3 aneksu, strony zgodnie postanowiły, że w dniu wejścia w życie aneksu bank miał przewalutować kredyt wskazany w ust. 2 ze złotych polskich (PLN) na EURO na warunkach opisanych w § 2 aneksu. W § 1 ust. 4 aneksu strony zgodnie postanowiły, że ostateczna wysokość kredytu po przewalutowaniu zostanie określona w dniu dokonania przewalutowania z PLN na EURO poprzez przeliczenie bieżącej kwoty kapitału kredytu, z zastrzeżeniem ust. 2 i 6, wyrażonego w PLN na EURO wg kursu kupna EURO podanego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych” obowiązującej w banku w dniu wejścia w życie aneksu.
2 części B aneksu, spłata wszelkich zobowiązań z tytułu kredytu miała być dokonywana przez kredytobiorcę w złotych polskich na rachunek kredytu w PLN. Wysokość zobowiązania w PLN ustalana miała być jako równowartość wymaganej raty kredytu z aktualnego harmonogramu spłat wyrażonej w EURO – po jej przeliczeniu na PLN- według kursu sprzedaży walut określonego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych”. Kredytobiorca miał również możliwość spłaty kredytu w walucie, w której jest on indeksowany (EURO) na zasadach określonych w § 4 ust. 3 części B aneksu. W § 4 ust. 9 części B aneksu wskazano, że bank określa wysokość kursu kupna i sprzedaży waluty indeksacji kredytu, który ma zastosowanie do przeliczenia kwoty uruchamianego kredytu i obliczania należności z tytułu rat kredytu i odsetek w następujący sposób:
rozdziału VIII pkt 1, przewalutowanie kredytu z euro na pln nastąpić miało automatycznie po upływie dwudziestu czterech miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu (bez konieczności składania przez kredytobiorcę dodatkowych oświadczeń woli w tym zakresie i nie wymaga zawarcia aneksu do umowy kredytu z zastrzeżeniem pkt 5). Zgodnie z pkt 2, przewalutowanie kredytu z euro na pln nastąpić miało po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego obowiązującym w dniu przewalutowania. Za przewalutowanie kredytu z euro na pln na warunkach opisanych w umowie bank miał nie pobierać prowizji.
pkt 5, najpóźniej na trzydzieści dni przez końcem upływu terminu dwudziestu czterech miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu, kredytobiorca miał mieć prawo wystąpić do banku z wnioskiem o jednorazowe przedłużenie o kolejne dwadzieścia cztery miesiąca okresu obsługi kredytu jako indeksowanego do waluty euro, co spowodować miało brak automatycznego przewalutowania kwoty kredytu z euro na pln po upływie dwudziestu czterech miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu i wymagać miało odrębnego aneksu do umowy kredytu. Za powyższą operację bank pobrać miał prowizję w wysokości 1,95 % kwoty kapitału kredytu pozostałej do spłaty. Do przeliczeń aktualnej kwoty kapitały kredytu na pln, stosowany miał być średni kurs Narodowego Banku Polskiego dla danej waluty, aktualny na ostatni dzień roboczy danego miesiąca. Zgodnie z § 4 pkt 1 aneksu bowiem, aneks ten wchodzi w życie po podpisaniu go przez strony, po spełnieniu warunków, o których mowa w § 3 (wymogi formalne) i po dokonaniu przez Bank przewalutowania kredytu. Przewalutowanie kredytu nastąpić miało niezwłocznie po spełnieniu warunków określonych w § 3 aneksu, nie później niż w terminie pięciu dni roboczych od dnia łącznego spełnienia warunków określonych w § 3 aneksu. (aneks z dnia 14 września 2011 r. do umowy kredytu hipotecznego – kredyt (...) nr (...) (...) z dnia 6 maja 2009 r. – k. 45-53) Zawierając aneks do umowy kredytowej, powód podpisał oświadczenie o zapoznaniu się z ryzykiem walutowym, ryzykiem stopy procentowej i ryzyku zmiany ceny rynkowej zabezpieczenia. W oświadczeniu tym, powód wskazał, że akceptuje, iż możliwe są odchylenia kursu kupna i sprzedaży waluty indeksacyjnej ustalanego przez (...) Bank S.A. odpowiednio o 7,5 % od kursu rynkowego wymiany walut w przypadku ustalania kursu kupna waluty indeksacyjnej i 7,5% od kursu rynkowego wymiany walut w przypadku ustalania kursu sprzedaży waluty indeksacyjnej. Powód nie przeczytał treści tego oświadczenia i podpisał je bez zapoznania się z jego treścią. (oświadczenie – k. 90-92, zeznania powoda – k. 145) Obowiązujący w (...) Bank S.A, w dniu 26 września 2011 r. kurs kupna EURO wynosił 4,1066, a kurs sprzedaży 4,5438.Kurs średni NBP sprzedaży EURO w dniu 26 września 2011 r. wynosił 4,4113. (wydruk kursów walut (...) Bank S.A. – k. 54, Tabela kursów średnich NBP – k. 55) Zawarcie przedmiotowego aneksu zaproponował powodowi jego sąsiad – P. D., który wskazywał, że z uwagi na to, że kurs euro stał najwyżej w historii, bank ma akcję promocyjną związaną z przewalutowaniem kredytu. P. D. nie zmuszał powoda do zawarcia aneksu. Powód miał zaufanie do P. D., bo ten był jego sąsiadem, piastującym wysokie stanowisko w banku, młodym i dobrze rokującym. Powód nie czytał aneksu. Powód miał możliwość niepodpisywania aneksu. Na jesieni 2013 r. do powoda zadzwonił doradca M. L., który poinformował go o tym, że bank przewalutował kredyt na złotówki po kursie niekorzystnym dla powoda. Wtedy powód zaczął się interesować tą sprawą. (zeznania powoda – k. 132-133v, k. 144v-145) Celem zawarcia aneksu przez powoda było to, że skoro kurs euro był najwyższy, to po przewalutowaniu za kilka lat saldo kredytu byłoby niższe. (zeznania powoda – k. 132-133v) Pismem z dnia 3 marca 2017 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty na jego rzecz kwoty 88.693,24 zł w terminie 14 dni. W uzasadnieniu powód wskazał, że zapłaty ww. kwoty dochodzi w związku z zastosowaniem przez pozwanego w aneksie do umowy kredytowej postanowień niedozwolonych, odnoszących się do ustalonego przez bank arbitralnie sposobu przewalutowania zadłużenia wyrażonego w walucie EURO według ustalonego przez siebie kursu EURO. (pismo z dnia 3 marca 2017 r. – k. 57-58) W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 10 kwietnia 2017 r. pozwany odmówił uwzględnienia żądania powoda, wskazując, iż przedmiotowy aneks nie zawierał klauzul abuzywnych. (pismo z dnia 10 kwietnia 2017 r. – k. 60-61) Powód zaciągnął przedmiotowy kredyt w celu nabycia nieruchomości rolnej. Formalnie nieruchomość nabyła żona powoda, ponieważ powód był wówczas obywatelem N. i rezydentem w P., w związku z czym nie mógł nabyć tych gruntów sam. Dwa lata później w 2011 r. żona dokonała darowizny nieruchomości na rzecz powoda. Do 2011 r. na przedmiotowych gruntach nic się nie działo. (zeznania powoda – k. 132-133v) Dwa/trzy lata temu powód dokonał darowizny przedmiotowej nieruchomości na rzecz prowadzonej przez siebie fundacji. Obecnie nieruchomość ta nadal stanowi grunty rolne. Rolnicy, którzy są dookoła zasiewają grunt i zbierają plony. W przyszłości powód zamierza wybudować tam schronisko dla młodzieży. Fundacja prowadzi (...) w W.. Fundacja prowadzi (...)od trzech lat. (zeznania powoda – k. 132-133v) W 2009 r. powód pisał książki oraz zajmował się doradztwem i szkoleniami. Powód był wówczas nierezydentem, więc wykonywał te czynności w P. na podstawie umowy o dzieło. W tym czasie powód pracował także w N., gdzie był (...) w dziedzinie (...) W 2011 r., kiedy powód otrzymał potwierdzenie (...) obywatelstwa, rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie doradztwa i szkoleń w zakresie zarządzania i restrukturyzacji. Następnie powód był biegłym sądowym przy sądzie okręgowym w P. w zakresie restrukturyzacji i oceny ryzyk prowadzenia przedsiębiorstw. Powód ma wykształcenie wyższe. Ukończył (...) w H. na kierunku socjologia, ekonomia i bezpieczeństwo. (zeznania powoda – k. 132-133v, zeznania powoda – k. 144v-145) Od dnia 8 lutego 2011 r. powód R. K. prowadził działalność gospodarczą pod firmą (...), w przedmiocie doradztwa w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania. Powód zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej od dnia 1 stycznia 2017 r. (wydruk z CEIDG – k. 93) R. K. reklamuje się w Internecie jako (...)Fundacji (...), (...), jeden z nielicznych biegłych sądowych w kraju w dziedzinie (...). (wydruk ze strony internetowej (...) – k. 94-95, wydruk ze strony (...) k. 96-98) Powód cały czas spłaca przedmiotowy kredyt. Obecnie saldo kredytu powoda jest wyrażone w złotówkach. (zeznania powoda – k. 145) Sąd dokonał następującej oceny dowodów: Podstawę ustaleń faktycznych w rozpoznawanej sprawie stanowiły wskazane powyżej dokumenty zgromadzone w aktach sprawy jak również zeznania powoda R. K.. Sąd dał wiarę przedstawionym w niniejszej sprawie dowodom w postaci dokumentów. W ocenie Sądu brak jest podstaw do podważania zawartości lub autentyczności dokumentów uznanych przez Sąd za wiarygodny materiał dowodowy. Nie były one także kwestionowane przez żadną ze stron procesu. Sąd co do zasady dał również wiarę zeznaniom powoda R. K., pomijając je w zakresie w jakim powód wyraził swoją ocenę na temat okoliczności niniejszej sprawy. Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlegało oddaleniu w całości. W sprawie niniejszej powód R. K. wystąpił przeciwko pozwanemu (...) Bank S.A. w W. o zapłatę kwoty 19.802,26 euro wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie z tytułu nienależnego świadczenia spełnionego przez powoda na rzecz pozwanego w związku z abuzywnością postanowienia aneksu z dnia 14 września 2011 r. zawartego do umowy kredytu hipotecznego – kredyt (...) nr (...) (...) z dnia 6 maja 2009 r. W ocenie strony powodowej, w okolicznościach niniejszej sprawy spełnione zostały bowiem przesłanki stwierdzenia abuzywności zawartej w ww. aneksie klauzuli przewalutowania salda kredytu powoda. W ocenie Sądu, roszczenie strony powodowej nie zasługiwało na uwzględnienie wobec niewykazania zasadności dochodzonego pozwem roszczenia zarówno co do zasady jak i co do wysokości. Podkreślenia wymaga to, że strona powodowa jako abuzywne wskazała postanowienia przedmiotowego aneksu z dnia 14 września 2011 r., dotyczące przewalutowania kredytu zaciągniętego przez powoda ze złotówek na euro na okres dwudziestu czterech miesięcy, a w szczególności kursów stosowanych przez bank do dokonania ww. przeliczeń. Podnieść należy, że zgodnie z preambułą do aneksu, aneks ten miał na celu przewalutowanie określonej w umowie kredytowej waluty, w której kredyt został udzielony, w ten sposób, że saldo kredytu począwszy od dnia wejścia w życie aneksu miało być wyrażone nie w PLN jak dotychczas, lecz miało być indeksowane do waluty EURO przez okres dwudziestu czterech miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu. Ponowne przewalutowanie kredytu z EURO na PLN miało nastąpić automatycznie po upływie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie aneksu, bez konieczności składania przez kredytobiorcę dodatkowych oświadczeń woli w tym zakresie i nie wymagało zawarcia kolejnego aneksu do umowy kredytu. Zważyć przy tym należy, że zgodnie z § 1 ust. 2 aneksu, kapitał do spłaty z umowy kredytu na dzień sporządzenia aneksu wynosił 1.172.017,23 PLN, przy czym bank w dniu wejścia w życie aneksu dokonać miał kapitalizacji odsetek naliczonych od dnia spłaty poprzedniej raty kredytu do dnia wejścia w życie aneksu, co spowodować miało podwyższenie kwoty kapitału do spłaty o tę kwotę, na co kredytobiorca wyraził zgodę.
3 aneksu, w dniu wejścia w życie aneksu bank miał przewalutować kredyt wskazany w ust. 2 ze złotych polskich (PLN) na EURO na warunkach opisanych w § 2 aneksu. W § 1 ust. 4 aneksu strony zgodnie postanowiły, że ostateczna wysokość kredytu po przewalutowaniu zostanie określona w dniu dokonania przewalutowania z PLN na EURO poprzez przeliczenie bieżącej kwoty kapitału kredytu, z zastrzeżeniem ust. 2 i 6, wyrażonego w PLN na EURO wg kursu kupna EURO podanego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych” obowiązującej w banku w dniu wejścia w życie aneksu.
2 części B aneksu, spłata wszelkich zobowiązań z tytułu kredytu miała być dokonywana przez kredytobiorcę w złotych polskich na rachunek kredytu w PLN. Wysokość zobowiązania w PLN ustalana miała być jako równowartość wymaganej raty kredytu z aktualnego harmonogramu spłat wyrażonej w EURO – po jej przeliczeniu na PLN- według kursu sprzedaży walut określonego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych”. Kredytobiorca miał również możliwość spłaty kredytu w walucie, w której jest on indeksowany (EURO) na zasadach określonych w § 4 ust. 3 części B aneksu. W § 4 ust. 9 części B aneksu wskazano, że bank określa wysokość kursu kupna i sprzedaży waluty indeksacji kredytu, który ma zastosowanie do przeliczenia kwoty uruchamianego kredytu i obliczania należności z tytułu rat kredytu i odsetek w następujący sposób:
art. 385 1 § 1 k.c., aby określona klauzula umowy mogła zostać uznana za niedozwolone postanowienie umowne, spełnione muszą zostać cztery warunki:
tego przepisu bowiem, strony mogą zastrzec w umowie, że wysokość świadczenia pieniężnego zostanie ustalona według innego niż pieniądz miernika wartości. Co więcej, na gruncie orzecznictwa Sądu Najwyższego (m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. I CSK 1049/14 (M. Pr. Bank. 2017/2/16-24) czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. V CSK 445/14 (Legalis nr 1281626) wskazania wymaga to, że zawieranie w umowach klauzul indeksacyjnych jest dopuszczalne i zgodne z prawem. Ustalenie stosunku prawnego poprzez wskazanie odmiennej waluty zobowiązania i odmiennej waluty wykonania zobowiązania przez określony czas jest zdaniem Sądu zgodne z zasadą swobody umów wyrażoną w art. 353 1 k.c. Nadmienić przy tym należy, że powód własnoręcznie podpisał oświadczenie, w którym wskazał na zapoznanie się z ryzykiem walutowym, ryzykiem stopy procentowej i ryzyku zmiany ceny rynkowej zabezpieczenia. Zgodne z doświadczeniem życiowym jest to, że na przestrzeni czasu kursy walut ulegają wahaniom oraz większym lub mniejszym zmianom. Sytuacja taka wynika z mechanizmów rynkowych, w związku z czym wysokość kursu waluty obcej (w tym przypadku euro) jest w ocenie Sądu nie do przewidzenia. Możliwe jest jedynie ogólne prognozowanie kursów walut na podstawie obserwowanej sytuacji i zjawisk na rynku, niemniej jednak precyzyjne określenie wartości waluty na przestrzeni czasu nie jest możliwe. Powód posiadający bogatą wiedzę i doświadczenie biznesowe, winien mieć świadomość takiego stanu rzeczy i liczyć się z tym, że przewalutowanie salda kredytu na okres 24 miesięcy może w perspektywie czasu okazać się dla niego niekorzystne. Zważyć należy, że powód podjął decyzję o czasowym przewalutowaniu kredytu w sposób świadomy i dobrowolny. Jeżeli zaś nie zrobił tego w sposób świadomy to wyłącznie z własnej winy, wynikającej z braku zapoznania się z podpisywanymi i przyjmowanymi postanowieniami. Faktem jest przy tym, że przyjęcie przez pozwany bank do przeliczenia salda kredytu ze złotówek na euro nie średniego kursu NBP tylko kursu ustalonego przez bank w „Bankowej tabeli kursów walut”, budzić może wątpliwości z uwagi na umożliwienie bankowi jednostronnego kształtowania wysokości kursu przewalutowania. Niemniej jednak, w złożonym przez powoda (wskazanym powyżej) oświadczeniu wyraźnie zaakceptował on to, że możliwe są odchylenia kursów kupna i sprzedaży waluty indeksacyjnej ustalanych przez (...) Bank S.A. odpowiednio o 7,5 % od kursu rynkowego wymiany walut w przypadku ustalania kursu kupna waluty indeksacyjnej i 7,5% od kursu rynkowego wymiany walut w przypadku ustalania kursu sprzedaży waluty indeksacyjnej. Jednoznacznie zatem powód zaakceptował fakt zastosowania przez pozwanego ustalanego przez niego kursu przewalutowania kredytu na euro. Strona powodowa nie wykazała przy tym, jakoby kursy zastosowane przez pozwanego odbiegały znacząco od kursów rynkowych z pokrzywdzeniem dla powoda. Zdaniem Sądu, w toku niniejszego postępowania powód w żaden sposób nie wykazał również, jakoby zastosowanie klauzuli przewalutowania kredytu zawartej w przedmiotowym aneksie okazało się dla niego krzywdzące. Jak już wskazano powyżej, powód zdecydował się na podpisanie aneksu, bowiem w przewalutowaniu kredytu upatrywał swój zysk. Brak jest innego, racjonalnego uzasadnienia dla podjęcia przez niego takiego kroku. Powód w żaden sposób nie wykazał czy zawarcie przedmiotowego aneksu spowodowało powstanie po jego stronie szkody finansowej. Nie wykazał on jaka była wysokość spłacanej przez niego raty kredytowej przed zawarciem aneksu, po jego zawarciu i przewalutowaniu ze złotówek na euro ani też po powrotnym przewalutowaniu z euro na złotówki. Nie wykazał on również jak zmieniło się saldo kredytu w tym czasie. Na podstawie przedłożonego przez powoda materiału dowodowego nie sposób stwierdzić, jakoby przez zawarcie aneksu powód nie odniósł żadnej korzyści, a jedynie straty. Brak podstaw do uznania, aby kwestionowane postanowienia umowne rażąco naruszyły interesy powoda. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania kwestionowanych przez stronę postanowień dotyczących przewalutowania kredytu zawartych w aneksie z dnia 14 września 2011 r. za klauzule abuzywne. Niemniej jednak, podkreślenia wymaga to, że nawet w przypadku uznania ww. postanowień za klauzule abuzywne, roszczenie strony powodowej i tak nie mogłoby zostać uwzględnione, a to ze względu na nieudowodnienie przez powoda wysokości dochodzonego pozwem roszczenia. Zważyć bowiem należy, iż powód dochodził zapłaty przez pozwanego na swoją rzecz kwoty 19.802,26 euro wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Powód nie przedłożył przy tym żadnych dowodów, z których wynikałoby, iż uiścił on nienależnie na rzecz pozwanego wskazaną kwotę. Powód nie przedłożył jakiejkolwiek dokumentacji, z której wynikałaby wskazana przez niego różnica. Strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie wniosła również o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego (z zakresu np. finansów, bankowości i rachunkowości), który jednoznacznie określiłby jaka byłaby wysokość zobowiązania kredytowego powoda w przypadku niezawierania przedmiotowego aneksu, a jak zmieniła się wysokość tego zobowiązania w skutek przewalutowania kredytu. Dla ustalenia ww. okoliczności i konsekwencji wysokości ewentualnego roszczenia powoda konieczne jest bowiem skorzystanie z wiadomości specjalnych, których Sąd nie posiada. Zdaniem Sądu zatem, roszczenie pozwu nie zostało udowodnione przez powoda co do wysokości. Zgodnie z art. 405 k.c., kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
art. 410 § 1§ k.c., przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (§ 2). W ocenie Sądu w toku niniejszego postępowania strona powodowa nie wykazała, jakoby po pierwsze pozwany bank w skutek zawarcia przedmiotowego aneksu do umowy kredytowej został bezpodstawnie wzbogacony względem powoda ani tego czy i w jakiej wysokości powód uiścił na jego rzecz świadczenie nienależne. Twierdzeń strony powodowej w tym zakresie, niepopartych odpowiednim materiałem dowodowym nie sposób uznać w tym zakresie za wystarczające. Biorąc pod uwagę całokształt przedstawionych powyżej rozważań, Sąd doszedł do przekonania, iż strona powodowa wbrew spoczywającemu na niej ciężarowi dowodowemu (art. 6 k.c.) nie udowodniła dochodzonego pozwem roszczenia zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Tym samym, powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu. O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku, na zasadzie określonej w art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.
art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Zgodnie natomiast z art. 98 § 3 k.p.c., do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wskazania wymaga to, że sprawę niniejszą przegrał w całości powód. W związku z tym Sąd w całości obciążył powoda kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego. Na koszty te złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 5.400 zł (§ 2 pkt 6 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015, poz. 1804) w kwocie 5.400 zł oraz koszt opłaty skarbowej o pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, co daje łączną kwotę 5.417 zł. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.