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

Wskazując na powyższe zarzuty, pozwany wniósł:

W uzasadnieniu apelacji pozwany podniósł, że Sąd Rejonowy na podstawie opinii biegłego R. K. przyjął, że warunki panujące w kabinie pojazdów kierowanych przez powoda nie spełniały standardów. Pominął przy tym, że wymiary wnętrza kabin ciągników samochodowych pozwalają na swobodne wyprostowanie i możliwość wykonywania nieskrępowanych ruchów, a poza tym samochód ciężarowy posiadający kabinę wyposażoną w miejsce do spania (posiadający odpowiednią homologację, dopuszczający pojazd do ruchu drogowego na terenie UE) zapewnia kierowcy odpowiednie warunki do wypoczynku. Ponadto, nocowanie kierowców w takich kabinach ciągników samochodowych jest standardem, a praktyki takie stosowane są na całym świecie przez krajowych i zagranicznych przedsiębiorców transportowych.

Biegły sądowy jednoznacznie wskazał, że brak prysznica, toalety czy umywalki w kabinie ciągnika nie wpływa negatywnie na komfort noclegu w takiej kabinie, gdyż z założenia nie przewiduje się montowania ww. elementów w kabinie. Sąd Rejonowy uznał natomiast, iż kabina nie spełnia wszystkich minimalnych wymagań przewidzianych w odniesieniu do obiektów usług hotelarskich. Zdaniem pozwanego, niezrozumiałe jest również, że Sąd I instancji nie dał wiary zeznaniom przesłuchanego za stronę pozwaną P. M.. Tymczasem jego zeznania były zbieżne z zeznaniami świadków A. S. (1), T. Z., A. S. (2) i P. G. oraz z ustaleniami opinii biegłego. Zbieżność ta dotyczyła w szczególności okoliczności wyposażenia pojazdów używanych przez powoda w klimatyzację, ogrzewanie, schowki, a także lodówkę oraz kwestii wymiarów leżanek znajdujących się w tych kabinach.

Ponadto, P. M. zeznał, że warunki panujące w kabinie pojazdu umożliwiają dorosłemu mężczyźnie wypoczynek, co pozostaje w zgodzie z opinią biegłego oraz z zeznaniami A. S. (1), T. Z., A. S. (2) i P. G.. Natomiast zeznania K. B. Sąd Rejonowy ocenił jako szczere, jasne, logiczne i konsekwentne, z czym pozwany się nie zgadza. Zeznania powoda we wskazanym zakresie pozostają w sprzeczności z wnioskami opinii biegłego sądowego R. K. oraz ww. świadków. Co więcej, Sąd I instancji uznał za bezsporne, iż noclegi powoda odbywały się na terytorium F., N., B., H., C. i W. (...), co nie wynika z zeznań powoda. Ponadto, twierdzenia powoda, iż odbywał podróże w ww. kierunkach nie są jednoznaczne z faktem, iż w tych państwach miały miejsce noclegi.

Pozwany zarzucił również naruszenie art. 322 k.p.c. nie zgadzając się z twierdzeniem Sądu Rejonowego, iż sprawa o ryczałty za noclegi jest sprawą o dochód. Zdaniem pozwanego, jest to jedna z należności związanych z odbywaniem podróży służbowej, stanowiąca substytut zwrotu kosztów noclegu. Ryczałt pełni funkcję kompensacyjną. Brak udowodnienia przez powoda okoliczności w postaci miejsca odbywania przez niego poszczególnych noclegów stawia go zatem w pozycji korzystniejszej niż ta, w której znajdowałby się w sytuacji udowodnienia okoliczności faktycznych stanowiących podstawę jego roszczenia. Pozwany natomiast zmuszony byłby do zapłaty na rzecz powoda kwot wyższych niż te, które musiałby mu zapłacić, gdyby należycie wykazał powyższe okoliczności.

Odnosząc się szczegółowo do zarzutu przedawnienia roszczeń powoda, pozwany wskazał, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, wystosowany przez Stowarzyszenie (...), nie spełniał wymogów określonych przez przepisy kodeksu cywilnego. Taki wniosek nie powinien zatem zostać uznany w ogóle za czynność przedsięwziętą w celu dochodzenia roszczenia, która miałaby przerwać bieg przedawnienia roszczeń powoda. Bieg przedawnienia tego roszczenia został przerwany dopiero pismem z dnia 14 marca 2014 roku, w których obok rozszerzenia każdego powództwa, doszło również do sprecyzowania jego podstawy faktycznej.

Z kolei zarzut naruszenia art. 77 5 § 3 i 5 k.p. poprzez błędną wykładnię oraz art. 9 § 2 k.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, został oparty na tym m.in., że stanowisko Sądu Rejonowego jest nieuprawnione i niewątpliwie sprzeczne z treścią norm zawartych w ww. przepisach, ale także z intencją ustawodawcy, rozróżniającego pozycję pracownika zatrudnionego w sektorze prywatnym oraz w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej. Pozwany zaakcentował, że brak jest w kodeksie pracy przepisu, który wprowadzałby jakiekolwiek minimalne wymagania w odniesieniu do postanowień w zakresie zwrotu kosztów noclegu w podróży służbowej. Wobec pracowników zatrudnionych poza sferą budżetową przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 roku w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju mają charakter jedynie posiłkowy, nie wyznaczają zaś dla tych pracowników minimalnego standardu świadczeń z zakresu podróży służbowej, który uniemożliwiałby ich zmianę na niekorzyść w wewnątrzzakładowych źródłach prawa pracy. Sąd tymczasem, opierając się w całości na powyższym rozporządzeniu, pominął całkowicie Regulamin Wynagradzania i Regulamin Pracy, obowiązujące u pozwanego, a tym samym naruszył przepisy art. 77 2 i art. 104 w zw. z art. 9 § 1 k.p. oraz § 9 ust. 1, 2 i 4 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w zw. z art. 77 5 § 5 k.p. Ponadto, Sąd I instancji przyjął, że ryczałt za noclegi stanowi świadczenie oderwane od rzeczywiście poniesionych kosztów i nie wziął pod uwagę, że odbywanie noclegów w podróżach służbowych nie wiązało się z żadnymi kosztami po stronie powoda, co skutkowało naruszeniem § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Ryczałt określony w § 9 ust. 2 nie stanowi świadczenia samoistnego, a jego funkcją jest zastąpienie świadczenia w postaci zwrotu kosztów noclegu w sytuacji, gdy nie jest możliwe ścisłe ustalenie wysokości kosztów faktycznie poniesionych przez pracownika za nocleg. Warunkiem ryczałtu jest zatem poniesienie przez pracownika jakichkolwiek wydatków za nocleg. Powód natomiast nie ponosił takich kosztów. Niezalenie od tego, według pozwanego, brak jest przepisów, które określałyby minimalne wymogi, jakie powinien spełniać nocleg, aby mógł zostać uznany za zapewnienie bezpłatnego noclegu. Pozwany podniósł, wskazując na rozporządzenie (WE) nr 561/2006, że odpoczynek w homologowanej kabinie pojazdu, posiadającej odpowiednie miejsce do spania jest pełnowartościowym odpoczynkiem, a stworzenie takich warunków odpoczynku przez pracodawcę powinno być rozumiane jako zapewnienie pracownikowi bezpłatnego noclegu zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia. Co więcej, pozwany zarzucił również naruszenie przepisów art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców w zw. z art. 77

5 § 1 i 5 k.p. Wskazał, że przyjęcie przez Sąd I instancji, że pomimo braku uprawnienia wynikającego z przepisów, powodowi przysługiwały, na zasadzie analogii świadczenia w wysokości odpowiadającej świadczeniom przewidzianym ww. rozporządzeniu, stanowi twórczą interpretację prawa. Jeśli chodzi zaś o zarzut Sądu Rejonowego dotyczący nie wywiązania się przez pozwanego z obowiązku prowadzenia ewidencji czasu pracy, to zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 149 § 2 k.p., pozwany wskazał, że trasy i przewozy wykonywane przez powoda podczas zatrudnienia nie miały charakteru stałego i powtarzalnego. Ponadto, zawsze jeżeli pracodawca wypłaca pracownikowi ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej, jest on zwolniony w odniesieniu do tego pracownika z obowiązku ewidencjonowania godzin jego pracy (apelacja pozwanego z dnia 15 grudnia 2015r., k. 1010 – 1045).

W odpowiedzi na apelację powodowie wnieśli o oddalenie apelacji jako bezzasadnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podnieśli, że za właściwe należy przyjąć rozważania Sądu Rejonowego oraz stanowisko judykatury na podstawie czego należy przyjąć, że nie ma najmniejszego znaczenia rodzaj samochodu, którym dany pracownik odbywał podróże służbowe oraz stan wyposażenia kabiny. Zapewnienie przez pracodawcę możliwości spania w kabinie samochodu ciężarowego nie może być uznane za godziwy nocleg. Bezpłatny nocleg nie może oznaczać tylko samego miejsca do spania. Ponadto, w odniesieniu do obowiązku pracodawcy prowadzenia dokumentacji pracowniczej powołany został art. 94 pkt 9a k.p. Wynika z niego, że prowadzenie dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników jest obowiązkiem pracodawcy. Przepis art. 25 ust. 1a ustawy o czasie pracy kierowców zwalnia pracodawcę wyłącznie z obowiązku ewidencjonowania godzin pracy, natomiast nie uprawnia do całkowitego zaniechania prowadzenia ewidencji czasu pracy. Jeśli chodzi zaś o przyjętą do wyliczeń ryczałtu średnią stawka, to jest ona wyższa od stawek ryczałtu przewidzianych przez przepisy wykonawcze dla C. i N., niemniej jest niższa od stawek przewidzianych chociażby dla B. i W. (...). Tym samym Sąd Rejonowy, zdaniem powoda, słusznie zastosował przepis art. 322 k.p.c.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 187 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., strona powodowa podniosła, że we wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, a następnie w pozwie, precyzyjnie zostały określone granice żądania. Za kwestię odrębną należało zaś uznać udowodnienie przez powoda dochodzonego roszczenia i bez znaczenia pozostawał również fakt dokonanej modyfikacji tego roszczenia. Z tego wynika więc, że zarzut przedawnienia nie jest zasadny. Powództwo w dalszym ciągu dotyczy ryczałtów za te same noclegi spędzone w kabinie pojazdu w okresie wskazanym we wniosku. Co więcej, zarzut przedawnienia, według strony powodowej, stanowi nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 8 k.p., a to dlatego, że roszczenie objęte pozwem nie było właściwie sprecyzowane, a nie dlatego, że roszczenie było faktycznie przedawnione.

W odpowiedzi na apelację powodowie wskazali również, że pozwanemu nie przysługiwało prawo do ustalenia w treści wewnątrzzakładowych aktów prawa pracy świadczenia z tytułu ryczałtów za noclegi w wysokości niższej niż wynikająca z przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 77 5 § 2 k.p. Pracodawcom prywatnym przysługuje ograniczona swoboda w ukształtowaniu wysokości świadczeń z tytułu podróży służbowych, polegająca na ustaleniu diety zagranicznej w wysokości nie niższej niż dieta krajowa, oczywiście pod warunkiem dokonania jasnej regulacji w tym zakresie. Ponadto, wbrew stanowisku pozwanego, kwestia rzeczywiście poniesionych przez pracownika kosztów noclegu ma znaczenie jedynie w sytuacji, gdy kierowca spał w hotelu i pobrał rachunek. W ocenie powoda, pozwany nieprawidłowo powołał się również i zastosował przepisy rozporządzenia nr 561/2006, które w ogóle nie dotyczą zasad wynagradzania pracowników ani zasad rekompensowania kosztów podróży (odpowiedź na apelację z dnia 8 stycznia 2016r., k. 1065 - 1080).

Po rozpoznaniu apelacji strony pozwanej od wyroku Sąd Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe z dnia 21 października 2015r., Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wydał w dniu 18 lutego 2016r. wyrok, w którym apelacja została oddalona. Ponadto podlegały zasądzeniu od pozwanego (...) Sp. z o.o. w W. na rzecz powoda Stowarzyszenia (...) w P. koszty zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej w kwocie 1.277,00 zł (wyrok Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 18 lutego 2016r. wraz z uzasadnieniem, k. 1137 – 1138, 1152 - 1173).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła strona pozwana, zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w całości. Pełnomocnik pozwanej zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu m. in. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 77 5 § 3 i 5 k.p., art. 9 § 2 k.p. w zw. z § 9 rozporządzenia MPiPS z 2002r., art. 77 2 i art. 104 w zw. z art. 9 § 1 k.p., § 9 ust. 1-4 rozporządzenia MPiPS z 2002r. oraz przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego i art. 14 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, a także naruszenie przepisów postępowania, m.in. art. 322 k.p.c. i art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. (skarga kasacyjna strony pozwanej z dnia 20 czerwca 2016r., k. 1181 – 1221).

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, w sprawie oznaczonej sygn. akt II PK 245/16, Sąd Najwyższy w dniu 7 grudnia 2017r. uchylił wyrok Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd Najwyższy dokonał prezentacji przepisów regulujących kwestie dotyczące możliwości nocowania w kabinie pojazdu podczas odpoczynku dziennego lub skróconego odpoczynku tygodniowego, analizując regulacje m.in. dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 marca 2002r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego, rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820, a także podniesione w skardze kasacyjnej przepisy Kodeksu pracy, rozporządzenia MPiPS z 2002r. oraz ustawy o czasie pracy kierowców.

Zdaniem Sądu Najwyższego przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz dyrektywa 2002/15/WE z 11 marca 2002r. uniemożliwiają polskim pracodawcom całkowite pominięcie w regulaminach wynagradzania ryczałtu za nocleg, nawet w przypadku zapewnienia pojazdu z miejscami noclegowymi. Sąd Najwyższy zaznaczył przy tym, że problematyka objęta skargą kasacyjną pozwanego została w znacznej części wyjaśniona w uchwale 7 sędziów SN z 26 października 2017r. (III PZP 2/17), której obszerne motywy zostały powołane, w tym również w odniesieniu do aktualnego stanu prawnego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 listopada 2016r. (K 11/15). Zaakcentowane zostało, że po wyrugowaniu z systemu prawnego art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców, do pracowników – kierowców w transporcie międzynarodowym znajdują zastosowanie reguły rozliczenia podróży służbowej przewidziane w art. 77 5 k.p.

Odnosząc poczynione rozważania do skargi kasacyjnej rozpoznawanej w przedmiotowej sprawie, Sąd Najwyższy wskazał, że zaskarżone orzeczenie Sądu Okręgowego nie zawiera wystarczających ustaleń umożliwiających zastosowanie adekwatnej subsumpcji, a ponadto dokonano niewłaściwej wykładni art. 77 5 § 3-5 k.p. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia MPiPS z 19 grudnia 2002r. Sąd Okręgowy ustalił bowiem, że początkowo u pozwanego obowiązywał regulamin wynagradzania, który zapewniał kierowcom zatrudnionym w transporcie międzynarodowym, poza wynagrodzeniem zasadniczym, uzależnionym od stażu pracy, dodatkowe składniki wynagrodzenia oraz inne świadczenia, tj. ryczałt za pracę w nocy i w godzinach nadliczbowych w wysokości 100 zł miesięcznie oraz diety z tytułu podróży służbowej na terenie oraz poza granicami kraju. W związku ze zmianą regulaminu wynagradzania, który wszedł w życie dnia 2 stycznia 2006r., a w którym uległa zmianie wysokość diet zagranicznych, strony ustaliły na zasadzie porozumienia, że akceptują nową wysokość diet z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju oraz rezygnację z wypłacania ryczałtu noclegowego z uwagi na wyposażenie pojazdów w miejsce do spania.

W ocenie Sądu Najwyższego, w zaskarżonym wyroku zabrakło precyzyjnych ustaleń dotyczących kwestii porozumienia z 2 stycznia 2006r. oraz wysokości wypłacanej po tej dacie diety z tytułu podróży zagranicznej; w szczególności wymagało ustalenia, czy powód zgodził się na to, aby wypłacane świadczenie, nazwane dietą, zawierało w sobie również ryczałt za noclegi. Sąd Najwyższy nawiązał przy tym do orzeczeń z dnia 28 marca 2017r. (II PK 28/16) oraz z 30 maja 2017r. (II PK 122/16), wskazując, że przy ocenie roszczenia pracownika Sąd ma obowiązek weryfikowania, czy postanowienie regulaminu lub umowy o pracę nie zmierza do przyznania świadczenia rekompensującego podróż służbową w sposób pozorny lub symboliczny (marginalny).

Ocenę tą należy odnosić do komfortu nocowania w kabinie samochodu oraz poniesionych przez pracownika wydatków postojowych (parkingowych). Weryfikacja roszczenia pracownika może odbywać się przy wykorzystaniu mechanizmu z art. 322 k.p.c. Jeśli pracodawca w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania czy umowie o pracę nie określił zasad rozliczania związanych z noclegiem, to zastosowanie ma nie art. 77 5 § 5 k.p., ale sąd winien tę kwestię przesądzić zastępując uzgodnienia stron.

Zdaniem Sądu Najwyższego możliwe jest moderowanie wysokości kwot należnych powodowi na podstawie art. 322 k.p.c. wobec braków w dokumentacji i braku precyzji w wyjaśnieniach powoda. Wskazał przy tym, że gdy pozabudżetowy pracodawca w zakładowym regulaminie wynagradzania nie przewidział żadnych należności z tytułu ryczałtów za noclegi kierowców zatrudnionych w transporcie międzynarodowym, sąd zasądzając na podstawie 322 k.p.c. odpowiednią sumę powinien uwzględnić wysokość składników wynagrodzenia kierowcy, zwłaszcza wypłacanych diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, sposób akceptacji warunków zatrudnienia przez kierowcę, standard kabiny z miejscami do spania, zapewnienie bezpłatnych miejsc noclegowych, infrastrukturę parkingową oraz udowodnione przez kierowcę koszty noclegu. W tym kontekście, zdaniem Sądu Najwyższego, nie mogło być zaakceptowane przyznanie powodowi w zaskarżonym wyroku kosztów ryczałtu w maksymalnej, określonej przez niego wysokości. Niewątpliwie standard kabin był wysoki, a powód wyraził zgodę na wypłacanie diet, jak sugeruje uzasadnienie wyroku, rekompensujących ryczałt za noclegi, ale kwestia ta wymaga dalszych ustaleń. Wobec powyższego, a także mając na uwadze konieczność poszerzenia ustaleń faktycznych, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 k.p.c. oraz art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. 398 21 k.p.c. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2017r. wraz z uzasadnieniem, k. 1297 – 1319).

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Apelacja pozwanej okazała się częściowo zasadna, zaś w pozostałym zakresie podlegała oddaleniu.

Dokonując ponownego rozpoznania sprawy i uwzględniając wytyczne i wykładnię przepisów prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 grudnia 2017r., Sąd Okręgowy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 382 k.p.c. Konsekwencją tego jest ustalenie następujących okoliczności:

Powód K. B. był zatrudniony w (...) sp. z o.o. w miejscowości W.:

W dniu 2 stycznia 2006r. powód K. B. podpisał porozumienie zmieniające warunki płacy. Zgodnie z treścią porozumienia, w związku ze zmianą Regulaminu Wynagradzania, w którym uległa zmianie wysokość zagranicznych diet, strony ustaliły na zasadzie porozumienia, że akceptują nową wysokość diet z tytułu podróży poza granicami kraju oraz rezygnację z wypłacania ryczałtu noclegowego z uwagi na wyposażenie pojazdów w miejsca do spania (leżanki), która obowiązuje od dnia 2 stycznia 2006r. Powyższy dokument został powodowi przedstawiony do podpisu przez kierownika oddziału w bazie transportowej pozwanego w P.. Powód miał możliwość zapoznania się z nim. Oprócz powoda, inni pracownicy zatrudnieni na stanowisku kierowcy u strony pozwanej, również zostali zobowiązani do podpisania porozumienia. Wśród kierowców istniało przekonanie, że należy podpisać ww. porozumienie, gdyż osoba, która tego nie zrobi, otrzyma wypowiedzenie umowy o pracę. Było przy tym powszechnie wiadome, że wolą pozwanego jest, by kierowcy w transporcie międzynarodowym nocowali w kabinach pojazdów, a koszty noclegów w hotelach nie będą pokrywane oraz że w związku z tym nie przysługiwał kierowcom ryczałt za noclegi (porozumienie z 2 stycznia 2006r. – część B akt osobowych - k. 23; zeznania powoda K. B., k. 530-532 i k. 1511-1513; zeznania P. M., k. 532-534 i k. 1513-1514; zeznania świadka J. W., k. 1674-1675).

W latach 2009-2012 w (...) sp. z. o.o. były dokonywane zmiany Regulaminu Wynagradzania. We wskazanym okresie obowiązywały następujące zapisy dotyczące rozliczania kosztów podróży służbowych kierowców: ⚫ Regulamin Wynagradzania w brzmieniu nadanym uchwałą zarządu z dnia 23 września 2009r. (data wejścia w życie od 8 października 2009r.), który przewidywał w § 3, że kierowcom zatrudnionym w transporcie międzynarodowym, poza wynagrodzeniem zasadniczym, uzależnionym od stażu pracy, przysługują dodatkowe składniki wynagrodzenia oraz inne świadczenia, szczegółowo określone w Załączniku nr 1 do Regulaminu. Załącznik nr 1 przewidywał w pkt 2-5 następujące świadczenia: - ryczałt za pracę w nocy i w godzinach nadliczbowych – 100 zł brutto za miesiąc, - premię regulaminową, zgodnie z Regulaminem premiowania, - ekwiwalent za środki czystości – 1,5% minimalnego wynagrodzenia brutto ustalonego w rozporządzeniu Rady Ministrów, - ekwiwalent za pranie odzieży – 1% minimalnego wynagrodzenia brutto ustalonego w rozporządzeniu Rady Ministrów.

W Załączniku nr 1 w pkt 8 określono również wysokość diety z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju. W przypadku transportów obsługiwanych przez jednego kierowcę, naliczana była za czas od wyjazdu z kraju do powrotu do kraju, a jej wysokość ustalano następująco: a) jeśli podróż trwała krócej niż dobę:

Ponadto w pkt 9 Załącznika nr 1 określono zasady obliczania diety z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, w przypadku transportów obsługiwanych przez załogę, składającą się z dwóch kierowców. ⚫ Regulamin Wynagradzania, w brzmieniu nadanym uchwałą zarządu z dnia 17 grudnia 2010r. (data wejścia w życie od 1 stycznia 2011r.), który podobnie jak poprzedni Regulamin Wynagradzania przewidywał dodatkowe składniki wynagrodzenia i inne świadczenia dla kierowców zatrudnionych w transporcie międzynarodowym określone w Załączniku nr 1 (§ 3). Zgodnie z pkt 6 tego Załącznika, poza wynagrodzeniem zasadniczym, pracownikom zatrudnionym na stanowisku kierowcy przysługiwały dodatkowo następujące składniki wynagrodzenia i inne świadczenia związane z pracą, wynikające z przepisów ustawowych: a) wynagrodzenie za pracę w godzinie nocnej, b) wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, c) wynagrodzenie za czas niezawinionego przestoju, d) wynagrodzenie za pracę w niedziele lub święto, e) wynagrodzenie za czas dyżuru, f) ekwiwalent za środki czystości, g) ekwiwalent za pranie odzieży.

W Załączniku nr 1 (pkt 5) określono również wysokość diety z tytułu zagranicznej podróży służbowej w wysokości 40 EUR za pełną dobę (24h) pobytu za granicę, a w przypadku niepełnej doby dieta obliczana była na podstawie pełnych godzin pobytu za granicą i stawki 1,667 EUR. Załącznik nr 1 (pkt 5.1) precyzował ponadto, że naliczanie diety z tytułu podróży zagranicznej rozpoczyna się w momencie wyjazdu z Polski, a kończy w momencie wjazdu przekraczając granicę Polski. Oznaczenie czasu przekroczenia granicy Polski odbywa się na podstawie informacji generowanych przez system telematyczny, a w przypadku braku takiej informacji, na podstawie danych zapisanych przez kierowcę w KTR. Dieta była wypłacana w PLN po przeliczeniu według średniego kurs NBP ogłoszonego w dniu wyjazdu kierowcy z terytorium Polski (pkt 5.2). ⚫ Regulamin Wynagradzania w brzmieniu nadanym uchwałą zarządu z 17 stycznia 2012r. (data wejścia w życie od 1 stycznia 2012r.), z tym że zmiany nie dotyczyły postanowień dotyczących dodatkowych składników wynagrodzenia i świadczeń dla kierowców zatrudnionych w transporcie międzynarodowym. ⚫ Regulamin Wynagradzania w brzmieniu nadanym uchwałą zarządu z 17 marca 2012r. (data wejścia w życie od 1 kwietnia 2012r.), w którym zapisy postanowień Załącznika nr 1, określające diety z tytułu zagranicznej podróży służbowej w zależności od obsady pojazdu (pojedynczej bądź podwójnej), przewidywały – tak jak w poprzednich regulacjach – że w przypadku obsady pojedynczej pojazdu dieta z tytułu zagranicznej podróży służbowej będzie wynosiła 40 EUR za pełną dobę (24h) pobytu za granicą, a w przypadku niepełnej doby będzie obliczana na podstawie pełnych godzin pobytu za granicą i stawki 1,667 EUR. ⚫ Regulamin Wynagradzania w brzmieniu nadanym uchwałą zarządu z dnia 17 grudnia 2012r. (data wejścia w życie od 1 stycznia 2013r.), w którym zmiany dotyczyły kwot wynagrodzenia zasadniczego, nie zmieniono natomiast postanowień dotyczących dodatkowych składników wynagrodzenia i świadczeń dla kierowców zatrudnionych w transporcie międzynarodowym. (uchwały zarządu (...) sp. z o.o. w sprawie zmiany Regulaminu Wynagradzania oraz w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Regulaminu Wynagradzania: z 23 września 2009r., k. 1830-1835; z 17 grudnia 2010r., k. 1853-1856; z 17 stycznia 2012r., k. 1859-1866; z 17 marca 2012r., k. 1867-1873; z 17 grudnia 2012r., k. 1891-1894).

Regulamin Pracy obowiązujący w (...) sp. z o.o. w brzmieniu nadanym uchwałą z 21 maja 2009r. (data wejście w życie od 6 czerwca 2009r.) nie zawierał definicji podróży służbowej. Taka definicja została wprowadzona do Regulaminu Pracy uchwałą zarządu z dnia 31 sierpnia 2010r. w sprawie zmiany Regulaminu Pracy (obowiązywał od 15 września 2010r.). Po zmianie, podróż służbowa oznaczała każde zadanie służbowe polegające na wykonywaniu, na polecenie pracodawcy, przewozu drogowego poza siedzibę pracodawcy lub wyjazdu poza siedzibę pracodawcy, w celu wykonania przewozu drogowego (art. 36). Ponadto art. 38 Regulaminu Pracy stanowił, że pojazdy wyposażone są w miejsca do spania (zgodnie z homologacją producenta). Pracownicy zatrudnieni na stanowisku kierowcy mają obowiązek parkować pojazdy na odpoczynki (noclegi) na strzeżonych lub monitorowanych parkingach, wyposażonych w zaplecze socjalne (natryski, toalety) – w związku z tym pracownikom zatrudnionym na stanowisku kierowcy nie przysługuje ryczałt za noclegi w podróży służbowej. Tożsame regulacje w powyższym zakresie zawierały również kolejne wersje Regulaminu Pracy, obowiązujące kolejno od 24 listopada 2010r. (wprowadzone uchwałą zarządu z 9 listopada 2010r.) oraz od 14 maja 2012r. (wprowadzone uchwałą zarządu z 11 maja 2012r.) (uchwały zarządu (...) sp. z o.o. w sprawie zmiany Regulaminu Pracy oraz w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Regulaminu Pracy: z 9 listopada 2010r., k. 1838-1852; z 11 maja 2012r., k. 1874-1890; z 21 maja 2009r., k. 1810-1829; z 31 sierpnia 2010r., k. 106-111v; z 9 listopada 2010r., k. 1838-1852; z 11 maja 2012r., k. 1874-1890).

U pozwanego istniała praktyka wywieszenia tekstu Regulaminu Wynagradzania oraz Regulaminu Pracy na tablicach informacyjnych w bazach transportowych, każdy pracownik miał do nich dostęp. Kierowcy zatrudnieni u pozwanego oficjalnie nie składali zastrzeżeń co do warunków pracy i płacy, w tym również odnośnie konieczności odbywania noclegów w kabinie samochodu oraz braku ryczałtów za noclegi (zeznania świadków: M. K., k. 1510-1511, A. P. (1) – nagranie płyta CD, k. 25 - [minuty: 00:02:51-00:36:11], zeznania P. M., k. 532-534 i k. 1513-1514, uchwały zarządu (...) sp. z o.o. w sprawie zmiany Regulaminu Pracy oraz w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Regulaminu Pracy; uchwały zarządu (...) sp. z o.o. w sprawie zmiany Regulaminu Wynagradzania oraz w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Regulaminu Wynagradzania – karty j.w.).

Standardem u strony pozwanej było wypłacanie diet z tytułu zagranicznej podróży służbowej. Dieta była wypłacana kierowcom w celu pokrycia wydatków związanych z wyżywieniem oraz korzystaniem przez kierowców z urządzeń sanitarnych na parkingach (prysznic, toalety). Wszyscy kierowcy otrzymywali diety w takiej samej wysokości, niezależnie od trasy czy kraju miejsca docelowego podróży. Stawki diet były określone kwotowo: w latach 2009-2010 wynosiły 135,00 zł, zaś potem wzrosły do 40 euro. Kierowcy mieli swobodę w wydatkowaniu kwot otrzymanych z tytułu diety. Dieta nie była przez kierowców przeznaczana na noclegi w miejscach świadczących usługi noclegowe (hotele, motele, hostele itp.). (...) sp. z o.o. przed 2014 rokiem nie przewidywano wypłaty dla kierowców zatrudnionych w transporcie międzynarodowym ryczałtów za noclegi. Ani Regulamin Pracy, ani Regulamin Wynagradzania, obowiązujące w pozwanej spółce, nie przewidywały tego. Nie zawierały również postanowień dotyczących wypłaty kierowcom innych świadczeń, które miały być przeznaczone na pokrywanie kosztów noclegu. Zasadą było, że kierowcy odbywali noclegi w kabinie samochodu, które były do tego odpowiednio przygotowane i wyposażone m.in. w leżanki, stoliki, klimatyzację i ogrzewanie (działające również podczas postoju), czy lodówki. Pracodawca nie informował kierowców, że wypłacane im diety z tytułu podróży służbowej obejmują wszelkie koszty związane z podróżą służbową, w tym z tytułu noclegu (zeznania świadków: M. K., k. 1510-1511, A. P. (1) – nagranie płyta CD, k. 25 - [minuty: 00:02:51-00:36:11], J. W., k. 1674-1676; zeznania powoda K. B., k. 530-532 i k. 1511-1513; zeznania P. M., k. 532-534 i k. 1513-1514; uchwały zarządu (...) sp. z o.o. w sprawie zmiany Regulaminu Pracy oraz w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Regulaminu Pracy; uchwały zarządu (...) sp. z o.o. w sprawie zmiany Regulaminu Wynagradzania oraz w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Regulaminu Wynagradzania – karty j.w.).

Zgodnie z Regulaminem Pracy, kierowcy zatrudnieni w (...) sp. z o.o. mieli obowiązek postoju (parkowania) na parkingach strzeżonych lub monitorowanych. Zalecano również parkowanie na parkingach, które były oświetlone. Jednocześnie istniał zakaz postoju na tzw. „dzikich parkingach” - składających się jedynie z zatoczki drogowej przy trasie, niestrzeżonych i niemonitorowanych. Postój na takim parkingu został w Regulaminie Pracy zakwalifikowany jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych.

W praktyce postój odbywał się w większości na parkingach płatnych, strzeżonych lub monitorowanych. Kierowcy mieli swobodę wyboru na jakim parkingu chcą się zatrzymać w celu postoju i odbycia noclegu. Parkingi były różnie wyposażone, niektóre nie posiadały urządzeń sanitarnych ani innych punktów usługowych (przydrożna restauracja, sklep itp.). W przypadku przewożenia cenniejszego ładunku kierowcy mieli wyznaczone parkingi, na których powinni się zatrzymywać. W celu pokrycia wydatków za płatne parkingi (...) sp. z o.o. wypłacała kierowcom przed podróżą zaliczki w wysokości ok. 1.000 zł lub udostępniała w tym celu kartę płatniczą; te środki płatnicze były przeznaczane również na opłaty drogowe, opłaty serwisowe oraz na zakup drobnych części czy oleju do samochodu. Mimo obowiązujących u pozwanego regulacji i zasad dotyczących miejsca parkowania na postój, zdarzało się, że kierowcy parkowali w nieodpowiednim miejscu z uwagi na różne przypadki losowe, związane np. z nagłą awarią samochodu czy zdarzeniem drogowym. Zdarzały się również przypadki, że kierowcy zatrzymywali się na tzw. „dzikich parkingach” (zeznania świadków: M. K., k. 1510-1511, A. P. (1) – nagranie płyta CD, k. 25 - [minuty: 00:02:51-00:36:11], J. W., k. 1674-1676, zeznania powoda K. B., k. 530-532 i k. 1511-1513; zeznania P. M., k. 532-534 i k. 1513-1514).

Kierowcy zatrudnieni u pozwanego nie odbywali noclegów w hotelu, oprócz sytuacji wyjątkowych. W takich sytuacjach kierowca miał obowiązek skontaktowania się z koordynatorem w bazie transportowej pozwanej oraz poinformowania o tym (zeznania świadków: M. K., k. 1510-1511, A. P. (1) – nagranie płyta CD, k. 25 a.s. - [minuty: 00:02:51-00:36:11], J. W., k. 1674-1676; zeznania P. M., k. 1513-1514).

Powód K. B. zużywał diety wypłacane przez pracodawcę przede wszystkim na wyżywienie, a także na pokrycie kosztów korzystania z urządzeń sanitarnych. W czasie podróży zagranicznej, trwającej dłuższy czas, wydatkował również pewne kwoty w celu skorzystania z pralni. Zdarzało się także, że zatrzymywał się na posiłki w przydrożnych restauracjach oraz barach szybkiej obsługi. W miarę możliwości korzystał w taki sposób z trzech posiłków dziennie. Jeśli nie miał takiej możliwości, np. z uwagi na postój na parkingu, gdzie nie było punktu gastronomicznego, posiłki przygotowywał samodzielnie. Częściowo korzystał z żywności, którą zabrał ze sobą z Polski. Było to jednak ograniczone, szczególnie w przypadku dłuższych wyjazdów.

Z prysznica powód korzystał codziennie. Zdarzało się też, że z pieniędzy uzyskanych w ramach diety zaspokajał inne potrzeby, np. kupował leki. Powód nie ponosił opłat za noclegi w hotelach, czy motelach. W ogóle nie korzystał z takich miejsc. Koszt takiego noclegu był różny i zależał od kraju. Średnie wydatki, jakie powód ponosił, będąc w zagranicznej podróży służbowej, wynosiły: ok. 10-15 euro za jeden posiłek, 2-3 euro za prysznic, 3-4 euro za pralnię oraz 0,5-0,7 euro za toaletę, jeśli była płatna. Zdarzało się, że powód w podróży służbowej nie zużył całej kwoty, którą pracodawca wypłacił mu jako dietę, ale bywało też tak, że jego wydatki przekraczały wysokość diety i wówczas powód brakującą część pokrywał z własnych środków.

Tak bywało m.in. podczas pobytu w W. (...) (zeznania powoda K. B., k. 530-532 i k. 1511-1513, zeznania świadka J. W., k. 1674-1676).

Pozwany wypłacił powodowi tytułem diet za zagraniczne podróże służbowe następujące kwoty: - w 2009 roku: za październik - 2.218,22 zł, za listopad – 2.420,90 zł, za grudzień – 1.420,63 zł; - w 2010 roku: za styczeń – 1.852,27 zł; za luty – 1.970,50 zł, za marzec – 658,71 zł; za kwiecień – 1.139,75 zł; za maj – 1.925,00 zł; za czerwiec – 2.632,00 zł; za lipiec – 1.564,00 zł; za październik – 3.412,13 zł; za listopad – 3.261,51 zł; za grudzień – 1.885,29 zł; - w 2011 roku: za styczeń – 2.203,99 zł; za luty – 3.745,27 zł; za marzec – 1.994,66 zł; za kwiecień – 1.701,36 zł; za maj – 4.175,14 zł; za czerwiec – 2.398,60 zł; za lipiec – 2.177,80 zł; - w 2012 roku: za marzec – 3.465,65 zł; za kwiecień – 3.879,99 zł; za maj – 2.717,12 zł; za czerwiec – 3.518,27 zł; za lipiec – 3.406,72 zł; za sierpień – 675,96 zł; za wrzesień – 2.661,69 zł. (zestawienie kwoty wypłaconych powodowi tytułem diet za zagraniczne podróże służbowe, k. 1384-1385, rozliczenia kosztów podróży zagranicznej, k. 1388-1445, zestawienie kosztów podróży służbowej zagranicznej i krajowej oraz świadczeń płacowych, k. 1446-1472).

Powód K. B. w latach 2013 - 2016 roku wspomagał finansowo swoich rodziców. Jego ojciec chorował w tym czasie na raka płuc i leczył się odpłatnie, a uzyskiwana przez niego emerytura nie była wystarczająca, aby pokryć koszty leczenia. Na pomoc finansową dla ojca powód przeznaczał różne kwoty, około 500 zł - 1.000 zł miesięcznie. Po śmierci ojca w listopadzie 2016r. powód pokrył koszty pogrzebu w kwocie 5.000 zł, a ponadto jesienią 2017 roku ufundował mu pomnik przeznaczając na ten cel kwotę 5.000 zł. Ponadto, po śmierci ojca, powód wspomagał finansowo matkę M. B. (zeznania świadka M. B., k. 1509, zeznania powoda K. B., k. 1511-1513). Na przełomie 2015 i 2016 roku dokonał podziału majątku wspólnego z byłą żoną W. B.. Podziału dokonano na podstawie umowy notarialnej z dnia 4 stycznia 2016r., w której powód zobowiązał się do zapłaty na rzecz byłej małżonki kwoty 32.600 zł. Jeszcze przed dokonaniem podziału majątku wspólnego, powód pożyczył od siostry U. W., na spłatę W. B., kwotę 33.000 zł. Dokonał zwrotu tej kwoty w dniu 28 marca 2016r. (umowa pożyczki z 31 grudnia 2015r., k. 1369, oświadczenie o zwrocie pożyczki z 28 marca 2016r., k. 1377, wypis aktu notarialnego - umowy o podział majątku wspólnego, k. 1370-1376, zeznania powoda K. B., k. 1511-1513).

W związku z wyrokami, jakie zostały wydane w przedmiotowej sprawie przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe oraz Sąd Okręgowy Warszawa – Praga, przelewami z dnia 3 listopada 2015r. oraz z dnia 29 lutego 2016r. pozwany wpłacił na rachunek bankowy pełnomocnika powodów kwotę 106.645,50 zł (okoliczność bezsporna). W latach 2016 - 2018 K. B. posiadał kilka czynnych rachunków bankowych w bankach: (...), (...) oraz w Banku (...). W powyższym okresie powód dokonywał przelewów pomiędzy rachunkami w ww. bankach na kwoty o znacznej wartości. Kwoty przelewów opiewały jednorazowo na około 90.000 zł – 100.000 zł. W efekcie tych operacji na rachunkach bankowych, powód w ww. okresie zawsze dysponował kwotą rzędu co najmniej 80.000 zł na przynajmniej jednym z wymienionych wyżej rachunków bankowych. Na dzień 31 stycznia 2018r. na dwóch rachunkach bankowych powoda w Banku (...) znajdowały się kwoty: 52.729,54 zł (rachunek bieżący) oraz 85.356,38 zł (rachunek oszczędnościowy) (zestawienie transakcji na rachunkach bankowych powoda: k. 1550-1576, k. 1764-1775, k. 1781, k. 1787).

K. B. od października 2014r. pracował. Po uzyskaniu pieniędzy, które pozwany wypłacił realizując wyroki Sądów, przebywał przez pewien czas w N., a potem powrócił do Polski i przez dwa miesiące pozostawał bez pracy. Potem ponownie podjął zatrudnienie. Od 26 lutego 2018r. znowu był bezrobotny. Złożył wypowiedzenie umowy o pracę, ponieważ pracodawca przez 2,5 miesiąca nie wypłacał mu wynagrodzenia (zeznania powoda K. B., k. 1511-1513).

Sąd Okręgowy ustalił powyższe okoliczności na podstawie wskazanych dokumentów oraz w oparciu o zeznania świadków i stron.

Oceniając uzupełniony materiał dowodowy Sąd II instancji ocenił jako wiarygodne zeznania przesłuchanych w sprawie osób w zakresie, w jakim wynikały z nich okoliczności dotyczące specyfiki finansowania podróży służbowych kierowców w spornym okresie, w szczególności w zakresie świadczeń wypłacanych kierowcom w związku z podróżą służbową, jak również co do obowiązujących w pozwanej spółce zasad dotyczących korzystania przez kierowców z parkingów oraz obowiązujących u pozwanego zasad rozliczania noclegów. Sąd Okręgowy zważył przy tym, że zeznania przesłuchanych świadków, a także zeznania powoda K. B. oraz przesłuchanego za stronę pozwaną P. M. były w powyższym zakresie w zasadzie spójne i wzajemnie ze sobą korespondujące. Tak świadkowie, jak i strony, podobnie przedstawiały okoliczności związane z zasadami wypłacania świadczeń kierowcom za czas podróży, ich wysokości oraz wydatków, jakie świadczenia te miały pokrywać.

W powyższym zakresie Sąd Okręgowy w szczególności dał wiarę zeznaniom świadków M. K., A. P. (2) oraz J. W.. M. K. i A. P. (2) są pracownikami (...) sp. z o.o., natomiast J. W. był w tej spółce zatrudniony w latach 2010-2012 jako kierowca transportu międzynarodowego, co zdaniem Sądu Okręgowego pozwalało na przyjęcie, że wymienione osoby posiadały wiedzę na temat specyfiki zatrudnienia kierowców w pozwanej spółce, w tym zwłaszcza funkcjonujących w niej warunków pracy i płacy kierowców oraz polityki rozliczeniowej spółki w zakresie świadczeń związanych z podróżą służbową. Zeznania świadków były poza tym zbieżne, tak wzajemnie, jak i z innymi dowodami, które zostały zgromadzone w postępowaniu przed Sądem Rejonowym oraz w postępowaniu drugoinstancyjnym.

Jako wiarygodne Sąd Okręgowy ocenił również uzupełniające zeznania przesłuchanego za stronę pozwaną członka zarządu P. M., który z racji sprawowanej funkcji posiadał wiedzę na temat kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zeznania strony odnosiły się w dużej mierze do zasad wypłaty świadczeń przysługujących kierowcom zatrudnionym w (...) sp. z o.o. w związku z odbywaniem podróży zagranicznych oraz podstaw polityki pozwanej spółki i w tym zakresie w ogólnym zarysie, choć nie zawsze w szczegółach, były zgodne one z tym, co wynika z Regulaminów Wynagradzania i Regulaminów Pracy.

Zeznaniom M. B. Sąd Okręgowy dał wiarę. Świadek wskazywała na okoliczności związane ze wsparciem finansowym, jakiego powód udzielał jej oraz swemu ojcu w związku z jego chorobą i leczeniem, a także na okoliczność konieczności spłaty przez powoda byłej małżonki. Treść zeznań świadka we wskazanej części nie budziła wątpliwości Sądu, szczególnie że była zbieżna z pozostałymi dowodami.

Sąd Okręgowy dał wiarę uzupełniającym zeznaniom K. B. co do przedstawianych przez niego okoliczności związanych z wykonywaniem pracy kierowcy w ramach stosunku pracy z pozwaną spółką, w szczególności warunków pracy oraz wysokości wydatków ponoszonych w trakcie podróży służbowych, a przeznaczanych na wyżywienie oraz na potrzeby sanitarne. Zeznania w tej części były przekonujące, a w części zbieżne również z zeznaniami świadka J. W., który także pracował u pozwanego jako kierowca w transporcie międzynarodowym i pytany o koszty ww. usług, wskazywał podobne kwoty jak powód. Sąd dał również wiarę zeznaniom powoda odnośnie tego, że ponosił wydatki związane z leczeniem, a potem pochówkiem ojca, że wspierał i wspiera finansowo matkę, a także co do konieczności spłaty byłej małżonki z uwagi na podział majątku. Powód w tym zakresie przedstawił dowody w postaci dokumentów, a ponadto okoliczności te częściowo zostały potwierdzone zeznaniami M. B. i dlatego nie budziły wątpliwości. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dał wiary zeznaniom powoda w zakresie, w jakim wskazywał, że zużył pieniądze uzyskane od strony pozwanej w związku z wyrokami, jakie zostały w przedmiotowej sprawie wydane oraz, że „nic z tych pieniędzy nie zostało”. Wyciągów z rachunków bankowych powoda oraz historie operacji na tychże rachunkach, dokonywanych w latach 2016-2018, wskazują, że powód przez cały wspomniany okres dysponował i wciąż dysponuje znacznymi środkami finansowymi, które były przenoszone między rachunkami. Szczegółowa analiza ww. zestawień przeczy więc w całości twierdzeniom powoda, o których mowa, co będzie jeszcze przedmiotem analizy w dalszej części uzasadnienia.

Ustalając okoliczności faktyczne, Sąd II instancji oparł się również na przedstawionych przez strony dowodach z dokumentów, w szczególności na złożonych przez pozwaną rozliczeniach diet powoda z tytułu zagranicznej podróży służbowej (k. 1384-1472), tekstach Regulaminu Pracy i Regulaminu Wynagradzania w kolejnych wersjach obowiązujących u strony pozwanej (k. 1830-1894) oraz na zestawieniach i historii operacji na rachunkach bankowych powoda (k. 1550-1576, k. 1764-1787). Dokumenty te nie były kwestionowane przez strony procesu i nie budziły zastrzeżeń co do ich wiarygodności.

Sąd Okręgowy, uzupełniając stan faktyczny, podzielił zarazem ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy, a zatem nie wymagają one powtarzania. Zdaniem Sądu Okręgowego, przeprowadzone przez Sąd I instancji postępowanie dowodowe, koncentrujące się głównie na okolicznościach warunków noclegu powoda w kabinie pojazdów, było szczegółowe i w tym zakresie nie wymagało uzupełnienia. Sąd Okręgowy podzielił więc i przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego w zakresie warunków technicznych i wyposażenia samochodów ciężarowych należących do pozwanej spółki, w tym również marek samochodów, z których powód korzystał, a także co do standardów wyposażenia kabin w urządzenia przeznaczone do noclegu oraz wyposażenia socjalno-bytowego.

Ustalenia we wskazanym zakresie Sąd I instancji poczynił na podstawie opinii sporządzonych przez biegłego sądowego R. K., jak również w oparciu o zeznania świadków, posiadających wiedzę w zakresie specyfiki pojazdów używanych przez pozwaną spółkę. W ocenie Sądu Okręgowego ustalenia te były pełne i wyczerpujące, także w kontekście oceny tych warunków w aspekcie jednego z zagadnień istotnych w sprawie, a mianowicie, czy pozwana spółka gwarantowała pracownikom odpowiednie warunki noclegu podczas podróży służbowej. Okoliczności w tym zakresie nie wymagały zatem uzupełniania, choć kwestia ta pojawiała się również w zeznaniach świadków, złożonych w postępowaniu drugoinstancyjnym, które jednak – w zakresie opisu warunków noclegowych w kabinach pojazdów pozwanej spółki – nie różniły się od tego, co ustalił Sąd Rejonowy.

Sąd Okręgowy podzielił również ustalenia Sądu Rejonowego odnośnie przebiegu zatrudnienia powoda u strony pozwanej, choć wymagały doprecyzowania, szczególnie w zakresie dotyczącym rodzaju umów zawieranych przez strony oraz porozumienia z dnia 2 stycznia 2006r., na które Sąd I instancji nie zwrócił uwagi.