Sygn. akt I C 1407/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 września 2019 r. Sąd Rejonowy w Łomży I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Małgorzata Jędrzejewska Protokolant: Ewa Polkowska po rozpoznaniu w dniu 6 września 2019 r. w Łomży sprawy z powództwa J. C. przeciwko (...) S.A. w L. o zapłatę i nakazanie I. Umarza postępowanie w zakresie żądania o nakazanie. II. Oddala powództwo o zapłatę. III. Zasądza od powoda J. C. na rzecz pozwanego (...) S.A. w L. kwotę 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. IV. Nakazuje pobrać od powoda J. C. na rzecz Skarbu państwa (Kasa Sądu) kwotę 3.510,22 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa. UZASADNIENIE Powód J. C. wniósł o zasądzenie od pozwanej (...) S.A. w L. kwoty 50.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jego nieruchomości, zajętej przez pozwaną spółkę pod urządzenia elektroenergetyczne w okresie 10 lat od dnia wniesienia powództwa wraz z kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwu powód podał, że jest właścicielem nieruchomości oznaczonej numerem (...) o powierzchni 3,2685 ha, położonej w Ł., dla której Sąd Rejonowy w Łomży prowadzi księgę wieczystą o nr (...). Przedsiębiorstwo energetyczne (poprzednik prawny pozwanej spółki) umieścił na jego nieruchomości bez jego zgody szereg urządzeń elektroenergetycznych, tj. elementów linii wysokiego napięcia w postaci 3 słupów energetycznych wraz z zawieszonymi na nich dwoma napowietrznymi liniami wysokiego napięcia, które przecinając jego działkę pod ukosem mniej więcej w połowie jej długości, zajmują jej znaczny obszar oraz 2 podziemnych linii wysokiego napięcia, zasilających szpital, które biegną od stacji transformatorowej, zlokalizowanej na działce nr (...) do szpitala, przecinając jego działkę w poprzek, mniej więcej w 1/3 długości, by następnie rozgałęzić się i przebiegać wzdłuż granic działki o nr (...). Sąd Rejonowy w Łomży w dniu 11.07.2014 r. sprawie I Nc 1021/14 wydal nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym nakazał pozwanej, by zapłaciła na rzecz powoda J. C. kwotę 50.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 7.07.2014 r. do dnia zapłaty i kosztami procesu (k. -17). Pozwana (...) S.A. w L. wniosła sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty, w którym wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwana podniosła, że powód nie może domagać się od niej wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jego nieruchomości (roszczenie uzupełniające z art. 224 i 225 kc) bowiem powodowi nie przysługuje względem niej roszczenie windykacyjne z art. 222 § 1 kc, które jest warunkiem sine qua non skorzystania z roszczeń uzupełniających, a zatem po stronie powoda nie ma legitymacji czynnej do dochodzenia roszczenia z pozwu. Korzystanie z nieruchomości powoda w zakresie linii kablowych nN objęte jest tytułem prawnym w postaci decyzji wywłaszczeniowej z 18.10.1993 r. nr (...), wydanej na podstawie art. 70 ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W ocenie pozwanej powyższa decyzja administracyjna stanowi tytuł prawny do nieruchomości powoda, który stanowi przesłankę negatywną do zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Ponadto pozwana podnosiła, że korzysta z nieruchomości powoda w zakresie fragmentu linii napowietrznej SN o nazwie Tor I i Tor II wraz ze stanowiskami słupowymi na podstawie przysługującego jej prawa służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, które zostało nabyte w drodze zasiedzenia przez jej poprzednika prawnego, tj. przez Skarb Państwa (k. -21 - 27). Pismem z dnia 9.09.2014 r. powód zmodyfikował powództwo w ten sposób, że wniósł dodatkowo o przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez nakazanie pozwanej spółce usunięcia urządzeń elektroenergetycznych, posadowionych na jego nieruchomości oraz zaniechanie dalszych naruszeń (k. -159-161). Pozwana pismem procesowym z dnia 25.09.2014 r. wniosła o oddalenie powództwa, w tym także w rozszerzonym zakresie (k -163- 164). Postanowieniem z dnia 6.11.2014 r. Sąd zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 kpc, albowiem pozwana wniosła o zasiedzenie służebności gruntowej (k. -180). Postanowieniem z dnia 27.04.2018 r. Sąd podjął postępowanie w niniejszej sprawie (k. -219). Na rozprawie w dniu 8.06.2018 r. strona powodowa cofnęła powództwo w zakresie żądania usunięcia urządzeń elektroenergetycznych, znajdujących się na nieruchomości powoda, w pozostałym zakresie podtrzymała powództwo o zapłatę kwoty 50.000 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jego nieruchomości zajętej przez pozwaną spółkę pod urządzenia elektroenergetyczne w okresie 10 lat od dnia wniesienia powództwa (k.- 230). Na cofnięcie powództwa w ww. zakresie strona pozwana wyraziła zgodę (k.-230v). Sąd Rejonowy w Łomży ustalił i zważył, co następuje: Aktem własności ziemi z 27.05.1972 r. znak (...) Wydział (...) w Ł. stwierdził, że W. C. s. F. i H. oraz jego żona A. C. stali się właścicielami działek o nr (...), o łącznej pow. 10,2474 ha. W wyniku przeprowadzonego w 1976 r. scalenia gruntów wydzielono dla W. i A. małż. C. ekwiwalent w działce nr (...) za działki wskazane w akcie własności ziemi z dnia 27.05.1972 r. Część działki nr (...) została wywłaszczona pod Szpital (...), w następstwie której to czynności, dotychczasowa działka o nr (...) otrzymała nr (...). Na podstawie umowy nieodpłatnego przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 4.12.1990 r. Rep. (...) W. i A. małż. C. przekazali działkę nr (...) dla syna J. C.. Na podstawie wniosku w tym akcie, założono dla tej działki księgę wieczystą nr (...). W wyniku przeprowadzonego w 1992 r. odnowienia ewidencji gruntów dotychczasowa działka (...) otrzymała nr (...). Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia 29.03.2012 r. zatwierdzono podział działki nr (...) na działki (...) o pow. 0,13611 ha i (...) o pow. 3,2685 ha pod warunkiem, że działka nr (...) zostanie przeznaczone na powiększenie sąsiedniej nieruchomości oznaczonej działką nr (...). Aktem notarialnym Rep. A (...) z dnia 17.04.2012 r. dokonano zamiany działek, w wyniku której J. C. przeniósł na rzecz A. L. własność działki nr (...), natomiast A. L. przeniósł na rzecz J. C. własność działki nr (...) o pow. 0,1362 ha (opinia biegłego W. K. k.-260-268). Właścicielem działki gruntu poł. w Ł. oznaczonej numerem geodezyjnym (...), dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Łomży księga wieczysta o nr (...) jest J. C.. Wojewoda (...) ostateczną decyzją z dnia 18.10.1993 r. (...) na podstawie art. 70 ust. 1 i 2, art. 73 i art. 74 ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości zezwolił (...) na zakładanie i prowadzenie linii napowietrznych i kablowych, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji Wójta Gminy P. z dna 1.03.1993 r. nr (...) działkę nr (...), stanowiącą własność A. L. oraz przez działkę (...), stanowiącą własność J. C.. Jednocześnie zobowiązano Zakład (...) do ustalenia i wypłaty odszkodowania za straty w zasiewach uprawach i plonach (decyzja k.-68-70). W latach 1995-1996 ułożone zostały pod ziemią na działce powoda, oznaczonej wówczas nr (...) linie kablowe nN, wyprowadzone ze stacji trafo (...), zlokalizowanej na działce o nr (...). Jedna wiązka linii kablowych nN składała się z 5 kabli, przechodząc dalej w wiązkę kabli, składającej się z 4 kabli a następnie w wiązkę kabli, składającej się z 3 kabli, zaś druga wiązka kabli linii kablowej nN skradała się z 11 kabli. Odległość pomiędzy kablami w obu wiązkach kablowych zarówno w projekcie jak i na gruncie wynosiła 0,50 m (opinia biegłego W. K. k.-260-268). Przedsiębiorstwo (...) z siedzibą w B. powstało w latach 1958-1959. W dniu 1.01.1959 r. doszło do połączenia przedsiębiorstwa (...) z siedzibą w B. z przedsiębiorstwem (...) z siedzibą w W.. Przejęte przedsiębiorstwo działało dalej pod nazwą Zakład (...) z siedzibą w B., jako zakład nieposiadający osobowości prawnej w zakresie wytwarzania, przesyłania, rozdziału i sprzedaży energii elektrycznej i ciepłej. Na podstawie Zarządzenia nr (...)z dnia 16.01.1989 r. Ministra Przemysłu powstało (...) w B., działające na obszarze ówczesnego województwa (...), (...), (...), którego przedmiotem działania była m.in. budowa, rozbudowa, modernizacja i remonty elektrociepłowni oraz sieci elektroenergetycznych. W dniu 20.12.1990 r. ze Skarbu Państwa nabyte prawo rzeczowe jako składnik mienia zgodnie z art. 44 kc z dniem 7.01.1991 r. przeszło na podstawie art. 1 pkt. 9 ustawy z 20.12.1990 r. na przedsiębiorstwo (...), które wcześniej zarządzało jedynie mieniem państwowym. Zarządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu nr 184/Org/93 z dnia 9.07.1993 r. z dniem 12.07.1993 r. dokonano podziału przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą: Zakład (...) w B. w celu wniesienia przez Skarb Państwa zorganizowanej części mienia przedsiębiorstwa do spółki akcyjnej (...) S.A. w W. oraz przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Zakład (...) w B. w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pod nazwą Zakład (...) Spółka Akcyjna w B.. Zgodnie z § 3 niniejszego zarządzenia Spółka wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki Zakładu (...) w B., z wyłączeniem praw i obowiązków przejętych przez (...) S.A. w W. (zarządzenie k. - 90 - 93). Dnia 12.07.1993 r. na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego doszło do przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Zakład (...) w B. w (...) Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa (umowa k.-110-122). W dniu 30.06.2007 r. na podstawie umowy aportowego zbycia przedsiębiorstwa, sporządzonej przed notariuszem, Spółka – Zakład (...) S.A. z/s w B. na pokrycie obejmowanych udziałów Spółki – Zakładu (...) Sp. z o.o. wniosła do spółki pod firmą: (...) Spółka z o.o. wkład niepieniężny w postaci: Zakładu (...) Spółka Akcyjna z/s w B. Operatora Systemu Dystrybucyjnego – Oddział (...) w B., obejmującego m.in. służebności gruntowe, w tym polegające na zapewnieniu dostępu do urządzeń służących do doprowadzania prądu elektrycznego, prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy, służebności przesyłu oraz użyczenia nieruchomości lub ruchomości związanych z prowadzeniem Zakładu (...) S.A. z/s w B. (umowa k.-140-149). Postanowieniem z dnia 11.09.2008 r. dokonano zmiany nazwy spółki (...) Sp. z o.o. na (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (k.-94). Na podstawie aktu notarialnego z 23.11.2009 r. Rep. A nr (...), zgodnie z art. 492 § 1 pkt 1 ksh połączono spółki przez przeniesienie całego majątku spółek przejmowanych w tym m.in. (...) sp. z o.o. na rzecz spółki przejmującej tj. Spółki (...) S.A. z/s w L.. Z dniem połączenia (...) S.A. z siedzibą w L. wstąpiła z mocy ustawy we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, tj. (...) Sp. z o.o. w ramach sukcesji uniwersalnej Prawomocnym postanowieniem z dnia 28.02.2017 r. (sygn. akt I Ns 1187/14) Sąd Rejonowy w Łomży stwierdził, że (...) S.A. z siedzibą w L. z dniem 04.05.2011 r. nabyła przez zasiedzenie służebność przesyłu - w zakresie posadowienia na działce nr (...) położonej w Ł., stanowiącej aktualnie własność J. C. s. W. i A. (KW (...)) - fragmentu linii napowietrznej SN o nazwie Tor I wraz ze stanowiskami słupowymi i fragmentem linii napowietrznej SN o nazwie Tor II wraz ze stanowiskami słupowymi, jak też polegającą na prawie przebiegu ww. urządzeń elektroenergetycznych przez działkę nr (...), prawie nieodpłatnego korzystania z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych, prawie nieodpłatnego każdorazowego usunięcia awarii, dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji oraz przebudowy urządzeń, jak też prawie nieograniczonego i nieodpłatnego dostępu do urządzeń elektroenergetycznych poprzez prawo wjazdu i wejścia do służebności na ww. nieruchomości – w zakresie opisanym w opinii i zaznaczonym na mapie zasadniczej biegłego sądowego z zakresu geodezji W. K.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.