Nadto powódka nie zgodziła się z argumentacją podniesioną przez pozwany Skarb Państwa odnośnie nieuznanej części powództwa i podtrzymuje twierdzenia i wywody zawarte w pozwie. Postanowieniem z dnia 15 września 2017 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie zawiesił postępowanie w stosunku do pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem częściowym z dnia 26 marca 2019 roku: I. umorzył postępowanie w zakresie żądania zasądzenia kwoty 56 021,15 złotych; II. zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - (...) Zarządu (...) w S. na rzecz powódki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w S. kwotę 58946,99 złotych wraz z: - odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 114986,14 złotych od dnia 27 października 2016 roku do dnia 18 maja 2017 roku, - odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 58946,99 złotych od dnia 19 maja 2017 roku do dnia zapłaty; III. oddalił powództwo w pozostałym zakresie; IV. zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - (...) Zarządu (...) w S. na rzecz powódki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w S. kwotę 11167 złotych tytułem kosztów procesu. Sąd Okręgowy powyższe rozstrzygnięcie oparł na następujących ustaleniach faktycznych: (...) Zarząd (...) w S. zawarł w dniu 15 lipca 2014 roku z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością umowę o zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych dla zadania „Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych obejmujących wykonanie przyłącza teleinformatycznego pomiędzy budynkiem nr (...) oraz wewnętrznych instalacji telekomunikacyjnych i teleinformatycznych, w tym instalacji sygnalizacji pożaru, systemów ochrony (...), (...), C. w budynku nr (...) przy ul. (...) w S. wraz z integracją wykonanych instalacji z systemem ochrony funkcjonującym w kompleksie ( (...)). Zgodnie z § 20 umowy strony ustaliły wynagrodzenie za wykonanie przedmiotu umowy, o którym mowa w § 1 i opisanego w części II umowy za cenę ryczałtową w wysokości: 2 582 432,13 złotych brutto. Powyższa cena obejmowała również wynagrodzenie Wykonawcy za przeniesienie autorskich praw majątkowych określonych w § 9 do dokumentacji określonej w § 6 ust. 1 umowy oraz pełnienie nadzoru autorskiego. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1 obejmowało także wszystkie koszty związane z realizacją przedmiotu umowy. Wynagrodzenie miało być płatne z uwzględnieniem aktualnej stawki VAT obowiązującej na dzień wystawienia faktury - powstania obowiązku podatkowego. Limit finansowy na rok 2014 wynosił 140 000,00 złotych brutto, a limit finansowy na rok 2015 2 400 000,00 złotych brutto. Limit finansowy na rok 2016 ustalony został do wysokości zawartej umowy. Wynagrodzenie ryczałtowe miało być niezmienne przez cały czas realizacji przedmiotu umowy i Wykonawca nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia, nawet, jeżeli w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru i kosztów prac. W przypadku pominięcia przez Wykonawcę w wycenie przedmiotu zamówienia jakichkolwiek robót lub kosztów określonych lub zasygnalizowanych w dokumentacji przetargowej i ich nie ujęcia w wynagrodzeniu ryczałtowym, Wykonawcy nie przysługiwać miały względem Zamawiającego żadne roszczenia z powyższego tytułu, a w szczególności roszczenia o dodatkowe wynagrodzenie. Wykonawca nie mógł odmówić zawarcia umowy o zamówienie dodatkowe, jeśli okazałoby się, iż zachodzi konieczność wykonania prac nieobjętych umową niezbędnych do jej prawidłowego wykonania, a których wykonanie stało się konieczne na skutek sytuacji niemożliwej wcześniej do przewidzenia oraz zostały one zaakceptowane przez zamawiającego. Wykonawca nie mógł żądać od zamawiającego wynagrodzenia, jeżeli wykonał prace dodatkowe podczas realizacji zamówienia bez zawarcia umowy o zamówienie dodatkowe. Strony zgodnie ustaliły iż w przypadku zmniejszenia zakresu robót, wynagrodzenie zawarte w umowie miało zostać odpowiednio pomniejszone o wartość robót, o które pomniejszono zakres przedmiotu umowy. Wartość tych robót zostanie wyliczona na podstawie sporządzonego przez wykonawcę kosztorysu z uwzględnieniem parametrów cenotwórczych cen materiałów i pracy sprzętu przyjętych do obliczenia oferty lub na podstawie wartości elementu robót określonych w harmonogramie rzeczowo - finansowym. Zapłata należności za przedmiot umowy odnośnie dokumentacji projektowej nastąpić miała w ciągu 30 dni od daty wpływu do zamawiającego prawidłowo sporządzonych faktur częściowych wykonawcy wraz z poprawnymi protokołami zdawczo - odbiorczymi. I rata miała być płatna po przekazaniu zamawiającemu zaopiniowanej przez Kierownika Sekcji Obsługi Infrastruktury S. inwentaryzacji budowlanej wraz z ekspertyzą mykologiczną oraz oceną techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku (wartość faktury nie mogła przekraczać 10 % łącznej wartości wynagrodzenia przewidzianego za wykonanie dokumentacji projektowej). II rata - 85% wynagrodzenia przewidzianego za ten element zgodnie z Formularzem cenowym, miała być płatna po wykonaniu i zatwierdzeniu przez (...) uzgodnionej dokumentacji projektowej obejmującej projekt zagospodarowania terenu z likwidacją istniejącej przepompowni ścieków, przyłączami kanalizacji sanitarnej, deszczowej i wodociągowym do budynku nr (...) i remontem ogrodzenia wraz z potwierdzeniem braku sprzeciwu organu do zgłoszenia robót nie wymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. III rata - w wysokości 25 % wynagrodzenia przewidzianego za wykonanie dokumentacji projektowej obejmującej przebudowę budynku, po wykonaniu i zatwierdzeniu przez (...) projektu budowlanego. IV rata - w wysokości 25 % wynagrodzenia przewidzianego za wykonanie dokumentacji projektowej obejmującej przebudowę budynku, po wykonaniu i zatwierdzeniu przez (...) projektu wykonawczego wraz z elektroakustycznym projektem technologii studia nagrań. V rata - w wysokości 25 % wynagrodzenia przewidzianego za wykonanie dokumentacji projektowej, po dostarczeniu decyzji o pozwoleniu na budowę. VI rata - w wysokości 15 % wynagrodzenia przewidzianego za wykonanie dokumentacji projektowej, za pełnienie nadzoru autorskiego płatne będzie w trakcie wykonywania robót budowlanych zgodnie w dwóch częściach. 75 % wynagrodzenia za nadzór autorski miało zostać zapłacone w trakcie realizacji robót budowlanych w równych częściach, których liczba odpowiadać będzie liczbie miesięcy, na którą przewidziana jest realizacja robót budowlanych w oparciu o faktury częściowe. Podstawą wystawienia faktury częściowej za nadzór autorski miała być karta nadzoru autorskiego potwierdzona przez inspektora nadzoru inwestorskiego. Natomiast 25 % wynagrodzenia nadzoru autorskiego miała zostać zapłacona po zakończeniu realizacji inwestycji w terminie do 30 dni od daty przyjęcia przez Zamawiającego faktury końcowej wystawionej na podstawie końcowego protokołu odbioru nadzoru autorskiego po wystawieniu faktury przez wykonawcę robót budowlanych. Rozliczenie wykonawcy w zakresie wykonania robót budowlanych i za pełnienie nadzoru autorskiego nastąpić miało na podstawie prawidłowo sporządzonych przez Wykonawcę faktur częściowych wystawianych nie częściej niż raz w miesiącu na podstawie częściowych protokołów odbioru robót, na podstawie procentowego wykonania poszczególnych elementów robót wykonanych zgodnie z pozycją harmonogramu rzeczowo - finansowego. Faktura wraz z protokołem odbioru wykonanych robót musi być potwierdzona przez przedstawicieli zamawiającego, o których mowa w § 5 umowy oraz kierownika robót (przedstawiciela wykonawcy). Faktury częściowe oraz faktura końcowa miały obejmować wynagrodzenie za pełnienie nadzoru autorskiego oraz roboty budowlane wyodrębnione w odrębnych pozycjach. Przed wystawieniem faktury wykonawca zobowiązał się dostarczyć inspektorowi nadzoru: deklaracje zgodności lub certyfikaty zgodności potwierdzające, że użyte materiały nadawały się do wbudowania lub oświadczenie kierownika budowy, że wbudowane wyroby budowlane posiadają dokumenty potwierdzające dopuszczeni do obrotu i powszechnego stosowania w budownictwie, protokoły badań i sprawdzeń, dowód potwierdzający przekazanie materiałów z rozbiórki i demontażu do utylizacji powstałych w wyniku robót budowlanych. Wykonawca do faktury końcowej dołączyć miał protokół odbioru końcowego robót objętych przedmiotem umowy. Faktura końcowa nie mogła być mniejsza niż 25 % wartości umownej przewidzianej za wykonanie robót budowlanych i będzie płatna po podpisaniu przez zamawiającego i wykonawcę końcowego protokołu odbioru robót z pisemnym potwierdzeniem przekazania kluczy Administratorowi budynku. Wykonawca ostatnią fakturę w 2014 roku złożyć miał do 15.12.2014 roku. Zapłata wynagrodzenia nastąpić miała przelewem z rachunku bankowego Zamawiającego na konto Wykonawcy wskazane na fakturach- w terminie do 30 dni od daty otrzymania faktur. Termin zapłaty liczony miał być od dnia wpływu faktur do zamawiającego. Za datę dokonania zapłaty przyjęto dzień obciążenia rachunku bankowego zamawiającego. Natomiast zgodnie z § 27 umowy do pokrycia roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zamówienia, będącego przedmiotem niniejszej umowy strony ustaliły kwotę w wysokości: 258243,21 złotych. Wskazały, że do dnia wyznaczonego na podpisanie umowy wykonawca wniósł kwotę zabezpieczenia w wysokości 258243,21 złotych w formie gwarancji. Strony postanowiły, że na zabezpieczenie roszczeń z tytułu rękojmi zostanie pozostawione 30% wniesionego zabezpieczenia tj. kwota: 77472,96 złotych. Część zabezpieczenia gwarantująca zgodne z umową wykonanie robót 70 % miała zostać zwolniona w ciągu 30 dni od ich końcowego odbioru. Pozostała część zabezpieczenia 30 % miała zostać zwolniona w ciągu 15 dni od daty upływu okresu rękojmi. (...) Zarząd (...) w S. zawarł w dniu 14 maja 2015 roku z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością umowę nr (...) na generalne wykonawstwo robót budowlanych na inwestycji „Przebudowa budynku nr (...) (kasyna) na siedzibę orkiestry wojskowej zlokalizowanego na terenie kompleksu wojskowego przy ul. (...) w S. wraz z zagospodarowaniem terenu i przyłączami wodociągowymi, kanalizacji sanitarnej i deszczowej. Zgodnie z § 20 umowy zapłata należności za przedmiot umowy nastąpić miała wg następujących zasad: 1/ za dokumentację projektową zgodnie z formularzem cenowym, po wykonaniu i zatwierdzeniu przez (...) projektu budowlanego i wykonawczego instalacji wewnętrznych i zewnętrznych oraz przyłącza telekomunikacyjnego objętych zamówieniem oraz uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę lub potwierdzenia braku sprzeciwu do zgłoszenia robót nie wymagających uzyskania pozwolenia na budowę, w terminie do 30 dni od daty wpływu do Zamawiającego prawidłowo sporządzonej faktury Wykonawcy wystawionej w terminie 7 dni na podstawie podpisanego przez strony bez uwag protokołu zdawczo – odbiorczego 2/ za nadzór autorski zgodnie z formularzem cenowym, po zakończeniu realizacji inwestycji w terminie do 30 dni od daty wpływu do Zamawiającego faktury końcowej wystawionej na podstawie końcowego protokołu odbioru nadzoru autorskiego przez Wykonawcę robót budowlanych. Zapłata należności za roboty budowlane miała następować na podstawie faktur częściowych na podstawie częściowych protokołów odbioru robót. Rozliczenie robót miało odbyć się na podstawie faktur częściowych wystawionych przez wykonawcę nie częściej niż raz w miesiącu, składane wraz z protokołami odbioru potwierdzającymi procentowe wykonanie poszczególnych elementów robót wykonanych zgodnie z pozycją z harmonogramu rzeczowo - finansowego. Faktura wraz z protokołem odbioru wykonanych robót musi być potwierdzona przez przedstawicieli zamawiającego wymienionych w umowie oraz kierownika robót (przedstawiciela Wykonawcy). Zatwierdzony przez zamawiającego harmonogram rzeczowo-finansowy stanowił miał odzwierciedlenie ceny oferty, z uwzględnieniem terminów realizacji, płatności faktur oraz etapowanie robót budowlanych. Przed wystawieniem faktury wykonawca zobowiązał się dostarczyć inspektorowi nadzoru: 1/ deklaracje zgodności lub certyfikaty zgodności potwierdzające, że użyte materiały nadawały się do wbudowania lub oświadczenie kierownika budowy, że wbudowane wyroby budowlane posiadają dokumenty potwierdzające dopuszczenie do obrotu i powszechnego stosowania w budownictwie, 2/ protokoły badań i sprawdzeń, 3/ dowód potwierdzający przekazanie materiałów z rozbiórki i demontażu do utylizacji powstałych w wyniku robót budowlanych. 4/ potwierdzone za zgodność z oryginałem dowody zapłaty wymagalnego wynagrodzenia podwykonawcom i dalszym podwykonawcom. Wykonawca do faktury końcowej dołączyć miał: protokół odbioru końcowego robót będących przedmiotem umowy, podpisany przez przedstawiciela zamawiającego oraz kierownika budowy robót (przedstawiciel wykonawcy). Nieprzedstawienie dowodów zapłaty wynagrodzenia Podwykonawcom spowodować miało, iż zamawiający wstrzyma wypłatę wynagrodzenia dla wykonawcy za odebrane roboty budowlane. Wstrzymane wynagrodzenie w przypadku sporu pomiędzy wykonawcą, a podwykonawcą zamawiający złoży do depozytu sądowego w terminie zapłaty wynikającej z faktury. Brak jakiegokolwiek innego dokumentu określonego w ust. 4 spowoduje wstrzymanie opłat, faktury z winy wykonawcy. Fakturę końcową wykonawca złożyć miał po spisaniu protokołu odbioru do Kancelarii Zamawiającego. Faktura końcowa nie mogła być mniejsza niż 20 % wartości umownej przewidzianej za wykonanie robót budowlanych i będzie płatna po podpisaniu przez zamawiającego i wykonawcę końcowego protokołu odbioru robót. Faktura końcowa miała obejmować wynagrodzenie za pełnienie nadzoru autorskiego oraz roboty budowlane wyodrębnione w odrębnych pozycjach. Wykonawca ostatnią fakturę w 2015 roku złożyć miał do 30 listopada 2015 roku. Zapłata wynagrodzenia nastąpić miała przelewem z rachunku bankowego zamawiającego na konto wykonawcy wskazane na fakturach - w terminie do 30 dni od dnia wpływu faktury do kancelarii zamawiającego. Natomiast zgodnie z § 25 umowy do pokrycia roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania niniejszej umowy strony ustaliły zabezpieczenie należytego wykonania umowy (...) w wysokości 44700,00 złotych (10 % ceny oferty). Zgodnie z zapisem umowy do dnia wyznaczonego na podpisanie umowy wykonawca wniósł zabezpieczenie roszczenia z tytuły niewykonania lub nienależytego wykonania umowy (...) w wysokości 44 700,00 złotych w formie gwarancji ubezpieczeniowej z terminem ważności o 30 dni dłuższym od dnia upływu planowanego umownego terminu zakończenia realizacji przedmiotu umowy. W przypadku wydłużenia umownego terminu zakończenia przedmiotu umowy aneksem do umowy podpisanym w siedzibie zamawiającego, wykonawca zobowiązany był dostarczyć Zamawiającemu dokument wydłużający termin (...) w terminie 7 dni roboczych od dnia podpisania aneksu pod rygorem potrącenia kwoty (...) z faktury Wykonawcy. (...) spółka jawna z siedzibą w S. jako podwykonawca zawarła w dniu 15 czerwca 2015 roku z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jako wykonawcą umowę nr (...), mocą której wykonawca powierzył a podwykonawca zobowiązał się do zaprojektowania i wykonania robót budowlanych obejmujących wykonanie przyłącza teleinformatycznego pomiędzy budynkiem (...) a 38 oraz wewnętrznych instalacji telekomunikacyjnych i teleinformatycznych, w tym instalacji sygnalizacji pożaru, systemów ochrony (...), (...) i C. w budynku nr (...) przy ul, (...) w S. wraz z integracją wykonanych instalacji z systemem ochrony funkcjonującym w kompleksie ( (...)) w oparciu o SIWZ, Program funkcjonalno-użytkowy, szczegółowy opis i zakres przedmiotu zamówienia, harmonogram terminowo-rzeczowo-finansowy oraz pozostałą dokumentację stanowiącą załączniki do SIWZ (§1 ust. 1 umowy). Zakres rzeczowy robót i technologie ich wykonania określała: niniejsza umowa, Specyfikacja istotnych Warunków Zamówień, Program Funkcjonalno - Użytkowy, Szczegółowy Opis i Zakres Przedmiotu Zamówienia, Specyfikacja Techniczna Wykonania i Odbioru Robót, harmonogram terminowo-rzeczowo-finansowy oraz pozostała dokumentacja stanowiącą załączniki do SIWZ, technologia wykonania i warunki terenowe, obowiązujące przepisy prawa, w szczególności BHP i przeciwpożarowe. W przypadku rozbieżności pomiędzy wymienionymi wyżej dokumentami, dokumenty będą miały pierwszeństwo w kolejności określonej powyżej (§ 1 ust. 2 umowy). Strony ustaliły, iż przedmiot umowy należy wykonać w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych określonych w art. 5 Prawa Budowlanego, a także wykonanie dokumentacji technicznej zgodnie z prawem budowlanym (§3 umowy). Ustalono, iż w zakres przedmiotu umowy określonego w § 1 ust. 1 wchodziło wykonanie: mapy sytuacyjno - wysokościowej do celów projektowych obszaru objętego planowaną inwestycją sporządzonej zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 1989 roku Nr 30, poz. 163) - 2 egzemplarze, analizy zagrożeń - 3 egzemplarze, projektu budowlanego wraz z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz niezbędnymi pracami przedprojektowymi, wykonanego zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z dnia 27 kwietnia 2012 roku) oraz wymogami art. 34 ustawy Prawo Budowlane z dnia 07.07.1994 roku (Dz. U. 2010 nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) - 5 egzemplarzy, projektu wykonawczego, który ma być wykonany zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 02.09.2004 roku, w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno - użytkowego (Dz. U. 2005 nr 75, poz. 664), Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 03.07.2003 roku, w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. 2003 nr 120, poz. 1133) - 5 egzemplarzy, informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (BIOZ) w trakcie wykonywania robót budowlanych, wykonanej zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23.06.2003 roku w sprawie informacji dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Dz. U. 2003 nr 120, poz. 1126 z późn. zm.) - 5 egzemplarzy, przedmiaru robót który ma być wykonany zgodnie z § 6 Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 02.09.2004 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno - użytkowego (Dz. U. 2005, Nr 75, poz. 664 z późn. zm.) - 3 egzemplarze, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót, która ma być wykonana zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 02.09.2004 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno -użytkowego (Dz. U. 2005 roku nr 75, poz. 664) - 5 egzemplarzy, kosztorysu, który ma być wykonany zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 18.05.2004 roku w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno - użytkowym (Dz. U. nr 130, poz. 1389 z późn. zm.) - 3 egzemplarze oraz uzyskanie w imieniu Zamawiającego i przekazanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub skuteczne zgłoszenie robót niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę, wydanych na podstawie wykonanych projektów budowlanych i po spełnieniu wymagań określonych w art. 32 Prawa budowlanego, w tym uzyskanie w imieniu Zamawiającego wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień łub innych opinii organów (§ 5 umowy). Strony ustaliły, iż przedmiotem umowy było wykonanie zamówienia określonego w §1 umowy w zakresie określonym w § 5 umowy oraz realizacja robót budo walnych polegających na: wykonaniu prac przygotowawczych, wykonaniu robót podstawowych objętych dokumentacją projektową w terminach określonych w harmonogramie rzeczowo-finansowym, wykonanie prac porządkowych: przygotowaniu pełnej dokumentacji do odbioru określonej w §9 ust. 36, przeprowadzenie na własny koszt i ryzyko utylizacji odpadów powstałych przy realizacji zamówienia zgodnie z ustawą o odpadach z dnia 14.12.2012roku (Dz. U. z 2013roku r, poz. 21) oraz zgłoszeniu robót do odbioru końcowego i przekazanie przedmiotu umowy Wykonawcy i Zamawiającemu. Powódka jako podwykonawca zobowiązana była do wykonania i dostarczenia Zamawiającemu i Wykonawcy przedmiotu umowy wykonanego zgodnie z SIWZ, Programem funkcjonalno - użytkowym, OPZ, zgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi oraz do usunięcia wszystkich wad występujących w tym przedmiocie, w okresie umownej odpowiedzialności oraz pełnienia nadzoru autorskiego w trakcie budowy. Dokumentacja projektowa stanowiąca element odbioru przedmiotu umowy powinna być zaopatrzona w wykaz opracowań oraz pisemne oświadczenie Podwykonawcy, iż jest ona wykonana zgodnie z umową, zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zostały uwzględnione warunki określone w art,. 30 ust. 1-7 ustawy PZP i że została wykonana w stanie kompletnym z punktu widzenia celu, któremu ma służyć, że dołożono należytej staranności i w sporządzonej dokumentacji projektowej i specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót ujęto wszystkie roboty budowlane określone w opisie przedmiotu zamówienia, jak również nie określone, a konieczne do wykonania i możliwe do przewidzenia roboty budowlane zapewniające spełnienie warunków funkcjonalno - użytkowych po zrealizowaniu przedmiotu zamówienia na podstawie w.w. dokumentacji projektowej i specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych. Wykaz opracowań oraz pisemne oświadczenie Podwykonawcy, o którym mowa wyżej stanowić miały integralną część przedmiotu odbioru dokumentacji projektowej (§9 ust. 1 umowy). Ustalono, iż Podwykonawca ponosić będzie pełną odpowiedzialność za szkody, jakie może ponieść Zamawiający i Wykonawca z uwagi na wadliwie wykonane elementy obiektu budowlanego w przypadku, gdy wady te powstały w wyniku popełnionych przez Podwykonawcę błędów w dokumentacji projektowej, na podstawie której zrealizowano ten obiekt budowlany (§9 ust. 6 umowy). Wraz z każdą fakturą Podwykonawca miał przedstawiać Wykonawcy dowody zapłaty za poprzedni miesiąc, w formie oświadczenia zgodnie ze wzorem stanowiącego Załącznik nr 6 i 7 będący integralną częścią umowy. Przedmiot umowy, o którym mowa w § 1 w powódka jako podwykonawca miała wykonać w terminie 205 dni od daty zawarcia umowy tj. do dnia 13 stycznia 2016 roku (§11 ust. 1 umowy). Termin wykonania robót budowlanych oznaczał termin odbioru końcowego bez zastrzeżeń przez Zamawiającego od Wykonawcy, (jednak nie wcześniej niż termin odbioru robót obejmujących przebudowę budynku nr (...)), która zostanie potwierdzona przez Inspektorów nadzoru wpisem do Dziennika Budowy (§11 ust. 2 umowy). Podwykonawca miał zgłosić Wykonawcy gotowość do odbioru końcowego przesyłając na jego adres pisemne stwierdzenie o gotowości odbioru. Wykonawca miał wyznaczyć datę i rozpocznie odbioru końcowego w terminie nie później niż 7 dni od daty zawiadomienia go o osiągnięciu gotowości do odbioru, zawiadamiając o tym pisemnie Podwykonawcę. Zakończenie czynności odbioru powinno nastąpić w ciągu 14 dni licząc od daty rozpoczęcia odbioru (§12 ust. 1 umowy). Odbioru końcowego dokonywać się miało po całkowitym zakończeniu wszystkich robót składających się na przedmiot umowy oraz innych czynności przewidzianych przepisami ustawy PB, potwierdzonych przez Wykonawcę. W razie stwierdzenia podczas odbioru końcowego wad, wady takie powinny zostać określone w protokole odbioru końcowego, a po usunięciu przez Podwykonawcę wad stwierdzonych w protokole odbioru końcowego, strony dokonać miały odbioru uzupełniającego, do którego odpowiednio stosowane będą zasady prowadzenia odbioru końcowego (§12 ust. 2 umowy). Strony ustaliły wynagrodzenie za wykonanie przedmiotu umowy, o którym mowa w § 1 za cenę ryczałtową w wysokości 402300 złotych brutto (§13 ust. 1 umowy). Podstawę do wystawienia faktury przez Podwykonawcę stanowić miały podpisany przez Kierownika Budowy lub Przedstawiciela Wykonawcy i zaakceptowany przez Dyrektora Oddziału S. Protokół Zaawansowania Robót zgodnie ze wzorem stanowiącym Załącznik nr 5, przekazanie Wykonawcy wszelkich niezbędnych certyfikatów, deklaracji zgodności i atestów na wbudowane materiały, oraz dokumenty potwierdzające legalne składowanie lub utylizację odpadów lub materiałów z rozbiórek oraz oświadczenie o niezaleganiu w płatnościach przez Podwykonawcę dalszemu Podwykonawcy/om zgodnie ze wzorem stanowiącym Załącznik nr 6 oraz oświadczenie o niezaleganiu przez Wykonawcę dla Podwykonawcy zgodnie ze wzorem stanowiącym Załącznik nr
nie może stanowić podstawy odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy za opóźnienie spełnienia świadczenia przez wykonawcę obejmującego wynagrodzenie. Postawienie takiego zobowiązania w stan wymagalności - jego przekształcenie w zobowiązanie terminowe - następuje poprzez wezwanie wierzyciela (poszkodowanego) skierowane wobec dłużnika do spełnienia świadczenia (art. 455 k.c.). Zdaniem Sądu Okręgowego analiza załączonych do pozwu wezwań kierowanych przez powódkę do pozwanego Skarbu Państwa uprawniła do ustalenia, że pozwany popadł w opóźnienie z zapłatą w dniu 27 października 2016 roku W dniu 26 września 2016 roku pozwanemu przedstawione zostały bowiem pisma datowane na 23 września 2016 roku i 26 września 2016 roku, których treść łącznie dotyczyła wszystkich faktur objętych niniejszym postępowaniem. W tej dacie pozwany dowiedział się zatem najpóźniej o braku wypłat dla powódki ze strony wykonawcy, wysokości brakujących kwot, dokumentach będących podstawą ich ustalenia oraz okolicznościach świadczących o tym, że zaistniały przesłanki ich wymagalności i dochodzenia zapłaty bezpośrednio od inwestora. Zgodzić należało się jedynie z pozwanym, że oczekiwanie powódki co do tego, że zapłata nastąpi bezpośrednio po otrzymaniu wezwania, było bezpodstawne. W istocie bowiem dłużnik świadczenia bezterminowego powinien spełnić je niezwłocznie, czyli w czasie potrzebnym na analizę roszczenia i jego wymagalności oraz przygotowanie się do spełnienia świadczenia. Z uwagi na konieczność oceny roszczenia powoda przez pryzmat zapisów umownych, które nie były jednoznaczne i wymagały uwzględnienia również sposobu wykonania umowy przez (...) spółkę z o.o., Sąd Okręgowy uznał, że termin miesięczny był właściwy, aby pozwany spełnił świadczenie. Stąd termin zapłaty przypadał na 26 października 2016 roku W zakresie orzeczenia o kosztach procesu Sąd Okręgowy wskazał przepis art. art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 100 k.p.c. Ponieważ roszczenie powoda wobec pozwanej zostało uwzględnione niemal w całości, w tym co do całej należności głównej, należało uznać pozwanego za odpowiedzialnego za zwrot całości kosztów poniesionych przez powoda. To samo dotyczyło roszczenia w części objętej orzeczeniem o umorzeniu postępowania. Sąd Okręgowy ustalił bowiem, że było ono zasadne i wymagalne na datę wytoczenia powództwa. W tej sytuacji zapłata dokonana w toku procesu uprawniała powoda do uzyskania kosztów postępowania. Obejmowały one opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych, opłatę stosunkową od pozwu (liczoną od kwoty roszczenia przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa) wynoszącą 5 750 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 5 400 złotych, ustalone na podstawie § 2 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku (Dz.U. z 2015 roku poz. 1804) w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Apelacje od powyższego wyroku wniosła strona pozwana, zaskarżając wyrok w części tj. w zakresie punktu II - w całości oraz punktu IV – w całości. Pozwany zarzucił, że zaskarżony wyrok częściowy został wydany z naruszeniem: 1) przepisu postępowania art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku - Kodeks postępowania cywilnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegającym na braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego oraz dowolnej ocenie dowodów w zakresie ustaleń dotyczących charakteru zabezpieczenia zastrzeżonego w umowach podwykonawczych i świadczenia w § 14 ust. 5 umowy nr (...) i § 4 ust. 5 umowy nr (...), 2) prawa materialnego art. 65 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku — Kodeks cywilny, polegającym na błędnej wykładni umowy nr (...) z dnia 15 czerwca 2015 roku i umowy nr (...) z dnia 26 listopada 2015 roku w aspekcie oceny charakteru reszty kwoty żądanej przez powódkę (58.946,99 złotych), w szczególności przez przyjęcie, że treść umów podwykonawczych oraz zgodny cel i zamiar stron tych umów były takie, że zatrzymane kwoty stanowiły wynagrodzenie podwykonawcy, 3) prawa materialnego art.
w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 roku, polegającym na uznaniu, że żądanie zasądzenia kwoty 58946,99 złotych dotyczy zatrzymanego wynagrodzenia podwykonawcy, za którego zapłatę Skarb Państwa jest solidarnie odpowiedzialny, 4) przepisu postępowania art. 233 § 1 k.p.c., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegającym na braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów w zakresie ustaleń dotyczących zgodności z obyczajami, zasadami współżycia społecznego warunku zastrzeżonego w postanowieniach umów podwykonawczych, które dotyczą zabezpieczenia należytego wykonania umowy i kaucji gwarancyjnej, 5) prawa materialnego art. 353 1 i 58 § 2 k.c. w związku z art. 65 § 1 i 2 k.c., polegającym na przyjęciu, że postanowienia umów podwykonawczych dotyczące zabezpieczenia należytego wykonania umowy i kaucji gwarancyjnej należy uznać za sprzeczne z obyczajami, zasadami współżycia społecznego i nieważne, 6) prawa materialnego art. 94 k.c. w związku z art. 65 § 1 i 2 k.c., polegającym na przyjęciu, że warunek zastrzeżony w postanowieniach umów podwykonawczych dotyczących zabezpieczenia należytego wykonania umowy i kaucji gwarancyjnej jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i w konsekwencji należy przyjąć fikcję, że nie został zastrzeżony, 7) prawa materialnego art. 93 § 1 k.c. w związku z art. 371 k.c., polegającym na przyjęciu istnienia stanu wymagalności roszczenia powódki w stosunku do inwestora, w związku z ustaleniem, że spółka (...) zaprzestała wykonywania swoich prac, uniemożliwiając tym samym zakończenie inwestycji i przeprowadzenie odbioru końcowego przez inwestora, 8) prawa materialnego art. 458 k.c. w związku z art. 371 k.c., polegającym na przyjęciu istnienia stanu wymagalności roszczenia powódki w stosunku do inwestora, w związku z niewypłacalnością generalnego wykonawcy oraz przyjęciu możliwości żądania spełnienia świadczenia na podstawie art. 458 k.c. bez określenia daty, w której spółka (...) stalą się niewypłacalna, 9) prawa materialnego art. 58 § 3 i art. 94 k.c., polegającym na przyjęciu, że art. 94 k.c. wyłącza zastosowanie art. 58 § 3 k.c. do oceny ważności warunku dotyczącego odbioru prac przez inwestora, 10) przepisu postępowania art. 233 § 1 k.p.c., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegającym na braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego w zakresie ustalenia, czy bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność zostałyby faktycznie dokonana, 11) przepisu postępowania art. 233 § 1 k.p.c., które mogło mieć wpływ na wynik spraw)', polegającym na braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego w zakresie ustaleń dokonanych w związku z oceną znaczenia oświadczenia z dnia 31 lipca 2016 roku, 12) prawa materialnego art. 5 i 65 § 1 k.c., polegającym na odmowie uznania żądania zapłaty zgłoszonego względem inwestora za nadużycie prawa, działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz błędnej wykładni oświadczenia z dnia 31 lipca 2016 roku, 13) przepisów postępowania art. 229 i 230 k.p.c., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegającym na uznaniu, że wartość świadczenia dochodzonego względem Skarbu Państwa jest oczywiście bezsporna, a nawet przyznana przez pozwanego, 14) przepisów postępowania art. 161 k.p.c., art. 207 § 3 i 6 k.p.c., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegającym na zwrocie załącznika do protokołu rozprawy z dnia 12 marca 2019 roku, który został złożony po ustnym wystąpieniu na rozprawie i nie wymagał zezwolenia, oraz pominięciu zgłoszonego na rozprawie zarzutu dotyczącego zakresu odpowiedzialności inwestora co do wysokości, który nie jest objęty prekluzją 15) przepisów postępowania art. 3 i 6 k.p.c., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegającym na kwalifikacji działania pozwanego jako sprzecznego z dyspozycją art. 3 i 6 k.p.c., 16) prawa materialnego art.
w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 roku, polegającym na niedokonaniu ustaleń na okoliczność, czy inwestorowi zostały przedstawione aneksy do umów podwykonawczych zwiększające kwotę wynagrodzenia oraz czy inwestor wyraził zgodę na zawarcie aneksów zwiększających kwotę wynagrodzenia podwykonawcy, oraz nierozpoznaniu zarzutu zgłoszonego w tym zakresie przez pozwanego, 17) przepisów postępowania art. 233 § 1 k.p.c., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegającym na braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów w zakresie ustaleń dotyczących okoliczności, w których pozwany dowiedział się o braku wypłat dla powódki, wysokości brakujących kwot, dokumentach będących podstawą do ich ustalenia oraz okolicznościach świadczących o tym, że zaistniały przesłanki wymagalności roszczenia i dochodzenia zapłaty bezpośrednio od inwestora, 18) prawa materialnego art. 481 § 1 i 455 k.c., polegającym na zasądzeniu odsetek za opóźnienie od dnia 27 października 2016 roku, w sytuacji gdy w tej dacie Skarb Państwa nie był w opóźnieniu, 19) przepisów postępowania art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegającym na obciążeniu pozwanego opłatą stosunkową od pozwu w kwocie 5.750,00 złotych (liczoną od kwoty roszczenia zgłoszonego przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa), w sytuacji gdy na skutek cofnięcia pozwu przed rozpoczęciem rozprawy polowa opłaty od pozwu w cofniętej części (liczonej od kwoty 56.021,15 złotych) podlega z urzędu zwrotowi stronie na mocy art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, co oznacza, że w tym zakresie oplata od pozwu nie wchodzi w skład kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, 20) przepisów postępowania art. 100 i 101 k.p.c. które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegającym na uznaniu pozwanego za odpowiedzialnego za zwrot całości kosztów procesu poniesionych przez powódkę oraz niezastosowaniu przepisu art. 101 k.p.c., w sytuacji gdy pozwany uznał żądanie pozwu w zakresie kwoty 56.021,15 złotych przy pierwszej czynności procesowej oraz nie dał powodu do wytoczenia sprawy. Mając na uwadze powyższe zarzuty, rozwinięte w uzasadnieniu apelacji, skarżący wniósł o: I. zmianę zaskarżonego wyroku częściowego w punkcie II przez oddalenie powództwa w zakresie żądania zasądzenia kwoty 58946,99 złotych oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 114986,14 złotych od dnia 27 października 2016 roku do dnia 18 maja 2017 roku i odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 58.946,99 złotych od dnia 19 maja 2017 roku do dnia zapłaty oraz w punkcie IV przez zasądzenie od powoda (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w S. na rzecz pozwanego Skarbu Państwa kosztów procesu według norm przepisanych, a na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych stosownie do brzmienia art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 roku o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2016 roku poz. 2261), II. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego, według norm przepisanych, kosztów postępowania apelacyjnego, w tym na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kosztów zastępstwa procesowego stosownie do brzmienia art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 roku o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2016 roku poz. 2261), III. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku częściowego w punkcie II (drugim) i w punkcie IV (czwartym) oraz o przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z pozostawieniem temu Sądowi orzeczenia o kosztach postępowania za wszystkie instancje. W odpowiedzi na apelację, powódka wniosła o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej, według norm przepisanych. Zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie IV sentencji wyroku w zakresie kosztów procesu wniosła powódka, zaskarżając je w całości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 roku poz. 1804, w szczególności § 15 ust. 3 pkt. 1 tegoż rozporządzenia. Jednocześnie wniósł o: zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zobowiązanie pozwanego Skarbu Państwa do zapłaty na rzecz powódki kwoty 16567 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska, powódka wskazała, że kwestionuje ustalenie przez sąd pierwszej instancji wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości jednokrotności stawki minimalnej. W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o jego oddalenie w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych stosownie do art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 roku o Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 roku poz. 2261). Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja strony pozwanej zasługiwała na uwzględnienie jedynie w części skierowanej przeciwko zawartemu w zaskarżonym wyroku rozstrzygnięciu o kosztach procesu, natomiast w pozostałym zakresie okazała się bezzasadna. Wstępnie zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 378 § 1 k.p.c., sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Z cytowanego przepisu wynika, że sąd drugiej instancji przy rozpoznawaniu środka zaskarżenia jest związany granicami apelacji, przy czym w polskiej procedurze cywilnej realizowana jest zasada pełnej apelacji [vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2014 roku, II CZ 8/14, LEX nr 1483949]. W związku z tym, sąd odwoławczy rozpoznający sprawę na skutek apelacji strony nie wiążą przedstawione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego; wiążą go jedynie zarzuty naruszenia prawa procesowego [ vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 roku, III CZP 49/07, OSCN 2008/6/55]. W konsekwencji, rzeczą sądu drugiej instancji jest nie tylko rozpoznanie zarzutów apelacyjnych, lecz szerzej rozpoznanie sprawy, choć oczywiście w granicach zaskarżenia. Sąd Apelacyjny wskazuje jednak, że w pełni aprobuje poczynione w rozpoznawanej sprawie przez sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne. Sąd Okręgowy przeprowadził bowiem pełne postępowanie dowodowe konieczne dla ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zgromadzone dowody poddał ocenie mieszczącej się w granicach wyznaczonych dyspozycją art. 233 § 1 k.p.c. i z tak zgromadzonego i ocenionego materiału dowodowego wyprowadził trafne ustalenia faktyczne. Wbrew zarzutom skarżącego sąd pierwszej instancji nie dopuścił się żadnego naruszenia przepisów postępowania, które skutkowałoby błędnym ustaleniem stanu faktycznego i w konsekwencji miałoby wpływ na wynik postępowania. Tytułem przypomnienia wskazać trzeba, że strona powodowa w niniejszej sprawie domagała się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa – (...) Zarządu (...) jako inwestora pozostałej części wynagrodzenia należnego jej jako podwykonawcy robót budowlanych od wykonawcy generalnego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na podstawie umów numer (...), przy czym spór na tym etapie postępowania dotyczył w istocie zasadności roszczenia o zapłatę równowartości 10 % należności objętych fakturami VAT wystawionymi przez powoda w ramach powyższych umów, które zostały podlegały zatrzymaniu tytułem „zabezpieczenia należytego wykonania przedmiotu umowy oraz kaucji gwarancyjnej”. Sąd Okręgowy zasadnie przyjął, że pomiędzy stronami sporny był przede wszystkim charakter powyższego świadczenia, to jest, czy stanowi ono wynagrodzenie w rozumieniu art.
, a także jego wymagalność, natomiast pozostałe okoliczności faktyczne relewantne prawnie z punktu widzenia zastosowania powyższej normy prawnej miały charakter bezsporny. Dotyczyły to zwłaszcza posiadania przez powoda statusu podwykonawcy, zgody inwestora na zawarcie umów z powodem jako podwykonawcą oraz wykonanie przez powoda robót budowlanych objętych powyższymi umowami w zakresie wynikających z przedłożonych faktur VAT. W ocenie sądu odwoławczego w tej mierze za chybiony uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 229 i 230 k.p.c., oparty na twierdzeniu, że Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że wartość świadczenia dochodzonego względem Skarbu Państwa jest oczywiście bezsporna, a nawet przyznana przez pozwanego. W myśl art. 229 k.p.c. nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości. Z kolei zgodnie z art. 230 k.p.c. - gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane. Norma ta sankcjonuje obowiązek procesowy określony w art. 210 § 2 k.p.c. w myśl którego każda ze stron obowiązana jest do złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej, dotyczących okoliczności faktycznych. Jednak uznanie za przyznane w sposób dorozumiany przytaczanych faktów przez przeciwnika strony powołującej fakt w procesie jest dopuszczalne jedynie na podstawie wyniku całej rozprawy. Wskazywano wielokrotnie w judykaturze, że zastosowanie normy art. 230 k.p.c. jest możliwe wówczas, gdy brak wypowiedzi strony co do faktów może być na podstawie jej stanowiska poczytany jako jednoznaczny wyraz nieistnienia w tym zakresie sporu ze stroną przeciwną. Innymi słowy w sytuacji, gdy strona nie wypowie się co do faktów przytoczonych przez stronę przeciwną, sąd nie może tylko z tej przyczyny uznać tych faktów za przyznane. W judykaturze przyjmuje się jednolicie, że zastosowanie art. 230 k.p.c. jest możliwe tylko wówczas, gdy sąd weźmie pod uwagę wynik całej rozprawy, co oznacza, że sąd musi powziąć - na podstawie wyniku całej rozprawy, czyli wszystkich okoliczności sprawy, całego materiału procesowego - przekonanie, że strona nie zamierzała i nie zamierza zaprzeczyć istnieniu faktów przytoczonych przez stronę przeciwną. W razie wątpliwości nie można stosować przepisu art. 230 k.p.c. [vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2016 roku, I CSK 231/15]. W badanej sprawie analiza odpowiedzi na pozew oraz dalszych oświadczeń procesowych strony pozwanej wskazuje, że pomimo posłużenia się przez pozwanego sformułowaniem, że zaprzecza wszelkim twierdzeniom zawartym w pozwie, które nie zostały wyraźnie przyznane, w istocie nie kwestionował on wysokości wynagrodzenia należnego powodowi od wykonawcy generalnego (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na podstawie umów o podwykonawstwo numer (...) i numer (...) wynikającego z faktur VAT objętych żądaniem pozwu, a jedynie negował odpowiedzialność inwestora za zapłatę 10 % tego świadczenia z uwagi na to, że stanowiły one zatrzymaną kaucję gwarancyjną, a ponadto podniósł zarzut braku wymagalności tych wierzytelności. Co więcej, w zakresie roszczeń wynikających z faktur numer (...), których generalny wykonawca w ogóle nie opłacił, pozwany Skarb Państwa uznał powództwo do wysokości 90 % tych należności [to jest z wyjątkiem 10 % wartości robót zatrzymanych przez generalnego wykonawcę tytułem „zabezpieczenia należytego wykonania przedmiotu umowy oraz kaucji gwarancyjnej”], co uznać trzeba za tożsame z przyznaniem istnieniem wymagalnego zobowiązanie generalnego wykonawcy do zapłaty tego wynagrodzenia. Biorąc pod uwagę, że pozostała część dochodzonego roszczenia dotyczyła wyłącznie kwot zatrzymanych przez generalnego wykonawcę z wcześniej wystawionych faktur tytułem „zabezpieczenia należytego wykonania przedmiotu umowy oraz kaucji gwarancyjnej”, nie mogło budzić wątpliwości sądu pierwszej instancji, że pozwany Skarb Państwa nie neguje także faktu, że powodowi co do zasady przysługiwało wynagrodzenie za wykonane roboty budowlane wynikające z faktur przedłożonych przez powoda, zaś spór dotyczy jedynie odpowiedzialności inwestora za zatrzymaną część tego świadczenia oraz jego wymagalności. Odmienne stanowisko zostało zaprezentowane dopiero w apelacji, co z jednej strony oznacza, że skarżący przedstawia na tym etapie postępowania nowe twierdzenia, które podlegają pominięciu na podstawie art. 381 k.p.c. [gdyż nic nie stało na przeszkodzie ich zaprezentowaniu przed sądem pierwszej instancji], zaś z drugiej uzasadnia postawienie pozwanemu zarzutu naruszenia dobrych obyczajów przy dokonywaniu czynności procesowych w rozumieniu art. 3 k.p.c. Niezależnie od tego jednak podkreślenia wynika, że ustalenia sądu pierwszej instancji dotyczące wysokości świadczenia należnego stronie powodowej na podstawie umów o podwykonawstwo numer (...) i numer (...) znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Fakt wykonania przez powoda robót budowlanych na podstawie powyższych umów oraz ich wartość wynika z przedłożonej przez stronę pozwaną dokumentacji w postaci protokołów z inwentaryzacji robót sporządzonych przez Rejonowy Zakład (...) w S., a także zeznań świadków S. J., M. Ł., M. W., W. P. oraz przesłuchania stron. Co więcej, zwrócić należy uwagę, że generalny wykonawca (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. opłacił należności wynikające z faktur wystawionych przez powoda [poza wskazanymi wyżej fakturami numer (...)], zatrzymując jedynie 10 % wartości tych świadczeń tytułem „zabezpieczenia należytego wykonania przedmiotu umowy oraz kaucji gwarancyjnej”, tym samym potwierdzając fakt spełnienia przez powoda świadczeń wzajemnych. Zwrócić zaś należy uwagę, że zgodnie z postanowieniami umów numer (...) wystawienie faktur częściowych mogło nastąpić tylko po wykonaniu dane elementu robót i sporządzeniu protokołów zaawansowania robót podpisanego przez przedstawicieli obu stron, potwierdzającego wykonanie tych robót. Z zeznań przywołanych wyżej świadków wynika, że ta procedura była zachowana, a co więcej w weryfikacji zakresu i jakości wykonanych prac brał także udział przedstawiciel inwestora, zaś całość dokumentacji z tym związanej była przekazywana do Rejonowego Zakładu (...) w S.. W tym stanie rzeczy nie ma żadnych podstaw do zaprzeczenia prawdziwości twierdzeń powoda o wysokości należnego mu świadczenia wynikającego z faktur VAT stanowiących podstawę powództwa w niniejszej sprawie. Sąd Apelacyjny wziął pod uwagę, że skarżący sformułował szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania [w postaci art. 161 k.p.c. , art. 207 § 3 i 6 k.p.c., art. 3 k.p.c. i art. 6 k.p.c.] oraz przepisów prawa materialnego [w postaci art.
w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 roku] związanych z zaniechaniem zbadania przez sąd pierwszej instancji twierdzeń pozwanego, iż nie zostały mu przedstawione aneksy do umów podwykonawczych zwiększające kwotę wynagrodzenia, a tym samym wyraził on zgodę na zawarcie aneksów zwiększających kwotę wynagrodzenia podwykonawcy. Zgodzić się należy ze skarżącym, że załącznik do protokołu rozprawy, o którym mowa w art. 161 k.p.c., nie stanowi pisma procesowego, albowiem zgodnie z art. 125 § 1 k.p.c. pisma procesowe obejmują wnioski i oświadczenia stron składane poza rozprawą, natomiast załącznik do protokołu zawiera wnioski i oświadczenia strony składane na posiedzeniu. Tym samym do załącznika do protokołu rozprawy nie ma zastosowanie art. 207 § 3 k.p.c. i w konsekwencji takiego załącznika nie można zwrócić na podstawie art. 207 § 7 k.p.c. Tym niemniej do twierdzeń i wniosków dowodowych, stanowiących treść oświadczenia strony składanych na rozprawie, stosuje się przepis art. 207 § 6 k.p.c. przewidujący ich pominięcie, jeżeli są spóźnione. W badanej sprawie sąd pierwszej instancji zasadnie uznał za spóźnione twierdzenie pozwanego Skarbu Państwa, iż nie zostały mu doręczone aneksy do umów podwykonawczych i tym samym nie wyraził na nie zgodę. Zwrócić należy uwagę, że fakt zawarcia aneksów do umów podwykonawczych był objęty twierdzeniami strony powodowej zawartymi w pozwie, do którego te aneksy zostały dołączone. Pozwany Skarb Państwa po doręczeniu mu odpisu pozwu wraz z załącznikami w złożonej odpowiedzi na pozew wprost przyznał, że powód został mu zgłoszony jako podwykonawca i nie sformułował żadnych twierdzeń co do braku akceptacji aneksów do umów o podwykonawstwo, pomimo tego, że fakt zawarcia powyższych aneksów został wprost wyartykułowany w pozwie. Zdaniem sądu odwoławczego nie było wystarczające posłużenie się w tym zakresie przez pozwanego blankietowym sformułowaniem o tym, że zaprzecza wszelkim twierdzeniom zawartym w pozwie, które nie zostały wyraźnie przyznane, skoro treść oświadczeń pozwanego wskazywała jednoznacznie, że nie neguje faktu wyrażenia przez inwestora zgody na wykonywanie robót przez powoda jako podwykonawcę w zakresie objętym umowami załączonymi do pozwu. Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że podniesienie odmiennych twierdzeń dopiero na ostatniej rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie było nie tylko spóźnione [gdyż w żaden sposób pozwany nie uprawdopodobnił konieczności podniesienia powyższej kwestii dopiero na tym etapie postępowania], ale naruszało dobre obyczaje w rozumieniu art. 3 k.p.c. oraz obowiązki stron wynikające z art. 6 § 2 k.p.c. Od każdej strony, ale w szczególności od Skarbu Państwa reprezentowanego w procesie przez wykwalikowany podmiot, jakim jest Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej, należy wymagać, aby swoje twierdzenia i zarzuty przedstawiała w terminie, który z jednej strony umożliwi rozpoznanie sprawy w rozsądnym terminie, a z drugiej strony da przeciwnikowi procesowemu możliwość przedstawienia w odpowiednim czasie swojego stanowiska procesowego. Zachowanie pozwanego Skarbu Państwa żadnego z tym wymogów nie spełniało. Niezależnie od tego zwrócić należy uwagę, że podniesiona przez pozwany Skarb Państwa kwestia nie miała istotnego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Suma należności objętych fakturami wystawionymi przez powoda wynosiła 641967,13 złotych brutto, a więc była niższa od wynagrodzenia przewidzianego w umowach o podwykonawstwo w pierwotnym brzmieniu, które łącznie wynosiły 716050 złotych brutto [402400 złotych + 313650 złotych], co oznacza, że nawet przy założeniu, że odpowiedzialność pozwanego Skarbu Państwa ograniczała się do odpowiedzialności za wynagrodzenie w granicach wyznaczonych w umowach o podwykonawstwo z pominięciem zawartych następnie aneksów, to roszczenie dochodzone w niniejszym postępowaniu mieści w tym zakresie. Przechodząc do zarzutów związanych z istotą sporu w niniejszej sprawie, to jest charakteru świadczeń niewypłaconych przez generalnego wykonawcę sąd odwoławczy wskazuje, że w pełni podziela wykładnię postanowień zawartych w § 4 ust. 5 umowy numer (...) i § 14 ust. 5 umowy numer (...). W tym zakresie chybione zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 65 § 1 i 2 k.c. i art.
Kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie, czy powoda dochodzi części wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane, czy też zwrotu kaucji gwarancyjnej, która nie jest roszczeniem, za które odpowiada inwestor, zgodnie z art.
Podkreślenia wymaga, że umowa kaucji gwarancyjnej nie jest regulowana w kodeksie cywilnym, a jej fragmentaryczne uregulowania zostały zawarte w art. 93 i 102 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 roku poz. 128 ze zm.), art. 5 i 8 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 roku o niektórych zabezpieczeniach finansowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 roku poz. 942 ze zm.) oraz art. 147-151 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 roku poz. 907 ze zm.) Jest jednak często stosowana w obrocie gospodarczym, jako instrument służący prawidłowemu zabezpieczeniu wykonania obowiązków umownych, biorąc swoją podstawę z zasady swobody umów (art. 353 1 k.c.). Umowa kaucji ma charakter kauzalny, akcesoryjny, nosi cechy depozytu nieprawidłowego i jest kontraktem realnym, w którym kaucjodawca przekazuje określoną ilość pieniędzy, a kaucjobiorca może z nich korzystać zobowiązując się do ich zwrotu. W przypadku niespełnienia świadczenia w określonym terminie biorący kaucję, jest uprawniony do zaspokojenia się z przedmiotu kaucji. W ramach umowy o roboty budowlane kaucja gwarancyjna służy zazwyczaj prawidłowemu wykonaniu obowiązków wynikających z przepisów o rękojmi za wady wykonanych robót budowlanych lub obowiązków wynikających z udzielonej gwarancji za wykonane roboty. Umowa kaucji gwarancyjnej może przybrać postać odrębnej umowy albo dodatkowego zastrzeżenia zawartego w umowie o roboty budowlane. Jej cechą wyróżniającą jest przeniesienie własności środków pieniężnych, do czego nie dochodzi, gdy funkcję zabezpieczenia pełni niewypłacone wynagrodzenie, które nie zostało potrącone na poczet kaucji gwarancyjnej. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie zajmował się problematyką relacji art.
do postanowień umów dotyczących kaucji gwarancyjnej i wyraził w nim, zasługujący na podzielenie pogląd, iż charakter prawny zabezpieczenia nazywanego kaucją gwarancyjną, zawsze musi być oceniany przez pryzmat postanowień umownych - czy strony chciały nadać zabezpieczeniu charakter kaucji gwarancyjnej, czy też, jako zabezpieczenie miało służyć zatrzymanie wynagrodzenia wykonawcy, który po pierwsze, godził się na wypłacenie tej jego części w innym terminie, a po drugie, zgadzał się, by inwestor przeznaczył je na pokrycie wierzytelności z tytułu nienależytego wykonania robót budowlanych [vide wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2011 roku, V CSK 204/10.; z dnia 5 listopada 2015 roku, V CSK 124/15,.; z dnia 17 grudnia 2015 roku, I CSK 1005/14 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2006 roku, V CSK 316/08] W judykaturze wskazuje się, że rozstrzygnięcie, czy ustanowiona w umowie o roboty budowlane „kaucja gwarancyjna" nadal stanowi część wynagrodzenia, czy też jej status prawny jest odmienny, wymaga każdorazowego odniesienia in casu i wadliwa jest próba konstruowania na tym gruncie uniwersalnej zasady, skoro jest to kwestia każdorazowo uzależniona od woli stron i zastosowanych w umowie konstrukcji prawnych. Natomiast spełnianie przez oba zabezpieczenia takich samych funkcji, nie oznacza, iż tożsamy jest ich charakter prawny. W tym zakresie fundamentalne znaczenie należy przypisać postanowieniom umowy podwykonawczej. Sąd Okręgowy dokonał wykładni powyższych postanowień, dochodząc do prawidłowego wniosku, że przewidziane w nich sformułowanie, że „wykonawca zatrzyma 10 % wartości robót tytułem zabezpieczenia należytego wykonania przedmiotu umowy oraz kaucji gwarancyjnej” nie zmieniło charakteru świadczenia należnego podwykonawcy jako wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych. Jak wiadomo sens czynności prawnej i zamiar stron powinny być ustalone i tłumaczone według zasad określonych w art. 65 § 1 i 2 k.c. [vide uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1992 roku, III CZP 83/92, OSNCP 1993, Nr 3, poz. 24]. Trzeba zauważyć, że przepis ten określa sposób wykładni oświadczeń woli w czynnościach prawnych odmiennie, niż to ma miejsce przy interpretacji tekstu prawnego [vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 1999 roku, II CKN 379/98, OSP 2000, Nr 6, poz. 91]. W przeciwieństwie do norm prawnych, czynności prawne - a w szczególności umowy - regulują stosunki prawne tylko między ich stronami. W rezultacie, ustanowione w nich pomiędzy jej podmiotami powinności, nie mają abstrakcyjnego charakteru, jak normy prawne, lecz indywidualny charakter, służąc realizacji interesów stron stosownie do ich woli. Dyrektywy interpretacyjne wykładni oświadczeń woli zawarte w art. 65 k.c. odnoszą się zarówno do wszystkich kategorii czynności prawnych (§ 1), jak i wyłącznie do umów (§ 2 k.c.). Konsekwencją tego unormowania jest konieczność dokonania wykładni umów na trzech poziomach, tj. ustalenia dosłownego brzmienia umowy, ustalenia treści oświadczeń woli przy zastosowaniu reguł określonych w art. 65 § 1 k.c. oraz ustalenia sensu złożonych oświadczeń woli poprzez odwołanie się do zgodnego zamiaru stron i celu umowy [vide np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2016 roku, I CSK 306/15, G. Prawna 2016, nr 9, s. 4]. Każde oświadczenie woli, niezależnie od formy, w jakiej zostało złożone, podlega wykładni sądowej. W orzecznictwie odstąpiono od koncepcji zacieśnienia wykładni tylko do niejasnych postanowień umowy (clara non sunt interpretanda). Artykuł 65 k.c. dotyczy oczywiście także oświadczeń woli w formie pisemnej, lecz wówczas podstawą interpretacji stają się w pierwszej kolejności reguły lingwistyczne, ale nie tylko, a więc także wtedy mają zastosowanie zasady wykładni wynikające z paragrafu drugiego tego przepisu. Przy zastosowaniu zawartych w nim reguł może się okazać, że wbrew brzmieniu konkretnego postanowienia umowy, wola stron jest inna. Artykuł 65 § 2 k.c. nakazuje bowiem przy interpretacji oświadczenia woli brać pod uwagę "okoliczności w których ono zostało złożone", a na tym tle raczej badać jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na dosłownym jej brzmieniu. Przepis ten niewątpliwie pozwala sądom uwzględniać pozatekstowe okoliczności, w tym cel, jaki strony miały na uwadze przy zawieraniu umowy [vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1997 roku, I CKN 815/97, OSNC 1999, Nr 2, poz. 38], na który składają się w szczególności dotychczasowe doświadczenia stron [vide wyrok Sądu Najwyższego z 4 lipca 1975 roku, III CRN 160/75, OSPiKA 1977, Nr 1, poz. 6], ich status, przebieg negocjacji [vide wyrok Sądu Najwyższego z 3 września 1998 roku, I CKN 815/97, OSNC 1999, Nr 2, poz. 38]. W ramach badania celu umowy [vide uchwała Sądu Najwyższego z 11 września 1997 roku, III CZP 39/97, OSNC 1997, Nr 12, poz. 191], nie jest konieczne, aby był to cel uzgodniony przez strony, wystarcza - przez analogię do art. 491 § 2, art. 492 i art. 493 k.c. - cel zamierzony przez jedną stronę, który jest wiadomy drugiej [vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1975 roku, III CRN 160/75, OSPiKA 1977, Nr 1, poz. 6]. Wykładnia umów w pierwszym rzędzie powinna uwzględniać rzeczywistą wolę stron zawierających umowę i taki sens wyraża art. 65 § 2 k.c. Wymaga to zbadania nie tylko konkretnego postanowienia umowy, ale analizy jej całości; innymi słowy wskazane jest przyjmowanie takiego sensu oświadczenia woli, które uwzględnia logikę całego tekstu (kontekst umowny). Poza tym, mogą mieć znaczenie dla stwierdzenia zgodnej woli stron, ich wcześniejsze i późniejsze oświadczenia oraz zachowania, czyli tzw. kontekst sytuacyjny. Wykładnia oświadczeń woli w świetle art. 65 § 1 i 2 k.c. oparta jest na tzw. metodzie kombinowanej, która w pierwszej fazie procesu wykładni nakazuje ustalać sens oświadczenia woli na podstawie rzeczywistego znaczenia nadawanego oświadczeniu przez obie strony (sens oświadczenia zgodny z rzeczywistą wolą stron). Jeśli jednak brak jest zgodnego rozumienia stron, odwołać należy się do metody obiektywnej, wedle której właściwy sens oświadczenia woli ustala się na podstawie przypisania normatywnego, czyli zgodnie z tym, jak adresat oświadczenia sens ten rozumiał i rozumieć powinien. Decydujący jest więc normatywny punkt widzenia odbiorcy oświadczenia, który z należytą starannością dokonuje wykładni zmierzającej do odtworzenia treści myślowych osoby składającej oświadczenie woli [vide uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 1995 roku, III CZP 66/95, OSNC 1995, Nr 12, poz. 168]. W badanej sprawie wykładnia spornych postanowień umownych dokonana przez sąd pierwszej instancji spełnia te wymogi, albowiem uwzględnia wolę stron umowy i jej cel, a także okoliczności złożenia przez stron analizowanych oświadczeń woli, które zostały ustalone na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd Okręgowy w pierwszej kolejności wziął pod uwagę, że w umowie strony posłużyły się pojęciami „kaucji gwarancyjnej” i „zabezpieczenia należytego wykonania przedmiotu umowy”. Słusznie jednak zauważył, że w procesie wykładni zastosowana przez strony terminologia nie ma decydującego znaczenia – tym bardziej, że poprzez wprowadzenie powyższych określeń do umowy strony mogły jedynie opisywać cel powyższej instytucji, a nie jej charakter. Zarówno bowiem w przypadku klasycznej kaucji gwarancyjnej, jak i w sytuacji zatrzymania części wynagrodzenia do czasu upływu terminu, w jakim na wykonawcy ciążą zobowiązania z tytułu należytego wykonania przedmiotu umowy, udzielonej gwarancji lub rękojmi jakości, cel zastosowanych instytucji jest identyczny, albowiem służą one ochronie interesów zamawiającego na wypadek, gdyby okazało się, że wykonane dzieło dotknięte jest wadami. Sąd pierwszej instancji trafnie podkreślił, że w badanej sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, że powód jako podwykonawca nie był zobowiązany do uiszczenia żadnego świadczenia z własnego majątku do majątku drugiej strony umowy. W sensie ekonomicznym „udzielenie kaucji gwarancyjnej” i „zabezpieczenia należytego wykonania przedmiotu umowy” miało polegać jedynie na czasowym i warunkowym zatrzymaniu części wynagrodzenia należnego powodowi z tytułu wykonanych robót budowlanych, będąc tym samy
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.