Sygn. akt IV U 1003/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Tarnowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący:SSO Mariusz Musiał Protokolant: st. sekr. sądowy Jolanta Stawarz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r. w Tarnowie na rozprawie sprawy z odwołania A. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 4 września 2015 r. nr (...) w sprawie A. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o wysokość emerytury oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 1003/15 UZASADNIENIE wyroku z dnia 29 listopada 2016 roku Decyzją z dnia 04.09.2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz.1227 z późn. zm. ) przyznał A. O. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 01.07.2015 r. emeryturę od 22.07.2015 r. Do obliczenia emerytury przyjęto kwotę składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przyznano emeryturę. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, które ustalono na dzień zgłoszenia wniosku o emeryturę. Kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 11172,23 zł, kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 437473,74 zł, a średnie dalsze trwanie życia wynosi 212,10 m-cy. Wyliczona kwota emerytury wynosi 2115,26 zł. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określony w art. 26 ustawy emerytalnej: (11172,23 zł + 437473,74 zł) : 212,10 = 2115,26 zł. Organ rentowy kierując się treścią art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zw. z art. 96 powołanej ustawy wypłaca odwołującemu emeryturę powiększoną o połowę przysługującej mu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w zw. z chorobą zawodową jako korzystniejszy wariant. A. O. w odwołaniu od decyzji podniósł, że organ rentowy nie ustalił w sposób prawidłowy wysokości emerytury ponieważ najprawdopodobniej nie posiadał akt rentowych, które znajdują się w sądzie w związku z innym toczącym się postępowaniem. Zarzucił, iż organ rentowy nie ustalił dla niego wysokości kapitału początkowego oraz nie uwzględnił faktu, że pracował w warunkach szczególnych. Ponadto organ rentowy nie wezwał go do określenia, które z należnych mu świadczeń winno być mu wypłacane w całości, a które w połowie. Odwołujący domagał się ustalenia wysokości emerytury w prawidłowej wysokości. W piśmie z dnia 30.11.2015 r. odwołujący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko (k.27-28) i podniósł, iż nie otrzymał decyzji o ustaleniu wysokości kapitału początkowego, decyzja która znajduje się w aktach nie posiada pieczątki i podpisu osoby która ją sporządziła. Podkreślił, że we wniosku o emeryturę domagał się ustalenia kapitału początkowego, co organ rentowy pozostawił bez odpowiedzi. Odwołujący zarzucił, iż organ rentowy nie przedstawił sposobu wyliczenia kwot składek zaewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji ani sposobu ustalenia wysokości zwaloryzowanego kapitału początkowego. Ponadto domagał się uwzględnienia należnej mu rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, na potwierdzenie przedstawiając ponownie dokumenty zawarte w aktach rentowych dotyczące jego zatrudnienia na stanowisku kierowcy. A. O. w piśmie z dnia 21.06.2016 r. (data wpływu 29.06.2016 r.) kwestionował prawidłowość stanowiska organu rentowego i domagał się dopuszczenia dowodu z opinii biegłego rewidenta celem ustalenia wysokości emerytury. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Organ rentowy w odpowiedzi na pismo odwołującego z dnia 30.11.2015 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, podkreślając, że dokumentacja przedłożona przez odwołującego dotycząca pracy na stanowisku kierowcy nie jest wystarczająca do ustalenia, że była to praca wykonywana w szczególnych warunkach. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: A. O. urodzony w dniu (...), od 01.05.1988 r. pobierał rentę z tytułu III grupy inwalidzkiej, następnie z tytułu częściowej niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia. Podstawa wymiaru renty została ustalona z okresu od 01.06.1984 r. do 30.09.1985 r. z wyłączeniem okresu od 01.04.1985 r. do 31.07.1985 r. i od 01.10.1985 r. do ustania zatrudnienia tj. 16.03.1986 r. – tj. z okresu od 06.1984 r. do 01.1985 r. oraz wynagrodzenie uzyskanego w miesiącach 02,03,08 i 09 1985 r. Łączna kwota tych wynagrodzeń podzielona przez 12 miesięcy daje kwotę 21547 zł Tak ustalona kwota była podstawą do ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty wynoszącego 119,12%. Pierwotnie organ rentowy przyjął za udowodniony 20 letni okres stażu pracy. Organ rentowy uwzględnił odwołującemu okres służby wojskowej i od 12.1991 r. jego staż pracy wynosił 22 lata. Kolejną decyzją z dnia 30.11.1998 r. po weryfikacji okresu zatrudnienia w Zakładzie (...) udowodniony staż pracy odwołującego w wymiarze pełnych lat wynosił 21 lat i 4 lata uzupełniania okresu brakującego do pełnych 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych od zgłoszenia wniosku do ukończenia 60 lat życia. Okres hipotetyczny był zawsze uwzględniany w kolejnych decyzjach. Sąd Wojewódzki w Krakowie wyrokiem z dnia 28 sierpnia 1992 r. sygn. akt VIII U 1316/93 oddalił odwołanie A. O. od decyzji ZUS z dnia 17.01.1992 r. dotyczącej rewaloryzacji renty inwalidzkiej oraz od decyzji z dnia 04.02.1992 r. dotyczącej waloryzacji świadczenia. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację odwołującego wyrokiem z dnia 17 maja 1994 r. Decyzją z dnia 30.11.1998 r. organ rentowy dokonał korekty i wskaźnik podstawy wymiaru świadczenia wynosi 122,62 % na podstawie ustaleń doraźnej kontroli u byłego pracodawcy odwołującego. W wyniku kontroli pracodawca wystawił nowe zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu. Przy ustaleniu nowej wysokości wskaźnika podstawy wymiaru organ rentowy uwzględnił kwoty zasiłków chorobowych za miesiące luty, marzec sierpień i wrzesień 1985 r. Staż pracy odwołującego w pełnych miesiącach wyniósł 21 lat oraz 4 lata stażu hipotetycznego. Odwołujący od dnia 31.12.1998 r. pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową na stałe. W decyzji z dnia 12.03.2003 r. podstawa wymiaru renty wynosiła 1615,91 zł, a wysokość renty wynosił 60% tej podstawy tj. 969,55 zł brutto. Decyzją dnia 13 marca 2007 r. (...) organ rentowy ponownie ustalił wysokość renty A. O. w ten sposób, że obliczył rentę od kwoty bazowej podwyższonej do 94,50 % przeciętnego wynagrodzenia, przyjętego do obliczenia wysokości tego świadczenia w oparciu o art. 194a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. nr 39 poz. 353 póź. zm.). Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony na dzień 28.02.2007 r. wynosi 122,62% i doliczył odwołującemu okres zatrudnienia od 21.12.1990 r. do 28.02.1991 r. i staż pracy odwołującego w pełnych miesiącach wyniósł 21 lat 9 miesięcy oraz 3 lata i 3 miesiące stażu hipotetycznego. Sąd Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt IV U 571/07, oddalił odwołanie A. O. od decyzji (...) Oddział w N. z dnia 13 marca 2007 r. ustalającej ponownie wysokość należnej odwołującemu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, wskazując na prawidłową wysokość tego świadczenia. Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt III AUa 283/10, oddalił zaś apelację od wskazanego wyżej orzeczenia, podnosząc w uzasadnieniu, że całkowicie bezzasadne i wynikające z niezrozumienia treści decyzji jest twierdzenie wnioskodawcy, że zwaloryzowana podstawa wymiaru renty zaskarżoną decyzją z dnia 13 marca 2007 r. została ustalona błędnie. Organ rentowy decyzją z dnia 08.01.2010 r. ustalił A. O. wysokość kapitału początkowego, który na dzień 01.01.1999 r. wyniósł 134196,81 zł. Staż pracy na dzień 01.01.1999 r. uwzględniony przy ustalaniu kapitału początkowego w myśl art. 174 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wyniósł 20 lat, 9 miesięcy i 6 dni okresów składkowych oraz 1 rok i 1 dzień okresów nieskładkowych. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z okresu przyjętego do ustalenia podstawy wymiaru renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z choroba zawodową (art. 174 ust. 4 ) ze wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru na poziomie 122,62% ustalony z okresu 06/1984 r. - 09/1985 r. z wyłączeniem okresu od 1.04.1985 r. do 31.07.1985 r. i od 1.10.1985 r. do ustania zatrudnienia, tj. okresu pobierania przez pełne miesiące kalendarzowe zasiłków chorobowych - zgodnie z § 2 i 10 rozporządzenia R.M. z dnia 1.04.1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent ( Dz. U. z 1985r. Nr 18, poz. 77 ).Współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do 31.12.1998 r. wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wynosi 77,71%. Dowód: decyzja z dnia 17.01.1992 r. –k. 179-181 ar czI, decyzja z dnia 04.02.1992 r. –k. 183 ar czI, wyrok SW w Krakowie z dnia 28.08.1992 r. –k. 186 ar czI, wyrok SA w Krakowie z dnia 17.05.1994 r. z uzasadnieniem –k. 209-210 ar czI, decyzja z dnia 05.05.1994 r. –k. 219 ar czI, decyzja z dnia 30.11.1998 r. –k. 283 ar czI, pismo ZUS z dnia 20.02.2004 r. –k. 443-444 ar czI. zaświadczenie -k. 278 ar czI, decyzja z dnia 14.01.1999 r. –k. 307 ar czI, decyzja z dnia 12.03.2003 r. –k. 364 ar czI, decyzja z dnia 13.06.2003 r. –k. 365 ar czI, decyzja z dnia 13.04.2007 r. –k. 521 ar czI, wyrok SO w Tarnowie z dnia 03.12.2009 r. –k. 163 ar czII, wyrok SA w Krakowie z dnia 14.09.2010 r. z uzasadnieniem –k. 164 ar czII, decyzja z dnia 08.01.2010 r. –k. 33-35 ar czVI). W dniu 01.07.2015 r. odwołujący złożył wniosek o przyznanie emerytury w związku z ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego. Decyzją z dnia 04.09.2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz.1227 z późn. zm. ) przyznał A. O. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 01.07.2015 r. emeryturę od 22.07.2015 r. Do obliczenia emerytury przyjęto kwotę składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przyznano emeryturę. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, które ustalono na dzień zgłoszenia wniosku o emeryturę. Kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 11172,23 zł, kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 437473,74 zł, a średnie dalsze trwanie życia wynosi 212,10 m-cy. Wyliczona kwota emerytury wynosi 2115,26 zł. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określony w art. 26 ustawy emerytalnej: (11172,23 zł + 437473,74 zł) : 212,10 = 2115,26 zł. Organ rentowy kierując się treścią art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zw. z art. 96 powołanej ustawy wypłaca odwołującemu emeryturę powiększoną o połowę przysługującej mu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w zw. z chorobą zawodową jako korzystniejszy wariant. Składki zgromadzone na koncie za okres zatrudnienia od 01.01.2008 r. do 27.09.2009 r. wynoszą 7849,76 zł, na co składa się składka w 2008 r. - 4085,23 zł zwaloryzowana w 2009 r. - 107,22% - 4380,18 zł, składka w 2009 r. - 3764,53 zł plus 4380,18 zł. Waloryzacja składek w 2010 r. - 103,98% - 8468,87 zł, 2011 r. - 105,18% - 8907,56 zł, 2012 r. - 104,68% - 9324,43 zł, 2013 r. - 104,54% - 9747,76 zł, 2014 r. 102,06% - 9948,56 zł i w I kwartale 2015 r. - 112,30% - 11172,23 zł. Po waloryzacji na dzień 22.07.2015 r. tj. dzień przyznania emerytury składki wynoszą 11172,23 zł. Kapitał początkowy ustalony na dzień 01.01.1999 r. wynosi 134196,81 zł. Wskaźnik waloryzacji rocznej: 1999 r. - 115,72% - 155131,51 zł, 2000 r. - 112,72% - 174864,24 zł, 2001 r. - 106,68% - 186545,17 zł, 2002 r. - 101,90% - 190089,52 zł, 2003 r. - 102,00% - 193891,32 zł, 2004 - 103,63% - 200929,57 zł, 2005 r. - 105,55% - 212081,16 zł, 2006 r. -106,90% - 226714,76 zł, 2007 r. - 112,85% - 255847,61 zł, 2008 r. - 116,26% - 297448,43 zł, 2009 r. - 107,22% - 318924,21 zł, 2010 r. - 103,98% - 331617,39 zł, 2011 r. - 105,18% - 348795,17 zł, 2012 r. - 104,68% - 365118,78 zł, 2013 r. - 104,54% - 381695,17 zł, 2014 r. - 102,06% - 389558,09 zł i waloryzacja za I kwartał 2015 r. - 112,30% - 437473,74 zł. Dowód: wniosek z dnia 01.07.2015 r. –k. 1-4 ar czVI, decyzja ZUS z dnia 04.09.2015 r. –k. 14-15 ar czVI, pismo ZUS z dnia 10.06.2016 r. z załącznikiem –k. 80-81 as, pismo ZUS z dnia 17.06.2016 r. z załącznikiem –k. 83-86 as, pismo ZUS z dnia 26.07.2016 r. z załącznikiem –k. 101-102 as, Odwołujący był zatrudniony w Zakładach (...) w B. jako pomocnik kierowcy - inkasent oraz kierowca samochodu ciężarowego do 2 ton. Z charakterystyki stanowiska pracy kierowcy wynika, że byli oni zatrudnieni przy przewozach piwa, a oprócz prac typowych takich jak obsługa codzienna, czynności zdawczo-odbiorcze, przewóz towarów, kierowcy uczestniczyli w pracach załadunkowych i wyładunkowych. Ponadto wykonywał wspólnie z mechanikiem prace naprawcze samochodu na zapleczu technicznym. (...) S.A. z siedzibą w W. jest następcą prawnym pracodawcy i nie wystawił odwołującemu świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. dowód: świadectwo pracy z dnia 13.03.1987 r., charakterystyka z dnia 14.03.1988 r. -k. 31 as, akta osobowe, Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie dowodów z dokumentów, gdyż dokumenty te nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności, a ponadto ich nie były kwestionowane przez strony postępowania. Kwestia prawidłowej wysokości świadczenia - wprawdzie rentowego - była już przedmiotem postępowań sądowych. Sąd Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt IV U 571/07, oddalił odwołanie A. O. od decyzji (...) Oddział w N. z dnia 13 marca 2007 r. ustalającej ponownie wysokość należnej odwołującemu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, wskazując na prawidłową wysokość tego świadczenia. Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt III AUa 283/10, oddalił zaś apelację od wskazanego wyżej orzeczenia, podnosząc w uzasadnieniu, że całkowicie bezzasadne i wynikające z niezrozumienia treści decyzji jest twierdzenie wnioskodawcy, że zwaloryzowana podstawa wymiaru renty zaskarżoną decyzją z dnia 13 marca 2007 r. została ustalona błędnie. W obecnym postępowaniu odwołujący podnosi że wysokość jego emerytury została ustalona błędnie. Skoro kwestia wysokości świadczenia rentowego (i jego prawidłowej wysokości) została prawomocnie przesądzona to nie może być ponownie badana w toku niniejszego postępowania (art. 365 k.p.c.), a właśnie kwestie ustalone w trakcie tamtych postępowań znowu odwołujący poddaje w wątpliwość. W tej sytuacji należy zauważyć, że związanie prawomocnym wyrokiem rozciąga się w pewnych sytuacjach również na jego motywy- w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu (por. wyroki SA w Łodzi: z dnia 27 marca 2013 r., III AUa 1077/12, LEX nr 1314780 i z dnia 23 stycznia 2013 r., I ACa 1068/12, LEX nr 1280435; wyrok SA we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2013 r., I ACa 1345/12, LEX nr 1289589). Bezskuteczne jest więc powoływanie się na błędy organu rentowego, a dotyczące wysokości należnego odwołującemu świadczenia. Z uwagi na powyższe nie można podważać ustaleń prawomocnego wyroku dowodem z opinii biegłego sądowego, do czego w zasadzie zmierzał wniosek ubezpieczonego. Dlatego też Sąd oddalił ten wniosek dowodowy odwołującego. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie czy organ rentowy prawidłowo ustalił wysokość emerytury A. O.. Zgodnie z art. 26 ust. 1 powołanej ustawy emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.