Sygn. akt I ACa 95/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Agnieszka Sołtyka (spr.) Sędziowie: SSA Danuta Jezierska SSO del. Tomasz Żelazowski Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Wacławik po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. na rozprawie w Szczecinie sprawy z powództwa L. D. i V. D. przeciwko R. K. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt I C 681/11 I. zmienia zaskarżony wyrok: 1. w punkcie pierwszym o tyle tylko, że opisany w tym punkcie tytuł wykonawczy pozbawia wykonalności co do kwoty 164.866,43 zł (sto sześćdziesiąt cztery tysiące osiemset sześćdziesiąt sześć złotych czterdzieści trzy grosze), 2. w punkcie trzecim w ten sposób, że zasądza od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 23.948 zł (dwadzieścia trzy tysiące dziewięćset czterdzieści osiem) złotych tytułem kosztów procesu, II. oddala apelację powodów w pozostałej części, III. oddala apelację pozwanego, IV. znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego. SSO del. T. Żelazowski SSA A. Sołtyka SSA D. Jezierska Sygn. akt I ACa 95/13 UZASADNIENIE Powodowie L. D. i V. D. wnieśli przeciwko R. K. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego – punktu IV postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2007 r. w sprawie o sygn. akt III Ns 921/04, w którym Sąd zasądził od powodów na rzecz pozwanego kwotę 180.458,18 zł płatną w terminie 14 dni od uprawomocnienia się postanowienia z odsetkami ustawowymi w przypadku opóźnienia w płatności. Postanowienie to zaopatrzone zostało w klauzulę wykonalności w dniu 31 marca 2009 r. Ponadto wnieśli o zasądzenie od pozwanego na ich rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje żądanie podnieśli, iż w dniu 7 kwietnia 2009 r. na wniosek pozwanego doszło do wszczęcia egzekucji, wskutek której zajęto wynagrodzenie za pracę powoda i wierzytelności przysługujące powodom. Tymczasem zdaniem powodów zobowiązanie objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym nie jest już aktualne, albowiem zostało spełnione przez powodów w kwocie 146.158,18 zł w dniu 19 marca 2009 r., ponadto powód pismem z dnia 18 marca 2009 r. dokonał potrącenia swoich wierzytelności w kwocie 34.300 zł z wierzytelnością pozwanego wynikającą z powyższego tytułu wykonawczego. Wskazali przy tym, iż ich wierzytelności wywodzą się z obowiązku R. K. zapłaty wynagrodzenia w wysokości 32.800 zł (3.200 zł za miesiąc) na rzecz powodów z tytułu użytkowania bez tytułu prawnego części nieruchomości położonej przy ul. (...) nr (...) w S., do której to części pozwany utracił z dniem 30 maja 2008 r. prawo własności w związku z uprawomocnieniem się w tym dniu postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2007 r. Podnieśli, iż pozwany użytkował nieruchomość – stanowiącą własność powodów - bez tytułu prawnego w okresie od 1 czerwca 2008 r. do 9 kwietnia 2009 r. Ponadto strona powodowa jako przedmiot potrącenia wskazała również wierzytelność w wysokości 1.200 zł, którą uiściła w związku z naprawą płotu zniszczonego przez pozwanego i kwoty 1.100 zł tytułem uiszczonych przez powodów kosztów komorniczych w sprawie o sygn. akt KM 893/08. Poza tym powodowie podkreślili, iż bezpodstawnie postępowaniem egzekucyjnym objęte zostały odsetki ustawowe od kwoty 180.548,18 zł liczone od dnia 29 maja 2008 r. do dnia 2 kwietnia 2009 r. Zdaniem powodów należało wziąć pod uwagę, iż postanowieniem z dnia 30 czerwca 2008 r. wstrzymane zostało wykonanie postanowienia z dnia 19 lipca 2007 r. w związku z wniesioną przez pozwanego kasacją. Zdaniem powodów potrącenie wzajemnych wierzytelności na kwotę 34.300 zł oraz zapłata kwoty 146.158,18 zł na rzecz pozwanego wyczerpuje całkowicie zobowiązanie powodów co do kwoty należności głównej objętej tytułem wykonawczym. R. K. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów solidarnie na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Argumentując swoje stanowisko podniósł, iż powodowie jako wartość przedmiotu sporu wskazali kwotę 34.300 zł, domagając się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w całości, obejmującego kwotę 180.458,18 zł, mimo że kwota 146.158,18 zł została zapłacona przez powodów. W tym stanie faktycznym i prawnym powództwo w tej części, w ocenie pozwanego, podlega oddaleniu. Z ostrożności procesowej pozwany uznał powództwo co do tej kwoty i wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu należnych od tej części powództwa. Zdaniem pozwanego co do kwoty 34.300 zł, na którą składa się kwota 32.000 zł z tytułu bezumownego korzystania z mieszkania, kwota 1.200 zł za naprawę płotu, kwota 1.100 zł tytułem kosztów komorniczych zważyć należało, iż co do kwoty 1.200 zł żądanie powodów zostało w całości oddalone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 22 września 2008 r. w sprawie o sygn. akt II C 485/08. Ponadto pozwany zakwestionował kwotę 1.100 zł przedstawioną do potrącenia, wskazując, iż nie zna jej źródła pochodzenia. Poza tym w ocenie pozwanego brak było podstaw prawnych do żądania od niego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego w kwocie 32.000 zł, podkreślając, że w sprawie objętej tytułem egzekucyjnym mamy do czynienia ze świadczeniami wzajemnymi stron w rozumieniu art. 488 § 2 k.c. W konsekwencji pozwany mógł się powstrzymać ze spłaceniem świadczenia dopóki powodowie nie zaoferowali mu świadczenia wzajemnego. Poza tym pozwany z ostrożności procesowej wskazał, iż wysokość żądanego przez powodów wynagrodzenia nie znajduje uzasadnienia w realiach (...) rynku. Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 11 lutego 2011 r. w sprawie o sygn. akt I C 1215/09 oddalił powództwo w całości i zasądził od powodów na rzecz pozwanego kwotę 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Z kolei Sąd Apelacyjny w Szczecinie, na skutek wniesionej przez powodów apelacji, orzeczeniem z dnia 24 maja 2011 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Szczecinie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Ponownie rozpoznając sprawę wyrokiem z dnia 17 grudnia 2012 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie pozbawił wykonalności prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2007 roku w sprawie III Ns 921/04 dotyczące punktu IV zaopatrzonego klauzulą wykonalności w dniu 31 marca 2009 roku, w którym sąd zasądził od powodów L. i V. D. na rzecz pozwanego R. K. kwotę 180 458,18 zł, częściowo, a mianowicie co do kwoty 164 683,18 zł; w pozostałym zakresie powództwo oddalił oraz zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 13 421,69 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 2 970 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd po ponownym rozpoznaniu sprawy ustalił następujący stan faktyczny. Działka nr (...), na której znajduje się budynek mieszkalny przy ul. (...) w S. zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, stanowiącym odrębny przedmiot własności. W budynku tym wyodrębniona została własność dwóch lokali, przy czym właściciel każdego z nich miał prawo do (...) części garażu, części wspólnych budynku oraz prawa wieczystego użytkowania działki. Pozwany R. K. był właścicielem w udziale wynoszącym 10/12 lokalu numer (...) położonym w powyższym budynku, zaś właścicielem lokalu nr (...) oraz udziału wynoszącego 2/12 we własności lokalu nr (...) byli powodowie – V. D. i L. D.. Po nabyciu własności lokalu przez powodów zastali oni działkę gruntu podzieloną przez uprzednich właścicieli do wyłącznego korzystania, w ten sposób, iż działka z jednej strony budynku była wykorzystywana wyłącznie przez właściciela lokalu nr (...), natomiast działka po drugiej stronie – oddzielona wewnętrznym płotem używana była jedynie przez właścicieli lokalu nr (...). Ogrodzenie na powyższej nieruchomości postawił pozwany R. K., który wydatkował na ten cel kwotę 2.569,02 zł. Pomiędzy właścicielami lokali istniał spór dotyczący korzystania z części wspólnych budynku. R. K. w dniu 12 września 2001 r. złożył wniosek o ustalenie przez sąd sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej. Postanowieniem z dnia 28 marca 2007 r. Sąd Rejonowy w Szczecinie w sprawie o sygn. akt III Ns 2693/01 ustalił sposób korzystania z nieruchomości położonej przy ul. (...) w S., w tym między innymi nakazał R. K. w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku wydanie na rzecz V. i L. D. części zajmowanej przez niego działki, w zakresie w jakim została ona przez sąd przyznana do wyłącznego korzystania współwłaścicielom. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się w dniu 8 sierpnia 2007 r. Powodowie wraz z pozwanym nie porozumieli się co do sposobu wykonania powyższego postanowienia. Ostatecznie w dniu 27 kwietnia 2008 r. L. D. rozebrał sztachety stanowiące element wewnętrznego ogrodzenia oddzielającego zajmowaną przez niego część działki od tej, z której korzystał R. K.. Następnie na fragmencie działki znajdującym się wcześniej we władaniu sąsiada wbił słupki graniczne, które połączył sznurkiem. W ten sposób powód dążył do wyznaczenia granic tego fragmentu działki, który zgodnie z postanowieniem Sądu z dnia 28 marca 2007 r. miał zostać wydany przez pozwanego na jego rzecz. W dniu 28 kwietnia 2008 r. R. K. zdemontował częściowo ogrodzenie znajdujące się na nieruchomości, które wcześniej sam postawił: zdemontowane zostały trzy słupy mocujące poszczególne przęsła oraz elementy poprzeczne – „panele” na długości trzech przęseł. Jednocześnie doszło do częściowego uszkodzenia elementów mocujących słupy ogrodzenia. Wartość zdemontowanego ogrodzenia wyniosła 600 zł. Pozwem z dnia 14 maja 2008 r. powód L. D. wniósł przeciwko pozwanemu R. K. o nakazanie przywrócenia do stanu poprzedniego naruszonego stanu posiadania L. D. poprzez odtworzenie przez pozwanego stanu ogrodzenia zewnętrznego nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) do stanu sprzed 5 maja 2008 r., ewentualnie o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1.200 zł jako równowartości kosztów przywrócenia przez samego powoda stanu ogrodzenia do stanu sprzed dnia 5 maja 2008 r. Zarządzeniem z dnia 26 maja 2008 r. wyłączono do odrębnego rozpoznania żądanie zapłaty kwoty 1.200 zł. Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt II C 485/08 Sąd Rejonowy w Szczecinie oddalił powództwo L. D. przeciwko R. K. o przywrócenie naruszonego posiadania. Niniejsze orzeczenie uprawomocniło się. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2007 r. w sprawie o sygn. akt III Ns 921/04 Sąd Rejonowy w Szczecinie zniósł współwłasność nieruchomości, stanowiącej lokal nr (...) przy ul. (...) w S., dla którego Sąd Rejonowy w Szczecinie prowadzi księgę wieczystą Kw nr (...) w ten sposób, że składnik ten przyznał na rzecz powodów - na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej i tytułem spłaty zasądził od nich na rzecz pozwanego - kwotę 180.458,18 zł, płatną w terminie 14 dni od uprawomocnienia się postanowienia, z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności. Sąd Rejonowy w Szczecinie nakazał R. K., aby wydał (...) i L. D. przedmiotową nieruchomość w terminie 14 dni od uprawomocnienia się postanowienia. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się z dniem 30 maja 2008 r. Postanowieniem z dnia 28 maja 2008 r. w sprawie o sygn. akt II Ca 412/08 Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił apelację wniesioną przez uczestnika R. K. i zasądził od niego na rzecz wnioskodawców solidarnie kwotę 1.800 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego przed Sądem drugiej instancji. W dniu 16 czerwca 2008 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie stwierdził, że niniejszy tytuł uprawnia do egzekucji w zakresie I instancji pkt V, II instancji pkt 2. Pomimo uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2007 r. w sprawie o sygn. akt III Ns 921/04 R. K. nie wyprowadził się z zajmowanej nieruchomości, stanowiącej własność powodów. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2008 r., w sprawie o sygn. akt II WSC 54/08 Sąd Okręgowy w Szczecinie wstrzymał wykonanie postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2007 r., w sprawie o sygn. akt III Ns 921/04 do czasu ukończenia postępowania kasacyjnego. Z kolei postanowieniem z dnia 5 grudnia 2008 r., w sprawie o sygn. akt II CSK 483/08 Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej R. K. do rozpoznania i zasądził od niego na rzecz wnioskodawców 3.600 zł zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Pismem z dnia 13 czerwca 2008 r. powód wezwał pozwanego do wskazania numeru konta bankowego w celu umożliwienia mu dokonania przelewu bankowego kwoty 180.458,18 zł tytułem spłaty udziałów w nieruchomości lokalu nr (...) przy ul. (...). Jednocześnie powód poinformował pozwanego, iż nie wydanie tego lokalu po wydaniu prawomocnego postanowienia będzie skutkowało koniecznością zapłaty za korzystanie z przyznanego powodowi lokalu w wysokości 3.200 zł miesięcznie. Z kolei w dniu 18 czerwca 2008 r. L. D. złożył do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Szczecinie wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko R. K. na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z 29 maja 2008 r. w sprawie o sygn. akt II Ca 412/08 oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie z 19 lipca 2007 r. w sprawie o sygn. akt III Ns 921/04 w zakresie pkt V dotyczącego wprowadzenia wierzyciela w posiadanie nieruchomości, stanowiącej lokal nr (...) przy ul. (...) w S.. Pismami z dnia 23 czerwca 2008 r. Komornik Sądowy wezwał powoda do uiszczenia opłaty stałej w kwocie 568,84 zł oraz zaliczki na wydatki w kwocie 50 zł, co też L. D. uczynił. Z kolei postanowieniem z dnia 24 stycznia 2011 r. Komornik Sądowy ustalił koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji w powyższej sprawie w łącznej wysokości 4.147 zł i wskazał, iż z wpłaty wierzyciela koszty zostały pokryte do kwoty 3.091,84. Na powyższe postanowienie pozwany złożył skargę wnosząc o uznanie niecelowości wszczęcia egzekucji przez wierzyciela i obniżenie obciążenia dłużnika kosztami postępowania egzekucyjnego. Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie postanowieniem z dnia 9 marca 2011 r. uwzględnił powyższą skargę i uchylił postanowienie Komornika Sądowego z dnia 24 stycznia 2011 r. w przedmiocie ustalenia kosztów niezbędnych do celowego przeprowadzenia egzekucji w sprawie KM 4773/09 (wcześniej KM 893/08) i zasądził od wierzyciela L. D. na rzecz dłużnika R. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego. Pismem z dnia 9 kwietnia 2009 r. powód zwrócił się do Komornika Sądowego o zwrot wpłaconych zaliczek w wysokości 3.093 zł z uwagi na fakt, iż powyższa egzekucja stała się bezprzedmiotowa w związku z wykonaniem przez pozwanego w dniu 8 kwietnia 2009 r. postanowienia Sądu Rejonowego Szczecinie z dnia 19 lipca 2007 r. w sprawie o sygn. akt III Ns 921/04. W dniu 13 lutego 2009 r. pozwany dokonał przelewu bankowego na konto powoda kwoty 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Pismem z dnia 29 grudnia 2008 r. pozwany wezwał powodów do zapłaty zasądzonej na jego rzecz kwoty 180.458,18 zł w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego pisma. Pozwany poinformował powodów w tym piśmie, iż w momencie otrzymania całości zasądzonej kwoty opuści mieszkanie położone w S. przy ul. (...). Powyższe pismo powódka otrzymała w dniu 31 grudnia 2008 r. Z kolei pismem z dnia 18 marca 2009 r. (doręczonym pozwanemu 2 kwietnia 2009 r.) powód poinformował pozwanego, iż w związku z zakończeniem sprawy o sygn. akt II Ca 412/08, zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2007 r. przesyła zasądzoną na rzecz R. K. kwotę 180.458,18 zł. Jednocześnie powód wskazał, iż potrąca pozwanemu w ramach wzajemnych rozliczeń: kwotę 32.000 zł za korzystanie przez okres 10 miesięcy z jego lokalu, kwotę 1.200 zł za naprawę rozebranego przez pozwanego płotu oraz koszty postępowania komorniczego w wysokości 1.100 zł. W dniu 19 marca 2009 r. powód L. D. dokonał przelewu bankowego na konto R. K. kwoty 146.158,18 zł tytułem rozliczenia wzajemnych zobowiązań w sprawie o sygn. akt II Ca 412/08. Powyższa kwota pieniężna obciążyła konto pozwanego w dniu 1 kwietnia 2009 r. W dniu 2 kwietnia 2009 r. R. K. złożył wniosek egzekucyjny przeciwko Violecie D. i L. D. w celu wyegzekwowania następujących należności pieniężnych: należności głównej w wysokości 34.300 zł wraz z odsetkami ustawowymi, odsetek ustawowych od kwoty 180.458,18 zł od dnia 29 maja 2008 r. do dnia 2 kwietnia 2009 r. w kwocie 18.312,80 zł, kosztów klauzuli wykonalności w wysokości 12 zł i kosztów egzekucyjnych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w egzekucji według norm przepisanych. W tym samym dniu pozwany otrzymał pismo powoda z dnia 18 marca 2009 r., zgodnie z treścią którego został poinformowany o przesłaniu mu kwoty 180.458,18 zł oraz o potrąceniu kwoty 32.000,00 zł za korzystanie przez okres 10 miesięcy z przysądzonego na jego rzecz lokalu (10 x 3.200,00 zł = 32.000,00 zł), kwotę 1.200 zł za naprawę (uzupełnienie) rozebranego płotu oraz koszty postępowania komorniczego w wysokości 1.100 zł. W dniu 7 kwietnia 2009 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie na wniosek R. K. zajął wynagrodzenie za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowego powoda i wezwał do dokonania potrąceń oraz zajął wierzytelności powodów. W dniu 8 kwietnia 2009 r. pozwany przekazał powodom dom przy ul. (...) w S., a wprowadzenie powodów nastąpiło przy uczestnictwie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie. Wysokość czynszu najmu przedmiotowej nieruchomości, obejmującej lokal mieszkalny nr (...) o łącznej powierzchni użytkowej 93,91 m 2, w okresie od 1 czerwca 2008 r. do 8 kwietnia 2009 r. wynosiła 1.900 zł miesięcznie. Wyliczenia dokonano według stanu nieruchomości, stawek czynszu w okresie od 1 czerwca 2008 r. do 8 kwietnia 2009 r. Przy wyliczeniu wysokości czynszu uwzględniono możliwość korzystania z piwnic i garażu, co uwzględnia cecha rynkowa „funkcjonalność pomieszczeń przynależnych”, mimo że garaż był w złym stanie technicznym (był zalany z powodu nieszczelnego dachu, znajdowała się w nim wilgoć). Wartość rynkowa niniejszej nieruchomości w tamtym okresie wynosiła 390.000 zł. Po dokonaniu powyższych ustaleń Sąd Okręgowy uznał, że powództwo zasługuje na częściowe uwzględnienie, a podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Wskazał Sąd, że w niniejszej sprawie należało zbadać, czy po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiły zdarzenia, wskutek których zobowiązanie wygasło, a tym samym ocenić zasadność przedstawionych do potrącenia kwot co do zasady – podstawy ich istnienia, jak też ich wysokości. W pierwszej kolejności Sąd zwrócił uwagę, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci potwierdzenia przelewu bankowego, wydruku z rachunku bankowego pozwanego wynika, iż powodowie uiścili pozwanemu należność w wysokości 146.158,18 zł dokonując wpłaty bezpośrednio na jego konto. Powyższe okoliczności potwierdził sam pozwany. Datą zaksięgowania powyższej kwoty na rachunku bankowym pozwanego był 1 kwietnia 2009 r. Odnosząc się do zarzutu strony pozwanej w zakresie niedopuszczalności wytoczenia powództwa na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z wykonaniem tytułu wykonawczego Sąd zwrócił uwagę, iż kwota 146.158,18 zł została przelana przez powodów na rachunek bankowy pozwanego przed nadaniem postanowieniu z dnia 19 lipca 2007 r. klauzuli wykonalności - konkretnie w dniu 31 marca 2009 r., a więc zanim powstał tytuł wykonawczy. Wskazał, że przepis art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. stwarza podstawę do zwalczania tytułu wykonawczego w przypadku, gdy już po powstaniu tytułu egzekucyjnego zaszły zdarzenia prowadzące do wygaśnięcia zobowiązania lub wskutek, których zobowiązanie nie może być egzekwowane. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie powództwo zostało wytoczone po nadaniu klauzuli wykonalności orzeczeniu w sprawie zniesienia współwłasności i skierowania wniosku o wszczęcie egzekucji. Zaznaczył równocześnie Sąd, iż zapłata kwoty 146.158,18 zł nastąpiła poza postępowaniem egzekucyjnym, a więc w drodze dobrowolnego spełnienia świadczenia. Żądanie pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności uznał zatem za dopuszczalne, a podstawę takiego żądania stanowiło nastąpienie po powstaniu tytułu egzekucyjnego zdarzenia, wskutek którego zobowiązanie, w całości lub w części, wygasło (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.). Takim zdarzeniem było spełnienie świadczenia przez dłużnika. W dalszej kolejności zbadał Sąd zasadność i wysokość przedstawionych przez powodów do potrącenia kwot. Przypomniał, że powodowie wskazali, iż ich pierwsza wierzytelność wywodzi się z obowiązku R. K. zapłaty wynagrodzenia w wysokości 32.000 zł (3.200 zł za miesiąc) na rzecz powodów z tytułu użytkowania bez tytułu prawnego części nieruchomości położonej przy ul. (...) w S., do której to części pozwany utracił z dniem 30 maja 2008 r. prawo własności w związku z uprawomocnieniem się w tym dniu postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2007 r. Podnieśli, iż pozwany korzystał ze spornej nieruchomości – stanowiącej ich własność - bez tytułu prawnego w okresie od 1 czerwca 2008 r. do 9 kwietnia 2009 r. Przywołał Sąd treść art. 224 § 2 k.c. art. 225 k.c. i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie bezspornym było, iż pozwany korzystał z nieruchomości stanowiącej własność powodów bez tytułu prawnego. Nie zgodził się przy tym Sąd z pozwanym, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze świadczeniami wzajemnymi stron, co miałoby usprawiedliwiać powstrzymanie się pozwanego na podstawie art. 488 § 2 k.c. ze spłaceniem świadczenia, dopóki druga strona, tj. powodowie nie zaoferują mu świadczenia wzajemnego, albowiem przepis art. 488 k.c. odnosi się do zobowiązań wynikających z umów wzajemnych. Tymczasem zobowiązanie wynikające z postanowienia o zniesieniu współwłasności, obejmującego przyznanie nieruchomości i jej wydanie powodom, jak i zapłaty kwoty tytułem spłaty, nie wynikało z umowy, lecz z orzeczenia sądowego, a także nie miało charakteru wzajemnego. Brak wykonania postanowienia Sądu przez powodów w zakresie zapłaty zasądzonej kwoty spowodowany był wydaniem przez Sąd Okręgowy w Szczecinie postanowienia z 30 czerwca 2008 r., w którym wstrzymane zostało wykonanie postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2007 r. Ponadto zaznaczył Sąd, iż zarówno zobowiązanie do zapłaty wskazanej kwoty tytułem spłaty, jak również obowiązek wydania nieruchomości były od siebie niezależne i mogły być w sposób niezależny od siebie egzekwowane, a także w żadnym razie nie miały charakteru wzajemnego. Dokonując ustaleń w materii wysokości czynszu najmu nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr (...) wraz z przynależnościami położonej w S. przy ul. (...), Sąd oparł się przede wszystkim na opinii biegłego sądowego w zakresie wyceny nieruchomości. W ocenie Sądu powyższa opinia została sporządzona przez kompetentny podmiot dysponujący odpowiednią wiedzą specjalistyczną i doświadczeniem zawodowym. Wysokość czynszu najmu została określona według jej stanu na okres od 1 czerwca 2008 r. do 8 kwietnia 2009 r. oraz według poziomu cen rynkowych w okresie od 1 czerwca 2008 r. do 8 kwietnia 2009 r. Biegły dokonując wyceny oparł się przede wszystkim na rejestrze gruntów i budynków przedmiotowej nieruchomości, miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta S., informacjach zebranych po przeprowadzeniu oględzin na terenie przedmiotowej nieruchomości, aktach sprawy sądowej, w tym dokumentacji przedłożonej przez strony, informacjach z akt sprawy postępowania i zniesienie współwłasności w sprawie o sygn. akt I C 921/04. Nie budziło wątpliwości Sądu, iż wyliczenia dokonane przez biegłego były rzetelne. Stwierdził Sąd, że biegły sądowy ustalił, iż wysokość czynszu najmu przedmiotowej nieruchomości w okresie od 1 czerwca 2008 r. do 8 kwietnia 2009 r. wynosiła 1.900 zł miesięcznie i tą kwotę Sąd uznał jako zasadną. Analizę wysokości czynszu za przedmiotową nieruchomość przeprowadzono dla miasta S. na podstawie informacji uzyskanych na rynku nieruchomości i zebranych w (...) bazie danych (...). Główną uwagę skupiono na nieruchomościach lokalowych zlokalizowanych w małych budynkach mieszkalnych wzniesionych w okresie przedwojennym. Dla potrzeb potwierdzenia poprawności wysokości określonego czynszu rynkowego w podejściu porównawczym przeprowadzono obliczenie potencjalnego czynszu dzierżawnego na podstawie wartości rynkowej nieruchomości lokalowej. W opinii przyjęto założenie, że wielkość możliwego do uzyskania wolnorynkowego czynszu za nieruchomość jest wprost proporcjonalna do jej wartości rynkowej. Z kolei do określenia wysokości potencjalnego miesięcznego czynszu najmu na podstawie wartości rynkowej nieruchomości oparto się na założeniach podejścia dochodowego. Zdaniem Sądu przyjęta przez biegłego powyższa metoda wyceny wysokości czynszu przedmiotowej nieruchomości pozwalała z dużym prawdopodobieństwem określić czynsz. Odnosząc się do zarzutów strony powodowej do opinii Sąd zważył, iż analizując rynek nieruchomości, nie ma podstaw do doliczania do stawki czynszu za mieszkanie potencjalnego czynszu z gruntu. W czynszu jest już bowiem uwzględniona możliwość korzystania z otaczającego gruntu. Wartość rynkowa nieruchomości lokalowej określona w opinii służyła jedynie sprawdzeniu poziomu czynszu określonego w podejściu porównawczym. Wartość rynkowa nieruchomości została określona w metodzie korygowania ceny średniej podejścia porównawczego, gdzie jednostką porównawczą był 1 m 2 powierzchni użytkowej lokalu. W tej wartości jednostkowej mieściła się wartość zarówno budynku, gruntu, jak i pomieszczeń przynależnych (w tym wypadku garażu Ponadto możliwość korzystania z piwnic, garażu, gruntu uwzględnia cecha rynkowa „funkcjonalność pomieszczeń przynależnych”, która to cecha została uznana dla przedmiotowej nieruchomości jako ponadprzeciętna. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, nie ulegało wątpliwości Sądu, iż biegły dokonując ustaleń w zakresie wysokości czynszu za przedmiotową nieruchomość wziął pod uwagę znajdujący się przy niej garaż. W dalszej kolejności Sąd zaznaczył, iż biorąc pod uwagę datę prawomocności postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie z 19 lipca 2007 r. w sprawie o sygn. akt III Ns 921/04 oraz zobowiązanie pozwanego do wydania powodom nieruchomości w terminie 14 dni od uprawomocnienia się postanowienia – 13 czerwca 2008 r. (wymagalność roszczenia strony powodowej) R. K. bezumownie korzystał z nieruchomości powodów w okresie od 13 czerwca 2008 r. do 8 kwietnia 2009 r., a więc przez okres 9,5 miesiąca. Sąd zwrócił nadto uwagę, iż w niniejszej sprawie miała miejsce sytuacja, w której wykonalność przedmiotowego tytułu została wstrzymana postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z 30 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt II WSC 54/08 do czasu ukończenia postępowania kasacyjnego, wobec wywiedzenia skargi kasacyjnej przez pozwanego. W ocenie Sądu bez znaczenia jednak dla naliczania opłat za bezumowne korzystanie z nieruchomości było wstrzymanie wykonania postanowienia albowiem w obecnym systemie środków odwoławczych wyrok sądu drugiej instancji z chwilą ogłoszenia staje się prawomocny, niezależnie od tego, czy służy w stosunku do niego skarga kasacyjna i ze względu na cechę prawomocności jest tytułem egzekucyjnym. Regulacja art. 388 k.p.c. umożliwia jedynie wstrzymanie z mocy orzeczenia (postanowienia) sądu wykonania prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji lub uzależnienie wykonania tego orzeczenia od złożenia zabezpieczenia. Mając na uwadze powyższe, w ocenie sądu meriti wstrzymanie wykonalności orzeczenia nie wpłynęło na jego rozstrzygnięcie, np. żądanie zapłaty określonej sumy, lecz miało na celu wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego. Biorąc pod uwagę, iż pozwany bezumownie korzystał z nieruchomości powodów przez okres dziewięciu i pół miesięcy (od 13 czerwca 2008 r. do 8 kwietnia 2009 r.) Sąd uznał, iż zasadna jest kwota 18.500 zł (9 x 1900 zł i 950 zł + 450) do potrącenia z niniejszego tytułu. Co do kwoty 1.200 zł, którą to sumę, zdaniem powodów uiścili w związku z naprawą płotu, położonego na działce nr (...), na której znajduje się przedmiotowy budynek mieszkalny przy ul. (...) w S.. Sąd po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalił, iż sporne ogrodzenie znajdowało się na gruncie (działce nr (...)) stanowiącym współwłasność stron postępowania i zostało postawione przez pozwanego R. K.. Oceniając „charakter prawny” płotu Sądu uznał, że w okolicznościach sprawy należało przyjąć, że sporny płot był ruchomością i stanowił własność pozwanego, nie miał przymiotu nieruchomości w myśl zasady superfiscies solo cedit. Z tych powodów żądanie małżonków D., by z wierzytelności pozwanego potrącić kwotę 1 200 zł nie mogło być uwzględnione. Zauważył też Sąd, że powodowie choć naprawili płot nie przedłożyli żadnych dowodów w postaci np. rachunków czy faktur dla wykazania wydatku z tym związanego, zaś wysokość ekspertyzy, o jaką wnosili znacznie przewyższałaby wysokość żądania w tym zakresie. Odnosząc się do rzekomej wierzytelności powodów w kwocie 1.100 zł tytułem uiszczonych przez nich kosztów komorniczych w sprawie o sygn. akt KM 893/08 Sąd po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w postaci dokumentów zebranych w sprawie o sygn. akt KM 893/08 (obecnie KM 4773/09), uznał iż nie posiadali oni powyższej wierzytelności wobec pozwanego R. K.. Sąd doszedł bowiem do przekonania o niecelowym wszczęciu postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia w zakresie przyjęcia odpowiedzialności dłużnika za powstałe koszty egzekucyjne. Mając na uwadze prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z 9 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt IX Co 1188/11 oraz uwzględniając treść art. 365 § 1 k.p.c., w ocenie Sądu I instancji brak było przesłanek do uznania, iż powodom przysługuje wobec pozwanego wierzytelność w postaci zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie o sygn. akt KM 4773/09 (wcześniej KM 893/08). Oceniając kolejno zasadność żądania pozwanego domagania się odsetek od powodów od chwili oddalenia jego apelacji, co nastąpiło 28 maja 2008 r., oraz to, czy również w okresie wstrzymania wykonania postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt II WSC 54/08 do czasu ukończenia postępowania kasacyjnego, co nastąpiło w dniu 5 grudnia 2008 r. odsetki są należne Sąd Okręgowy uznał, że odsetki przysługiwały pozwanemu w okresie od 30 czerwca 2008 r. do 5 grudnia 2008 r. – także w okresie wstrzymania wykonalności postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2007 r., podobnie jak w tym okresie powodowie mogli żądać od pozwanego zapłaty ustalonej sumy za bezumowne korzystanie z ich nieruchomości w powyższym okresie. Następnie Sąd, po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż roszczenie R. K. w zakresie zapłaty na jego rzecz przez V. Dziwnik i L. D. kwoty 180.458,18 zł wynikające z pkt IV postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2007 r. stało się wymagalne w dniu 13 czerwca 2008 r., ponieważ jak wynika z sentencji powyższego postanowienia powyższa kwota miała być płatna w terminie 14 dni od uprawomocnienia się postanowienia. Mając na uwadze powyższe, pozwany w ocenie Sądu bezprawnie domagał się zasądzenia na jego rzecz odsetek od wskazanej powyżej kwoty od dnia 28 maja 2008 r. – od chwili oddalenia jego apelacji. Jednocześnie zaznaczył Sąd, iż przy uwzględnieniu wpłaty przez powodów na rachunek bankowy pozwanego w dniu 1 kwietnia 2009 r. kwoty 146.158,18 zł oraz wierzytelności powodów wobec pozwanego co do kwoty 18.050 zł z tytułu bezumownego korzystania z ich nieruchomości przez R. K. w okresie od 13 czerwca 2008 r. do 8 kwietnia 2009 r., łączne odsetki ustawowe należne pozwanemu za opóźnienie w spłacie wynosiły 15775 zł i w tym zakresie przedstawił szczegółowe wyliczenie. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania i wyliczenia Sąd uznał iż zasadnym było pozbawienie przedmiotowego tytułu wykonawczego - punktu IV postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 19 lipca 2007 r. w sprawie o sygn. akt III Ns 921/04 wykonalności co do kwoty 164.683,18 zł (180.458,18 zł – 15.775 zł) o czym orzeczono jak w punkcie I wyroku z dnia 17 grudnia 2012 roku, w pozostałym zakresie oddając powództwo (patrz punkt II wyroku). O kosztach postępowania orzeczono zgodnie ogólną regułą odpowiedzialności za wynik procesu, który kształtował się jak 91,25% do 8,75% (żądanie pozbawienia wykonalności co do kwoty 180 458,18 zł – uwzględniono co do kwoty 164.683,18 zł). Uznał Sąd, że tytułem wpisu powodom należy się zwrot kwoty 8 235 zł, tytułem zwrotu wydatku związanego z opracowaniem opinii 2 216,69 zł (91,25% z przyznanej biegłemu kwoty 2 429,25 zł), pełnomocnikowi powodów należy się wynagrodzenie w kwocie 3 285 zł, zaś pełnomocnikowi pozwanego 315 zł, kompensując te należności pełnomocnikowi powodów należy się kwota 2 970 zł , łącznie 13 421,69 zł o czym orzeczono jak w punkcie III wyroku. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziły się obie strony. Pozwany zaskarżył ten wyrok w części a mianowicie w pkt I i III sentencji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania a mianowicie:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.