Sygn. akt III Ca 1111/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 grudnia 2018 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi zasądził od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powoda P. C. kwotę 3594, 04 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 6 lutego 2015 roku do dnia zapłaty, z tym że od 1 stycznia 2016 roku wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz kwotę 1624 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo. W punkcie 3 obciążył pozwanego obowiązkiem zwrotu na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi kwoty 285 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od uwzględnionej części powództwa. W puncie 4 wyroku nakazał pobrać od powoda z zasądzonego w punkcie 1 roszczenia na rzecz Skarbu Państwa – Sadu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi kwotę 217, 86 zł od oddalonej części powództwa. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło przy następujących ustaleniach i wnioskach: W dniu 25 listopada 2013 r. doszło do wypadku na skrzyżowaniu ul. (...) w Ł.. Samochód H. (...) nr rej. (...), kierowany przez K. S., skręcał w lewo z ul. (...) w ul. (...) w kierunku W.. Kierująca samochodem V. (...) nr rej. (...)- A. M. nie ustępując pierwszeństwa przejazdu wjechała na skrzyżowanie, czym doprowadziła do kolizji z samochodem H. (...). Sprawca zdarzenia A. M. posiadała ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w pozwanym zakładzie ubezpieczeń. W dniu 26 listopada 2013 r. poszkodowany K. S. zgłosił szkodę ubezpieczycielowi. Pozwany przyznał poszkodowanemu kwotę 6.987,81 zł tytułem odszkodowania. Umową przelewu wierzytelności z dnia 26 stycznia 2015 r. powód nabył wierzytelność o naprawienie przedmiotowej szkody od poszkodowanego, w tym z tytułu kosztów naprawy, szkody całkowitej, utraty wartości handlowej pojazdu, odsetek ustawowych, wynajmu pojazdu zastępczego, holowania i innych należnych świadczeń. W dniu 29 stycznia 2015 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 8388, 25 zł z propozycją zawarcia ugody. W jego ocenie wyliczony koszt naprawy pojazdu H. (6.987,81 zł) nie zrekompensował w pełni poniesionej przez poszkodowanego szkody. Całkowity koszt naprawy powinien wynieść 15.376,06 zł stanowiącej różnicę między wysokością należnego i wypłaconego odszkodowania. W toku postępowania likwidacyjnego pozwany przyznał odszkodowanie w wysokości 7.154,77 zł. Decyzją z dnia 5 lutego 2015 r. pozwany uznał, że do dopłaty pozostała kwota 2.990,89 zł. Łącznie tytułem odszkodowania została pozwanemu przyznana kwota 10.145,66 zł. W wyniku kolizji w samochodzie H. uszkodzony został prawy przedni narożnik nadwozia, a w samochodzie V. (...) lewy przedni narożnik nadwozia. Niemal wszystkie części zgłoszone jako uszkodzone w kolizji z samochodem V. (...) z dnia 25 listopada 2013 r. były również uszkodzone w kolizji z sarną z dnia 29 maja 2013 r. Sąd ustalił, iż przeprowadzenie naprawy z użyciem części nowych nie doprowadzi do wzrostu wartości rynkowej H. (...). Przedmiotowy samochód w dacie kolizji był w wieku pięciu lat i po pięciu kolizjach, nie miał ochrony gwarancyjnej. Wszystkie wcześniejsze naprawy przedmiotowego samochodu były przeprowadzone w serwisie autoryzowanym. Wyjątkiem była ostatnia naprawa po szkodzie z dnia 29 maja 2013 r., która to szkoda została zakwalifikowana jako całkowita. Na podstawie akt sprawy ani po oględzinach samochodu nie dało się stwierdzić jakie części zostały użyte do przeprowadzenia tej naprawy. Uzasadnione koszty naprawy samochodu H. (...) nr rej. (...) po kolizji z dnia 25 listopada 2013 r. w serwisie nieautoryzowanym, z użyciem części jakości (...) według katalogu (...) z grudnia 2013 r. z uwzględnieniem korekty wartości z tytułu wcześniejszych uszkodzeń określone zostały na 11.170,49 zł netto, tj. 13.739,70 zł brutto. Powyższy stan faktyczny, odnośnie uzasadnionych kosztów naprawy pojazdu marki H. (...) po wypadku z 25 listopada 2013 r. Sąd ustalił w oparciu o opinię uzupełniającą biegłego mgr inż. J. Ż. z dnia 11 kwietnia 2018 r. W związku z powyższym, sąd I instancji w oparciu o przepisy art. 822 k.c., 824 1 § 1 k.c., 436 § 2 k.c., 415 k.c., art. 19 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, U.czeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 473 ze zm.), uwzględnił powództwo co do kwoty 3594, 04 zł. Sąd Rejonowy wskazał, iż szkoda powstaje z momentem zaistnienia zdarzenia ją wywołującego i z tą chwilą powstaje też obowiązek naprawienia powstałego uszczerbku, który nie jest uzależniony od faktycznego dokonania naprawienia szkody i wysokości poniesionych kosztów. Odszkodowanie bowiem ma wyrównać uszczerbek majątkowy powstały w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę, a uszczerbek ten istnieje od chwili wyrządzenia szkody do czasu, gdy zobowiązany wypłaci poszkodowanemu sumę pieniężną odpowiadającą szkodzie ustalonej w sposób przewidziany prawem. Przedmiotowe rozumienie pojęcia szkody i obowiązku odszkodowawczego powoduje prawną irrelewantność faktu jakim kosztem poszkodowany dokonał naprawy rzeczy oraz tego czy w ogóle naprawić ją zamierza (por. SN w orzeczeniu z dnia 15 listopada 2001 roku, III CZP 68/01, OSNC 2002, nr 6 poz. 74, SN z dnia 27 czerwca 1988 roku, I CR 151/88, PUG 1989 nr 10-12, s. 310; wyrok SN z dnia 12 lutego 2004 roku, V CK 187/03, Wokanda 2004, nr 8, str. 15 i nast., wyr. SA w Poznaniu z dnia 22.02.2007 r. I ACa 1179/06, wyr. SN z dnia 07.08.2003 r. IV CKN 387/01). Odszkodowanie winno obejmować wszystkie straty, które poszkodowany poniósł wskutek zaistnienia szkody, stanowiące normalne następstwo działania, z którego szkoda wynikła (art. 361 § 1 k.c.). W braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje zatem straty, które poszkodowany poniósł ( damnum emergens) oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono ( lucrum cessans) (art. 361 § 2 k.c.). Stosownie do treści art. 363 § 1 i 2 k.c. naprawienie szkody winno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalania odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili. Maksymalny zakres odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu ubezpieczenia OC określa art. 36 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, U.wym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych przewidując, iż odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. W niniejszej sprawie, nie ma zastosowania żaden przepis ustawy, który nakazywałby ustalenie odszkodowania w kwocie niższej niż faktycznie poniesiona. Nie może być również mowy o jakimkolwiek postanowieniu umowy, gdyż istotą odpowiedzialności deliktowej jest to, że samo zdarzenie wywołujące szkodę jest źródłem zobowiązania. Zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela w przypadku ubezpieczenia OC jest tożsamy z wielkością zaistniałej szkody, co wynika z przepisu art. 822 § 1 i 2 k.c. Obowiązkiem sprawcy, w tym wypadku ubezpieczyciela, jest pełne naprawienie szkody doznanej przez poszkodowanego (właściciela uszkodzonego pojazdu). W ocenie Sądu Rejonowego, wypłacone w toku postępowania likwidacyjnego odszkodowanie nie rekompensowało szkody. Opierając się na opinii biegłego z zakresu analizy i rekonstrukcji wypadków drogowych mgr inż. J. Ż., sąd I instancji ustalił przeciętny, ekonomicznie uzasadniony koszt naprawy samochodu marki H. (...) o nr rej. (...), wynikający z kolizji z dnia 25 listopada 2013 roku pozwalający przywrócić go do stanu poprzedniego przy uwzględnieniu wszystkich uszkodzeń, technologii naprawy, stawki roboczogodziny w wysokości 100 zł oraz przy użyciu części oryginalnych na poziomie 13.739,70 zł brutto. Naprawa tego konkretnego modelu pojazdu jest możliwa tylko przy zastosowaniu części oryginalnych, sygnowanych logo producenta, z uwagi na niedostępność innych o porównywalnej jakości. Jak stwierdził Sąd Rejonowy, tylko takie części co do zasady zapewniają przywrócenie pojazdu do stanu sprzed uszkodzenia, to znaczy do takiego stanu, w którym pod względem użytkowym, estetycznym i technicznym pojazd będzie zaspokajał potrzeby poszkodowanego. Jeśli zaś ubezpieczyciel chciałby podważyć wysokość tak ustalonego odszkodowania, wykazując przykładowo, że ze względu na wiek pojazdu lub jego stan sprzed uszkodzenia odszkodowanie to będzie zawyżone, powinien to wykazać, w tym bowiem zakresie to na nim spoczywa ciężar dowodowy. Dopiero wówczas przy ocenie sposobu obliczania wysokości odszkodowania należy brać pod uwagę, jakie części znajdowały się w pojeździe przed uszkodzeniem, czy były wcześniej naprawiane lub wymieniane, jak długo były eksploatowane oraz jaki jest wiek pojazdu (por. postanowienie SN III CZP 85/11). W związku z tym, iż zgłoszenie pozwanemu szkody dotyczącej odszkodowania uzupełniającego w skonkretyzowanej wysokości tj. w kwocie 8.388,25 zł nastąpiło pismem z dnia 29 stycznia 2015 r., a strona pozwana nie wykazała, aby koniecznym było przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, Sąd wskazał, że roszczenie powoda w tym zakresie stało się wymagalne z dniem wydania przez pozwaną ostatecznej decyzji kończącej postępowanie likwidacyjne tj. 5 lutego 2015 r. Wobec powyższego roszczenie stało się wymagalne od dnia następnego tj. od 6 lutego 2015 r. i od tej daty Sąd uwzględnił żądanie zasądzenia odsetek. O kosztach procesu Sąd I instancji orzekł w oparciu o art. 100 zdanie 1 k.p.c., uznając iż pozwany przegrał sprawę w 56%. Powód poniósł koszty w kwocie 3.582,46 złotych (251 zł - opłata, 1.217 zł – wynagrodzenie pełnomocnika, 2.114,46 zł – zaliczki na biegłych). Sąd orzekł na podstawie § 6 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w brzmieniu obowiązującym w dacie wytoczenia powództwa. Pozwany poniósł koszty w kwocie 678,88 zł tytułem zaliczek na biegłych. Razem koszty wyniosły 4.261,34 złotych, z czego pozwany winien ponieść 2.302 złotych, więc Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.624 złote. W toku postępowania Skarb Państwa wydatkował tymczasowo ze swoich funduszy kwotę 475,86 złotych tytułem wynagrodzenia biegłych. W związku z tym, na podstawie 113 ust. 2 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – tj. z dnia 21 kwietnia 2016 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 300) oraz w zw. z art. 100 k.p.c. Sąd nakazał pobrać rzecz Skarbu Państwa od powoda z zasądzonego w punkcie 1 sentencji wyroku roszczenia kwotę 217,86 zł od oddalonej części powództwa (punkt 4 wyroku) oraz na podstawie art. 113 ust.1 powołanej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 100 k.p.c., nakazał pobrać od pozwanego kwotę 258 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od uwzględnionej części powództwa (punkt 3 wyroku). Pozwany wniósł apelację od wyroku Sądu Rejonowego, zaskarżając orzeczenie w zakresie punktów 1, 3 zarzucając: I. naruszenie norm prawa procesowego, które miało istotny i bezpośredni wpływ na wynik sprawy, a mianowicie poprzez naruszenie:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.