WYROK W I M I E N I U RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 września 2019 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym - Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: sędzia Małgorzata Ziołecka Protokolant: apl. radc. Natalia Świtalska przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań - Stare Miasto w Poznaniu Magdaleny Kęsy-Pietrus po rozpoznaniu w dniu 5 września 2019 roku sprawy D. G. oskarżonego z art. 160 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. z powodu apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2019 roku sygnatura akt III K 257/18 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i wymierza mu opłatę sądową za II instancję, w łącznej kwocie 200 złotych. /-/Małgorzata Ziołecka UZASADNIENIE D. G. oskarżony został o to, że w dniu 24 stycznia 2016 roku, w P., na terenie lokalu „(...)” przy ul. (...) uderzył kuflem w twarz J. P. w wyniku czego pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci ran w okolicy oczodołowej lewej i nadczołowej lewej, ran grzbietu nosa oraz rany ręki prawej, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała wymienionego na czas nie dłuższy aniżeli dni 7, a działanie polegające na uderzeniu szklanym kuflem w głowę, który uległ rozbiciu, naraziło pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężki uszczerbek na zdrowiu, to jest o popełnienie przestępstwa z art. 160 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. (akt oskarżenia – karty 280 – 282 akt IV Ka 765/19) Wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2019 roku D. G. uznany został za winnego tego, że w dniu 24 stycznia 2016 roku, w P., na terenie klubu „(...)” przy ul. (...) uderzył szklanym kuflem w twarz J. P. powodując u niego obrażenia ciała w postaci ran ciętych okolicy podoczodołowej i grzbietu nosa, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na czas nie dłuższy niż 7 dni, a samo uderzenie szklanym kuflem w twarz naraziło pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, to jest popełnienia przestępstwa z art. 157 § 2 k.k. i art. 160 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to, na podstawie art. 160 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 3 k.k. w związku z art. 37a k.k. w związku z art. 34 § la pkt 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. Sad Rejonowy wymierzył oskarżonemu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności poprzez wykonywanie nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie, przy czym na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet wymierzonej oskarżonemu D. G. kary zaliczono okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 5 września 2017 roku do dnia 12 września 2017 roku uznając karę ograniczenia wolności za wykonaną co do 16 dni. Nadto na podstawie art. 46 § 2 k.k. Sąd Rejonowy orzekł od oskarżonego D. G. na rzecz pokrzywdzonego J. P. nawiązkę w kwocie 1.500 złotych, a na podstawie art. 627 k.p.k. i art. 633 k.p.k. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 ustawy z dnia z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych zasądził od D. G. na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania w wysokości 248,38 złotych oraz opłatę w wysokości 180 złotych. (wyrok - karty 436 – 438, pisemne uzasadnienie wyroku – karty 458 – 463 akt IV Ka 765/19) Wyrok powyższy w całości, na korzyść oskarżonego D. G., zaskarżył jego obrońca, adw. J. F., zarzucając zaskarżonemu wyrokowi: 1) obrazę przepisów postępowania, to jest przepisów art. 7, 4 i 410 k.p.k., poprzez błędną, dowolną, ocenę materiału dowodowego, brak oparcia zaskarżonego wyroku na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nieuwzględnienie wszystkich istotnych dla wyniku sprawy okoliczności i dowodów, 2) błąd w ustaleniach faktycznych, przejawiający się w niezasadnym uznaniu, że oskarżony popełnił przypisany mu czyn, 3) obrazę prawa materialnego, to jest art. 157 § 2 k.k. i art. 160 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. poprzez błędne ich zastosowanie w sytuacji, gdy nie zostały zrealizowane niezbędne ku temu przesłanki ustawowe przewidziane w tych przepisach. W konsekwencji powyższych zarzutów obrońca oskarżonego D. G. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji doi ponownego rozpoznania. (apelacja obrońcy oskarżonego D. G. – karty 478 – 481v akt) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja obrońcy oskarżonego D. G. okazała się niezasadna i dlatego Sąd Okręgowy apelacji tej nie uwzględnił. Zanim Sąd Okręgowy odniesie się do zaskarżonego wyroku i wywiedzionej apelacji, uważa za stosowne przypomnieć, że wniesienie środka odwoławczego, niezależnie od jego granic i zakresu, każdorazowo obliguje sąd odwoławczy do zbadania ewentualności wystąpienia uchybień, o jakich mowa w art. 439 k.p.k. i 440 k.p.k. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy nie stwierdził wskazanych tam uchybień, a zarzutów co do ich występowania nie formułował również obrońca oskarżonego. Przed omówieniem zarzutów apelacyjnych, stwierdzić należy, iż kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących dokonania przez oskarżonego D. G. przypisanego mu przestępstwa, a orzekając wziął pod uwagę wszystkie przeprowadzone dowody. Sąd I instancji w jasny i przekonujący sposób przedstawił tok swojego rozumowania. Każdy z ujawnionych w toku przewodu sądowego dowodów poddany został ocenie, która uwzględnia wskazania doświadczenia życiowego i reguły logicznego rozumowania. Powyższe stanowisko potwierdza analiza akt sprawy i uzasadnienie wyroku, w którym prawidłowo wskazano, jakie fakty zostały uznane za udowodnione i jakie dowody były podstawą ich przyjęcia. Ocena materiału dowodowego nie budzi zastrzeżeń, albowiem nie wykracza poza ramy swobodnej ich oceny, jest dokładna i nie wykazuje błędów logicznych. Podkreślić przy tym także należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 424 § 1 i 2 k.p.k. i w pełni pozwala na kontrolę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przechodząc do omówienia zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego D. G. w pierwszej kolejności wskazać należy, że obraza prawa materialnego stanowi podstawę odwoławczą wówczas, gdy prawo to zostało wadliwie zinterpretowane przez Sąd I instancji, to jest gdy sąd ten wadliwie zastosował przepis prawa materialnego pomimo, że w układzie okoliczności sprawy nie było to dopuszczalne, bądź wówczas, gdy sąd nie zastosował przepisu prawa materialnego pomimo, iż w konkretnym układzie było to obligatoryjne. Powyższe zostało ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który jednoznacznie stwierdza, że zarzut obrazy prawa materialnego może być zasadny tylko wówczas, gdy dotyczy zastosowania lub nie zastosowania przepisu zobowiązującego sąd do jego bezwzględnego respektowania (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 kwietnia 1977 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze akt I KR 65/77). Ponadto obraza prawa materialnego może być przyczyną odwoławczą jedynie wtedy, gdy ma ona charakter samoistny (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 grudnia 2016 roku, sygn. akt II AKa 258/16, LEX nr 2250090). W orzecznictwie Sądu Najwyższego i w doktrynie wielokrotnie podkreślano, że naruszenie prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu (niezastosowaniu) w orzeczeniu, które oparte jest na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych. Nie można więc mówić o obrazie prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia, zdaniem skarżącego, jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów procesowych. Jeszcze raz należy podkreślić, że w sytuacji gdy skarżący wykazuje, że sądowa ocena dowodów jest błędna, została dokonana z naruszeniem odpowiednich reguł postępowania, tzn. w sposób niepełny, nielogiczny, naruszający zasady wiedzy i doświadczenia życiowego, bądź zasadę bezstronności, to winien on poprzestać na zarzutach obrazy prawa procesowego oraz błędu w ustaleniach faktycznych. Należy wówczas porównywać treść zastosowanego przepisu prawa z ustalonym stanem faktycznym. Jeżeli sąd błędnie ustalił stan faktyczny i do tak ustalonego stanu zastosował przepis, który - przy prawidłowych ustaleniach - miałby zastosowanie, to zarzut naruszenia prawa materialnego jest bezpodstawny. W takiej sytuacji prawidłowy byłby zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia - art. 438 pkt 3 k.p.k. (vide: np. postanowienie SN z 8 stycznia 2002 r., V KKN 214/01, LEX nr 53005; wyrok SN z dnia 2 maja 1998 r., III KKN 249/98, Prok. i Pr. 1998/10/16). Nie ma bowiem obrazy prawa materialnego, gdy wada orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń, przyjętych za jego podstawę, zaś orzecznictwo Sądu Najwyższego i doktryna słusznie podkreślają, że naruszenie prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu (niezastosowaniu) w orzeczeniu, które oparte jest na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych (vide wyrok Sądu Najwyższego z 23 lipca 1974 r., V KR 212/74, OSNKW 1974/12/233). W konsekwencji, skoro obrońca oskarżonego D. G. wyraźnie kwestionuje dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, będące – jego zdaniem – konsekwencją wadliwej, bo dowolnej oceny materiału dowodowego, na co wskazuje główny zarzut jego apelacji oraz treść uzasadnienia środka odwoławczego, to jest to płaszczyzna oceny materiału dowodowego i dokonanych na tej podstawie ustaleń faktycznych. Apelacja, podważająca stanowisko Sądu meriti w tej mierze (wszak subsumcja prawna czynu oskarżonego w wyroku jest prostą konsekwencją ustaleń w tej właśnie materii, czyli strony podmiotowej czynu), powinna być oparta tylko na zarzutach odwoławczych określonych w art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k., a nie dodatkowo w art. 438 pkt 1 k.p.k. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2002 roku, V KKN 314/01, LEX nr 53334, Kodeks Postępowania Karnego, Komentarz pod red. P. Hofmańskiego, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2004 r.). Zatem zarzut apelacji obrońcy oskarżonego D. G., dotyczący obrazy prawa materialnego w postaci art. 157 § 2 k.k. i art. 160 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k., nie odpowiada wyżej wskazanym regułom, a tym samym jest niezasadny. Z punktu 1 i 2 zarzutów apelacji, jak i jej uzasadnienia, wyraźnie bowiem wynika, że obrońca oskarżonego zarzuca Sądowi I instancji wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego i, w konsekwencji tej wadliwej oceny, błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, iż oskarżony D. G. w dniu 24 stycznia 2016 roku, w P., na terenie klubu „(...)” przy ul. (...), uderzył szklanym kuflem w twarz J. P. powodując u niego obrażenia ciała w postaci ran ciętych okolicy podoczodołowej i grzbietu nosa, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na czas nie dłuższy niż 7 dni, a samo uderzenie szklanym kuflem w twarz naraziło pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Pomimo takiego doprecyzowania zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego, na podstawie treści uzasadnienia tej apelacji, Sąd Okręgowy nie podzielił zastrzeżeń obrońcy oskarżonego D. G. co do dokonania przez Sąd I instancji wadliwej oceny zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i, w konsekwencji, poczynienia przez ten Sąd błędnych ustaleń faktycznych. Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy dokonał oceny zebranego w niniejszej sprawie i w całości ujawnionego materiału dowodowego w sposób czyniący zadość dyrektywie wyrażonej w art. 7 k.p.k., a także w przepisach art. 4 k.p.k. i art. 410 k.p.k. i w konsekwencji nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych. W myśl dyrektywy określonej w art. 7 k.p.k., organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Natomiast zgodnie z art. 4 k.p.k. organy prowadzące postępowanie karne są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Z kolei zaś w myśl art. 410 k.p.k. podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. W kontekście powyższych zasad zauważyć należy, że Sąd Rejonowy przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe na co wskazuje nie tylko zawartość akt niniejszej sprawy, ale przede wszystkim lista dowodów w oparciu, o które Sąd I instancji ustalił stan faktyczny sprawy (karta 458v - 459 akt). Sąd Okręgowy z kolei, przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia, nie dostrzegł, aby istniała możliwość przeprowadzenia jeszcze jakiegoś innego dowodu, który pomógłby w ustaleniu przebiegu przedmiotowego zdarzenia. Następnie Sąd Rejonowy dokonał oceny zebranego w sprawie i w całości ujawnionego materiału dowodowego i to w sposób czyniący zadość wyżej wskazanym zasadom. Stanowisko to potwierdza analiza akt sprawy i uzasadnienie wyroku, w którym prawidłowo wskazano, jakie fakty zostały uznane za udowodnione i jakie dowody były podstawą ich przyjęcia. Ocena materiału dowodowego nie budzi zastrzeżeń, albowiem nie wykracza poza ramy swobodnej ich oceny, jest dokładna i nie wykazuje błędów logicznych. Sąd II instancji podnosi w tym miejscu, iż nie jest jego rolą dokonywanie powtórnej drobiazgowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Takowa została bowiem poczyniona przez Sąd rozstrzygający, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regułami, a Sąd Okręgowy ocenę tę w pełni akceptuje. Podkreślić jednak należy, iż przeprowadzone w niniejszej sprawie dowody, w tym przede wszystkim nagranie z monitoringu przebiegu zdarzenia oraz dokumentacja lekarska, jednoznacznie wykazały, iż oskarżony dopuścił się przypisanego mu przestępstwa. Natomiast argumenty apelacji obrońcy oskarżonego D. G. stanowią jałową polemikę z Sądem I instancji, nie prezentując w istocie okoliczności, które mogłyby podważyć poczynione przez ten Sąd ustalenia i oparte na nich orzeczenie. Krytyka odwoławcza, aby była skuteczna, powinna wykazać usterki rozumowania zaskarżonego orzeczenia. W sytuacji, w której takowych uchybień nie wykazuje poprzestając, co jest bardzo częstym zjawiskiem, na zaprezentowaniu własnej, nieliczącej się na ogół z wymogami art. 410 k.p.k., ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie sposób uznać, że rzeczywiście sąd I instancji dopuścił się przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia tego rodzaju uchybienia – wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2006 roku, sygnatura akt II AKa 80/
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.