Sygn. akt V Ca 1746/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny-Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Bożena Miśkowiec (spr.) Sędziowie: SSO Marzanna Góral SSR del. Marcin Borcuch Protokolant: sekr. sądowy Marta Dziekańska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2012 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej (...) w likwidacji przeciwko K. Z. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego (...) w Warszawie z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II C 100/06 1. oddala apelację; 2. przyznaje radcy prawnemu T. N. ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego (...) w Warszawie kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem wynagrodzenia nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej na rzecz powódki z urzędu; 3. zasądza od Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej (...) w likwidacji na rzecz K. Z. kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Sygn. akt V Ca 1746/12 UZASADNIENIE Powód Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa (...) w likwidacji w Warszawie wniosła o zasądzenie od pozwanej K. Z. kwoty 22.228,14 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia 4 października 1998 r. do dnia zapłaty. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa wskazując, że powódka bezprawnie doliczyła do rzeczywistej powierzchni użytkowej lokalu pomieszczenie zwane oranżerią, stanowiące w istocie zabudowany balkon, a więc nie posiadające powierzchni nadającej się do użytkowania. Nadto zdaniem pozwanej powołana przez powodową Spółdzielnię uchwała z dnia 18 czerwca 1999 r. nie jest wiążąca dla pozwanej albowiem żadne walne zgromadzenie spółdzielni nie jest uprawnione do podejmowania uchwał w sprawach cywilno - majątkowych wykraczające poza stosunki prawne wynikające z członkowstwa w spółdzielni. a właśnie taki charakter miała ww. uchwała. W ocenie pozwanej uchwałę tę należało traktować jako nieistniejącą. Na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. powódka sprecyzowała powództwo w ten sposób, że wniosła o zasądzenie kwoty 17 597, 80 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie cofnęła powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2012 roku Sąd Rejonowy (...) w Warszawie: I. oddalił powództwo w zakresie kwoty 17.597,80 zł ; II. umorzył postępowanie w pozostałym zakresie; III. nakazał pobrać od powódki Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej (...) w likwidacji na rzecz Skarbu Państwa kasy Sądu Rejonowego (...) w Warszawie kwotę l .676,72 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych poniesionych tymczasowo z sum Skarbu Państwa; IV. przyznał radcy prawnemu T. N. wynagrodzenie w wysokości 2.400 zł z należnym 23% podatkiem od towarów i usług tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powódce Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej (...) w likwidacji i poleca wypłacenie powyższej kwoty z rachunku Skarbu Państwa kasy Sądu Rejonowego (...) w Warszawie. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na podstawie następujących ustaleń oraz rozważań poczynionych przez Sąd I instancji. W dniu 12 lipca 1997 r. pomiędzy Spółdzielnią Budowlano Mieszkaniową (...) z siedzibą w Warszawie a pozwaną K. Z. (noszącą w dacie zawarcia umowy nazwisko (...)) została zawarta umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w budynku przy ul. (...)w W. i przeniesienia jego własności na członka spółdzielni mieszkaniowej. Ma mocy umowy na rzecz pozwanej przeniesiono nieodpłatnie lokal mieszkalny o powierzchni 106, 88 m 2 składający się z czterech pokoi, kuchni, przedpokoju, garderoby, oranżerii, łazienki oraz WC, wraz z przynależnymi do niego piwnicą i garażem i udziałem we współwłasności gruntu. W treści umowy wskazano, że wysokość wkładu budowlanego między Spółdzielnią a jej członkami została ostatecznie ustalona, a K. J. uiściła w całości wymagany wkład budowlany w kwocie 220 044, 76 zł. W umowie zawarto oświadczenie pozwanej, iż w przypadku ewentualnych różnic powstałych w wyniku ostatecznego rozliczenia całej inwestycji, zobowiązuje się ona do uiszczenia wymaganej należności, w terminie 30 dni od daty otrzymania wezwania. Na mocy uchwały z dnia 28 marca 1998 r. Spółdzielnia przyjęła współczynniki korygujące służące do obliczania powierzchni rozliczeniowej lokali, ustalając ich wysokość dla różnych typów lokali: mieszkanie w bloku wielorodzinnym - 100%, garaż - 54, 2%, piwnica - 33%, poddasze - wg współczynników wynikających z zawartych umów, pozostałe lokale - l00%. Uchwałą z dnia 25 maja 1998 r., w oparciu o postanowienia ww. uchwały z dnia 28 marca 1998 r., Spółdzielnia dokonała ostatecznego rozliczenia inwestycji; z tego tytułu wezwała pozwaną do uiszczenia kwoty 24 607, 58 zł. Do powierzchni rozliczeniowej lokalu powódka dodała powierzchnię oranżerii (zabudowanego balkonu) albowiem - zdaniem powódki było to pomieszczenie o podobnych walorach użytkowych jak pozostałe pomieszczenia całego lokalu, jedynie bez podłączonego c.o. W stosunku do oranżerii zastosowano współczynnik 100%. Następnie uchwałą z dnia 18 czerwca 1998 r. Spółdzielnia ustaliła sposób korygowania rozliczeń dotyczących rozliczenia powierzchni oranżerii poprzez przyjęcie dla tego rodzaju pomieszczenia współczynnika równego 100%, jednak z odliczeniem kosztów wybudowania balkonu o tej samej powierzchni oraz odliczeniem kosztów różnicy pomiędzy oranżerią a normalnym pomieszczeniem mieszkalnym. W oparciu o tę uchwałę Spółdzielnia zmniejszyła kwotę wynikającą z ostatecznego rozliczenia inwestycji budowlanej o 2 379, 44 zł. W protokole zdawczo - odbiorczym lokalu strony określiły powierzchnię użytkową lokalu na 103, 73 m. kw. W oparciu o tę wartość naliczane były opłaty eksploatacyjne za korzystanie z lokalu. W dniu 12 lipca 2006 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie uchylił ww. uchwałę Walnego Zgromadzenia powodowej Spółdzielni z dnia 28 marca 1998 r. (...). Zdaniem Sądu Rejonowego dowody zgromadzone w niniejszym postępowaniu są wiarygodne, logiczne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Dokumenty i ich kopie zgromadzone w sprawie nie zostały zakwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem wynikające z treści tych dokumentów okoliczności należało uznać za przyznane przez pozwanych. Z tej przyczyny Sąd I instancji, na podstawie art. 229 k.p.c. uznał je za udowodnione jako nie budzące wątpliwości. Ustalając stan faktyczny Sąd Rejonowy nie wziął pod uwagę opinii biegłego sporządzonej w sprawie, uznając ten dokument za nieprzydatny. Biegła bowiem, nie dysponowała większością źródłowych dowodów księgowych z okresu prowadzenia inwestycji, zatem nie było możliwe ustalenie kosztów inwestycji z całego osiedla. Opinia ta nie ma więc wartości dowodowej, albowiem przy jej sporządzeniu biegła oparła się o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, w tym uchwały uchylone ww. wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Na wstępie rozważań Sąd Rejonowy podniósł, iż stan sprawy był w zasadzie bezsporny. Strony nie kwestionowały okoliczności faktycznych w sprawie; spór dotyczył natomiast oceny prawnej tych okoliczności. Jako podstawę prawną roszczenia wskazał art. 17 indeks 7 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zgodnie z którym, jeżeli w wyniku ostatecznego rozliczenia kosztów budowy powstała różnica pomiędzy wysokością wstępnie ustalonego wkładu budowlanego, a kosztami budowy lokalu, uprawniony albo zobowiązany z tego tytułu jest członek albo osoba niebędąca członkiem spółdzielni, którym w chwili dokonania tego rozliczenia przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Istota sporu sprowadzała się do kwestii, czy dopuszczalne było dokonanie rozliczeń inwestycji budowlanej po zawarciu aktu notarialnego, w oparciu o uchwały podjęte w dniu 28 marca 1998 r. i 18 czerwca 1998 r. Sąd Rejonowy zważył, iż dla rozstrzygnięcia sporu kluczowa była analiza zapisów aktu notarialnego ustanawiającego odrębną własność lokalu. Zgodnie z tą umową, pozwana uiściła cały wymagany wkład budowlany, obejmujący koszt budowy lokalu w skład którego wchodziła oranżeria; wysokość tego wkładu została ostatecznie ustalona. Treść umowy w ocenie Sądu I instancji wykluczała możliwość dokonywania jakichkolwiek rozliczeń wkładu budowlanego, odpowiadającego wysokości kosztów budowy lokalu. Strony w umowie wskazały bowiem, że wysokość ta została ostatecznie ustalona i uiszczona. Zdaniem Sądu I instancji nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu przewiduje możliwość dokonania ostatecznego rozliczenia inwestycji, to nie istniały podstawy, by w tym rozliczeniu inwestycji do kosztów budowy lokalu doliczyć do powierzchni rozliczeniowej pomieszczenie oranżerii. Jak bowiem wskazano w umowie, w skład lokalu o powierzchni 106, 88 m. kw. wchodzi m.in. pomieszczenie oranżerii, co oznacza, że wkład budowlany, pokryty przez pozwaną w całej wymaganej wysokości, obejmował także oranżerię. W ocenie Sądu I instancji, uwzględnienie roszczenia powódki prowadziłoby do sytuacji, w której pozwana zobowiązana byłaby do ponownego pokrycia części wkładu budowlanego. Dalej Sąd Rejonowy podkreślił, iż w toku niniejszego postępowania powodowa Spółdzielnia nie wykazała, aby którekolwiek z powołanych powyżej postanowień umownych utraciło moc wiążącą np. na podstawie przepisów o uchyleniu się od skutków wadliwego oświadczenia woli. W ocenie Sądu I instancji umowa ta jest w pełni skuteczna, a jej postanowienia znajdują zastosowanie w całej rozciągłości. Niezależnie od powyższego Sąd Rejonowy podkreślił, że ostateczne rozliczenie kosztów inwestycji zostało dokonane przez powódkę m. in. na podstawie uchwały z dnia 28 marca 1998 r. Uchwała ta, zaadresowana do wszystkich członków Spółdzielni, została uchylona wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 12 lipca 2006 r. Powołany wyrok odnosił skutek ex tunc, a więc przyjąć należało, że ostateczne rozliczenie kosztów inwestycji zostało dokonane bez należytego umocowania Już z tej przyczyny roszczenie powódki nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Konkludując Sąd Rejonowy zaznaczył, iż powództwo podlegało oddaleniu, albowiem roszczenie powódki stoi w sprzeczności z postanowieniami łączącej strony umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji orzekł, jak w punkcie I sentencji oddalając powództwo w zakresie żądania zasądzenia kwoty 17 597, 80 zł. Sąd umorzył postępowanie w pozostałym zakresie żądania pozwu, na podstawie przepisu art. 355 § l k.p.c., z uwagi na fakt, że powódka cofnęła pozew w tym zakresie. O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na zasadzie art. 98 k.p.c. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wywiódł powód, zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie pkt. I i III wniósł o jego zmianę w zaskarżonej części poprzez uwzględnienie powództwa i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych, ewentualnie jego uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z uwzględnieniem kosztów instancji odwoławczej, zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości ani w części. Orzeczeniu zarzucił: 1.) naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie tj. art. 233 § l k.p.c. poprzez:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.