3 wysokość zobowiązania będzie ustalana jako równowartość wymaganej spłaty wyrażonej w CHF — po jej przeliczeniu według kursu sprzedaży walut określonego w Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych lub indeksowanych kursem walut obcych” do CHF obowiązującego w dniu spłaty. Powodowie wnieśli o zasądzenie kosztów procesu według spisu kosztów, a w przypadku jego niezłożenia według norm przepisanych w tym zwrotu opłaty od pełnomocnictwa w kwocie 51 zł. ponadto, wnieśli o zasądzenie kosztów wydania dokumentów niezbędnych do wszczęcia postępowania w kwocie 410 zł jako niezbędnych kosztów postępowania. Pozwany (...) Bank S.A z siedziba w W. pozwu nie uznał (odpowiedz na pozew – data prezentaty z dnia 11 września 2018r. - k. 133 i następne), kwestionując roszczenie tak co do zasady, jak i wysokości. Pozwany zaprzeczył, by Bank (w tym jego poprzednik prawny) dopuścił się uchybień przy udzielaniu powodom kredytu mieszkaniowego. Zakwestionował, by przedmiotowa umowa zawierała niedozwolone postanowienia umowne w odniesieniu do klauzul waloryzacyjnych i wskazał jednocześnie, że rzeczywistą przyczyną powództwa nie są rzekome wady prawne umowy, a obiektywny i niezależny od pozwanego wzrost kursu franka szwajcarskiego. Pozwany wskazał, że istnieją podstawy prawne do tworzenia konstrukcji stanowiącej hybrydę kredytu złotowego i kredytu indeksowanego do kursu CHF. Podkreślił również, że kredyty złotowe są oprocentowane w oparciu o stawkę WIBOR 3M, a nie LIBOR 3M. Postulowana przez stronę powodową konstrukcja nie występuje w obrocie i jest sprzeczna z prawem oraz elementarnymi zasadami ekonomii i bankowości - LIBOR 3M CHF to „cena" franka szwajcarskiego, podczas gdy WIBOR 3M to „cena" waluty polskiej (i tylko tej waluty). Co więcej, pozwany wskazał, że powodowie mieli również możliwość spłacania rat bezpośrednio w CHF. Strony mogły od początku ustalić taką formę spłaty, istniała również możliwość zawarcia w tym zakresie stosownego aneksu, od początku zawarcia Umowy - forma spłaty podlegała negocjacjom i Bank podpisywał tego rodzaju aneksy z kredytobiorcami kredytów walutowych przed 2011 rokiem. Niezależnie od tego należy wskazać, że zasady spłaty bezpośrednio w walucie indeksacji zagwarantowała ustawa antyspreadowa, która weszła w życie 26 sierpnia 2011 r., a do której brzmienia Bank niezwłocznie się dostosował. W związku z tym, jakiekolwiek zarzuty dotyczące ustalania kursów przez Bank pozostają bezprzedmiotowe po tej dacie. Ostatecznie pozwany wskazał, że powód kwestionuje zasadność stosowania do wyliczeń wielkości jego rat kursów Banku, natomiast miał możliwość zakupu franków szwajcarskich na spłatę kredytu w dowolnym miejscu, po wybranym przez siebie kursie. Pełnomocnik pozwanego podniósł również zarzut przedawnienia roszczenia. Wniósł również o zasądzenie kosztów procesu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany bank wystawił zaświadczenie z dnia 4 października 2017 r., w którym potwierdził, że od 13 grudnia 2006 roku do dnia 4 października 2017 r. Kredytobiorcy spłacili z tytułu łączącej strony umowy kwotę 229.874,28 złotych (dowód - zaświadczenie k. 51-56). Inicjatorem zawarcia umowy kredytowej była powódka M. K., która miała w planach zakup nieruchomości lokalowej. Po nawiązaniu kontaktu z doradcą finansowym otrzymała informację, że może mieć problemy z uzyskaniem kredytu w PLN z uwagi na swoją zdolność kredytową. Z tego też powodu M. K. zwrócił się do swoich rodziców J. i A. K. o przystąpienie wraz z z nią do umowy kredytu. Na powyższe rozwiązanie małżonkowie K. wyrazili zgodę. Kolejne spotkania z doradcą odbywały się z ich udziałem. Pomimo złożenia kilku wniosków tylko pozwany bank wyraził zgodę na zawarcie umowy kredytu indeksowanego do CHF (dowód – zeznania powódki M. K. – k. 322-323). Powodowie M. K. i małżonkowie J. i A. K. złożyli w pozwanym banku wniosek o kredyt hipoteczny, wnioskowana w nim kwota to 339 830,09 PLN/CHF (w przypadku J. i A. K. 333 446,60). Okres kredytowania został określony na 360 miesięcy. Środki finansowe miały być wykorzystane na zakup lokalu mieszkalnego, którego właścicielem miała być M. K.. Wkład własny powodów wynosił ponad (...) zł (dowód – wnioski – k. 230-233, 234-237). W toku podpisywania umowy kredytowej powodom została przedstawiona tabela, w której przedstawiono porównanie kredytu w walucie PLN i CHF. Zawierała ona kilka wariantów odnośnie wzrostu oprocentowania oraz kursu. Powodowie mieli pełną świadomość, że konsekwencją wzrostu kursu waluty CHF będzie wzrost wysokości raty kredytu. W dacie podpisywania umowy powodowie mieli czas na zapoznanie się z jej zapisami, przeczytali jej treść, która nie wzbudziła żadnych ich wątpliwości. W treści umowy zostały uwzględnione dwie kwestie, które zostały na wcześniejszym etapie wynegocjowane, mianowicie wysokość marży oraz możliwość dokonania wcześniejszej spłaty kredytu (dowód – zeznania powódki M. K. – k. 322-323). W konsekwencji powodowie jako konsumenci w dniu 8 grudnia 2006 roku zawarli z bankiem (...) kredytu hipotecznego nr (...). Na podstawie Umowy Bank udzielił Kredytobiorcom kredytu hipotecznego w wysokości 338.743,15PLN indeksowanego kursem franka szwajcarskiego (CHF) z przeznaczeniem określonym w § 2 ust. 4 tejże umowy, w tym w szczególności na pokrycie kosztów budowy lokalu mieszkalnego. Wypłata w/w kwoty następowała w dniach: • 13 grudnia 2006 roku w kwocie 55.551,41 zł, z czego kwota 5.296,15 zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów udzielenia kredytu, • 13 sierpnia 2007 roku w kwocie 56.638,35 zł, • 5 października 2007 roku w kwocie 56.638,35 zł, • 7 listopada 2007 roku w kwocie 56.638,35 • 23 kwietnia 2008 roku w kwocie 113.276,69 zł. Kredyt, który zaciągnęli miał charakter denominowanego, udzielonego w złotych w kwocie stanowiącej równowartość 338 743,15,53 PLN co w dacie zawarcia umowy stanowiło równowartość 145 570,76 CHF. Jego przeznaczenie było w głównej mierze pokrycie kosztów w wybudowania lokalu mieszkalnego. Oprocentowanie kredytu było zmienne i na dzień sporządzenia umowy wynosiło 3,16 %, na które składa się suma obowiązującej stawki DBF i stałej marży banku wynoszącej 1,45%. Indeks DBF zgodnie z zapisami §9 Umowy obliczany jest jako arytmetyczna średnia stawek LIBOR 3M, obowiązujących w dniach roboczych w okresie liczonym od 26 dnia miesiąca, poprzedzającego miesiąc ostatni do 25 dnia miesiąca poprzedzającego zmianę. Zgodnie z treścią § 4 ust. 3 Umowy „W dniu wypłaty kredytu lub każdej transzy kredytu kwota wypłaconych środków będzie przeliczana do CHF według kursu kupna walut określonego w Tabeli Kursów — obowiązującego w dniu uruchomienia środków”.
3 Umowy „Wysokość zobowiązania będzie ustalana jako równowartość wymaganej spłaty wyrażonej w CHF — po jej przeliczeniu według kursu sprzedamy walut określonego w Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych lub indeksowanych kursem walut obcych” do CHF obowiązującego w dniu spłaty” Zgodnie z § 23 umowy kredytowej w sprawach nieuregulowanych w umowie zastosowanie ma m.in. Regulamin do umowy kredytu hipotecznego, stanowiący integralną część umowy. Regulamin w § 14 przewidywał, że oprocentowanie kredytu udzielonego w złotych, indeksowanego do waluty obcej jest zmienne i ulega zmianie w pierwszym dniu najbliższego miesiąca następującego po ostatniej zmianie indeksu DBD (dla kredytu indeksowanego do dolara amerykańskiego), DBF (dla kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego). Indeks DBD/ DBF dla każdego miesiąca oblicza się jako średnią arytmetyczną stawek UBOR 3m, obowiązujących w dniach roboczych w okresie liczonym od 26 dnia miesiąca, poprzedzającego miesiąc ostatni do 25 dnia miesiąca poprzedzającego zmianę. W przypadku, gdy 26 dzień miesiąca jest dniem wolnym od pracy, średnia stawek LIBOR 3m obliczana jest od najbliższego dnia roboczego następującego po tym dniu. W przypadku, gdy 25 dzień miesiąca jest dniem wolnym od pracy, średnia stawek LIBOR 3m obliczana jest do najbliższego dnia roboczego, poprzedzającego ten dzień. Indeks DBD/ DBF obliczany jest do dwóch miejsc po przecinku. Zgodnie § 19 ust. 5 Regulaminu „ w przypadku kredytu indeksowanego w walucie obcej, kwota raty spłaty obliczona jest według kursu sprzedaży dewiz obowiązującym w Banku na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów z dnia wpływu środków” Tabela Kursów została zdefiniowana w §1 pkt 1) Umowy oraz w § 2 Regulaminu jako tabela kursów „sporządzana przez merytoryczną komórkę Powoda na podstawie kursów walut obowiązujących na rynku międzybankowym w chwili sporządzania tabeli i po ogłoszeniu kursów średnich przez NBP, tabela sporządzana jest o godzinie 16.00 każdego dnia i obowiązuje przez następny dzień roboczy” W dniu 12 listopada 2008 r. Strony podpisały Aneks nr (...) do Umowy mocą którego zmianie uległy postanowienia § 13 ust. 1 Umowy dotyczące zabezpieczenia spłaty kredytu i hipoteki kaucyjnej (dowód: Aneks nr (...) do umowy kredytu hipotecznego nr (...) – k. 46-47). Powodowie w toku trwania umowy nie zdecydowali się na zawarcie aneksu mocą, którego mogliby dokonywać spłat rat kredytu w CHF. W okresie od dnia zawarcia umowy do czerwca 2018 roku powodowie wpłacili na rzecz banku kwotę 247.499,28 zł ( dowód - zaświadczenie – k. 51-56). Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o dokumenty prywatne przedłożone przez strony sporu, w trakcie jego trwania (art. 245 k.p.c.). Nie zostały zakwestionowane przez strony. Sąd dał wiarę temu, że osoby podpisane pod nimi złożyły oświadczenia o uwidocznionej w dokumentach treści. Ustaleń powyższych dokonano także w oparciu o zeznania powódki M. K.. Pozostałe wnioski dowodowe zostały oddalone, zaś dowody pominięte w powyższych ustaleniach stanu faktycznego. W ocenie sądu, były one zbędne dla rozstrzygnięcia podjętego w sprawie, nie zmierzały do dokonania istotnych ustaleń. Na podstawie wskazanych wyżej ustaleń faktycznych, zważono co następuje: Powodowie M. K., J. K. i A. K. wystąpili z pozwem dochodząc w nim zapłaty kwoty 81.558,71 zł tytułem różnicy pomiędzy wysokością uiszczonych przez powodów rat kredytowych z tytułu spłaty rat kredytowych z zastosowaniem klauzuli indeksacyjnej, a kwotą, która byłaby należna w przypadku, pominięcia klauzuli indeksacyjnej w związku z uznaniem za abuzywne klauzul znajdujących się w Umowie kredytu hipotecznego Nr (...), zawartej 7 grudnia 2006 roku pomiędzy powodami a Bankiem (...) S. A. w K. — (...) Oddział w Ł., będącym poprzednikiem prawnym pozwanego oraz w Regulaminie stanowiącym integralną część Umowy. Jako podstawę prawną pozwu wskazano art. 405 k.c. w zw. z art. 410 par. 2 k.c. Przechodząc do zarzutów podniesionych w stosunku do łączącej strony umowy (dot. abuzywności postanowień umownych) tytułem wstępu należy odnieść się do rodzaju łączącego strony stosunku zobowiązaniowego, i podstaw do jego ukształtowania w sposób, który ma miejsce w niemniejszej sprawie. Taka potrzeba wynika z faktu, że faktycznie zarzut skierowany jest do postanowień umownych zawartych w § 4 st 3 i § 6 ust 3 umowy, na podstawie których zostały ustalone wysokość wypłaconego kredytu oraz wysokość rat, których spłaty dokonywali powodowie. W myśl art. 69 ust. 1 Pr. Bankowego przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na określony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności: kwotę i walutę kredytu, cel na który został zaciągnięty, zasady i termin spłaty, wysokość oprocentowania, zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu, terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych, warunki dokonania zmian i rozwiązania umowy. Zgodnie zaś z art. 4a art. 69 Pr. Bankowego w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż polska, w umowie powinny znaleźć się szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie których w szczególności jest wyliczana kwota kredytu, jego transz, rat kapitałowo – odsetkowych oraz zasad przeliczania na walutę wypłaty lub spłaty kredytu (przepis dodany na podstawie tzw. ustawy antyspreadowej, dotyczy kredytów zaciągniętych przed wejściem w życie ww. ustawy, w części jeszcze niewykonanej). Kredyt bankowy więc to stosunek ekonomiczny pomiędzy bankiem a kredytobiorcą, którego istota polega na dostarczeniu przez bank określonej kwoty środków pieniężnych kredytobiorcy, pod warunkiem jej późniejszego zwrotu wraz z wynagrodzeniem dla banku, stanowiącym odsetki, prowizje, opłaty manipulacyjne (tak Z. Ofiarski pr. Bankowe, W. Srokosz „Udzielanie” str. 217). Przez umowę kredytu więc Bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków finansowych, z przeznaczeniem na ustalony cel (przedmiot kredytu), a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie i zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonym terminie. Dodatkowo zobowiązanie kredytobiorcy obejmuje też obowiązek zapłacenia bankowi odsetek oraz prowizji, przewidzianych w umowie. Nie istnieje definicja legalna umowy kredytu – w stosownych przepisach natomiast mamy określoną jej treść, skutki, strony i elementy istotne. Umowa kredytu jest niewątpliwie umową odrębną od umowy pożyczki. Umowa którą zawarli powodowie odpowiada powyższym wymogom. Bezsporne w sprawie są okoliczności wiążące się z literalnym faktem zawarcia umowy, oraz brzmienia jej zapisów - jak dla porządku należy wskazać. Zgodnie z dowodami w sprawie, powodowie nawiązali umowę o kredyt denominowany udzielony w złotych w kwocie stanowiącej równowartość 145 570,76 CHF. Z części ogólnej umowy wynika, że zgodnie z treścią § 4 ust. 3 Umowy „W dniu wypłaty kredytu lub każdej transzy kredytu kwota wypłaconych środków będzie przeliczana do CHF według kursu kupna walut określonego w Tabeli Kursów — obowiązującego w dniu uruchomienia środków”.
3 Umowy „Wysokość zobowiązania będzie ustalana jako równowartość wymaganej spłaty wyrażonej w CHF — po jej przeliczeniu według kursu sprzedamy walut określonego w Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych lub indeksowanych kursem walut obcych” do CHF obowiązującego w dniu spłaty” Zapisy powyższe są niedookreślone, lecz zdaniem sądu nie wpływa to w tym zakresie na ważność umowy kredytu. Jego kwota została określona – to 145 570,76 CHF, której równowartość miała zostać wypłacona w PLN. Powodowie otrzymali kredyt w transzach – za każdym więc razem wypłacana kwota podlegała przeliczeniu wg kursu obowiązującego w danym dniu. Należy jednak w tym miejscu wskazać, że powodowie w chwili zaciągnięcia kredytu na powyższe się godzili. Zasady spłaty kredytu zostały określone w par. § 6 ust 3 umowy przytoczonym powyżej. Tym samym, w sytuacji powyższej następuje dualizm – raty spłat określone zostały w CHF, lecz konkretna spłata dokonywana jest w walucie PLN. Kredytobiorca istotnie nie zna dokładnie wysokości udzielonego mu kredytu, ani też wysokości spłat rat obowiązujących go. Godzi się więc na hipotetycznie określoną kwotę kredytu, która zostanie mu wypłacona oraz niejasną wysokość dokonywanych spłat rat. Powyższe uzależnione zostało bowiem od takich kryteriów jak kształtowanie się waluty na rynku kapitałowym. Jednak art. 69 Pr. Bankowego wskazuje że „kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania (z kwoty środków pieniężnych) na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty”. Przepis powyższy nie precyzuje, jak dokładnie zasady zwrotu czy wypłaty kwoty mają być określone. Zostało to pozostawione woli stron. Zgodnie wszak z art. 353
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.