← Polska

VIII Pa 69/19

S.. akt VIII Pa 69/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem dnia 30 stycznia 2019 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zasądził od (...) Spółki z ogr

§ 1k.p.

pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Przesłanką nabycia prawa do odprawy emerytalno-rentowej jest spełnienie przez pracownika wymogów niezbędnych do nabycia prawa do renty lub emerytury, nadto musi dojść do ustania stosunku pracy i wreszcie musi istnieć związek między rozwiązaniem stosunku pracy a przejściem na rentę lub emeryturę; sama decyzja właściwego organu instytucji ubezpieczeniowej o przyznaniu pracownikowi jednego z tych świadczeń może zapaść zarówno przed, jak i po rozwiązaniu stosunku pracy. Pozwana spółka argumentowała, iż powódce nie należy się prawo do odprawy emerytalnej, gdyż stosunek pracy pomiędzy stronami uległ rozwiązaniu, z uwagi na upływ czasu na jaki był zawarty – 31 grudnia 2017 roku, a zatem zanim powódka nabyła prawo do emerytury. Zdaniem Sądu, w znaczeniu wykładni literalnej, sformułowanie „w związku z przejściem na rentę lub emeryturę” wskazuje na konieczność bezpośredniej zależności między ustaniem stosunku pracy, a przejściem na rentę lub emeryturę. Rozwiązanie stosunku pracy musi być zatem w związku przyczynowym z przejściem na emeryturę. W judykaturze uznano, że pojęcie "przejście na rentę lub emeryturę" powinno być interpretowane przede wszystkim w kategoriach obiektywnych, a więc z uwzględnieniem, czy ostatecznie pracownik korzysta z renty lub emerytury po zaprzestaniu zatrudnienia. Sąd I Instancji powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym (wyrok z 8 grudnia 1993 roku, I PRN 111/93, opubl. LEX nr 13357) należy przyjąć, że związek o którym mowa w przedmiotowym przepisie może być związkiem przyczynowym i czasowym, ale wystarczy także związek funkcjonalny, gdyż w przeciwnym razie ustawodawca posłużyłby się bardziej restryktywną z punktu widzenia interesów pracownika formułą prawną, wymagającą np. by rozwiązanie stosunku pracy następowało "z powodu" (z przyczyny) nabycia prawa do emerytury lub renty, bądź też z powodu podjęcia przez strony (stronę) stosunku pracy działań zmierzających do uzyskania przez pracownika emerytury lub renty i uzyskania przez niego takiego świadczenia. Posługując się szerszym pojęciem "związku" ustawodawca pozostawił tym samym większą swobodę organom orzekającym w zakresie obejmowania prawem do odprawy także tych pracowników, w wypadku których rozwiązanie stosunku pracy nie zbiega się ściśle w czasie z nabyciem prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej. Pozostawił on także organom stosującym prawo ocenę, czy w konkretnym przypadku wskazywane przez zakład pracy przyczyny rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem przekreślają istnienie "związku". W świetle powyższych rozważań Sąd przyjął, że zachodził związek przyczynowy pomiędzy wygaśnięciem stosunku pracy powódki z powodu upływu czasu, a jej przejściem na emeryturę. Obowiązek wypłaty odprawy emerytalnej czy rentowej stanowi swoiste ryzyko pracodawcy, z którego słusznością nie sposób w tym miejscu polemizować i który nie jest związany za jakimikolwiek podmiotowymi cechami pracodawcy. Związek ten należy badać obiektywnie. W przedmiotowej sprawie powódka zawarła z pozwaną umowę o pracę na czas określony jednego roku od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 roku. Od 1 stycznia 2018 roku nabyła uprawnienie do emerytury, a zatem bezpośrednio po ustaniu stosunku pracy. Trudno w takich okolicznościach odmówić istnienia związku czasowego pomiędzy ustaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę. W oparciu o art. 113 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd obciążył pozwaną spółkę obowiązkiem zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, których z uwagi na ustawowe zwolnienie nie miała obowiązku ponieść powódka, w postaci opłaty od pozwu w wysokości 115 złotych. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wniosła strona pozwana, zaskarżając je w całości i zarzucając: 1. naruszenie art.

§ 1

Kp poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie powódce przysługuje odprawa emerytalna podczas, gdy w momencie ustania stosunku pracy powódka nie posiadała uprawnień emerytalnych,

  1. naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, co przejawiało się nieuzasadnionym uznaniem, że powódce przysługuje odprawa emerytalna pomimo ustalenia, że w momencie ustania stosunku pracy powódka nie posiadała uprawnień emerytalnych,
  2. naruszenie art. 231 kpc w zw. z art.

§ 1

Kp poprzez nieuzasadnione uznanie, że w przypadku nabywania uprawnień do odprawy emerytalnej dopuszczalne jest badanie i zastosowanie tzw. związków przyczynowo – skutkowych oraz funkcjonalno – czasowych na tożsamych zasadach, jak w przypadku ustalania uprawnienia do odprawy rentowej, 4. naruszenie art. 231 kpc w zw. z art.

§ 1

Kp poprzez przyjęcie, że powódka nabyła uprawnienie do odprawy emerytalnej mimo dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie braku posiadania uprawnień emerytalnych przez powódkę w momencie ustania stosunku pracy. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności, zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji i orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego w orzeczeniu kończącym postępowanie. Uzasadnienie apelacji zawiera rozwinięcie zarzutów. Powódka wniosła o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu w oparciu o art. 385 Kpc. Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz dokonał właściwej subsumpcji prawnej, dlatego Sąd II instancji przyjmuje je za własne. Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia prawa procesowego w postaci art. 233 § 1 kpc. Okoliczności przedmiotowej sprawy były tak naprawdę bezsporne, zaś strony różniły się w ocenie prawnej stanu faktycznego. Sąd Rejonowy nie musiał dokonywać szerokiej oceny materiału dowodowego i w zasadzie nie do końca zrozumiałym jest, w czym miałaby przejawiać się zarzucana przez apelującego dowolność w ocenie materiału dowodowego. Aby zarzut naruszenia art. 233 kpc został skutecznie postawiony, skarżący zobowiązany jest wskazać, jakie konkretnie błędy w rozumowaniu sądu, przy ocenie materiału dowodowego, zostały popełnione. W niniejszej sprawie natomiast brak jest takiego wskazania, zaś postawiony zarzut sprowadza się do przywołania przepisu prawa procesowego. Analiza treści apelacji sprowadza się de facto do zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci art.

§ 1Kp.

Zgodnie z treścią tego przepisu, pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Powyższy przepis jest kategoryczny i nakłada na pracodawcę obowiązek wypłaty świadczenia w postaci odprawy. Należy przy tym zauważyć, że przesłanki do nabycia odprawy emerytalnej i rentowej są w zasadzie takie same, poza rodzajem świadczenia, do którego pracownik nabył prawo z systemu ubezpieczeń społecznych. Wbrew stanowisku prezentowanemu w apelacji, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie to, że umowa o pracę uległa rozwiązaniu z upływem czasu, na jaki została zawarta. Strona pozwana nie przyjęła i nie zaakceptowała prawidłowych wywodów Sądu I instancji, że związek pomiędzy ustaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do świadczenia, może mieć charakter nie tylko przyczynowy lub czasowy, ale także funkcjonalny. Nie są przekonujące argumenty zawarte w apelacji, że cytowane przez Sąd Rejonowy orzeczenia i poglądy, dotyczą przejścia na rentę z tytułu niezdolności do pracy, nie dotyczą natomiast nabycia prawa do emerytury. Przepis art.

§ 1

Kp odnosi się do nabycia prawa do jednego z dwóch wymienionych świadczeń i nie sposób analizować go w odniesieniu do emerytury inaczej niż do renty z tytułu niezdolności do pracy. Podsumowując, Sąd Okręgowy w pełni podziela rozważania prawne Sądu Rejonowego, nie akceptując zapatrywania, zaprezentowanego przez stronę pozwaną. Na marginesie należy wskazać, że każdy pracownik, jeden raz w życiu, ma prawo do nabycia odprawy emerytalnej (rentowej). Jest to prawo zagwarantowane ustawowo, zaś wypracowana przez wiele lat praktyka orzecznicza pozwala na szerokie rozumienie związku pomiędzy ustaniem zatrudnienia a nabyciem prawa do świadczenia z ubezpieczeń społecznych. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.